Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Europa trekt rode lijn in oorlog van Trump tegen Iran
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp
- 0:03Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven en Iwan Verrips.
- 0:11Speaker 3: Goedemorgen, het is vandaag woensdag 1 april 2026. En naast mij zit
- 0:16Speaker 3: Iwan Verrips. Wat gaan we doen het komende half uur?
- 0:19Speaker 4: We gaan zo meteen praten over de oorlog in het Midden-Oosten.
- 0:22Speaker 4: Daar beginnen we mee. En daarna over Trump die zich
- 0:25Speaker 4: hard opstelt. Maar Europa die dat ook steeds meer doet.
- 0:28Speaker 4: Onze Europa-verslaggever Stefan de Vries... die ziet echt een veranderende
- 0:32Speaker 4: houding van Europa tegenover Donald Trump. Dat hoor je zo meteen.
- 0:35Speaker 4: En het is woensdag, dus Bernard Hammelburg heeft... Een column
- 0:39Speaker 4: voor je gemaakt, en die hoor je over een kwartier ongeveer.
- 0:40Speaker 3: Nou, je krijgt dus inzicht in de dag die komt
- 0:42Speaker 3: op BNR, Nederland, Binnenhof, Rechts en de Wereld, plus een
- 0:45Speaker 3: column van Bernard. Maar de vliegende start van je werkdag
- 0:47Speaker 3: begint vandaag in het Midden-Oosten. Want Trump zegt dat de
- 0:50Speaker 3: Amerikanen binnen twee tot drie weken klaar zijn met de
- 0:52Speaker 3: oorlog in Iran. Dat zei hij vannacht in een persconferentie.
- 0:56Speaker 3: En het is mogelijk dat daarvoor een deal wordt gesloten.
- 0:59Speaker 1: En Trump gaat vannacht een toespraak houden... om een update
- 1:05Speaker 1: te geven over de oorlog in Iran... zei althans zijn
- 1:08Speaker 1: perschef Caroline Levitt.
- 1:19Speaker 3: Iran is aan hun kant ook bereid de oorlog met
- 1:21Speaker 3: de Amerikanen... en Israël te beëindigen, maar daar moeten dan
- 1:24Speaker 3: wel harde garanties... tegenover staan, zodat er niet een nieuw
- 1:26Speaker 3: conflict uitbreekt. Dat zei de Iraanse president Peseshkian in een telefoongesprek...
- 1:31Speaker 3: wat hij voerde met de voorzitter van de Europese Raad,
- 1:33Speaker 3: Antonio Costa. Het lijkt erop dat het enigszins optimistische geluiden zijn...
- 1:38Speaker 3: maar tegelijkertijd liet de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken... ook
- 1:40Speaker 3: weten dat het land klaar is voor gevecht op de grond...
- 1:43Speaker 3: als de Amerikanen troepen aan land zetten. En troepen aan
- 1:46Speaker 3: land zetten betekent ook... dat eilandje Kargh voor de kust
- 1:49Speaker 3: van Iran. We gaan naar Midden-Oosten, correspondent Dara Kenkhuys. Dara,
- 1:52Speaker 3: goedemorgen
- 1:54Speaker 5: Goedemorgen.
- 1:55Speaker 3: Zullen we eerst even hebben over meneer Trump en zijn uitspraak?
- 1:58Speaker 3: In de begindagen van de oorlog hoorden we ook al... Nou,
- 1:59Speaker 3: het duurt een paar weken. We zijn inmiddels een maand verder.
- 2:02Speaker 3: Nu is het weer twee tot drie weken. De deal
- 2:05Speaker 3: die Trump steeds aanhaalt, daar lijkt Iran helemaal niet happig
- 2:08Speaker 3: op te zijn. Als we die woorden wegen van Trump,
- 2:11Speaker 3: wat zijn die waard, denk je?
