Latest / Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci / Dlaczego czujemy smak? 👅 nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_023)

Transcript

Dlaczego czujemy smak? 👅 nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_023) · Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci

• 0:00
  Cześć, to ja felek wafelek melduje się prosto z mojej
• 0:03
  czekoladowej chatki. Dzisiaj pachnie tu wyjątkowo
• 0:06
  intensywnie, bo rano postanowiłem odświeżyć ściany,
• 0:10
  smarując je masłem orzechowym. No co, izolacja termiczna musi
• 0:14
  być pyszna, ale uważajcie, klamki są zrobione z twardego
• 0:18
  karmelu i dziś wyjątkowo mocno trzymają mnie za rękę.
• 0:21
  Dosłownie musiałem użyć suszarki do włosów, żeby się odkleić i
• 0:26
  móc do was nagrać ten odcinek. No co, nie wierzycie?
• 0:30
  Słuchajcie, co mi się dzisiaj przydarzyło?
• 0:33
  Rano byłem jeszcze trochę nieprzytomny, taki rozlazły jak
• 0:37
  zbyt rzadki kisiel, który nie chce zejść z łyżki.
• 0:40
  Pewnie znacie ten stan oczy jak u zaspanego leniwca.
• 0:44
  A nogi ciężkie jak zrobione z marcepanu na poprawę humoru
• 0:48
  postanowiłem zrobić sobie kakao. Marzenie takie wiecie gęste z
• 0:53
  pianką wielką jak chmura kumulus i posypką z cynamonu, która tak
• 0:58
  cudnie łaskocze w nos, że aż apsik.
• 1:02
  No właśnie dokładnie tak sięgam po słoiczek sypie białe
• 1:06
  kryształki, no przecież cukier co nie mieszam energicznie,
• 1:11
  biorę wielki, ufny łyk i sn chlub plask fuj moja wafelkowa
• 1:18
  buzia w ułamku sekundy zrobiła minę jak naleśnik, który przez
• 1:22
  pomyłkę usiadł na cytrynie i zagryzł to starym kalafiorem
• 1:26
  zamiast cukru wsypałem do kubka całą górę soli.
• 1:29
  Moje kakao smakowało jak woda z Bałtyku zmieszana.
• 1:33
  Płotem po deszczu o kropieństwo moje kubki smakowe ogłosiły
• 1:38
  Strajk generalny i chciały się wyprowadzić z buzi, ale kiedy
• 1:42
  już wytarłem stół i Język ścierką nie polecam, strasznie
• 1:46
  drapie. Zacząłem się zastanawiać, hej,
• 1:50
  skąd mój język? Właściwie wiedział, że to jest
• 1:53
  słone, a nie słodkie. Przecież sól i cukier wyglądają
• 1:57
  prawie tak samo. To tylko małe białe kosteczki.
• 2:00
  Jak on to rozpoznał w ułamku sekundy, zanim w ogóle zdążyłem
• 2:04
  pomyśleć o nie. Wyciągnąłem mój notatnik naukowo
• 2:08
  czekoladowy. Uważajcie strona 45, trochę się
• 2:12
  lepi, bo wylałem na nią syrop klonowy i już wszystko wiem.
• 2:18
  Chcecie sprawdzić to ze mną, no to siup, zapraszam do Wielkiej
• 2:23
  tajemnicy języka. Słuchajcie, naukowcy mają na te
• 2:28
  nasze językowe czujniki, taką bardzo dorosłą nazwę.
• 2:31
  Kupki smakowe brzmi to trochę jak zestaw malutkich filiżanek
• 2:36
  na herbatkę umysie i królowej, prawda?
• 2:39
  Ale ja wasz felek wolę mówić na nie mini degustatorzy.
• 2:43
  Wyobraźcie sobie, że wasz język to nie jest po prostu różowy
• 2:47
  kawałek mięśnia. To wielkie, tętniące życiem
• 2:51
  różowe miasto, pełne malutkich pagórków.
• 2:54
  Te kropki, które widzicie w lustrze jak wystawicie język.
