Latest / AJANDA PODCAST / Sanayi Odası | EGEPLASDER Başkanı Gençer: “Türkiye’ye beş Petkim daha gerek” (Ep.20)

Transcript

Sanayi Odası | EGEPLASDER Başkanı Gençer: “Türkiye’ye beş Petkim daha gerek” (Ep.20) · AJANDA PODCAST

0:15
Dinlediğiniz podcast bir. Ajanda podcast yapımıdır.
0:19
Bir ajanda podcast yapımı olan sanayi odasıyla karşınızdayız.
0:23
Bugün yine çok özel bir konuğumuz var.
0:25
Ege plastik sanayicilere Dayanışma Derneği ege plas star
0:28
Yönetim Kurulu Başkanı sayın Şenel gencer'le birlikteyiz.
0:31
Şener bey, merhaba hoş geldiniz sanay odası potkeste.
0:33
Sağ olun engin bey. Iran savaşından aslında
0:38
başlayacağız konuşmaya. Çünkü yani ortalık gerçekten
0:43
yangın yerine dönmüş durumda. Bütün dünyada sadece bölgemizde
0:46
değil ama öncesinde şunu sormak istiyorum ben.
0:49
Plastik dediğimiz mevumu aslında medeniyetin günah keçisi veyahut
0:54
da insanlığı günah keçisi olarak tanımlıyorum.
0:57
Hani insanla özellikle 20. Yüzyılda bu kadar fayda sağlamış
1:00
ama son dönemde bu kadar da. Hani bir olumsuz algı yaratılan
1:06
üzerinde bir malzeme herhalde yok gibime geliyor.
1:09
Hani bu algı konusunda bir şeyler söylenmek gerektiğinde
1:13
neler söylersiniz? Ya plastik gerçekten o kadar
1:15
kötü bir şey mi ve plastiksiz bir hayat mümkün mü gerçekten?
1:19
Son cümlenizle başlayıp plastiksiz bir hayat mümkün
1:22
değil. Eee plastik ııı kötü bir şey
1:26
midir derseniz? Plastik son 50 senede dünyada
1:31
yaşamı kolaylaştıran en faydalı malzemelerden birisi.
1:36
Ancak plastiği orta yerde çok fazla gördüğümüz için temelde
1:43
doğayı kirletiyor düşüncesiyle plastik kötü anlamda.
1:49
Konu ediliyor. Ama plastik doğayı kirletmiyor,
1:53
insanlar doğaya plastiği bırakarak doğayı kirletiyorlar.
1:59
Ben 1974 yılında bakkallığa başladım.
2:04
O senelerde kese kağıdı ve file vardı. 1'de insanlar bez bir
2:10
kese ağzı iple. Ya da lastikle çevrelenmiş kese
2:15
getirirler ihtiyaçlarını ona doldurur götürürlerdi.
2:19
Yavaş yavaş, 75'le birlikte poşet çanta ve naylon torba
2:24
çıktığı o kadar kolay o kadar kullanması, rahat ki çok kısa
2:29
bir zamanda insanlar buna intibak ettiler ve bu kulağı iyi
2:33
yaşamaya başladılar. Birkaç örnek vereyim, size
2:36
plastik faydalı mıdır, zararlı mıdır?
2:39
Ona hep birlikte karar verelim. Biz bakkal dükkanı açtığımızda
2:45
malzemelerin çoğu dökme çuvallarda gelirdi.
2:49
Ağzı açık toza toprağa karşı bakteriye karşı virüse karşı her
2:54
şey aleni açıktı. Benim gibi belli bir yaşa gelmiş
2:58
insanlar çok iyi hatırlarlar. Tabii bu paketlendi.
3:04
Hemen bugüne dönelim. Markete girdiğimizde %80 plastik
3:10
ambalaj malzemeleriyle her şey paketlenmiş pırıl pırıl hijyen
3:16
bir ortamda. Bu plastiğe bir zararlı
3:19
diyebilir miyiz? Mümkün mü?
3:21
Mikroba karşı korunaklı rutubete karşı korunaklı taşıması kolay,
3:28
her türlü kolaylığı hakim. Yoksa ne diye insanlar plastiği
3:31
bu kadar çok kullansınlar? Bir örnek vereyim mesela.
3:37
Şimdi bursa'da diyelim ki su fabrikasında su veriliyor.
3:41
Plastik pet şişeye ya da pet bardağı konuyor.
3:45
Plastik kasalara dolduruluyor ve kamyona yükleniyor.
3:49
Tır 25 ton taşır. Bu tırın 24 tonu su.
3:55
Bir tonu, plastik kasa ve pet şişe yani lüzumsuz ağırlık bir
4:02
ton 24 tonu su bu çıktı. Afyon'a gitti.