- 2:13Speaker 5: Ja, op dit moment denk ik inhoudelijk weinig. Want elke
- 2:16Speaker 5: dag horen we ook wat anders van Trump. Gisteren postte
- 2:18Speaker 5: hij nog dat hij Iran helemaal plat zou bombarderen... als
- 2:21Speaker 5: er deze week geen deal zou zijn. Maar tussen de
- 2:24Speaker 5: regels door kunnen we denk ik wel lezen... dat het
- 2:27Speaker 5: beëindigen van de oorlog in zijn ogen... niet per se
- 2:30Speaker 5: meer gekoppeld lijkt te zijn aan het nucleaire dossier... of
- 2:33Speaker 5: aan regime change of andere specifieke doelen. Maar meer dat
- 2:36Speaker 5: het gaat om een soort alternatief... algemeen verzwakken van Iran.
- 2:39Speaker 5: En analisten noemen dat wel de Israëlysering... van Amerikaanse militaire strategie.
- 2:43Speaker 5: Omdat het lijkt op de zogenaamde grasmaaistrategie van Israël. Dat
- 2:47Speaker 5: je elke paar maanden of elke paar jaren... je tegenstander
- 2:50Speaker 5: een paar of een heleboel stappen terugzet... zonder dat je
- 2:53Speaker 5: een echt heel specifiek doel hebt
- 2:55Speaker 3: of bereikt. Nou zegt Pezeskian dus, zei ik al, tegen Costa...
- 3:00Speaker 3: eind kan in zicht zijn mits er harde veiligheidsgaranties tegenover staan.
- 3:04Speaker 3: Heeft hij ook laten weten wat hij daarmee bedoelt? Wat
- 3:06Speaker 3: wil hij daarbij?
- 3:11Speaker 5: veiligstandvastig, maar wel met heel erg maximale eisen. Hij refereerde
- 3:15Speaker 5: in zijn gesprek dus aan die veiligheidsgaranties... en ook aan
- 3:18Speaker 5: de vijf punten die hij al eerder teruggestuurd had naar
- 3:20Speaker 5: de VS. Die veiligheidsgaranties gaan met name erom dat de
- 3:24Speaker 5: VS en bondgenoten... en alle landen daaromheen garanties bieden... dat
- 3:29Speaker 5: er niet zomaar weer een oorlog kan komen. En daarnaast
- 3:32Speaker 5: wil hij controle houden over de straat van Hormuz... En
- 3:35Speaker 5: hij wil dat Israël en Amerika reparatiegelden gaan betalen... voor
- 3:38Speaker 5: de schade die ze de afgelopen weken hebben ingericht in Iran.
- 3:42Speaker 5: Allemaal natuurlijk maximale eisen waar Trump nooit aan zal voldoen.
- 3:45Speaker 5: Precies
- 3:46Speaker 3: En hij heeft eerder ook gezegd... 6 april dan is het klaar,
- 3:49Speaker 3: dan hebben we een deal liggen. Nu duurt het weer
- 3:51Speaker 3: twee tot drie weken. Nou, we gaan het zien. Tara,
- 3:53Speaker 3: even naar het andere. Israël werkt in ieder geval nog
- 3:55Speaker 3: niet de indruk klaar te zijn... met het voeren van
- 3:57Speaker 3: de oorlog. Want bezettingen in Libanon en beschietingen gaan gewoon door...
- 4:02Speaker 3: Israël Katz, de defensieminister, heeft gezegd dat hij graag het
- 4:04Speaker 3: zuiden van Libanon voor langere tijd bezet wil houden, ook
- 4:07Speaker 3: als de oorlog is afgelopen. Wat is de achterliggende reden daarvan?
- 4:12Speaker 5: De militaire top wil dit vooral om een bufferzone te creëren,
- 4:15Speaker 5: vrij van Hezbollah, waarvanuit dan geen raketten meer kunnen worden
- 4:19Speaker 5: geschoten of andere aanvallen kunnen worden uitgeoefend op Noord-Israël. Maar
- 4:23Speaker 5: dat dit ook na de oorlog zal blijven doet meer
- 4:26Speaker 5: denken aan een de facto annexatie, zoals bijvoorbeeld ook met
- 4:29Speaker 5: de Golanhoogte, die al sinds de jaren 70 bezet is. Dit
- 4:33Speaker 5: doet eigenlijk steeds meer denken aan de wens op de
- 4:35Speaker 5: rechterflank in Israël... om een soort Groot-Israël te herstellen. Dat
- 4:39Speaker 5: is een droom van extreemrechtse partijen... maar bijvoorbeeld ook van
- 4:41Speaker 5: politici binnen de coalitie... zoals Benkvier en Smotrich... die Zuid-Libanon
- 4:45Speaker 5: zien als een historisch onderdeel van Groot-Israël... en dat zo
- 4:48Speaker 5: willen herstellen.
