Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / JAKOBI MERR BEKIMIN Mashtrimi që Ndau një Familje — dhe Plani që Nuk u Ndal Zanafilla 27:1–46
Transcript
- Jakobi merr bekimin (Zanafilla 27) Vargjet kyçe > **Isaku i tha:** "Afrohu, të lutem, që unë të të prek, biri im, për të ditur nëse je pikërisht biri im Esau apo jo." Jakobi ju afrua Isakut dhe ky tha: "Zëri është i Jakobit, por duart janë të Esaut." *(Vargjet 21, 22)* > **Kur Esau dëgjoi fjalën e atit të tij,** lëshoi një britmë shumë të fortë dhe të hidhur. Pastaj i tha atit të tij: "Bekomë dhe mua, atë im!" *(Vargu 34)* > **Kështu Esau filloi ta urrejë Jakobin** për shkak të bekimit dhe tha në zemër të vet: "Do të afrohen ditët e zisë për atin tim, atëherë do të vras vëllanë tim." *(Vargu 41)* Ky kapitull është i dhimbshëm e i vërtetë: një familje ku të katërt anëtarët gabojnë. Isaku përpiqet të bekojë Esaun kundër fjalës së Perëndisë; Rebeka manipulon; Jakobi gënjen; Esau ankohet për diçka që e kishte shitur vetë... Dhe prapë, Perëndia nuk hoqi dorë. Plani i Tij vazhdoi, jo për shkak të kësaj familjeje, por pavarësisht nga ajo. Ky është kapitull i mëshirës që punon nëpërmjet rrëmujës tonë. --- ## Konteksti historik, kulturor dhe familjar * **Bekimi i atit në botën e lashtë:** Nuk ishte thjesht dëshirë e mirë, ishte akt i pakthyeshëm, pothuajse ligjor dhe profetik njëkohësisht. Fjala e folur mbante fuqi: kur ati e shqiptonte, ajo hynte në fuqi dhe nuk mund të tërhiqej. Prandaj, kur Isaku i kuptoi mashtrimin, tha: *"E bekova... dhe do të mbetet i bekuar"* *(vargu 33)*. Nuk ishte anullim. Kjo shpjegon edhe britmën e Esaut; nuk kishte më bekim për të, jo sepse Isaku nuk donte, por sepse fjala ishte dhënë. * **Konteksti familiar:** I helmuar prej vitesh. Isaku e donte Esaun sepse hante nga gjahu i tij *(Zanafilla 25:28)* — dashuri e lidhur me interesin. Rebeka e donte Jakobin. Familja ishte e ndarë në dy kampe që kur ishin fëmijë. Rebeka kishte fjalën e Perëndisë: *"i madhi do t'i shërbejë të voglit"* *(Zanafilla 25:23)*, por në vend që t'i besonte asaj fjale, vendosi ta ndihmojë me duart e veta (e njëjta gjë si Sara me Agarin). I njëjti mësim i pamësuar: kur ne e ndihmojmë Perëndinë me mashtrim, arrijmë rezultatin, por paguajmë çmimin që s'e kishim llogaritur. --- ## Shikim më imtësi ### Vargjet 1–4: Plani i Isakut kundër fjalës së Perëndisë Isaku ishte plakur, sytë i ishin errësuar, dhe thërret Esaun: *"Shko në fushë, gjuaj, bëj një gjellë të shijshme... që shpirti im të të bekojë para se të vdes"* *(vargjet 3, 4)*. Vini re çfarë ka dhe çfarë s'ka këtu: ka gjellë, shije, ndjenjë. S'ka asnjë përmendje të Perëndisë, asnjë lutje, asnjë kujtim të fjalës që i ishte dhënë Rebekës para lindjes. Isaku e dinte (ose duhej ta dinte) se Perëndia kishte thënë *"i madhi do t'i shërbejë të voglit"*, por ai po planifikonte të bekonte Esaun. Dhe po e bënte fshehurazi, pa e thirrur familjen. Kur veprojmë fshehtas kundër asaj që dimë se është vullneti i Perëndisë, kemi filluar tashmë rrugën e gabuar, para se mashtrimi i tjetrit të fillojë. ### Vargjet 5–17: Plani i Rebekës Rebeka dëgjon dhe menjëherë vepron. Plani i saj ishte i detajuar: dy keca, gjellë e shijshme siç i pëlqente atit tanë, rrobat e Esaut, lëkurat e kecave mbi duart dhe qafën e Jakobit. Çdo detaj i menduar. Dhe kur Jakobi ngurroi — jo nga ndërgjegja, por nga frika e zbulimit (*"do të dukem si mashtrues"*, vargu 12) — Rebeka tha fjalën që tregon gjithçka: *"Mbi mua qoftë mallkimi yt, biri im!"