Latest / Art Perspective – podcast o sztuce / Freeporty: gdzie sztuka znika bez śladu

Transcript

Freeporty: gdzie sztuka znika bez śladu · Art Perspective – podcast o sztuce

• 0:03
  SPEAKER_00: Wyobraźcie sobie muzeum idealne.
• 0:06
  SPEAKER_00: Klimatyzacja utrzymuje stałe 20 stopni i 50% wilgotności.
• 0:12
  SPEAKER_00: Ochrona jest lepsza niż port Knox,
• 0:15
  SPEAKER_00: czyli amerykańskim skarbcu złota,
• 0:18
  SPEAKER_00: jednym z najlepiej strzeżonych miejsc na świecie.
• 0:21
  Biometria,
• 0:22
  czujniki ruchu,
• 0:24
  betonowe ściany zdolne przetrwać atak nuklearny.
• 0:28
  SPEAKER_00: W środku znajdują się tysiące dzieł.
• 0:32
  SPEAKER_00: Picasso,
• 0:33
  SPEAKER_00: Warhole,
• 0:34
  SPEAKER_00: Rodka,
• 0:35
  SPEAKER_00: a może nawet te zaginione płótna,
• 0:38
  SPEAKER_00: o których historycy sztuki piszą doktoraty.
• 0:42
  SPEAKER_00: Jest tylko jeden problem.
• 0:45
  SPEAKER_00: Do tego muzeum nikt nie ma wstępu.
• 0:49
  SPEAKER_00: Nie ma wernisaży, nie ma turystów z aparatami, nie ma nawet kuratorów.
• 0:55
  SPEAKER_00: To jest miejsce, gdzie sztuka idzie spać.
• 0:58
  SPEAKER_00: Na dekady.
• 0:59
  SPEAKER_00: Nazywam się Dorota Szarnowska, a to jest Art Perspective Podcast.
• 1:04
  SPEAKER_00: Dziś opowiem Wam o riportach,
• 1:07
  SPEAKER_00: wolnych portach,
• 1:08
  SPEAKER_00: o czarnych dziurach rynku sztuki,
• 1:11
  SPEAKER_00: w których znika rocznie towar warty miliardy dolarów.
• 1:16
  SPEAKER_00: To opowieść o tym,
• 1:17
  jak najpiękniejsze owoce ludzkiego geniuszu stały się
• 1:22
  odpowiednikiem sztabek złota,
• 1:25
  SPEAKER_00: których nikt nigdy nie wyjmuje ze skrytki.
• 1:29
  SPEAKER_00: Najsłynniejszy z tych znajduje się w Genewie.
• 1:33
  SPEAKER_00: Z zewnątrz wygląda jak nudny kompleks magazynowy przy torach kolejowych.
• 1:39
  SPEAKER_00: Nic nie zdradza,
• 1:40
  że wewnątrz tych szarych bloków znajduje się prawdopodobnie
• 1:45
  największa kolekcja
• 1:46
  SPEAKER_00: sztuki na świecie.
• 1:48
  SPEAKER_00: Szacuje się, że sam port w Genewie skrywa ponad 1,2 miliona dzieł sztuki.
• 1:56
  SPEAKER_00: Dla porównania paryski Louvre ma ich w ekspozycji około 35 tysięcy.
• 2:04
  SPEAKER_00: Dlaczego tam?
• 2:05
  SPEAKER_00: Dlaczego Genewa?
• 2:06
  SPEAKER_00: Odpowiedź jest prozaiczna i mało romantyczna.
• 2:10
  SPEAKER_00: Pieniądze i podatki.
• 2:12
  SPEAKER_00: Wolne porty to terytoria eksterytorialne.
• 2:16
  Towar,
• 2:17
  który tam trafia z punktu widzenia prawa celnego jeszcze nie
• 2:21
  dotarł,
• 2:22
  w cudzysłowie.
• 2:23
  Jeśli kupujesz Picasso w Nowym Jorku i wysyłasz go do wolnego
• 2:27
  portu w Genewie,
• 2:29
  nie płacisz cła,
• 2:31
  SPEAKER_00: podatku VAT.
• 2:31
  Dopóki obraz siedzi w skrzyni za pancernymi drzwiami,
• 2:36
  podatek jest zawieszony w próżni.
• 2:38
  SPEAKER_00: A teraz najlepsze.
• 2:40
  SPEAKER_00: Wewnątrz wolnego portu obraz może zmienić właściciela wielokrotnie.
• 2:45
  SPEAKER_00: Miliarder z Londynu sprzedaje go funduszowi z Hongkongu,
• 2:50
  SPEAKER_00: a ten przekazuje go oligarchowi z Cypru.