• 2:57
  No dalej wystawcie teraz, ale nie na mamę, to tak zwane
• 3:01
  brodawki, a wewnątrz tych pagórków ukryte głęboko jak mali
• 3:05
  agenci w tajnych budkach strażniczych siedzą właśnie nasi
• 3:08
  mini degustatorzy. Każdy taki agent ma przed sobą
• 3:11
  wielką konsoletę z przyciskami, ale uwaga.
• 3:15
  Ta ich praca to nie jest taka zwykła robota.
• 3:18
  Żeby ci mali smakowi agenci mogli w ogóle cokolwiek poczuć,
• 3:22
  potrzebują kąpieli, ale nie takiej w wannie, z bąbelkami, o
• 3:26
  zapachu gumy balonowej. Oni potrzebują kąpieli.
• 3:29
  Wy, no cóż. W waszej ślinie.
• 3:34
  Tak wiem, fuj, ale ślina to dla nich taki magiczny
• 3:38
  rozpuszczalnik działa. To jak słodka metafora zamka i
• 3:42
  klucza. Jedzenie to klucz, a nasi mini
• 3:45
  degustatorzy to zamki. Kiedy bierzesz kęs czekolady,
• 3:48
  sina rozpuszczają na malutkie mikroskopijne kropelki.
• 3:52
  Te kropelki płyną do budek strażniczych i pukają puk, puk.
• 3:57
  Agenci sprawdzają czy kluczyk pasuje.
• 3:59
  Jeśli pasuje do dziurki z napisem słodkie, natychmiast
• 4:03
  naciskają czerwony guzik i wysyłają sygnał do szefa, czyli
• 4:07
  do waszego mózgu. Uwaga, szefie, melduje dostawę
• 4:10
  karmelu jest super, proszę o więcej endorfin albo alarm, to
• 4:16
  jest słone. Felek znowu pomylił słoiki.
• 4:19
  Ewakuacja mamy 5 głównych agentów od słodkiego, słonego,
• 4:25
  kwaśnego, gorzkiego i takiego dziwnego, który nazywa się
• 4:28
  umami. To ten, który mówi, że parówka
• 4:31
  albo zupa pomidorowa są pyszne i mięsne.
• 4:35
  Ale pamiętajcie, język to nie samotny detektyw.
• 4:39
  On pracuje w duecie z nosem nos to taki starszy wywiadowca jeśli
• 4:44
  go zatkacie, spróbujcie zjeść jabłko trzymając się za nos,
• 4:48
  jedzenie smakuje jak tektura albo stary kapeć.
• 4:53
  Język czuje tylko bazę, a to nos dodaje całą magię aromatu.
• 4:58
  No dobrze, to skoro wiemy, jak te kubki smakowe w naszym języku
• 5:02
  działają. To nie mogłem się oprzeć
• 5:04
  pokusie, aby sprawdzić, jak to wszystko wygląda w naturze.
• 5:07
  Najpierw ważny fakt ludzie mają od 2 do 8000 takich
• 5:13
  minidegustatorów w całym języku. Myślicie, że to dużo?
• 5:17
  To posłuchajcie o moich kumplach ze świata zwierząt.
• 5:21
  Po pierwsze milka kotka mojego sąsiada wiedzieliście, że koty
• 5:25
  są słodyczowo ślepe, serio ich mini degustatorzy mają po prostu
• 5:30
  odłączony kabelek od przycisku słodkie jak milka patrzy jak
• 5:35
  wcinam ciastko z kremem to pewnie myśli felek, ty dziwaku
• 5:38
  jesz coś co nie ma smaku, weź lepiej kawałek surowej ryby,
• 5:42
  koty nie czując cukru. Bo w naturze ich zadaniem jest
• 5:45
  polowanie na myszy, a myszy z tego co wiem nie są posypane
• 5:50
  cukrem pudrem. Z kolei takie krowy o to są
• 5:54
  dopiero mistrzynie krowa ma w buzi około 25000 kubków
• 5:59
  smakowych. To tak jakby miała na języku
• 6:01
  niejedną klasę degustatorów, ale całą wielką szkołę z 3 boiskami.