* *(vargu 13)*. Ajo ishte gati të merrte dhe mallkimin mbi vete për ta çuar planin përpara. Dashuri e madhe për djalin, por e drejtuar keq. Ndonjëherë dashuria jonë për njerëzit na shtyn drejt mëkatit, sepse besojmë se ne duhet ta rregullojmë atë që Perëndia po voneson. ### Vargjet 18–29: Gënjeshtra e trefishtë Jakobi hyri dhe gënjeu tri herë: 1. *"Unë jam Esau, i paralinduri yt"* *(vargu 19)*. 2. Kur Isaku e pyet si e gjeti gjahun kaq shpejt, Jakobi tha: *"Zoti, Perëndia yt, ma solli përpara"* *(vargu 20)* — e përdori emrin e Perëndisë brenda gënjeshtrës! Kjo është ndoshta fjalia më e rëndë e kapitullit: mashtrimi i veshur me devotshmëri. 3. *"A je ti me të vërtetë biri im Esau?" — "Jam"* *(vargu 24)*. Isaku dyshoi; zëri s'përputhej, por duart e mashtruan: *"Zëri është i Jakobit, por duart janë duart e Esaut"* *(vargu 22)*. Sa herë e vërteta na flet në vesh, por ne besojmë atë që na thonë duart: pamja, prekja, ajo që duket! **Bekimi u dha:** vesë e qiellit, shumicë e grurit dhe e verës, popuj që i shërbejnë, sundim mbi vëllezërit, dhe formula e Abrahamit: *"I mallkuar qoftë ai që të mallkon, i bekuar ai që të bekon!"* *(vargu 29; krahaso 12:3)*. Bekimi i besëlidhjes kaloi te Jakobi. Perëndia e mbajti fjalën e Vet, edhe pse rruga ishte e ndotur. Kjo s'do të thotë se Perëndia e miratoi mashtrimin; do të thotë se plani i Tij është më i fortë se gabimet tona. Por gabimet kanë pasojat e veta. ### Vargjet 30–40: Britma e Esaut Esau erdhi dhe gjithçka u zbulua. Isaku u drodh me një dridhje shumë të fortë *(vargu 33)*. Burri që kishte dashur ta bekonte Esaun kundër fjalës së Perëndisë, tani kupton se Perëndia kishte fituar, dhe tha: *"E bekova... dhe do të mbetet i bekuar!"* Pastaj erdhi britma: *"Lëshoi një britmë shumë të fortë dhe të hidhur... Bekomë edhe mua, atë im!"* *(vargu 34)*. Kjo është një nga skenat më të dhimbshme të Biblës. Dhe Esau tha diçka që tregon të vërtetën për veten: *"Me të drejtë quhet Jakob? Më zuri vendin dy herë: mori paralindjen time dhe tani mori bekimin tim"* *(vargu 36)*. Por kujtoni kapitullin 25: paralindjen nuk ia mori, ai vetë ia shiti për supë! Esau po e ripershkruante historinë si viktimë. Ne shpesh bëjmë të njëjtën gjë: harrojmë zgjedhjet tona dhe kujtojmë vetëm padrejtësitë e të tjerëve. Isaku i dha Esaut diçka, por jo bekimin e besëlidhjes: banesa jote do të jetë larg pjellorisë së tokës, do të jetosh me shpatën tënde dhe do t'i shërbesh vëllait tënd *(vargjet 39, 40)*. Fjalë të vështira, por edhe këtu ka mëshirë: *"kur të rebelohesh, do ta mefsh/thyesh zgjedhën e tij nga qafa jote"*. Perëndia nuk e la Esaun pa të ardhme — prej tij do të dilte kombi i Edomit — vetëm se ajo e ardhme nuk ishte linja e premtimit. Perëndia kujdeset edhe për ata që nuk janë në qendër të planit të Tij (siç u kujdes për Ismaliun, ashtu u kujdes për Esaun); kërkush nuk del jashtë mëshirës së Tij, edhe kur del jashtë linjës së besëlidhjes. ### Vargjet 41–46: Urrejtja dhe arratia Esau vendosi: *"Do ta vras Jakobin, por pas vdekjes së atit, që të mos e hidhëroj"* *(vargu 41)*. Edhe në planin e vrasjes ka respekt për atin! Njeriu është i ndërlikuar. Rebeka e mësoi dhe veproi sërish: *"Ik te Labani, vëllai im, rri disa ditë"* *(vargjet 43, 44)*. "Disa ditë"? Rebeka mendonte se ishte çështje javësh; Jakobi do të qëndronte **20 vjet**, dhe Rebeka nuk do ta shihte më kurrë djalin që donte më shumë! Ky është çmimi i fshehur i mashtrimit: e mori bekimin për djalin dhe e humbi vetë djalin. Dhe preteksti që i tha Isakut: *"Jam lodhur nga gratë hitite..."