4:06
Bunu biz eskiden olduğu gibi birçok insanı hatırlar.
4:09
Tahta kasalara koysak ve cam şişelere koysak ağzını da.
4:17
Metal kapakla gazoz kapağı dediğimiz gibi ambalajlasak bu
4:23
afyona gittiği kullanıldı. 25 ton suyu biz üç kamyonda ancak
4:29
götürürüz. Çünkü tahta kasada ağırlık cam
4:31
şişede ağırlık, sonra 1'de bunun iadesi ve geri dönüşü var.
4:35
Orada onu bırakamayız, iki kamyonla bile gitmiş olsa iki
4:39
kamyon malzeme gitti. Afyon'da su tüketildi, iki
4:43
kamyon malzeme bursa'ya geri geldi.
4:46
Bakar mısınız masrafa? Peki bunu yapmak için e
4:49
kamyonlar kauçuk lastikler, yakıt bunlar doğayı kirletmiyor
4:54
mu? Biz bunları yurt dışından döviz
4:58
vererek almıyor muyuz? Yani fayda ve zararın hesabını
5:02
çok iyi yapmak lazım. Ben 25 sene kadar önce bu uzak
5:06
doğuya gitmiştim. Istanbul'dan uçak havaalanında
5:09
dubai'de indik. Iki saat yakıt ilkbali yaptı,
5:13
sonra singapur'a devam ettik. Orada bir indik.
5:16
Yakıt ihmali sonra varış noktasına vardık.
5:19
Geçen hafta oğlum çin'deki plastik fuarına gitti. 13 saat
5:24
direkt kalktı istanbul'a kadar. Şimdi bu plastik sayesinde de
5:27
oluyor. Yani bir uçağın ağırlığı 300
5:29
tonsa plastik malzemeyi hatta ana gövdeyi bile plastikle
5:34
yapmayı düşünüyorlar. Son senelerde ne oldu?
5:38
%50 hafifleyince istanbuldan kalkıp direkt new york'a
5:42
inebiliyorsunuz. Bunun gibi yüzlerce örnek
5:44
vermek. Mümkün yoksa neden durduk yerde
5:49
insanlar plastiğe yönelsinler? Çünkü maliyeti de ucuz malzeme
5:56
1'de plastik malzemeler 200 derece civarında eriyorlar ve
5:59
şekle giriyorlar. Bunun yerine cam kullanmaya
6:02
kalkarsak işte cam taş toprak diyor, silistan yapılıyor. 1600
6:07
derecede eriyor, müthiş bir enerji kullanıyoruz.
6:10
Bu enerjiyi nereden alıyor? Yurtdışından döviz vererek
6:14
alıyor. Türkiye açısından hesaplarsak,
6:19
diğer taraftan hesaplarsak 8 buçuk milyar nüfusa ulaşmış
6:23
dünyada plastik olmasa. Benim gençliğimde şair reimpal
6:29
arabalar iki buçuk tondu. Bugün arabalar 1200 kiloya
6:32
düştü. Yakıtları işte yarım parmak su
6:36
borusu gibi benzin borusuyla çalışırdı.
6:38
Egzozundan kapkara duman çıkarırdı.
6:42
Şimdi bu arabalar 1200 kiloya düştü. 100 kilometrede 4 kilo 5
6:46
kilo yakıtla yol gidiyorlar. Bunlar hep plastikle sağlandı
6:52
bunun gibi. Yüzlerce örnek göstermek mümkün.
6:57
Plastik iyi bir şey midir? Kötü bir şey midir?
7:01
Nasıl kullandığınıza bağlı. Aynen öyle sağlık değil mi?
7:04
Türünü düşünün koronalı seneleri 2020 22 arasını düşünün,
7:08
kendimizi korumak için her şeyimizi plastik malzemelerle
7:12
sardık, sarmaladık. Hastalıktan, ölümden korkumuza
7:16
yani plastiğin zararlı olduğunu söylemek mümkün değil.
7:23
Aynı şey tabi şöyle bir örnek vereyim, plastiği eğer siz.
7:29
Atık hâlinde ayrıştırıp atmazsanız yolum kenarına ya da
7:33
denize atarsanız camı da öyle yaparsınız.
7:36
Kağıda da metalide metal ve cam denizin dibine iner.
7:41
Gözünüze görünmez kağıt yarım saat içinde erir.
7:44
O da görünmez plastik suyun üzerinde.
7:49
Haftalarca aylarca durur, o zaman da plastik doğayı
7:52
kirletiyor diyoruz. Çok basit bir düşünce.
7:55
Her şeyin geri dönüştürmeniz mümkün ve hepsi birer büyük
7:59
kaynak. Ekonomik vardır.