• 6:06
  Dlaczego? Bo krowa musi być jak chodzący
• 6:10
  skaner chodzi po łące i musi błyskawicznie wykryć, czy ta
• 6:14
  trawka jest pyszna, czy może to trujący chwast, od którego
• 6:18
  rozboli mnie jeden z moich 4 żołądków, ale teraz trzymajcie
• 6:22
  mocno swoje kubki z kakao, bo wchodzi on sum taka ryba z
• 6:28
  długimi wąsami. Słuchajcie sum, to jest
• 6:31
  dosłownie pływający język, on ma minidegustatorów nie tylko w
• 6:35
  buzi. Ale na całym ciele, a najwięcej
• 6:38
  na tych swoich śmiesznych wąsach.
• 6:41
  On nie musi otwierać buzi, żeby wiedzieć, czy obiad jest blisko.
• 6:45
  On po prostu smakuje całą wodę dookoła siebie.
• 6:49
  Wyobrażacie to sobie płyniecie w basenie i nagle wasz łokieć mówi
• 6:54
  mmm, ktoś tu wrzucił do wody sok cytrynowy.
• 6:58
  No dobra, to nie było najlepsze porównanie.
• 7:02
  No i na koniec motyle to moi ulubieńcy motyle mają degustację
• 7:08
  w stopach. Tak dobrze słyszycie.
• 7:11
  Motyl ląduje na kwiatku i jego nóżki krzyczą, ej, stary,
• 7:15
  siadaj. Tu jest mnóstwo słodkiego
• 7:17
  nektaru. No ja bym zwariował.
• 7:20
  Wyobraźcie sobie, że wasze skarpetki krzyczą w trakcie
• 7:23
  spaceru ten chodnik smakuje jak brokuły.
• 7:26
  Nie idziemy tędy. Albo jeszcze lepiej.
• 7:29
  Ej, stary, twoje skarpety smakują poniedziałkiem, a dziś
• 7:33
  już piątek. Skoro przyroda jest taka
• 7:35
  sprytna, to ludzie nie mogli być gorsi.
• 7:38
  Naukowcy to są tacy prawdziwi mózgowcy w białych fartuchach,
• 7:43
  którzy czasem zachowują się jak fani klocków lego, tylko że
• 7:47
  budują z cząsteczek. Czy wiecie, że w 2025 roku,
• 7:51
  czyli całkiem niedawno, naukowcom udało się zrobić
• 7:54
  niesamowicie dokładną mapę naszego receptora słodkiego
• 7:57
  smaku? Zrobili to z dokładnością do 3
• 8:01
  angstremów ang. Stream.
• 8:03
  To taka jednostka miary, która jest tak mała, że no nawet jak
• 8:07
  bym chciał ją wam narysować, to byście jej nie zobaczyli nawet
• 8:11
  przez lupę. To jest miliard razy mniej niż
• 8:13
  centymetr. To tak jakbyście chcieli
• 8:16
  zmierzyć grubość włosa wróżki, dzieląc go jeszcze na 1000
• 8:19
  części. Pewnie zapytacie, ale po co to
• 8:22
  robią? Między innymi po to, by móc
• 8:25
  stworzyć na przykład nowe lekarstwa lub substancje.
• 8:29
  Oszukujące nasze kubki smakowe. W imię nauki.
• 8:32
  Dzięki temu syrop na kaszel będzie smakował jak marakuja, a
• 8:36
  nie jak błoto spodroweru, ale to nie koniec.
• 8:39
  Inżynierowie zbudowali elektroniczny język to taki mały
• 8:42
  robot, który nie ma buzi tylko specjalne złote elektrody.
• 8:46
  Zanurza się go na przykład w soku pomarańczowym, a on w
• 8:49
  sekundę sprawdza, czy sok jest świeży, czy może już zamienia
• 8:53
  się w coś, co mogłoby posłużyć jako paliwo do rakiety.