* *(vargu 46)* — sërish gjysmë e vërtetë, sërish manipulim. Familja që gënjen, gënjen deri në fund. --- ## Fjalët kyçe të kapitullit * **Bekim** *(vargjet 12, 35, 36)* — Fjala origjinale: **Berakah** (*bekim, dhuratë e mirësisë, fuqi e folur në kulturën patriarkale*). *Berakah*-ja e atit ishte akt i pakthyeshëm. Fjala e folur kishte peshë objektive, prandaj Isaku s'mund ta tërhiqte. Kjo na kujton se fjalët tona kanë peshë — jo magjike, por reale: ato që u mefshijmë/themi fëmijëve, bashkëshortit, njerëzve rreth nesh, mbeten. * **Mashtrim** *(vargu 35)* — Fjala origjinale: **Mirmah** (*mashtrim, dredhi*). Isaku e përdori për Jakobin, por vini re ironinë e madhe: Jakobi do ta dëgjojë të njëjtën fjalë përsëri kur Labani do t'i japë Lean në vend të Rakelës, dhe Jakobi do të thotë: *"Pse më mashtrove?"* *(Zanafilla 29:25)*. Mashtruesi u mashtrua! Perëndia e lejon shpesh mëkatin tonë të na kthehet si mësim — jo për të na ndëshkuar, por për të na treguar dhimbjen që u shkaktuam të tjerëve. * **Britmë e madhe dhe e hidhur** *(vargu 34)* — Fjala origjinale: **Tse'akah gedolah u-marah** (*britmë e madhe dhe e hidhur*). E njëjta shprehje përdoret te *Esteri 4:1* për vajtimin e Mordekait. *Hebrenjtë 12:17* e komenton: *"E kërkoi me lot, por nuk gjeti vend për ndryshim mendjeje"*. Ka humbje që nuk kthehen. Jo sepse Perëndia nuk fal, por sepse disa dyer, kur mbyllen, mbeten të mbyllura. * **Mori/Mazi vendin** *(vargu 36)* — Folja origjinale: **Akav** (nga e njëjta rrënjë me emrin *Jakob/Akev* = *thembërr*; fjalë për fjalë: *"më kapi nga thembra/më rrëshqiti"*). Esau bën lojë fjalësh me emrin e vëllait: *"Me të drejtë quhet kapës thembre!"* Emri i Jakobit ishte bërë përshkrim i karakterit të tij — dhe kjo do të ndryshojë vetëm te Penieli *(Zanafilla 32:28)*, kur Perëndia do ta riemërtojë **Izrael**. --- ## Lidhja me Krishtin dhe Besëlidhjen e Re Ky kapitull na jep një kontrast të fuqishëm me Krishtin: 1. **Jakobi u vesh me rrobat e vëllait dhe me lëkurët e kafshëve** për të marrë një bekim që s'ishte i tiji. **Krishti u vesh me natyrën tonë njerëzore** për të na dhënë një bekim që s'ishte i yni! *"Sepse Atë që nuk njihte mëkat, Ai e bëri mëkat për ne, që ne të bëhemi drejtësia e Perëndisë në Të"* *(2 Korintasve 5:21)*. Jakobi u vesh si Esau për të mashtruar Atin; Krishti u vesh si ne — mori mishin tonë — jo për të mashtruar Atin, por për të marrë vendin tonë me vullnetin e plotë të Atit! Jakobi vodhi bekimin; Krishti e fitoi dhe na e dha. Dhe kur Ati na shikon, sheh drejtësinë e Birit mbi ne — jo si mashtrim, por si dhuratë të ligjshme, të paguar me gjak. 2. **Isaku i verbër që preku duart dhe u mashtrua nga pamja.