8:01
Ve dediğimiz gibi nasıl kullandığımıza bağlı şu elimdeki
8:04
kalemle ben insanlığa çok fark yaratacak insanlık tarihine yön
8:09
verebilecek bir eser yazabilirim ama bunun da bir insan
8:13
öldürmekteyim mümkün. Evet.
8:15
Yani neyi nasıl kullandığınıza çok bağlı biraz galiba.
8:18
Çok çok doğru. Plastik plastik sektörü aslında
8:21
son iki iki buçuk aydır. Ortadoğu merkezli yaşanan
8:26
gelişmeler ki burada hürmüz boğazının kapalı olması ve.
8:32
En çok kullanılan hammaddelerin de 5'te birinin neredeyse
8:36
dünyaya buradan yayıyor olmasından ötürü bir fiyat
8:39
dalgalanması bir belirsizlik yaşanıyor.
8:41
Ham madde fiyatları oldukça arttı.
8:45
Iki soruyu birleştirip sorayım aslında.
8:47
Bu hammadde fiyatlarının artışının sektöre genel etkisi
8:50
nedir? Ve biz pandemiden beri aslında
8:54
yerli kaynaklar geliştirmenin ne kadar önemli olduğunu çok
8:59
gördük. Her sektörde bir kez daha bunu
9:01
yaşıyoruz. Plastik sektörü üzerinde yerli
9:04
ham madde kaynaklarını yerli ham madde üretimini artırmak için
9:08
atılması gereken adımlar bu konuda sektöre verilmesi gereken
9:12
destekler. Bunlar hakkında neler
9:14
söylersiniz? Şimdi Körfez savaşıyla
9:18
bağlantılı olarak sadece plastik ham madde değil, birçok malın
9:22
fiyatı gübre başta olmak üzere ve buna bağlı petrol ürünlerine
9:26
bağlı. Hatta petrol ürünlerine bağlı
9:30
olmayan petrol fiyatlarının yükselmesiyle her türlü nakliye
9:34
fiyatı yükseldi, enerji fiyatı yükseldi.
9:37
Ve her şeyi etkiledi bu. Yani körfezden gelmeyen 1'un
9:43
makarna haline gelip makarna olmak için fabrikaya gitti.
9:47
Döndü makarna oldu. Vatandaşa kadar ulaştı, markete
9:51
girdi. Marketin soğutulması yani her
9:54
şey enerjiye bağlı. Onun için Körfez savaşının her
9:58
şeyi etkilediğine inanıyorum. Ben ve gerçekten de öyle.
10:03
Dünyada ekonomik krizler. Arada bir olur, ben iki üç
10:07
tanesini gördüm. Hayatım boyunca her zaman böyle
10:11
dalgalanmalar dünya ekonomilerini sarsmıştır bunun
10:16
da. Belki de hükümetler tarafından.
10:21
Desteklenen bir şey de olabilir. Gizliden gizliye dengelerin
10:24
tekrar sağlanması için bir batı çıktı yaparlar.
10:29
Hükümetler plastikte de %90 ile %120 arasında hammadde zammı
10:35
oldu ama sadece plastikte olmadı.
10:37
Birçok şeyde oldu. Bence.
10:41
Ekonomilerin sıkıntılarını gidermek için Birinci Dünya,
10:46
ikinci dünya savaşını ya da daha önceki savaşların arada çok
10:51
savaş oluyor. Biz çok şükür Türkiye
10:54
bulaşmadığı için 74 kabız savaşından beri bir şeye.
10:59
Bunu çok hissetmiyoruz. Rahatlığımız iyi.
11:01
Allah nazardan saklasın birçok ülkeyi bozuyor.
11:05
Biz de 74'te Kıbrıs savaşını yapınca Amerikan ambargosuyla.
11:11
Tabi amerika'da kendi menfaatleri için hiç acımadan
11:16
politikalar yapıyor. Yine bu krizde onlardan bir
11:20
tanesi. Ben bunları doğa karşılıyorum.
11:22
Bunlar bazen birkaç ayda, bazen de bir iki senede.
11:28
Gelip geçen şeyler dünyayı bir tekrar bir şekle sokuyorlar, bir
11:32
dizayn ediyorlar diye düşünüyorum.
11:34
Önemli olan ham maddenin bulunması, diğer sorunuzu da
11:37
oraya bağlanıyor. Bundan 15 sene önce.
11:43
Ben sanayi odasında yönetim kurulu üyesiyken hindistan'dan
11:46
misafirler geldiler. Onlara plastikle ilgili sorular
11:49
sorduk dediler ki biz petrol üretemiyoruz ama petrolü Türkiye
11:54
gibi biz de dışarıdan alıyoruz ama petrol kimyalarımızı kurduk
11:58
ve biz de milyar nüfusumuzla deyip plastik tüketicisiyiz ama
12:04
petrokimyalarda plastik hammaddesi kendimiz ihtiyacımız
12:08
kadar üretiyoruz. O yıllarda çin çok büyük plastik
12:12
ham maddesi alıcısıydı. Son 200 seneye geldiğimizde çin
12:16
de artık petrolü dışarıdan aldığı halde plastik ham maddesi
12:20
ihtiyacını içeride karşılayabilir hale geldi.
