Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Grootschalige repatriëringsoperatie voor Nederlanders in het Midden-Oosten start waarschijnlijk morgen
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf
- 0:03Speaker 2: scherp. BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven en Iwan Verrips.
- 0:11Speaker 2: Goedemorgen
- 0:12Speaker 3: Donderdag 6. Nee, fout. Donderdag 5 maart 2026. Dat was die 6. Goedemorgen, Iwan Verrips.
- 0:20Speaker 3: Dag Bas, goedemorgen. De komende 20 minuten gaan we het nieuws
- 0:22Speaker 3: bij je brengen.
- 0:22Speaker 1: Ja, we beginnen uiteraard wederom in het Witte Oosten. Dat
- 0:25Speaker 1: is de afgelopen dagen. Met zometeen ook het laatste nieuws
- 0:27Speaker 1: vanuit Washington daarover. En duizenden Nederlanders die daar vastzitten in
- 0:32Speaker 1: die regio... in het Midden-Oosten, die willen nog terugkeren. Nou,
- 0:35Speaker 1: waarschijnlijk morgen start een grotere operatie... om hen dus terug
- 0:38Speaker 1: te halen. En zometeen spreken we de AVR erover, de reisbranche.
- 0:42Speaker 1: En verder, doorsnee huishoudens in ons eigen land besteden de
- 0:45Speaker 1: laatste jaren een stuk kleiner percentage van hun inkomen aan
- 0:49Speaker 1: de woonlasten. Nou, hoe dat komt, en heb je dan
- 0:51Speaker 1: meer geld voor leuke dingen bijvoorbeeld, bespreken we zometeen
- 0:54Speaker 3: En dus krijg je inzicht op de dag die komt
- 0:55Speaker 3: op BNR, Nederland Binnenhof en de rest van de wereld.
- 0:57Speaker 3: Maar de vliegende start van je werkdag die begint opnieuw
- 1:00Speaker 3: uiteraard in het Midden-Oosten. Want er waren veel luchtaanvallen, ook vannacht,
- 1:04Speaker 3: voor het Israëlische leger. En Iraanse staatsmedia melden nieuwe aanvallen
- 1:07Speaker 3: van Iran op Israël. Volgens journalisten van AFP, het persbureau,
- 1:11Speaker 3: waar de jury zullen hebben verschillende explosies te horen. Volgens
- 1:14Speaker 3: de Israëlische nooddiensten zijn daarbij geen slachtoffers gevallen. En Israël
- 1:18Speaker 3: op haar beurt voerde vannacht luchtaanvallen uit in het zuiden
- 1:20Speaker 3: van Beirut... die volgens het Israëli's leger gelinkt waren aan
- 1:23Speaker 3: Hezbollah-opstellingen daar. Leider van Hezbollah, Naim Kassem, heeft er overigens
- 1:27Speaker 3: gisteravond in een toespraak gezworen dat hij zich niet over
- 1:30Speaker 3: gaat geven. Wat Israël deed was geen reactie op raketbeschieting,
- 1:33Speaker 3: zegt hij, maar agressie die van tevoren was voorbereid. Inmiddels
- 1:37Speaker 3: blijkt ook dat de regering in Beirut het volledig heeft
- 1:40Speaker 3: gehad met Hezbollah, want ze worden beschoten omdat Hezbollah daar
- 1:45Speaker 3: de Israëli's belaagt. Verder was er een grote explosie op
- 1:48Speaker 3: een olietanker... voor de kust van Koeweit, Iwan
- 1:50Speaker 1: Het Britse Maritima-agentschap UKMTO meldde dat vannacht. Volgens het ministerie
- 1:55Speaker 1: van Buitenlandse Zaken van Koeweit... was dat niet op grondgebied
- 1:58Speaker 1: van het land. Waarom die explosie plaatsvond, waar dat vandaan komt...
- 2:02Speaker 1: dat is nog niet bekend. En volgens UKMTO zijn er
- 2:05Speaker 1: geen slachtoffers... en is er ook geen brand uitgebroken, maar
- 2:08Speaker 1: dus wel een
- 2:08Speaker 3: explosie. Maar niet het grondgebied, maar ik neem aan in
- 2:10Speaker 3: de wateren van Koeweit.
- 2:12Speaker 1: Dat neem ik ook aan,
- 2:13Speaker 3: ja. Dan, de Canadese premier Mark Carney kan militaire deelname...
- 2:16Speaker 3: en Canada en Iran niet uitsluiten, zei hij vannacht. Hij
- 2:19Speaker 3: benadrukt dat het Canada zijn bondgenoten zou steunen... hoewel hij
- 2:22Speaker 3: eerder de Amerikaanse-Israëlische aanvallen... in strijd noemde met het internationaal
- 2:26Speaker 3: recht
- 2:27Speaker 1: En dan zijn er de eerste twee dagen van die oorlog...