** Sa herë dhe ne gjykojmë me duart — me atë që duket, preket, matet — në vend se me zërin, me të vërtetën që dëgjohet! Jezusi paralajmëroi: *"Mos gjykoni sipas pamjes, por gjykoni një gjykim të drejtë"* *(Gjoni 7:24)*. Dhe Samueli mësoi: *"Njeriu shikon pamjen, por Zoti shikon zemrën"* *(1 Samuelit 16:7)*. Isaku u mashtrua nga duart; Perëndia s'mashtrohet kurrë. --- ## Aplikimi për ne sot Në fshatrat tona thoshin: *"Ai që mbjell erë, korr furtunë"*. Kapitulli 27 është ilustrimi i përsosur: Rebeka mbolli mashtrim për t'i siguruar bekimin djalit, dhe korri 20 vjet ndarje. Jakobi mbolli gënjeshtër, dhe korri një jetë ku u gënjye vazhdimisht. Familja mbolli favoritisëm, korri urrejtje mes vëllezërve. Nga ky kapitull mësojmë: 1. **Mos bëj favoritisëm me fëmijët.** Isaku donte Esaun, Rebeka Jakobin. Kjo e helmoi familjen për breza. Fëmijët e dinë gjithmonë kush është i preferuari. Nëse ke fëmijë, pyet veten me sinqeritet: *A ka ndonjë që e trajtoj ndryshe?* Dashuria e pabarabartë prindërore lë plagë që zgjasin gjithë jetën. Zanafilla do ta tregojë sërish me Jozefin *(kapitulli 37:3, 4)*. 2. **Mos e ndihmo Perëndinë me mashtrim.** Rebeka kishte fjalën e Perëndisë, dhe prapë e ndihmoi me dredhi. Sa herë e dimë se Perëndia ka premtuar diçka, por nuk durojmë dot dhe fillojmë ta rregullojmë me mënyra që e dimë se s'janë të drejta — manipulim në punë, gjysmë të vërteta në marrëdhënie, presion mbi njerëzit? Perëndia s'ka nevojë për ndihmën tonë të pandershme! 3. **Mos e vish gënjeshtrën me emrin e Perëndisë.** *"Zoti, Perëndia yt, ma solli përpara"* — Jakobi e futi Perëndinë brenda gënjeshtrës. Kjo ndodh edhe sot: *"Perëndia më tha..."*, *"U ndjeva i udhëhequr..."*, kur në të vërtetë po justifikojmë atë që duam vetë. Përdorimi i emrit të Perëndisë për të mbuluar interesat tona është shumë më i rëndë se një gënjeshtër e thjeshtë. 4. **Mos u bëj viktimë e historisë sate.** Esau tha: *"Më mori paralindjen"*, kur në fakt e kishte shitur vetë. Ne shpesh e ripershkruajmë të kaluarën duke fshirë zgjedhjet tona dhe duke theksuar padrejtësitë e të tjerëve. Kjo na pengon të mësojmë. Pyet me ndershmëri në historitë e tua të dhimbshme: *Ku ishte edhe pjesa ime?* 5. **Llogarit çmimin e plotë para se të gabosh.** Rebeka fitoi bekimin për Jakobin dhe humbi Jakobin. Disa ditë u bënë 20 vjet, dhe ajo vdiq pa e parë më kurrë. Para çdo veprimi që e di se s'është i drejtë, pyet: *Çfarë do të kushtojë kjo në marrëdhënie?* Çmimi i fshehur i mashtrimit rralle është ai që parashikojmë. 6. **Dëgjo zërin, mos përdor vetëm duart.** Isaku dyshoi nga zëri, por vendosi nga duart (nga pamja). Sa vendime marrim duke besuar atë që duket, ndërsa diçka brenda nesh na thotë: *"Kjo s'është e drejtë"*? Kur ndjenja e brendshme dhe pamja e jashtme s'përputhen: ndalu, lutu, pyet, mos ncito të prekësh e të vendosësh. --- ## Çfarë mësojmë nga ky kapitull? Zanafilla 27 na tregon një familje ku të gjithë gabuan: Isaku që planifikoi kundër fjalës së Perëndisë; Rebeka që manipuloi; Jakobi që gënjeu tri herë duke përdorur edhe emrin e Perëndisë; Esau që u ankua për atë që kishte shitur vetë. Na tregon bekimin e pakthyeshëm, britmën e hidhur, urrejtjen që lindi dhe arratinë që zgjati 20 vjet. Dhe mbi të gjitha, **Perëndinë që e mbajti fjalën e Vet edhe nëpërmjet rrëmujës tonë.** Plani i Tij nuk varet nga pastërtia jonë, por rruga që zgjedhim ndikon jetën tonë dhe atë të njerëzve që duam. Mbaj mend këtë varg: > *"Zëri është i Jakobit, por duart janë duart e Esaut."* *(Zanafilla 27:22)* Kur pamja dhe e vërteta s'përputhen, ndalu dhe dëgjo zërin — lutju Perëndisë! *Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë mbi ju! Zoti ju bekoftë!*