12:24
Dünyadan ham madde talep etmek yerine fazlasını kenarından
12:28
kıyısından satmaya bile başladı. Türkiye maalesef.
12:34
Birçok ham maddede olduğu gibi dışa bağımlı yarı mamul mal
12:38
satın alıp mamul mal haline getirip satıyoruz.
12:42
Bu da türkiye'nin çok büyük zararına oluyor.
12:45
Çünkü yarı mamul malı ucuz alamıyorsunuz ve bunu tekrar
12:49
mamul malı haline getirmeniz için işçiliğinizin çok düşük
12:54
olması lazım. Ancak kenarından köşesinden çok
12:58
düşük karlar edinerek üretim yapıp satıyorsunuz işte bunu
13:04
bizim halletmemiz lazım. Bugüne kadar bu tip bir politika
13:08
uygulanmadı maalesef petkim petrokimya tesisi türkiye'nin
13:12
tek petrokimya ham madde üreticisi, onu da kardeş ülke
13:17
azerbaycan'a sattık. Neticede oranın da yönetiminde
13:21
hâlâ söz sahibi olsak da. Elimizdeki malı vermiş olduk.
13:26
Türkiye'nin şu ana kadar en az 5 tane petkim'e ihtiyacı var yani.
13:31
Ihtiyacımız olan ham maddenin hiç olmazsa tamamlı olmasa bile
13:37
yüzde ellisini altmışını kendimiz üretiyor olmamız lazım
13:41
ki. Mamul mal üreten sanayimizi
13:46
destekleyebilirim. Destekleyemedik.
13:50
Savaş başladığında hala dengeye gelmedi.
13:53
Çünkü dışa bağımlıyız. Petkim, petrokimya çok küçük
13:57
miktarda üretim yapıyor olmasına rağmen yani türkiye'nin
14:01
ihtiyacını yaklaşık ülke 7 sekizine alçak yoğunluk
14:05
polietilen de karşılayan bir fabrika ama öyle olduğu halde
14:10
alçak yoğunluk polietilen de. Pekkim var diye bizim fiyat
14:17
yükselmesi oranımız yaklaşık olarak yüzde doksanlarda kaldı.
14:22
Yani açık yolunu polietilen %90 zam yaptı ama diğer tamamı
14:28
dışarıdan gelen mallarda %100 yirmilere 100 otuzlara kadar
14:32
fiyat yükselmesi oldu. Halbuki bizim plastik mamul
14:37
üretiminde. Dengeli olmamız için biraz önce
14:42
söylediğim gibi en azından 34 tane daha petkim'e ihtiyacımız
14:46
var. Bu bu savaşta acı bir şekilde
14:49
ortaya çıktı. Bunların planlanması lazım.
14:53
Bizim belki de en büyük sıkıntılarımızdan biri.
14:56
Biraz sonra plastikle ilgili diğer konulardan da bahsedersek
15:00
daha iyi anlayacağız ki biz plansız çok da uzun vadeli hesap
15:07
yapmadan yol yürüyen ama aynı zamanda da çok zeki ve çok
15:11
pratik bir. Milletiz, bu sadece plastik işin
15:14
değil, her alan için söylenebilecek bir şey bu
15:16
söylediğiniz. Gibi maalesef bu büyük bir
15:18
sıkıntı yani. Ya plan.
15:20
Meselesi çok fazla. Hani eskilerin kamucu ekonomi
15:25
düzeni ile Özdeş tutulur. Hani serbest piyasada serbest
15:29
piyasa ve plan kelimeleri sanki birbirine karşıtmış gibi hep
15:33
algılanır, böyle de bir algı yaratıldı.
15:35
Yani bunun da doğru olmadığı aslında dünyadaki örnekleriyle
15:38
sabit ama. Biz biraz hani ipin yüzünü
15:41
kaçırdık. Yani plansızlığın planı gibi bir
15:43
şey oldu. Bize plan değil plan lazım
15:46
sözüyle sayın demirel'in galiba. Evet yani somutlaşan bir durum
15:50
bu herhalde. Evet.
15:52
Şimdi plastik tabii konudan konuya birbirine çok bağlı
15:55
konular. Plastik kötü bir şey midir, iyi
15:58
bir şey midir? Plastik orijinal plastik
16:03
ürettiniz, içindeki malzemeyi kullandınız.
16:07
Atık olarak plastik dışındaki ambalaj ortaya çıktı.