- 2:29Speaker 1: tussen Iran, Amerika en Israël. Zo'n honderdduizend mensen uit Teheran
- 2:34Speaker 1: gevlucht uit de Iraanse hoofdstad... stelt de UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie.
- 2:38Speaker 1: In die hoofdstad wonen in totaal bijna tien miljoen mensen...
- 2:42Speaker 1: En volgens de vluchtelingenorganisatie lijkt het er niet op... dat
- 2:45Speaker 1: die mensen ook echt het land uit zijn gevlucht... maar
- 2:47Speaker 1: met name dus wel de hoofdstad uit. Volgens het Israëlische
- 2:50Speaker 1: leger zijn er sinds het begin van de oorlog... zo'n 300
- 2:53Speaker 1: raketinstallaties vernietigd in Iran. Het Amerikaanse militair commando in de
- 2:57Speaker 1: regio meldt dat Amerika sinds het begin al meer dan
- 3:00Speaker 1: twintig schepen heeft aangevallen of laten zinken. Het meldt het
- 3:04Speaker 1: commando gisteren via X en er was inderdaad al een
- 3:06Speaker 1: oproep in de eerdere dagen van de gezaghebbers in Iran
- 3:09Speaker 1: van ja, je moet de Teheran verlaten. Nou, dat hebben
- 3:11Speaker 1: dus zo'n honderdduizend mensen gedaan.
- 3:14Speaker 3: Nog even naar Spanje, want dat land weigerde aanvankelijk... om
- 3:17Speaker 3: een aantal Spaanse basissen open te stellen voor de Amerikanen.
- 3:20Speaker 3: En dat kwam zo'n forse kritiek te staan, want de
- 3:22Speaker 3: leiding van het land was waardeloos. Maar de Spanjaarden zijn
- 3:24Speaker 3: best leuk, zei Trump. Maar het Witte Huis zegt, alle
- 3:27Speaker 3: problemen zijn nu opgelost... Witte huiswoordvoerder Leavitt zei dat Spanje
- 3:31Speaker 3: heeft geaccepteerd... samen te werken met het Amerikaanse leger. Maar
- 3:35Speaker 3: helemaal ten einde lijkt de ellende nog niet... want vanuit
- 3:37Speaker 3: Spanje werd dat meteen tegengesproken. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken,
- 3:41Speaker 3: José Manuel Alvarez... benadrukt dat de positie van het land
- 3:44Speaker 3: onveranderd is gebleven... en dat de Amerikanen dus niet welkom
- 3:48Speaker 3: zijn op basis. Waarvan Trump zei, als we willen, dan
- 3:51Speaker 3: nemen we ze gewoon in. Oké. Volgens verschillende Amerikaanse en
- 3:56Speaker 3: Israëlse media zouden Koerdische milities begonnen zijn met een grondoffensief
- 4:00Speaker 3: in het noordwesten van Iran en zouden dat doen met
- 4:03Speaker 3: steun van Amerikanen. Eerder had het Witte Huis al bevestigd
- 4:06Speaker 3: dat er gesprekken waren met Koerdische milities, maar of die
- 4:09Speaker 3: ook een grondoffensief zouden steunen, dat was nog niet duidelijk.
- 4:12Speaker 3: We gaan erover praten met onze Amerikaanse correspondent David Handelburg. David, goedemorgen.
- 4:16Speaker 3: Dag Bas, goedemorgen. Verschillende Amerikaanse media die komen met dat nieuws,
- 4:20Speaker 3: waaronder CNN en Fox News, Is dit serieus? Inderdaad, zou
- 4:25Speaker 3: dit kunnen zijn? Waar kunnen zijn? Poerdische milities ingeschakeld?
- 4:30Speaker 4: Ja, het is serieus genoeg. En het is typisch iets
- 4:34Speaker 4: wat de CIA in eerdere oorlogen heeft doorgezet. Of dat
- 4:39Speaker 4: nou Vietnam is, of in Libië, of in Syrië. De
- 4:43Speaker 4: CIA is altijd pro-steun van oppositiegroepen... om het gevecht voor
- 4:49Speaker 4: de Amerikanen te doen. In dit geval... die al maanden
- 4:56Speaker 4: trainen aan de Iraakse kant... samen met Iraakse Koerden... in
- 5:02Speaker 4: oppositie met het oog dat dit ooit zou gebeuren. Nou,
- 5:06Speaker 4: nu zijn we er. Wat ik heb begrepen is dat
- 5:09Speaker 4: de Iraanse Koerden vanuit Irak... dus weer terug zijn gegaan
- 5:13Speaker 4: naar Iran. Maar dat de Iraakse Koerdenvechtpolitie daar nog niet
- 5:18Speaker 4: aan toe is. We hebben het nu eigenlijk alleen maar
- 5:21Speaker 4: over de Iraanse Koerden.
- 5:22Speaker 3: Ja, oké. Is dit te verantwoorden door Trump? Want zeker
- 5:26Speaker 3: met Irak-Koerden. We weten de Iraakse Koerden die vochten in Irak...