- 4:49Speaker 3: Ja, dat heeft Smotrich ook gezegd een paar dagen geleden...
- 4:51Speaker 3: van dit gaan we gewoon doen. Maar wacht eventjes, daar
- 4:54Speaker 3: heb je allerlei mensen vernodigd. Soldaten, een bezettingsmacht is iets
- 4:57Speaker 3: anders dan een aanvalsmacht, toch?
- 5:01Speaker 5: Ja, zeker. Zo'n eventuele bezetting zou de druk op het
- 5:03Speaker 5: Israëlische leger... en daarmee de maatschappij ontzettend verhogen. En Israël
- 5:07Speaker 5: heeft al eerder ervaren dat het innemen van Libanese grond...
- 5:12Speaker 5: op de zet houden en controleren, bijvoorbeeld tijdens eerdere bezettingen.
- 5:16Speaker 5: Maar nu is het grote voordeel dat er drones en
- 5:18Speaker 5: AI zijn... waardoor je meer controle kan uitoefenen met minder manschappen.
- 5:22Speaker 5: Het blijft natuurlijk waar dat de reservisten die Israël heeft opgeroepen...
- 5:26Speaker 5: nu al twee, drie jaar achter elkaar worden opgeroepen... naar
- 5:29Speaker 5: de verschillende fronten. Dus dat de maatschappelijke kosten steeds hoger worden...
- 5:33Speaker 5: Als de oorlog in Iran op een gegeven moment voorbij is...
- 5:36Speaker 5: waar we het net over hadden, dan maakt dat natuurlijk manschappenvrij.
- 5:39Speaker 5: En daarbij komt ook nog dat er in Israël... erg
- 5:41Speaker 5: veel steun is voor de oorlog tegen Hezbollah. Dus binnenland
- 5:44Speaker 5: zal er op dat front eigenlijk weinig terugkomen. Dank je wel.
- 5:47Speaker 5: Midden-Oosten-Kortenent Tara Kenkhuys
- 5:51Speaker 4: Om te gaan met AI in het onderwijs. We weten
- 5:53Speaker 4: dat veel docenten daarmee worstelen. In Amerika heeft een docent
- 5:56Speaker 4: Duits een creatieve oplossing gevonden... en die klinkt zo... Ik
- 6:02Speaker 4: begin hem te begrijpen. En daar hoor je meer over,
- 6:04Speaker 4: over een minuutje of tien. Maar eerst praten we eigenlijk
- 6:09Speaker 4: door over de oorlog in het Midden-Oosten. Want de tijden
- 6:11Speaker 4: van geplies en geslijm vanuit Europa richting Donald Trump... die
- 6:14Speaker 4: lijken stilletjes aan voorbij te zijn. Deze week zien steeds
- 6:18Speaker 4: meer Europese landen dat zij zich van zich afbijten... richting
- 6:21Speaker 4: de Amerikaanse president, zo zegt Polen. dat ze geen Amerikaanse
- 6:24Speaker 4: patriots die in Polen staan willen verplaatsen. Mochten die nodig
- 6:28Speaker 4: zijn in het Midden-Oosten... laat Italië geen Amerikaanse vliegtuigen... die
- 6:31Speaker 4: op weg zijn naar Iran meer toe op een militaire
- 6:33Speaker 4: basis in Sicilië. Spanje doet dat ook niet. Ja, er
- 6:37Speaker 4: verandert iets. En er verandert ook iets bij Trump. Want
- 6:39Speaker 4: die zegt ook, joh, dan regel je het allemaal zelf maar.
- 6:41Speaker 4: Hoe zorgt dit voor verhoudingen en veranderingen... tussen Europa en Amerika?
- 6:46Speaker 4: We praten erover met Europa-verslaggever Stefan de Vries. Stefan, goeiemorgen. Goedemorgen, Iwan.
