Latest / Blik op de wereld / Russisch-orthodoxe kerk rukt op in Afrika

Transcript

Russisch-orthodoxe kerk rukt op in Afrika · Blik op de wereld

0:00
Speaker 1: Blik op de wereld. Het aantal parochieën van de Russische
0:05
Speaker 1: orthodoxe kerk is in Afrika de afgelopen vier jaar gestegen
0:08
Speaker 1: van een handjevol in vier landen naar 350 in 32 landen.
0:13
Speaker 1: En die opmars verloopt opmerkelijk parallel met de toenemende invloed
0:16
Speaker 1: daar van onder andere het Russische leger en het korps diplomatiek.
0:20
Speaker 1: Intussen beschuldigen mensenrechtenorganisaties de kerk ervan ook mensen te werven
0:24
Speaker 1: voor het leger van Rusland. Buitenlandredacteur Afrika kennen mijn collega
0:28
Speaker 1: Mark van Harreveld. Goedemiddag. Goedemiddag, Thomas. Een razendsnel groeiende Russische
0:34
Speaker 1: orthodoxe kerk dus... die Afrikanen ronselt om in Oekraïne te vechten.
0:38
Speaker 1: Veel vragen, maar allereerst, hoe zit het?
0:41
Speaker 2: Ja, nou ja, die ronselpraktijk op zich is natuurlijk niet nieuw.
0:45
Speaker 2: Rusland doet dat al enkele jaren... en recruteert stiekem Afrikaanse
0:49
Speaker 2: jongens en mannen. Meestal via plaatselijke headhunters... of via allerlei
0:53
Speaker 2: Russische culturele instellingen. Soms ook direct vanuit het ministerie van Defensie.
0:58
Speaker 2: Maar veel Afrikanen worden regelrecht misleid en gelokt... met de
1:01
Speaker 2: belofte van goed betaald werk. En dan eenmaal in Rusland
1:05
Speaker 2: ondertekenen ze een document... dat ze niet kunnen lezen. En
1:08
Speaker 2: dat blijkt dan een contract met het ministerie van Defensie
1:10
Speaker 2: te zijn. Het is zelfs voorgekomen dat Afrikaanse studenten... in
1:14
Speaker 2: het kader van een uitwisseling naar Rusland gingen... daar hun
1:17
Speaker 2: krabbel zetten onder het verkeerde papiertje... en in plaats van
1:21
Speaker 2: in de collegebank in een loopgraaf belanden.
1:23
Speaker 1: En hoe zit dat allemaal dan met elkaar in een
1:27
Speaker 1: soort verwevenheid? Want ik noemde net het korps diplomatiek... de
1:30
Speaker 1: overheid wordt genoemd, de kerk wordt genoemd. Werkt dat allemaal samen?
1:35
Speaker 2: Ja, dat werkt allemaal samen. En dat is die toenemende
1:39
Speaker 2: invloed van Rusland in Afrika. Die verloopt via verschillende assen.
1:43
Speaker 2: Allereerst heb je de militaire as via het Afrika-korps van
1:46
Speaker 2: het Russische ministerie van Defensie. Met een militaire aanwezigheid in
1:50
Speaker 2: steeds meer Afrikaanse landen. Dan zijn er de zogenaamde Russian Houses.
1:55
Speaker 2: Dat is een soort Goethe-instituut, maar dan van Poetin. Die
1:58
Speaker 2: schieten ook als paddenstoelen uit de grond. Die organiseren bijvoorbeeld
2:02
Speaker 2: bijvoorbeeld allerlei pro-Russische evenementen, taalkursussen... of tentoonstellingen en educatieve programma's.
2:08
Speaker 2: En wat je dus ziet is een constante overlap... tussen
2:11
Speaker 2: de activiteiten van leger, kerk, diplomatieke dienst... en culturele instellingen.
2:16
Speaker 2: En dat wordt allemaal uitgebreid gecoverd... door de door Rusland
2:20
Speaker 2: gedomineerde media
2:22
Speaker 2: En dat is misschien wel het belangrijkste... dat dat media-
2:26
Speaker 2: en informatielandschap... in toenemende mate door Russische entiteiten gedomineerd wordt...
2:31
Speaker 2: Maar
2:32
Speaker 1: dit kan toch alleen als er ook nog iets aanspreekt...
2:35
Speaker 1: in de boodschap die verkondigd wordt. En blijkbaar is dat
2:36
Speaker 1: het geval
2:38
Speaker 2: Ja, dat klopt. Die Russische kerk spreekt veel Afrikanen ook
2:44
Speaker 2: gewoon aan. Er wonen heel veel christenen in Afrika. En
2:47
Speaker 2: die zijn ook meteen heel conservatief. Dus die moeten niks
2:50
Speaker 2: hebben van wat zij zien als westerse fratsen... als homoseksualiteit
2:55
Speaker 2: of genderideologie... Het Kremlin speelt daarop in, dat appeleert aan
3:00
Speaker 2: dat conservatisme... en positioneert zichzelf en haar kerk als hoeders
3:04
Speaker 2: van traditionele waarden. As opposed to dat decadente en verdorven westen.
3:09
Speaker 2: Dus ja, dat is vruchtbare bodem. En speelfiguur in het verhaal,
3:13
Speaker 2: dat is een... Patriarch, begrijp ik. Ja, dat is Kirill.
3:17
Speaker 2: Dat is een goede vriend van Vladimir Poetin. Hij is
3:20
Speaker 2: het hoofd van de Russische orthodoxe kerk. Nou is daar
3:25
Speaker 2: een scheuring in ontstaan, naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne.
3:29
Speaker 2: Er is een scheuring tussen de Russische orthodoxe kerk, de
3:31
Speaker 2: Oekraïnse orthodoxe kerk en een deel van de Griekse orthodoxe kerk.
3:36
Speaker 2: Nu heeft die Russische kerk vervolgens het zogeheten patriarchale exarchaat
3:41
Speaker 2: van Afrika opgericht.
3:42
Speaker 1: Kijk Mark, nu hebben we het ergens over.
3:45
Speaker 2: Ja, hier zijn we. Dus dat is een soort franchise
3:49
Speaker 2: van de Russische kerk. En zo'n 200 Afrikaanse priesters die
3:53
Speaker 2: stapten direct over. Die bleken trouwens wel al in onminte
3:58
Speaker 2: leven met hun bisschoppen... en stonden op de nominatie om
4:01
Speaker 2: gewaaiëerd te worden, heb ik begrepen. Dus die sprongen bijtijds
4:04
Speaker 2: op dat Russische vlot dat langskwam drijven... Het schijnt ook
4:08
Speaker 2: dat je als Afrikaans priester in die kerk, als je
4:11
Speaker 2: ingewijd wil worden in de Russische orthodoxe kerk, dat is
4:14
Speaker 2: een vrij laagdrempelig proces. Dat schijnt gewoon online te kunnen.
4:19
Speaker 2: Dus ja, er is een enorme groei ontstaan in die
4:21
Speaker 2: vier jaar. Een uitbreiding in 32 landen met 250 priesters.
4:25
Speaker 2: Wat iets zegt over hoe belangrijk Afrika blijkbaar ook in
4:28
Speaker 1: strategisch opzicht is voor Rusland.
4:31
Speaker 2: Ja, absoluut heeft het strategische prioriteit voor Vladimir Poetin. Dat klopt, ja.
4:37
Speaker 2: Mark
4:37
Speaker 1: van Harreveld, buitenlandredacteur bij BNR, Afrika-kenner. Dank voor jouw blik
4:41
Speaker 1: op de wereld.