- 5:31Speaker 3: ook omdat ze een eigen Koerdistan wilden hebben
- 5:35Speaker 4: Het is een complex verhaal over de Koerden. Natuurlijk is
- 5:39Speaker 4: er geen Koerdistan. Maar de Koerden zijn verspreid over Turkije, Iran, Irak...
- 5:46Speaker 4: Syrië en Armenië. En tijdens het einde... van het Oostmaanse
- 5:51Speaker 4: Rijk en de Eerste Wereldoorlog... hebben Frankrijk en het Verenigde Koninkrijk...
- 5:57Speaker 4: het Midden-Oosten verdeeld zonder een Koerdistan. Dus die milities tussen
- 6:02Speaker 4: die groepen zijn altijd een beetje bijeengeweest. Al is het
- 6:06Speaker 4: verschijt over andere landen. In het geval van Irak, de
- 6:10Speaker 4: Iraakse Koerden, steunt Amerika die groep al... Sinds 2003. De Syrische
- 6:17Speaker 4: Koerden werden ook gestoot. Maar Amerika heeft wel een rot geschiedenis.
- 6:23Speaker 4: En dat ze hun ook in de steek hebben gelaten.
- 6:25Speaker 4: Nadat ze klaar waren met het vechten. Dus je moet
- 6:28Speaker 4: het een beetje met de argus ogen bekijken. Maar ik
- 6:31Speaker 4: denk dat Trump zegt, ach, die mensen willen voor ons vechten.
- 6:34Speaker 4: Wij doen geen boots on the ground. Waarom zij
- 6:36Speaker 3: niet? Maar zou dat de regime change kunnen brengen, Didi?
- 6:41Speaker 4: Nou, wat ik ervan begrijp is dat ze drie dingen
- 6:45Speaker 4: willen doen. Ten eerste is er een grote legerbasis in Kermansha.
- 6:51Speaker 4: Dat ligt aan de grens, aan de Iraanse kant. Dus
- 6:54Speaker 4: als ze, laten we zeggen, daarmee in gevecht gaan... is
- 6:57Speaker 4: dat weer één groep minder. Wil de oppositie in opstand
- 7:01Speaker 4: komen om het regime te veranderen. Dus dat maakt het
- 7:05Speaker 4: wat makkelijker. En ten tweede wordt gezegd dat er een
- 7:09Speaker 4: buffer is... voor Israël om meer aan te kunnen vallen.
- 7:13Speaker 4: Dus het heeft allemaal strategische redenen. Die groep is niet
- 7:16Speaker 4: groot genoeg om, laten we zeggen... hun eigen gang te
- 7:20Speaker 4: gaan en hun regime over te laten nemen. Maar alle
- 7:24Speaker 4: kleine beetjes helpen.
- 7:25Speaker 3: Even over de legitimiteit van het hele conflict. De Senaat
- 7:30Speaker 3: stemde gisteren tegen een resolutie... die de macht van Trump
- 7:33Speaker 3: in zou perken om aanval uit te voeren in Iran.
- 7:35Speaker 3: En dat ging om die War Powers Act waar hij
- 7:37Speaker 3: zich op riep... Betekent dat dat hij nu gewoon ongebreid
- 7:40Speaker 3: op zijn gang kan gaan?
- 7:41Speaker 4: In kort, ja. Tenminste, nu is het een legale oorlog. Tenminste,
- 7:48Speaker 4: volgens het Senaat. Dus die War Powers Act is met
- 7:52Speaker 4: 53-47 tegengestemd. Dus in feite kan Trump nu zijn gang gaan.
- 7:57Speaker 4: Juridisch gezien. Maar goed, zoals ik gisteren al zei, ik
- 8:01Speaker 4: zeg het vandaag weer. Het is een zeer onpopulaire, impopulaire
- 8:05Speaker 4: oorlog wat er toe speelt. Maar 25 procent is mee met
- 8:12Speaker 4: terug en 6 procent in de oppositie. Dus ik zeg altijd,
- 8:15Speaker 4: hoe meer soldaten er gaan steuvelen... en hoe meer het
- 8:18Speaker 4: gevoel is dat er een oneindeloze oorlog is... hoe minder
- 8:21Speaker 4: populair deze actie is. Dus zoveel tijd heeft hij ook
- 8:25Speaker 4: weer niet.
- 8:26Speaker 3: Dank je wel, Amerika-consulent David Hammelburg. Hoe die film ook
- 8:34Speaker 3: weer afliep die jullie samen tien jaar geleden keken... dan
- 8:37Speaker 3: kan het zomaar zijn dat zij met haar 92 een jongerbrein
- 8:39Speaker 3: heeft dan jij. Hoe dat kan hoor je over een
- 8:42Speaker 3: minuut of twaalf
- 8:45Speaker 1: Een paar duizend Nederlanders die nog vastzitten in het Midden-Oosten...