- 6:51Speaker 4: Dat Trump onvoorspelbaar is, dat weten we al langer. En
- 6:53Speaker 4: dat wij dus blijkbaar niet meer buigen daarvoor... en daarover
- 6:57Speaker 4: niet meer meepraten. Trump is ons de macht een beetje
- 7:00Speaker 4: kwijt over Europa?
- 7:02Speaker 6: Ja, een klein beetje zou je kunnen zeggen. De landen
- 7:04Speaker 6: die je net noemde, dat zijn niet de gebruikelijke critici...
- 7:08Speaker 6: maar eigenlijk ook landen die altijd toch Trump hebben gesteund.
- 7:11Speaker 6: Denk aan Italië met Melonië. Polen, dat traditiegetrouw alles doet
- 7:16Speaker 6: om Amerika tevreden te houden. Ook natuurlijk vanwege de oorlog
- 7:20Speaker 6: in Oekraïne. Maar dat zelfs die landen nu kritisch zijn...
- 7:25Speaker 6: en niet meteen meer buigen als Trump wat zegt... Dat
- 7:28Speaker 6: toont toch wel aan dat er iets is veranderd. Het
- 7:31Speaker 6: lijkt erop alsof de Europese grens is overschreden... en dat
- 7:36Speaker 6: we nu zeggen tot hier en niet verder. Dat is
- 7:39Speaker 6: toch een interessante verandering... met hoe de afgelopen maanden met
- 7:44Speaker 6: Trump is omgegaan.
- 7:45Speaker 4: Is dat het begin van
- 7:46Speaker 6: een blijvend iets... of zou dat ook iets tijdelijks kunnen zijn? Nee,
- 7:50Speaker 6: ik denk dat het blijvend is. Het is in ieder
- 7:52Speaker 6: geval een kantelpunt. We zien natuurlijk al langer sinds Donald
- 7:55Speaker 6: Trump weer president is, sinds vorig jaar, dat met name
- 7:58Speaker 6: de zekerheid over de Verenigde Staten als bondgenoot, dat die
- 8:02Speaker 6: eigenlijk enorm snel afbrokkelt. Wat we nu zien met deze
- 8:06Speaker 6: oorlog in Iran... waarbij Donald Trump eigenlijk een oorlog begint...
- 8:11Speaker 6: zonder de Europeanen te informeren... maar die wel Europa direct
- 8:15Speaker 6: enorm schaadt... zowel economisch, maar ook op veiligheidsgebied. Misschien komen
- 8:18Speaker 6: er migrantenstromen aan of vluchtelingenstromen. Ja, die oorlog raakt ons direct...
- 8:24Speaker 6: Hij maakt rotzooi, vraagt ons dat nu op te ruimen.
- 8:28Speaker 6: En vroeger ging het ook wel eens... hadden de Europeanen
- 8:31Speaker 6: en Amerikanen ook wel eens een verschil van inzicht... maar
- 8:34Speaker 6: dan ging het meestal over het hoe. Nu gaat het
- 8:36Speaker 6: over überhaupt of dit kan. De kern is volgens mij
- 8:41Speaker 6: nog juridisch van de Europeanen. Er is geen VM-mandaat bijvoorbeeld
- 8:46Speaker 6: voor deze oorlog. Er is ook geen bewijs van... wat
- 8:49Speaker 6: de Verenigde Staten zei, dat er een aanval was op
- 8:53Speaker 6: handen door Iran. En dat is toch echt wel nieuw,
- 8:57Speaker 6: want sinds de oorlog in Oekraïne... is de discussie over
- 9:01Speaker 6: strategische autonomie van Europa gegroeid. We willen minder afhankelijk zijn
- 9:06Speaker 6: van de VS... Maar tot nu toe waren we daar
- 9:09Speaker 6: behoorlijk mee bezig. Vooral in woorden. En eigenlijk niet met daden.
- 9:14Speaker 6: En dat is nu aan
- 9:14Speaker 4: het kantelen. Is dat allemaal risicoloos? Want we zien Trump
- 9:18Speaker 4: ook zeggen... dat jij die vliegtuigen niet meer toelaat. Dat
- 9:21Speaker 4: zullen wij niet vergeten. Je gaat je eigen olie maar
- 9:25Speaker 4: halen uit Iran. Je gaat je eigen jetfuel maar halen
- 9:27Speaker 4: uit Iran. Van ons krijg je het niet meer. Het
- 9:29Speaker 4: is misschien wel een gevaarlijk spel. Wat Trump speelt, maar
- 9:32Speaker 4: ook wat Europa speelt.