16:11
Bu kullanılmış plastiğin değeri orijinal ham maddenin. 4'te
16:18
biriyle yani %20 beşiyle yüzde ellisi arasında tekrar bir
16:23
değere sahip. Mesela bizim vatandaşımıza bunu
16:26
anlatmamız lazım. Başka bir yerde sohbet ederken
16:32
söylemiştim bunu. Bir karı koca emekli diyelim
16:37
işte şimdi bayram geldi. Bayram ikramiyesinden
16:39
bahsediliyor. Iki sene boyunca bir karı koca
16:44
ikişer bayramdan iki senede 4 ikramiye alıyor.
16:48
Ve bu da yaklaşık olarak. Işte 20 küsur 1000 liralara
16:52
isabet ediyor herhalde. Karı koca emekli iki sene
16:57
boyunca evlerinden çıkan camı, plastiği, kağıdı metali ve
17:03
mutfaktan çıkan organik. Atıkları değerlendirip
17:09
sakladığında inanın bana iki senede karı kocanın maaşı kadar
17:13
kenara. Bir değer koyabilmiş olurlar ve
17:16
bunu paraya çevirebilirler. Bunu bizim vatandaşımıza
17:20
anlatmamız lazım. Yani evinin önünde bir küçük
17:23
bahçesi varsa mutfaktan çıkan malzemeyle onu dönüştürüp gübre
17:27
haline de getirebilirsiniz. Camı plastik kağıdı metali
17:32
biriktirip satabilirsiniz. Bunlar çok büyük kıymetler.
17:36
Bunların çoğunu biz yurt dışından oluyoruz.
17:38
Milyarlarca dolarlık kıymet bir başka konu.
17:42
Plastik kötü müdür iyi midir? Dedik ya.
17:46
Plastiği tekrar dönüştürürseniz bir milyarlarca dolar tutacak
17:52
bir kaynak. Peki bunu nasıl biriktireceğiz?
17:54
Ben 65 yaşındayım. Bana artık bir şey öğretmek
17:57
mümkün olabilir ama çok zor. Halbuki siz 4 yaşında anaokuluna
18:02
giden bir çocuğa bir şeyi öğretirseniz sonra hayat boyu
18:06
unutmaz. O zaman biz bu plastiğin geri
18:09
dönüştürülmesi ve. Ayrıştırılarak toplanmasıyla
18:13
ilgili 4 yaşından itibaren okullarda eğitim verebiliriz.
18:17
Bunun için ne lazım? Bir Milli Eğitim bakanlığıyla
18:20
sanayi Bakanlığının çevre şehircilik Bakanlığının ortak ve
18:25
bilen proje yapmasıyla çok zor bir şey mi?
18:27
Bu 60 seneden beri Avrupa bunu yapmış, bizim yeniden bir şey
18:32
icat etmemize gerek yok. Biz avrupa'nın ne yaptığına
18:35
bakıp aynısını uygularsak. Kuralları.
18:40
Nüfusumuzu eğitmek kaydıyla ve eğitilmeyen nüfusa da ceza
18:45
vermek kaydıyla kuralları uygulayıp bunu tatbikatını
18:50
yaparız ve milyarlarca dolar kâr ederiz.
18:53
Inanın bana çok büyük rakamlardan bahsediyoruz.
18:56
Geri dönüşüm dünyada bugün birinci derecede önemli bir
19:01
konu. Bilmiyorum, konuyu dağıtmış
19:04
olurum. Yok o konuyla ilgili zaten bir
19:07
hazırlığım vardı. Bir soru hazırlığımız girizgahı
19:09
yapmış olduğumuz hani bu dediğiniz hani döngüsel ekonomi
19:14
tartışılıyor. Bu aralar işte endüstriyel
19:16
simbios konuşuluyor. Bir sektörün atığı diğer bir
19:21
sektörü ham maddesidir deniyor. Sürekli hani bu bağlamda plastik
19:26
aslında bütün bu konuşulanların merkezinde duran bir malzeme.
19:31
Öyle değil mi? Aynen ve şunu da sorayım,
19:33
bağlayayım size bırakayım. Izmir özelinde türkiye'de de var
19:37
ama bir geri dönüşüm sanayi OSB kurulmasına yönelik uğraşıp
19:43
duruluyor. Siz de bu uğraşın içindesiniz
19:45
aslında ne noktada? Bu neden bir türlü olmuyor.
19:48
Evet, şimdi bir defa. Diz dernek olarak ve Sanayi
19:55
Odası meslek komutesi olarak koordineli bir şekilde
19:58
çalışıyoruz. Çünkü bu plastikle ilgili
20:02
düşünülen yanlış. Düşünce şekilleri.