- 8:49Speaker 1: die willen graag terugkeren naar Nederland. En dat getal, die
- 8:52Speaker 1: paar duizend, is een schatting van de reisbrancheorganisatie AVR. Grootschalige
- 8:57Speaker 1: repatriëring van die mensen gaat waarschijnlijk vanaf morgen van start.
- 8:59Speaker 1: Ik praat erover met Frank Radstaken, directeur van de AVR. Goedemorgen.
- 9:04Speaker 5: Goedemorgen
- 9:05Speaker 1: Een paar duizend mensen die daar dus nog vastzitten... die
- 9:07Speaker 1: een reis hadden geboekt, een pakketreis. Hoe gaat die repatriëringsoperatie
- 9:13Speaker 1: eruit zien? Is dat een volledig private operatie
- 9:17Speaker 5: Nou, twee dingen erover. Eén, we denken inderdaad dat er
- 9:20Speaker 5: ongeveer een paar duizend mensen... vastzitten in de regio die
- 9:24Speaker 5: graag terug willen naar huis... en ook Nederlandse staatsburgers zijn.
- 9:27Speaker 5: Ongeveer duizend daarvan zijn er met een pakketreis op pad...
- 9:31Speaker 5: En die vallen ook onder de dekking van het calamiteitenfonds.
- 9:34Speaker 5: En de andere mensen zijn zelf op pad gegaan met
- 9:36Speaker 5: een vliegticket... of wonen misschien al wat langer in de regio...
- 9:38Speaker 5: of blijven daarom te overwinteren. Maar deze samenwerking, en dat
- 9:42Speaker 5: is wel heel bijzonder... eigenlijk wat we in Nederland hebben.
- 9:44Speaker 5: We hebben een publiek-private samenwerking opgetuigd... Met de overheid, met
- 9:49Speaker 5: de ANVR, met de verzekeraars en met het calamiteitenfonds. En
- 9:54Speaker 5: we hebben de afgelopen dagen hard gewerkt met elkaar in
- 9:56Speaker 5: voorbereiding van het terughalen van de mensen
- 9:59Speaker 1: Oké, en wat gaat er dan gebeuren vanaf morgen
- 10:03Speaker 5: Ja, dus de Nederlandse overheid heeft gisteren gezegd dat er
- 10:07Speaker 5: gerepatrieerd gaat worden. En het calamiteitenfonds heeft ook dan gisteren
- 10:13Speaker 5: aangekondigd dat de repatriëring gedekt gaat worden door het calamiteitenfonds.
- 10:18Speaker 5: Ik heb begrepen dat er vandaag om een uur of tien...
- 10:20Speaker 5: een persconferentie is van de minister van Buitenlandse Zaken. Want
- 10:24Speaker 5: die daadwerkelijke repatriëring gaat plaatsvinden... onder auspicie van de overheid.
- 10:28Speaker 5: Dus hoe dat precies gaat, dat zal de minister hopelijk
- 10:31Speaker 5: vertellen om tien uur. Maar in algemene zin is het
- 10:35Speaker 5: gebruikelijk bij dit soort situaties... dat er vliegtuigen worden geleased, ingezet...
- 10:41Speaker 5: En die gaan naar de regio om mensen daar
- 10:43Speaker 1: op te halen. En zijn dat alleen dus die mensen
- 10:46Speaker 1: die zo'n pakketreis geboekt hebben... of is dat iedereen, ook
- 10:48Speaker 1: mensen die zelf via KLM.com... een ticketje geboekt hebben, die
- 10:51Speaker 1: kant op? Worden die ook teruggehaald als ze dat willen
- 10:54Speaker 5: Ja, dus iedereen die graag terug wil, die heeft de
- 10:57Speaker 5: kans gehad... en heeft nog steeds de kans. Het is
- 10:59Speaker 5: misschien goed om dat nog even te zeggen. De Nederlandse
- 11:01Speaker 5: overheid heeft een paar dagen geleden... een crisiscontactformulier... Gelanceerd op
- 11:06Speaker 5: de eigen website, op minbuza.nl. Dat staat er nog steeds.
- 11:10Speaker 5: En mensen die dat nog niet gedaan hebben... die kunnen
- 11:11Speaker 5: zich nog steeds registreren als ze mee terug willen. Dus
- 11:15Speaker 5: de mensen die een pakketreis hebben geboekt... die worden gerepatrieerd
- 11:19Speaker 5: onder de afspraken. En de kosten daarvan worden ook gedekt
- 11:23Speaker 5: door het calamiteitenfonds... als ze ook met calamiteitedekking op pad
- 11:26Speaker 5: zijn gegaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle reizigers... die met
- 11:31Speaker 5: een ANVR-reisonderneming op pad zijn. De mensen die een losticket
- 11:34Speaker 5: hebben geboekt en die mee willen... die kunnen ook mee,
- 11:36Speaker 5: maar daarvan heeft de overheid al gezegd... daar zullen wel
- 11:38Speaker 5: kosten voor in rekening worden gebracht. Oké, en de
- 11:40Speaker 3: andere mensen die eerder al zelf vanuit Sri Lanka... bijvoorbeeld
- 11:43Speaker 3: naar Nederland terug wilden vliegen... afgelopen maandag, je noemt het
- 11:46Speaker 3: aan dwarsstraten... en niet op Dubai konden landen en dus
- 11:49Speaker 3: zelf tickets moesten kopen... die zijn zelf het bokje?