- 9:34Speaker 6: Nou ja, kijk, de reactie van Europa is natuurlijk... op
- 9:37Speaker 6: het in gevaar brengen van heel Europa met deze oorlog
- 9:41Speaker 6: in Iran. Dus de risico's zijn groot. We zien het
- 9:45Speaker 6: economisch al. De groeiverwachting voor de eurozone is naar beneden bijgesteld.
- 9:49Speaker 6: Gisteren hadden we allerlei behoorlijk alarmerende inflatiecijfers... De benzineprijzen stegen overal.
- 9:56Speaker 6: En de echte piek van die energieshock moet nog komen.
- 10:01Speaker 6: Europa bijt van zich af. Maar daarmee snijdt het ook
- 10:05Speaker 6: enigszins in de eigen vingers. Europa is ook militair nog
- 10:09Speaker 6: heel erg sterk afhankelijk van de Verenigde Staten. We kunnen
- 10:11Speaker 6: het wel hebben over strategische autonomie. Maar in de praktijk
- 10:14Speaker 6: is dat nog heel lastig. Bijvoorbeeld op inlichtingengebied. Maar ook
- 10:18Speaker 6: logistiek en luchtverdeliging. Ja, de risico's zijn groot. Maar op
- 10:22Speaker 6: een gegeven moment moet je natuurlijk wel... zeggen, ja, tot
- 10:25Speaker 6: hier en niet verder. Wij kiezen voor ons eigen Europees belang.
- 10:30Speaker 6: En dat strookt niet langer meer met dat van de
- 10:32Speaker 6: Verenigde Staten.
- 10:33Speaker 4: Nee, terwijl de analyse toch afgelopen week ook was... afhankelijk
- 10:37Speaker 4: van Europa voor deze operatie. Maar Trump zelf ziet dat
- 10:39Speaker 4: blijkbaar niet... en die gaat als een olifant in de
- 10:41Speaker 4: porseleinkast tekeer. Ik kan me voorstellen dat dit op het
- 10:44Speaker 4: hoofdkantoor van de NAVO in Brussel... ook niet met veel
- 10:47Speaker 4: warmte wordt ontvangen. We weten dat daar Mark Rutte zit,
- 10:49Speaker 4: de SG. Die komt met bijna steun en stemverklagingen voor
- 10:54Speaker 4: Donald Trump. Ja, nou, die mag weer flink gaan lijmen
- 10:56Speaker 4: de komende tijd
- 10:58Speaker 6: Ja, absoluut. Mark Rutte zit behoorlijk klem... al zal hij
- 11:01Speaker 6: dat zelf natuurlijk nooit zo presenteren... Het vertrouwen ook binnen
- 11:08Speaker 6: de NAVO onderling brokkelt af. Gisteren heeft Trump weer gezegd...
- 11:12Speaker 6: we gaan jullie echt niet meer verdedigen, bekijk het maar.
- 11:15Speaker 6: En dat is natuurlijk een ondermijning van het beroemde artikel 5...
- 11:18Speaker 6: van het NAVO-verdrag, één voor alle, alle voor één. Je
- 11:22Speaker 6: hebt het over lijmen. Dat is ook de rol van
- 11:26Speaker 6: Mark Rutte, de NAVO bij elkaar houden. Maar op dit
- 11:29Speaker 6: moment plakt die lijm eigenlijk totaal niet. Het lijkt meer
- 11:33Speaker 6: op een... een uitgewerkt post-it-nootje... en zie je toch echt
- 11:38Speaker 6: dat het vertrouwen... is heel erg aan het afbrokkelen. En
- 11:42Speaker 6: in Europa is men aan het kijken... wat moeten we
- 11:45Speaker 6: nu als de Verenigde Staten wegvallen? Want... Dat leek een
- 11:48Speaker 6: jaar geleden nog een soort science fiction roman... maar dat
- 11:52Speaker 6: begint nu toch echt wel een werkelijk scenario te worden.