• 2:54
  SPEAKER_00: Pieniądze krążą, kontrakty są podpisywane, a obraz
• 2:58
  SPEAKER_00: Nawet nie drgnie.
• 3:00
  SPEAKER_00: Nie opuszcza swojej drewnianej skrzyni.
• 3:02
  SPEAKER_00: Jest tylko numerem seryjnym w systemie komputerowym.
• 3:06
  W tym miejscu musimy porzucić romantyczne mrzonki o sztuce jako
• 3:10
  pokarmie dla duszy.
• 3:13
  SPEAKER_00: W wolnych portach sztuka jest aktywem.
• 3:16
  SPEAKER_00: Jest jak ropa, jak pszenica, jak bitcoin.
• 3:19
  SPEAKER_00: Tylko, że ma lepszy PR.
• 3:22
  SPEAKER_00: Inwestorzy kochają sztukę, bo jej wartość nie jest skorelowana z giełdą.
• 3:27
  Kiedy akcje spadają,
• 3:29
  kłótno wybitnego ekspresjonisty zazwyczaj trzyma cenę.
• 3:34
  SPEAKER_00: Ale posiadanie obraz w domu to logistyczny koszmar.
• 3:38
  SPEAKER_00: Musisz go ubezpieczyć,
• 3:39
  SPEAKER_00: co jest bardzo drogie,
• 3:41
  SPEAKER_00: chronić przed słońcem,
• 3:42
  SPEAKER_00: przed złodziejami,
• 3:44
  SPEAKER_00: przed rozlanym winem na bankiecie.
• 3:46
  SPEAKER_00: Wolny port rozwiązuje te problemy.
• 3:49
  SPEAKER_00: To jest chmura dla fizycznych przedmiotów.
• 3:52
  SPEAKER_00: Przechowujesz tam swoje 50 milionów dolarów w formie płótna,
• 3:57
  SPEAKER_00: a port gwarantuje Ci,
• 3:59
  SPEAKER_00: że nic mu się nie stanie.
• 4:01
  SPEAKER_00: Sztuka w wolnym porcie przestaje być obrazem, a staje się walutą.
• 4:06
  Możesz wziąć kredyt pod zastaw obrazu,
• 4:09
  który leży w Genewie i kupić za to jacht.
• 4:12
  SPEAKER_00: Bank nie musi widzieć obrazu, wystarczy mu certyfikat z magazynu.
• 4:18
  SPEAKER_00: Nie da się mówić o wolnych portach,
• 4:20
  SPEAKER_00: nie wspominając o człowieku,
• 4:22
  SPEAKER_00: który uczynił z nich swoje imperium.
• 4:25
  Yves Beauvais to szwajcarski przedsiębiorca,
• 4:29
  który przez lata był królem wolnych portów.
• 4:32
  SPEAKER_00: To on zbudował potęgę magazynów w Genewie, Luksemburgu i Singapurze.
• 4:38
  SPEAKER_00: Bouvier zrozumiał mechanizm idealny.
• 4:41
  SPEAKER_00: Był jednocześnie właścicielem magazynów,
• 4:44
  SPEAKER_00: wiedział kto co ma,
• 4:46
  SPEAKER_00: doradcą,
• 4:47
  SPEAKER_00: wiedział kto co chce kupić i marszandem.
• 4:51
  SPEAKER_00: Sam kupował i sprzedawał.
• 4:53
  SPEAKER_00: To doprowadziło do największego procesu w historii rynku sztuki,
• 4:57
  SPEAKER_00: o którym wspomniałam przy okazji,
• 4:59
  SPEAKER_00: Salvatore Mundi.
• 5:01
  SPEAKER_00: Bouvier kupował obrazy taniej i sprzedawał je swojemu klientowi,
• 5:06
  SPEAKER_00: rosyjskiemu miliarderowi Rybolowlewowi z gigantyczną marżą,
• 5:12
  SPEAKER_00: wmawiając mu,
• 5:13
  SPEAKER_00: że wynegocjował świetną cenę.
• 5:16
  Rybolowlew dowiedział się o tym przypadkiem podczas kolacji na
• 5:19
  jachcie od innego handlarza.
• 5:22
  Cały ten proces był możliwy tylko dlatego,
• 5:24
  że wolne porty to miejsca absolutnej dyskrecji.
• 5:29
  SPEAKER_00: To szara strefa, gdzie transparentność jest słowem zakazanym.
• 5:34
  Tam gdzie nie ma światła dziennego,
• 5:36
  najłatwiej hoduje się fortuny zbudowane na niewiedzy innych.