- 11:53Speaker 5: Ja, ook daar gelden, sorry om het lastig te maken,
- 11:56Speaker 5: maar ook daar gelden weer twee scenario's. Als dat mensen
- 11:59Speaker 5: zijn geweest die op pad zijn geweest met een pakketreis,
- 12:03Speaker 5: waar de calamiteitenfondsdekking op was
- 12:05Speaker 5: dan zijn die kosten, het
- 12:06Speaker 3: is
- 12:06Speaker 5: allemaal geregeld door de reisonderneming, zijn die kosten ook gedekt
- 12:09Speaker 5: door het calamiteitenfonds. Dus die mensen hebben geen additionele kosten gehad.
- 12:12Speaker 5: Mensen die zelf op pad waren en een ander ticket
- 12:14Speaker 5: moeten kopen, die krijgen natuurlijk wel hun geld terug van
- 12:18Speaker 5: de airline als die vlucht niet is uitgevoerd. Maar een
- 12:22Speaker 5: nieuwe vlucht moeten ze dan... dan wel zelf betalen
- 12:24Speaker 1: inderdaad.
- 12:24Speaker 5: Ja, precies.
- 12:25Speaker 1: Nou is dit natuurlijk een conflict met een grote geografische impact. Iran, Saudi-Arabië, golfstaten,
- 12:33Speaker 1: Turkije bijna betrokken... Jemen, Oman, ik wil nog even doorgaan.
- 12:39Speaker 1: Hoe gaat dat repatriëren in zijn werk? Want ik kan
- 12:41Speaker 1: me voorstellen, die mensen moeten uit allerlei uithoeken... ook naar
- 12:43Speaker 1: een bepaald punt komen waar ze vandaan worden gehaald natuurlijk.
- 12:46Speaker 5: Nou ja, exact dat maakt het ook zo ingewikkeld. En
- 12:48Speaker 5: exact dat maakt ook dat er zoveel tijd in de
- 12:50Speaker 5: voorbereiding is geweest. Want je hebt eigenlijk bijna twee repatriëringsoperaties.
- 12:54Speaker 5: De ene operatie is alle mensen krijgen op een veilige manier,
- 12:58Speaker 5: want dat staat natuurlijk buiten kijf, op een veilige manier
- 13:00Speaker 5: op een plek van waar ze gerepatrieerd kunnen worden. Dat
- 13:03Speaker 5: is veel al over land. We hebben de afgelopen dagen
- 13:05Speaker 5: al veel gehoord... over de mogelijkheid om een corridor te maken...
- 13:09Speaker 5: van de Verenigde Arabische Emiraten naar Oman. Dus dat is
- 13:11Speaker 5: de eerste repatriëring, zeg maar. En de tweede repatriëring is
- 13:15Speaker 5: vervolgens die mensen... ook inderdaad vanuit Oman of vanuit andere plekken...
- 13:17Speaker 5: van waar gerepatrieerd kan worden naar Nederland terug te halen.
- 13:20Speaker 5: En dat maakt het bij elkaar opgeteld... een logistiek ongelooflijk
- 13:23Speaker 5: ingewikkelde operatie... Aan de andere kant hebben we daar als
- 13:26Speaker 5: sector helaas ook wel veel ervaring mee. Dus we kunnen
- 13:31Speaker 5: het goed, maar het is ongelooflijk ingewikkeld.
- 13:33Speaker 1: Hoeveel vluchten verwacht u dat er nodig zijn?
- 13:36Speaker 5: Nou, als we met elkaar vaststellen dat het om duizenden
- 13:39Speaker 5: mensen gaat... die terug willen en er kan ergens afhankelijk
- 13:42Speaker 5: van een vliegtuig... dat wordt ingezet tussen de 200 en de 400
- 13:47Speaker 5: mensen mee... dan weet je dat je een flink aantal
- 13:49Speaker 5: vliegtuigen nodig hebt. Maar het gaat natuurlijk niet allemaal in
- 13:52Speaker 5: één dag kunnen. Zo werkt het niet
- 13:53Speaker 1: Nee, in de komende tijd gaan we dat dus allemaal zien. Dank,
- 13:56Speaker 1: Frank Radstaken. En dus om de tien uur de persconferentie...
- 13:58Speaker 1: van de minister van Buitenlandse Zaken. De directeur van de
- 14:01Speaker 1: AVR hoorde je, Frank Radstaken.
- 14:03Speaker 3: Je breekt aan en Maxime van Meel van BNR Beurs
- 14:05Speaker 3: weet waar we op moeten letten.