20:06
Hiçbir anlam taşımıyor. Biraz önce söylediğimi tekrar
20:10
etmek istiyorum. Bugün plastiğin kullanılmış
20:13
atığı orijinalinin 3'te biri fiyatına hatta çok temizse
20:18
malzeme ki Avrupa bunu atık halinde topluyor, ayrıştırılmış
20:23
şekilde topluyor bunları. Tekrar elden geçirip makinelerle
20:28
sınıf sınıf ayırıyor, kodluyor. Ve bunları son 20 25 senedir
20:35
avrupa'da işçilik çok pahalı olduğu için Avrupa bunlara
20:39
ayrıştırdığı halde tekrar dönüştürmüyordu.
20:42
Bunları bizim gibi ülkelere satıyordu.
20:44
O da zaten bir tenkit konusu. Avrupa'nın çöpü geliyor diye
20:48
avrupa'dan kesinlikle çöp gelmiyor.
20:51
Atık geliyor. Ikisi arasında ciddi bir
20:53
faydasını. Zaten her şeyi kuralına göre?
20:56
Bir apartmandan toplanan 5 çeşidi ayrı 6 çeşidi
21:00
ayrıştırılmış atı. Tekrar tasvip ediyorlar.
21:05
Bununla ilgili kocaman fabrikalar kurmuşlar.
21:08
Ve sınıflıyorlar polietilen, poli problem, mobilen gibi ya da
21:11
baskılı, baskısız, düz şeffaf bunları satıyorlar.
21:16
Biz bunları neden satıyorlar? Işçilik avrupa'da çok yüksek.
21:20
Onun için türkiye'ye teklif ediyorlar.
21:22
Türkiye'de bunu alıyor. Peki Türkiye çöp mü alıyor?
21:27
Hayır, Türkiye avrupa'nın tasvip ettiği atıkları alıyor.
21:30
Halbuki kendisi tasnif etse yerli ve milli atıf derken bunu
21:33
kastediyoruz cüz. Yere.
21:36
En büyük sıkıntılardan biri siz söylediniz.
21:38
Türkiye'de atık üretemiyoruz, türkiye'de çöp üretiyoruz.
21:43
Belediyeler tüm organik metal, kağıt, cam, plastik bütün
21:48
atıkları bir bile karış bir şekilde çöp varillerinden
21:52
topluyor ve onları tekrar nasıl ayrıştırırız diye.
21:56
Hesap yapıyorlar, korkunç paralar harcıyorlar.
22:00
Bu malzemeler birbirine karışınca kalitesi düşüyor ve
22:04
bunları. Ayrıştırsalar da artık kaliteli
22:07
mal olmadığından çimento fabrikalarına yakmaya
22:11
gönderiliyor. Halbuki biraz önce söyledim,
22:13
orijinalinin neredeyse yarı değerinde malzeme bizim bu işi
22:18
çevre bakanlığı ve belediyelerin 60 senedir avrupa'da yapılan
22:22
uygulanan şeyi uygulamaları lazım.
22:25
Hiçbir zorluğu yok. Bunun sistem kurulması lazım.
22:28
Biraz önce söyledik. Çocuklarımız 4 yaşından itibaren
22:32
eğitilecek. Eğitilmemiş, bizim yaşımıza
22:36
gelmiş insanlarda eğitime tabi tutulacak.
22:39
Eğitim onlara fayda etmezse cezayla yola sokacaksınız.
22:44
Çünkü dünya kanunlar ve kurallarla yönetiliyor.
22:47
Ceza kötü bir şey değil, insanları prensipler altında
22:51
kurallar altında toplamak lazım. Bunları yaptığımızda milyarlarca
22:57
dolarlık avantajımız olacak. Yoksa biz dışarıya bunları döviz
23:02
vererek alıyoruz. Türkiye'nin de bir dolara bile
23:05
ihtiyacı var. Çünkü dışa bağımlı bir ham madde
23:10
yarı mamul mal ithal ettiğimiz için biz zaten karlılığımızın
23:14
yarıdan çoğunu yurt dışına veriyoruz.
23:17
Biz sadece işçiliğimizi yapıp oradan.
23:21
Para kazanmaya çalışıyoruz. Konu birbirine bağlanıyor,
23:24
dövmüş oluyor muyum bilmiyorum ama bugün Türkiye yürekli malın.
23:28
%50 50 beşini avrupa'ya satıyor. Bu Ukrayna savaşından sonra
23:34
rusya'nın doğalgazı kesmesi arkasından bu iran savaşı derken
23:39
Avrupa artık sıkıntıya girdi. Onlar da yeniden bir şekilde
23:44
dönmeye çalışıyorlar. Hesap yapıyorlar ve.
23:48
Türkiye yavuz'un yıllardır tanınan gümrük birliğini.