• 5:40
  SPEAKER_00: Pomyślcie o tym z perspektywy historyka sztuki za 200 lat.
• 5:45
  SPEAKER_00: Jak będą wyglądać badania nad przełomem XX i XXI wieku?
• 5:51
  SPEAKER_00: Badacze nie pójdą do muzeów,
• 5:54
  SPEAKER_00: bo muzea będą miały tylko to,
• 5:57
  SPEAKER_00: co było zbyt tanie lub zbyt publiczne,
• 6:00
  SPEAKER_00: by trafić do wolnego portu.
• 6:02
  SPEAKER_00: Prawdziwa historia sztuki naszych czasów jest zamknięta w skrzyniach.
• 6:07
  SPEAKER_00: Mamy do czynienia z prywatyzacją dziedzictwa ludzkości.
• 6:11
  SPEAKER_00: Wielkie dzieła,
• 6:12
  SPEAKER_00: które powinny być analizowane,
• 6:15
  SPEAKER_00: podziwiane i kwestionowane,
• 6:18
  SPEAKER_00: stają się martwymi przedmiotami.
• 6:20
  SPEAKER_00: To jest estetyczna śmierć.
• 6:23
  Obraz,
• 6:24
  na który nikt nie patrzy,
• 6:26
  w pewnym sensie przestaje istnieć jako dzieło sztuki.
• 6:29
  SPEAKER_00: Staje się tylko lokatą kapitału.
• 6:32
  Co więcej,
• 6:33
  wolne porty są idealnym miejscem do prania brudnych pieniędzy.
• 6:38
  SPEAKER_00: Jeśli masz 10 milionów dolarów z nielegalnego źródła,
• 6:42
  SPEAKER_00: trudno je wpłacić do banku,
• 6:44
  SPEAKER_00: ale możesz kupić za nie rzeźbę na aukcji.
• 6:48
  wysłać ją do wolnego portu w Luksemburgu,
• 6:51
  a rok później sprzedać ją komuś innemu.
• 6:54
  Pieniądze,
• 6:55
  które otrzymasz za sprzedaż są już czyste,
• 6:59
  w cudzysłowie oczywiście.
• 7:00
  SPEAKER_00: Pochodzą z legalnej transakcji dziełem sztuki.
• 7:04
  SPEAKER_00: Wolne porty to logiczne zakończenie drogi, którą obrał rynek sztuki.
• 7:09
  SPEAKER_00: Jeśli status i cena są ważniejsze niż treść,
• 7:13
  SPEAKER_00: to fizyczna obecność obrazu w galerii jest tylko zbędnym ryzykiem.
• 7:18
  SPEAKER_00: Dla kolekcjonera nowej ery obraz jest najpiękniejszy wtedy,
• 7:23
  SPEAKER_00: gdy bezpiecznie spoczywa w ciemności,
• 7:26
  SPEAKER_00: a jego wartość na ekranie komputera rośnie o 10% rocznie.
• 7:31
  SPEAKER_00: To paradoks.
• 7:33
  Tworzymy kulturę,
• 7:34
  którą natychmiast chowamy przed samym sobą w betonowych
• 7:39
  schronach.
• 7:40
  SPEAKER_00: Jeśli historia Salvator Mundi była o halucynacji,
• 7:44
  SPEAKER_00: to historia wolnych portów jest o amnezji,
• 7:48
  SPEAKER_00: o dobrowolnym zapomnieniu o tym,
• 7:51
  SPEAKER_00: po co w ogóle malujemy obrazy.
• 7:54
  SPEAKER_00: W następnym odcinku przyjrzymy się momentowi,
• 7:57
  w którym ta cała misterna konstrukcja prestiżu i milczenia wali
• 8:02
  się z ukiem.
• 8:03
  SPEAKER_00: Opowiem wam historię galerii Nodler,
• 8:06
  SPEAKER_00: miejsca,
• 8:06
  SPEAKER_00: które przez 165 lat było świątynią sztuki,
• 8:10
  by w ciągu jednego dnia stać się symbolem największego
• 8:15
  upokorzenia w historii
• 8:16
  SPEAKER_00: nowojorskich elit.
• 8:18
  SPEAKER_00: Słuchaliście Art Perspective?
• 8:20
  SPEAKER_00: Jeśli jeszcze nie jesteście z nami,
• 8:22
  SPEAKER_00: subskrybujcie i dołączcie do klubu Art Perspective Podcast,
• 8:26
  a my słyszymy się już w przyszłym tygodniu w czwartek o
• 8:29
  godzinie 18 polskiego
• 8:30
  SPEAKER_00: czasu.
• 8:31
  SPEAKER_00: Pozdrawiam serdecznie, dziękuję, cześć!