- 14:06Speaker 6: Als je dacht dat het cijferseizoen voorbij was, zeker niet.
- 14:10Speaker 6: Je krijgt bijvoorbeeld nog de cijfers van JD.com. De Chinese
- 14:14Speaker 6: webwinkel viel misschien wat buiten de aandacht hier in het westen...
- 14:17Speaker 6: maar wil daar verandering in brengen. Het is een van
- 14:19Speaker 6: China's grootste webwinkels... maar het wil ook Europese markten, waaronder Nederland,
- 14:24Speaker 6: gaan veroven. Verder zijn er nog cijfers van Racket, dat
- 14:28Speaker 6: is het bedrijf achter schoonmaakmiddelen zoals Dettol en Vanish, maar
- 14:31Speaker 6: ook achter Durex. En beleggers houden ervan om dingen veilig
- 14:35Speaker 6: te doen, dus die willen weten of Racket zelf ook
- 14:38Speaker 6: veilig blijft. En dan is er nog Universal Music Group.
- 14:41Speaker 6: Dat aandeel gaat niet zo lekker, verloor het afgelopen jaar
- 14:43Speaker 6: bijna 30% van de koers, dus daar hoopt men op
- 14:46Speaker 6: goed nieuws. En buiten kwartaalcijfers kan je ook nog letten
- 14:50Speaker 6: op wat er in China gebeurt. Daar gaat het jaarlijkse
- 14:52Speaker 6: volkscongres van start... en zijn ze bezig met het nieuwe
- 14:55Speaker 6: vijfjarenplan voor het land. Iets dat gevolgen genoeg zal hebben
- 14:59Speaker 6: voor Chinese bedrijven... en hoe hard ze tegen de rest
- 15:01Speaker 3: van de wereld kunnen concurreren.
- 15:16Speaker 1: Want voor doorsnee huishoudens is het percentage van hun inkomen
- 15:19Speaker 1: dat ze kwijt zijn aan woonlasten de afgelopen jaren gedaald,
- 15:22Speaker 1: blijkt uit onderzoek van ABN AMRO. Maar hoeveel je dan
- 15:25Speaker 1: precies eraan kwijt bent aan die woonlasten, dat kan behoorlijk verschillen.
- 15:28Speaker 1: Met name bijvoorbeeld afhankelijk van je leeftijd, je inkomen en
- 15:31Speaker 1: ook of je uiteraard een huur of een koophuis hebt.
- 15:33Speaker 1: We praten erover met Finn Blokker, data-analyst bij ABN AMRO. Goedemorgen.
- 15:39Speaker 1: Een kleiner percentage van hun inkomen dus kwijt aan woonlasten.
- 15:43Speaker 1: In vaktermen spreekt u geloof ik dan van de woonlastenratio.
- 15:46Speaker 1: Komt dat omdat inkomen harder gestegen is dan bijvoorbeeld de
- 15:50Speaker 1: kosten van wonen?
- 15:53Speaker 2: Klopt, ja, dus de woonlastenratio vertelt eigenlijk... hoeveel procent van
- 15:57Speaker 2: het inkomen geeft een huishouden uit aan de woonlasten. Dus
- 16:01Speaker 2: de woonlasten die we hier meegenomen zijn... voornamelijk dus die
- 16:04Speaker 2: betekenen of huurbetaling... en een ander gedeelte hiervan zijn de
- 16:07Speaker 2: VVE en of gaswaterlichtbetalingen. En inderdaad zien we dat dus
- 16:12Speaker 2: de salarisgroei en de uitkeringsgroei... harder is gestegen dan deze componenten.
- 16:18Speaker 1: Ja, in absolute zin zijn we natuurlijk wel meer gaan betalen,
- 16:20Speaker 1: neem ik aan, hè
- 16:22Speaker 2: Ja, tuurlijk.
- 16:24Speaker 1: Geldt dat voor zowel huurders als kopers? Voor eigenlijk iedereen
- 16:28Speaker 1: in de breedte
- 16:31Speaker 2: Ja, dus binnen ons onderzoek hebben we ons toegespitst... in
- 16:35Speaker 2: ieder geval op drie segmenten. Dus de kopers, de sociale
- 16:38Speaker 2: huurders en de vrije sector huurders. En voor alle drie
- 16:41Speaker 2: de doorsnee huishoudens... zien we een dalende trend over de
- 16:44Speaker 2: afgelopen jaren
- 16:45Speaker 1: En heeft u ook nog voor deze data een nieuwe
- 16:47Speaker 1: rekenmethode gebruikt? Nou, zonder misschien helemaal diep de techniek in
- 16:51Speaker 1: te gaan... maar wat is daar de meerwaarde van?
- 16:55Speaker 2: Ja, we hebben inderdaad een iets andere meemethode. De CBS
- 17:00Speaker 2: publiceert ook soortgelijkse reeksen. Wij maken alleen gebruik van geanonimiseerde
- 17:04Speaker 2: en geaggregeerde transactiedata. Wat tijdiger en hogere frequentie heeft dan
- 17:09Speaker 2: deze data van CBS. Dus de huidige CBS-reeks gaat tot 2023.