- 11:54Speaker 3: Ja, en je kan ook zeggen dat de facto NAVO
- 11:56Speaker 3: niet meer bestaat. Dat is niet meer met de lidmaatschap
- 11:59Speaker 3: van Amerika. Dat is misschien onhandig om te zeggen... maar
- 12:02Speaker 3: dit is wel iets waarmee ze zichzelf enorm in de
- 12:04Speaker 3: voet schieten. Ja, artikel 5 zou je in zo'n geval niet
- 12:08Speaker 3: kunnen inroepen, want dit is een oorlog die gestart is
- 12:10Speaker 3: door Amerika, dat is ook wat alle Europese leiders zeggen. Ja,
- 12:14Speaker 3: het zet de verhouding wellicht op scherp, maar wordt het
- 12:16Speaker 3: niet eens tijd dat Rutte gewoon zegt van nou weet
- 12:17Speaker 3: je wat, we gaan door met een eigen NAVO, of
- 12:20Speaker 3: althans Europese leiders, we pakken een nieuwe verdragsorganisatie zonder Amerika?
- 12:27Speaker 6: Ja, dat noem ik al een tijd de eufo. Ik
- 12:30Speaker 6: denk dat we daar op een gegeven moment wel een
- 12:33Speaker 6: soort van naartoe gaan. Maar dan vanuit de NAVO, dat
- 12:36Speaker 6: is eigenlijk het lelijke eentje... dat de Europese Unie en
- 12:41Speaker 6: de Europeanen lang zijn geweest. In dat NAVO-nest, dus ook
- 12:44Speaker 6: op dat NAVO-kantoor... ineens uitbloeien tot een mooie zwaan zonder
- 12:47Speaker 6: de Verenigde Staten. Maar dan praat je echt over een
- 12:50Speaker 6: hele fundamentele verandering... van de veiligheidsstrategie van Europa. Maar ook
- 12:56Speaker 6: van de Verenigde Staten, want we zijn echt van elkaar afhankelijk.
- 12:58Speaker 6: Het is echt niet... en richtingsverkeer. Maar goed, als je
- 13:03Speaker 6: dat gaat zeggen als secretaris-generaal van de NAVO, dan zeg
- 13:06Speaker 6: je eigenlijk ja, ik heb gefaald. Hef mijn baan maar op. Ja,
- 13:10Speaker 6: hef mij zelf op. En we kennen Mark Rutte natuurlijk
- 13:13Speaker 6: heel goed van een andere deel uit zijn carrière. Dat
- 13:18Speaker 6: is iets wat hij natuurlijk nooit zal zeggen. Rutte zal
- 13:22Speaker 6: absoluut doorgaan met het proberen te lijmen van de alliantie,
- 13:25Speaker 6: proberen te slijmen bij de Amerikaanse president. Maar als je
- 13:30Speaker 6: naar de feiten kijkt dan zie je toch echt hier
- 13:31Speaker 6: wel een scheiding, een boedelscheiding nog niet, maar wel... In
- 13:36Speaker 6: ieder geval een mentale scheiding aan het ontstaan... tussen de
- 13:39Speaker 6: voormalige Amerikaanse vrienden... en de Europeanen aan de andere kant.
- 13:43Speaker 4: Ik zou heel graag achter de schermen willen kijken over
- 13:45Speaker 4: anderhalve week... als Jetten en de koning op bezoek gaan
- 13:47Speaker 4: in het Witte Huis. Dat zal vast heel gezellig worden,
- 13:49Speaker 4: denk ik zomaar. Dank je wel, Europa-verslaggever Stefan de Vries.
- 13:54Speaker 3: Over NAVO gesproken. NAVO investeert miljoenen euro's in het Nederlands
- 13:58Speaker 3: medisch bedrijf Inbiome. De Amsterdamse onderneming heeft een methode ontwikkeld
- 14:03Speaker 3: om snel te achterhalen welke bacteriën verantwoordelijk zijn voor een infectie.