23:52
Aynı kuralları meksika'ya ve hindistan'a da uygulanmaya
23:55
başladılar. O zaman Meksika gibi ya da
23:59
Hindistan gibi dev bir ülke artık avrupa'ya mal satarken
24:03
türkiye'nin rakibi oldu. Bundan sonra türkiye'nin ama
24:07
plastik konusunda ama diğer üretimlerinde çok daha ince
24:11
hesaplı ve sistematik bir düzen kurması lazım yoksa?
24:18
Kötü şeyler söylemek istemiyorum ama biz bunu öğrenesiye kadar
24:22
çok büyük sıkıntılar çekeriz. Şener bey.
24:28
Dünya genelinde üretilen plastiklerin çok büyük bir
24:31
bölümü tek kullanalımlık plastikler olarak belirtiliyor.
24:34
Şimdi mart ayında da gündeme gelen bir tek kullanımlık
24:38
plastiklere ilişkin bir düzenleme önerisiyle hani
24:41
türkiye'de de tek kullanımlık bu plastikler yasaklanacak mı?
24:44
Ya da mevcut şartlarda böyle bir yasak söz konusu olması piyasa
24:48
piyasa açısından olası mı? Gibi sorular gündeme geldi.
24:52
Bu düzenlemeyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
24:55
Ege plastik sanayicilere Dayanışma Derneği olarak
24:57
bakışınız nasıl bu konuya? Iktisat organize eden de
25:00
bahsedeceğim, onu unutma lütfen arada kaldı.
25:03
En son bahsedeyim, ondan isterseniz.
25:05
Tek kullanım malzemelerle ilgili uzun yıllardır Avrupa Birliği.
25:11
Kullan at sistemine alıştığı için Avrupa bizden önce alıştı.
25:14
Buna biz kahveye gidip can bardakta meram'in tabakta çay
25:18
içerken Avrupa zaten. Bu o şeye tek kullanımlık
25:24
malzemeye geçmişti, biz de bunun hızlanması.
25:28
Koronayla birlikte oldu. Artık son 56 senedir 1'de genç
25:32
nesil artık kullan ata alıştı. Tek kullanımlık plastikler
25:38
yasaklansın dediler ama Avrupa bunu tam olarak yasaklayamadı.
25:43
Birçok ülke mesela italya örneği var işte pipet mesela
25:48
kullanmaması gereken bir şey diye bakılıyor ama orada da
25:51
kanunlara kurallara bir esnekli vererek bunları tekrar avrupa'da
25:56
birçok ülke kullanmaya devam ediyor.
25:58
Burada esas hadise şu, biz pipet plastik bardak işte birçok
26:05
ambalaj malzemesi, tek kullanımlık malzeme var.
26:08
Bunları kullanmayalım. Peki ne kullanacağız?
26:11
Biz alternatifini bulmamız lazım ki kullanmayalım, alternatifi
26:15
yok. Onun için bunları çözüm değil,
26:20
biz bunları kullanmaya devam edeceğiz.
26:22
Bunun çaresi yok, kullanmayalım ben de istemem ama kullanmaktan
26:27
başka çaremiz yok. Bir tane kötü örnek vereyim.
26:30
Tek kullanımlık malzemeleri yasakladık.
26:33
Nereye döndü? Cama camın nakliyesi çok ağır
26:36
malzeme bir sorun yani. Kamyon kamyon mal taşınacak
26:43
mazot benzin havaya kirletiyoruz, sonra camı aldık,
26:46
pikniğe gittik, mangalı yaktık bir şeyler gibiydik içtik.
26:51
Sonra iki tane bardağı da orada düşürdük, kırdık, toparlandık
26:55
çıktık. Ertesi gün o ormanda yangın
26:58
çıktı. Ne oldu can verecek vazifesi
27:01
gördü orman tutuştu yani bir şeye düz bakmamak lazım bir
27:06
sürü. Alternatifler var bunları çok
27:09
iyi. Bizim oturup çalıştaylar yapıp
27:12
toplantılar yapıp konuyu çok iyi incelemeyiz lazım.
27:16
Plastik bardak kullanmayacağız. Kağıt bardak kullanacağız.
27:20
E kağıt suya değdiğinde 5 dakikada kabaran şişem, bir
27:24
malzeme o zaman içerisinde kahveyi koyduğumuzda kağıt
27:28
bardak neden kabarıp şişmiyor? Çünkü onun.
27:32
Kahveyle ya da çayla. Münasebeti olan kısmında plastik
27:37
kaplama var. Plastikten kaçış yok.
27:40
Ne yapmamız lazım. Tekrar onu geri dönüştürmemiz
27:43
lazım. Kağıt da olsa plastik de olsa
27:46
bir ekonomik değer. Çünkü bizim bunu öğrenmemiz
27:50
lazım. Dönüp dolaşıp oraya geliyoruz.