- 17:12Speaker 2: Wij hebben dit tot 2025. Daarnaast nemen we ook zo ongeveer 320.000
- 17:18Speaker 2: huishoudens per jaar mee in ons boek. Ja
- 17:21Speaker 1: en daar heeft u ook een uitsplitsing gemaakt naar bijvoorbeeld leeftijdscategorieën.
- 17:24Speaker 1: En daar valt wel een en ander op, hè?
- 17:28Speaker 2: Klopt, zeker. Ja, we zien veel verschillen binnen de leeftijdscategorieën.
- 17:32Speaker 2: Binnen de huurders- en vrijhuurderssector valt het eigenlijk wel mee. Ja,
- 17:36Speaker 2: we zien eigenlijk soortgelijke inkomsten en uitgaven. Op zich is
- 17:41Speaker 2: het ook logisch, aangezien we de huren eigenlijk constant verhoogd
- 17:45Speaker 2: zien worden over de jaren dus. valt daar relatief weinig
- 17:49Speaker 2: verschil te maken. Terwijl bij de hypotheken wil je dus
- 17:51Speaker 2: juist een heel groot verschil zien in de uitgaven. Als
- 17:55Speaker 2: mensen heel lang geleden al een hypotheek hebben, afgesloten betalen
- 17:59Speaker 2: ze nu veel minder per maand dan jongeren of meer
- 18:03Speaker 2: recentere afsluiters. Dus dat zien we dan ook wel terug
- 18:06Speaker 2: in de vaste lastenratio bij deze hypotheken. Bij deze groep
- 18:09Speaker 2: waarbij we dit voor 20- en 30-jarigen... een vaste rassenlastenratio
- 18:13Speaker 2: vinden die onvergelijkbaar is... als die van de vrije huursector.
- 18:17Speaker 2: Terwijl het voor oudere segmenten wel kan oplopen tot ruim 15% verschil...
- 18:21Speaker 2: met die van de vrije huurders en de kopers
- 18:23Speaker 1: Als we even een vergelijking maken met andere landen om
- 18:26Speaker 1: ons heen... zijn we dan duur uit of valt het
- 18:30Speaker 1: mee om te wonen?
- 18:33Speaker 2: Ja, de woonlast valt wel in de hogere klasse binnen
- 18:37Speaker 2: de Europese. Maar er zijn toch nog wel wat landen
- 18:40Speaker 2: waarbij dit hoger ligt
- 18:42Speaker 2: Zoals? Ja, Griekenland is een vrij hoge. Maar er zitten
- 18:48Speaker 2: natuurlijk wel verschillen tussen landen. Zoals in Nederland hebben we
- 18:51Speaker 2: een vrij grote koopmarkt. Terwijl in andere landen... dit vaker
- 18:55Speaker 2: een iets grotere huurmarkt is. Dus ja, precies te vergelijken van... oké,
- 18:59Speaker 2: je bent beter uit mocht je een hoger woonlastenratio hebben.
- 19:03Speaker 2: Zo werkt het niet helemaal.
- 19:04Speaker 1: Nee, lastig te vergelijken. Dus dank, Finn Blokker, dataanlist bij
- 19:07Speaker 1: ABN AMRO.
- 19:09Speaker 3: En wat staat er dan in Politiek Den Haag op
- 19:10Speaker 3: de agenda? Leendert Beekman.
- 19:12Speaker 7: In Den Haag staan twee begrotingen op de agenda... Allebei
- 19:17Speaker 7: gebeurt dat in de eerste termijn... maar wel nadat de
- 19:21Speaker 7: Kamer al aan het woord is geweest. Dus het is
- 19:23Speaker 7: nu aan de minister. Over welke begrotingen hebben we het dan?
- 19:27Speaker 7: Over de begroting van volksgezondheid, welzijn en sport... en over
- 19:31Speaker 7: de defensiebegroting. Dan gaat het eigenlijk over het geld dat
- 19:35Speaker 7: dit jaar besteed moet worden. Maar zoals je misschien al
- 19:38Speaker 7: kan raden... gaat het vooral over het coalitieakkoord. Over de
- 19:43Speaker 7: plannen en de bezuinigingen op volksgezondheid... Maar ook over het
- 19:47Speaker 7: vele geld dat uitgegeven kan en moet gaan worden voor Defensie.
- 19:52Speaker 7: Verder is er een ronde tafelgesprek over het dorp Moerdijk.