• 8:57
  A naukowcy z ohio pracują nad czymś, co nazywają i test.
• 9:02
  Chcą, żebyśmy mogli poczuć smak przez ekran telefonu.
• 9:06
  Wyobrażacie to sobie oglądacie filmik z felkiem?
• 9:10
  Ja jem pączka, a wy dotykacie ekranu i czujecie lukier?
• 9:14
  To brzmi jak magia, ale to czysta nauka.
• 9:18
  Wiecie co sobie pomyślałem, kiedy tak siedziałem z moim już
• 9:22
  poprawnym kubkiem. Te nasze kubki smakowe są trochę
• 9:26
  jak drużyna przyjaciół w klasie. Każdy z nich jest inny i każdy
• 9:30
  jest potrzebny słodki daje nam radość i energię do skakania po
• 9:34
  kałużach. Gorzki jest jak mądry strażnik,
• 9:37
  który mówi, ej, uważaj, to może być niedobre, nie jedz tego,
• 9:41
  kwaśny nas budzi i dodaje orzeźwienia, kiedy jesteśmy
• 9:45
  senni w życiu jest dokładnie tak samo z naszymi emocjami.
• 9:49
  Nie zawsze musimy czuć się słodko.
• 9:52
  Czasami bywamy kwaśni, czyli marudni albo gorzcy, czyli
• 9:56
  smutni i wiecie co to jest całkowicie ok, każda ta emocja,
• 10:02
  tak jak każdy smak jest nam potrzebna.
• 10:05
  Każda jest sygnałem od naszego serca.
• 10:08
  Hej, coś się dzieje, zwróć na mnie uwagę.
• 10:11
  Nie bójcie się swoich kwaśnych dni, one są po to, żebyście
• 10:16
  mogli potem jeszcze bardziej docenić tę chwilę, które smakują
• 10:19
  jak najlepsza wata cukrowa na świecie.
• 10:22
  Bądźcie dla siebie dobrzy i wyrozumiali, nawet jak czasem
• 10:25
  pomylicie słoiki w życiu. Moi drodzy czekoladowi odkrywcy
• 10:29
  na dziś to już koniec naszych poszukiwań w krainie języka.
• 10:33
  Mój notatnik jest już tak pełen notatek i plam z dżemu, że muszę
• 10:38
  go chyba trochę podreperować. Zanim jednak uciekne mam dla was
• 10:42
  wielkie pytanie felka. Gdybyście mogli wymyślić
• 10:46
  zupełnie nowy smak, którego jeszcze nie ma na świecie, to co
• 10:50
  by to było, a smak gwiezdnego pyłu trochę musujący chłodny i
• 10:56
  strzelający na języku b smak tęczowej waty cukrowej, który
• 11:01
  zmienia się co sekundę z truskawki w pizzę i z powrotem.
• 11:04
  C smak przygody trochę ostry, ale słodki jak miód i pachnący
• 11:10
  nowym rowerem. Koniecznie opowiedzcie o tym
• 11:13
  rodzicom albo narysujcie ten smak.
• 11:16
  Bardzo chcę poznać waszą wyobraźnię.
• 11:19
  Dziękuję, że byliście dzisiaj ze mną na czekoladowym tropie.
• 11:22
  Był z wami felek wafelek. Ściskam was mocno i pamiętajcie
• 11:28
  słodkie myślenie. To rozwiązanie.
• 11:31
  Jeżeli felek stał się już znajomym głosem w waszym domu,
• 11:34
  zaobserwujcie nasz kanał i zostawcie ocenę, to dla nas
• 11:38
  najmilszy sygnał, by opowiadać dalej, a jeśli chcecie wesprzeć
• 11:42
  przygody felka, możecie postawić mu symboliczne kakao na
• 11:46
  patronite. Ten mały gest daje nam wielką
• 11:49
  moc do tworzenia kolejnych historii na czekoladowym tropie
• 11:53
  link znajdziecie w opisie, dziękuję, że jesteście częścią
• 11:57
  tego świata.