27:51
Anlatabildim mi? Hijyen açısından da öyle.
27:54
Yani bir koronada yaşadık. Allah korusun insanlar yine.
28:01
Havadan bakteri yürüyüş mü atıyorlar diye muhabbet
28:05
ediyoruz. Sabah akşam her taraf hasta
28:07
insan dolu çünkü nüfus arttı. Bizim plastik ambalaj
28:12
malzemesiyle ya da plastik hijyen malzemelerle gıdalarımızı
28:16
ve kendimizi korumamız lazım. O zaman kural koyacağız, doğayı
28:21
kirletmeyeceğiz. Plastiği tekrar toplayacağız.
28:24
Kaliteli bir şekilde ayrıştıracağız.
28:26
Onun için de biraz evvel sorduğunuz soruya geçerse,
28:31
ihtisas plastik ihtisas organize kurmamız lazım diyoruz.
28:36
Çünkü plastiğin dertleri tasaları ortak.
28:40
Bugün demir çelik, cam ya da alüminyum kağıt sektörüyle ortak
28:48
bir ihtisas geri dönüşüm organize kurduğunuzda hepsinin
28:51
ihtiyaçları birbirinden farklı. O zaman neden biz plastik
28:55
ihtisas organize kuralım diyoruz?
28:57
Ortak sorunları ortak organize de çözelim, doğayı kirletmeden
29:02
geri dönüştürelim ve türkiye'de bu işler çok küçük firmalar
29:08
tarafından yapılıyor. Mesela bir sanayi çarşısı ismini
29:12
vermeyeyim. Şu anda ben biliyorum. 100 tane
29:14
plastik geri dönüşümcü var. Hepsi küçük küçük makineleri.
29:19
Son sistem değil, geri dönüştürdükleri malzemeleri
29:23
birinci kalite olarak dönüştüremiyorlar.
29:26
O zaman bizim böyle küçük küçük ruhsatsız dükkanlar halinde geri
29:31
dönüşüm tesisi değil, bizim büyük hijyen ve birinci kalite
29:37
geri dönüştürün. Dönüştürülebilecek makinelerle
29:40
geri dönüşüm yapmamız lazım. Onun için de ortak çalışmalar
29:44
yapmamız lazım. Iktisat organize arzumuz o kolay
29:48
bir iş değil. Izmir'de bundan 15 sene önce
29:51
işte 1 / 100 binlik 1 / 10 binlik dediğimiz planlamalar
29:54
yapılırken 13 tane organize vardı ve organizeler de çok boş
29:59
yer vardı. O zaman yeni bir organize ile
30:01
ilgili çalışma yapılmadı ama 15 sene içinde bu organizeler
30:05
doğdu. Bugün plastik ihtisas organize
30:08
ile ilgili yer alıyoruz. Ege Bölgesi dağlık bir bölge,
30:12
bir Konya gibi Antep gibi değil. Yer bulacağız, bunu çok
30:17
istiyoruz, sağlıklı olan budur. Plastik altın gibi bir şey beyaz
30:22
altın diyorum. Ben ona bunu geri dönüştürmeniz
30:25
şart ve ihtisaslaşmış bir şekilde geri dönüştürmemiz şart
30:30
diye düşünüyorum. Teşekkür ediyorum şener bey
30:34
eklemek istedikleriniz varsa. Temennileriniz hani toplantının
30:40
sonunda dilekler maddesi olur ve gündemde.
30:44
OO minvalde söylemek istedikleriniz varsa dinlemek
30:47
isteriz. Ben.
30:50
Belediyeler, çevre bakanlığı sanayi bakanlığı, sanayi
30:55
odaları, üniversiteler. Çalıştaylarla bu plastik
31:01
sektörünü ki diğer sektörlerde aynı şekilde.
31:05
Çalıştaylar yaparak paneller yaparak bu işi bir sisteme
31:09
bağlamalılar. Türkiye, Avrupa gibi kurallı
31:13
çalışmayı öğrenmeli. Çünkü bizim bu demir çelik de
31:18
olsun alimiyum da olsun. Kağıtta olsun camda olsun geri
31:22
dönüşümün ne kadar önemli olduğunu ve milyarlarca dolarlık
31:26
bir iş olduğunu öğrenmemiz ve bunlarla ilgili çalışmaları
31:30
yapmamız lazım. Sayın şener Gencer ege plastik
31:33
Sanayicileri danışma Derneği Yönetim Kurulu başkanı çok
31:36
teşekkür ediyoruz. Ajanda portland'in bugün konuğu
31:38
olduğumuz için olduğumuz için. Ben teşekkür ederim sağ.
31:41
Olun, iyi çalışmalar. Dilerim başarılarım engin bey
31:44
sağ olun.