- 19:56Speaker 7: Daar zal je vast wel wat over gehoord hebben. Het
- 19:59Speaker 7: dorp dat misschien wel gaat verdwijnen om plaats te maken
- 20:03Speaker 7: voor industrie. En er is nog een gesprek met de
- 20:06Speaker 7: Europese Commissie en de ACM... over de effectiviteit en de
- 20:10Speaker 7: uitvoering van Europese wetgeving... ten aanzien van inmenging op grote
- 20:16Speaker 7: sociale media-platforms. Denk dan bijvoorbeeld aan X. En er is
- 20:20Speaker 7: nog een gesprek met een oude bekende hier in Politiek
- 20:23Speaker 7: Den Haag. Eurocommissaris Wopke Hoekstra. Nou, dit en meer vandaag
- 20:28Speaker 7: in Den Haag.
- 20:30Speaker 3: Gaan we even kijken in de kranten. Want uiteraard is
- 20:32Speaker 3: veel aandacht voor de situatie in het Midden-Oosten. Maar er
- 20:35Speaker 3: zijn ook andere dingen, hè?
- 20:36Speaker 1: Zeker. In de Volkskrant bijvoorbeeld. Het ministerie van Justitie en Veiligheid...
- 20:39Speaker 1: verwijderde een onderzoek naar de risico's van de Amerikaanse cloud...
- 20:42Speaker 1: bij overheidswebsites, kopte de krant. Het gaat om een rapport
- 20:46Speaker 1: over Amazon's European Sovereign Cloud. Critici zeggen tegen de krant
- 20:50Speaker 1: dat de gevaren van die service... namelijk datasouveraniteit, worden onderschat.
- 20:54Speaker 1: Amazon zou er alsnog bij kunnen. Ook al spreken ze
- 20:57Speaker 1: over soeverein opgeslagen in Europa bijvoorbeeld... Het rapport zou volgens
- 21:01Speaker 1: hen tekenend zijn voor de tunnelvisie van de overheid op
- 21:04Speaker 1: Amerikaanse techbedrijven.
- 21:09Speaker 3: TV Gelderland 2021
- 21:30Speaker 1: In NRC, de zeespiegel aan de kust, stijgt fors harder
- 21:34Speaker 1: dan we tot nu toe dachten. Honderden studies hebben die
- 21:37Speaker 1: stijging onderschat. Door een fout in het rekenmodel blijkt het
- 21:40Speaker 1: onderzoek van de Wageningen Universiteit. Afwijking kan oplopen tot meer
- 21:43Speaker 1: dan één meter. En dat is het verschil tussen droge
- 21:47Speaker 1: of natte voeten. Benen zelfs. En die ontdekking heeft dus
- 21:50Speaker 1: gevolgen voor miljoenen mensen, zo stellen die onderzoekers.
- 21:54Speaker 3: Je kent ze wellicht, Iwan, en mensen met een haarscherp verstand...
- 21:57Speaker 3: die 80, 90 zijn, die hebben een naam in Amerika. Dat heette super-agers.
- 22:03Speaker 3: En wat blijkt nou uit onderzoek? Die mensen maken twee
- 22:05Speaker 3: keer zoveel nieuwe hersencellen aan... als een normale volwassene, en 2,5...
- 22:09Speaker 3: Half keer zoveel als mensen met de ziekte van Alzheimer.
- 22:12Speaker 3: En dat laat zien dat het ouder wordend brein het
- 22:14Speaker 3: vermogen heeft... om te regenereren, zegt een onderzoeker uit Chicago.
- 22:18Speaker 3: Maar hoe werkt dat dan? Nou, die super-eaters hebben een hersenstam.
- 22:24Speaker 3: Een unieke cellulaire omgeving in hun hippocampus, dus hun hersenstam.
- 22:28Speaker 3: En die bevordert neurogenezen. Ben je er nog? Een beetje.
- 22:32Speaker 3: In gewone mensentaal. Een jonge boom wordt gevoed... wanneer die
- 22:36Speaker 3: in voedselrijke grond wordt geplant. Daar komt het eigenlijk een
- 22:38Speaker 3: beetje op. Die voedselrijke grond is die hippocampus. En die
- 22:42Speaker 3: zorgt er dus voor dat er nieuwe aanwas van jonge
- 22:44Speaker 3: hersencellen komt. Kun je dat dan bevorderen? Er wordt altijd gezegd,
- 22:47Speaker 3: als je flexibel wil blijven met je brein... dan moet
- 22:50Speaker 3: je je levensstijl aanpassen, let op je voeding, lichaamsbeweging. Stressvermindering, slaapoptimalisatie,
- 22:57Speaker 3: want dan kan je hippocampus groeien. Wat niet wil zeggen
- 23:01Speaker 3: dat die hippocampus dan ook jonge cellen gaat aanmaken. Want
- 23:04Speaker 3: de onderzoekers zien gelukkig ook super-agers met hart- en vaatziekten...
- 23:08Speaker 3: Veel te dik, diabetes, niet fysiek actief, niet gezonder eten
- 23:13Speaker 3: en leeftijdsgenoten, maar wel altijd winnen met risken. En dus
- 23:16Speaker 3: geldt hier ook, je moet gewoon
- 23:18Speaker 1: mazzel hebben. En er is nog kans voor ons.