- 14:06Speaker 3: En dat kan van groot belang zijn in oorlogsgebieden waar
- 14:09Speaker 3: gewonde soldaten makkelijk infecties oplopen. Nou, NAVO heeft een innovatiefonds
- 14:14Speaker 3: genaamd NIF. Dat beschikt over een budget van 1 miljard euro. Trouwens,
- 14:18Speaker 3: de Amerikaanse doet niet mee met dat fonds. Het NAVO-fonds
- 14:21Speaker 3: is een van de deelnemers aan de financieringsronde... waarmee InBioom
- 14:24Speaker 3: in totaal een kleine 14 miljoen euro ophaalde. Eerste keer dat
- 14:28Speaker 3: het fonds investeert in een Nederlands bedrijf. Amalia Contesi van
- 14:32Speaker 3: het NIF zegt dat het fonds veel mogelijkheden ziet om
- 14:35Speaker 3: de diagnostiek in oorlogsgebieden te verbeteren met behulp van die
- 14:39Speaker 3: technologie uit Amsterdam. Ze noemt Oekraïne als voorbeeld, benadrukt dat
- 14:42Speaker 3: het aantal conflicten wereldwijd toeneemt. Oh, dat wisten we niet.
- 14:45Speaker 3: Vorig jaar gaf de Europese Unie groen licht voor de
- 14:48Speaker 3: introductie van de in-biome technologie. Met die nieuwe methode kan
- 14:52Speaker 3: je in een paar uur vaststellen welke bacterie verantwoordelijk is
- 14:54Speaker 3: voor zo'n infectie. En dat is een stukje sneller dan
- 14:56Speaker 3: de traditionele methode... die je helemaal door kweekjes te zetten
- 15:00Speaker 3: op petrichraaltjes moet plaatsvinden. Daarmee duurt het dagen voordat je
- 15:04Speaker 3: een duidelijk resultaat hebt. En dit is dus bijna instant.
- 15:07Speaker 3: Technologie is bij twintig verschillende Europese ziekenhuizen inmiddels beschikbaar... waaronder
- 15:11Speaker 3: in het Amsterdamse UMC trouwens.
- 15:13Speaker 4: Tijd voor een nieuwe beursdag zometeen. Milo Brand van BNR
- 15:16Speaker 4: Beurs vertelt waar je op moet letten. 1
- 15:18Speaker 7: april. En dan weet iedereen natuurlijk hoe laat het is.
- 15:21Speaker 7: Het is de verjaardag van Apple. Ja, en dit jaar
- 15:23Speaker 7: ziet Apple Abraham. 50 kaarsjes mag het uitblazen. Op het
- 15:26Speaker 7: programma staat dan ook een groot feest. Er gaan geruchten
- 15:28Speaker 7: dat Paul McCartney een van de headliners is. Beleggers hebben
- 15:31Speaker 7: iets binnen te vieren met Apple. De aandeel staat dit
- 15:34Speaker 7: jaar namelijk flink in de min. Is 50 nou het nieuwe 20?
- 15:37Speaker 7: Of in Apples geval het nieuwe 80? En verder komen er
- 15:40Speaker 7: de hele dag industriecijfers binnen... uit Japan, China, Europa en
- 15:43Speaker 7: de VS. En daarin kunnen we zien of inkoopmanagers... meer
- 15:47Speaker 7: of minder dan vorige maand hebben ingekocht. En dit worden
- 15:50Speaker 7: dus de cijfers over maart. Met al die geopolitieke ellende
- 15:53Speaker 7: niet de makkelijkste maand. Wel interessant, want deze cijfers geven
- 15:57Speaker 7: ons een eerste echte inschatting... van hoeveel pijn de industrie
- 16:00Speaker 7: wereldwijd nou daadwerkelijk voelt. Dus toch even volgen.
- 16:04Speaker 4: BNR Beurs vanavond, een nieuwe aflevering half zeven. Live op
- 16:07Speaker 4: BNR te beluisteren via de BNR-app en via YouTube. Daar
- 16:10Speaker 4: kan je ook live luisteren, live kijken en alles ook
- 16:13Speaker 4: vrucht luisteren.
- 16:14Speaker 2: En dat gebeurt er in Den Haag. Politiek verslaggever Mark Beekhuis.
- 16:18Speaker 2: De Tweede Kamer debatteert vandaag over een aantal belangrijke... maar
- 16:20Speaker 2: wel vrij technische onderwerpen. Er wordt gesproken over een meer
- 16:24Speaker 2: planmatige en doelmatige aanpak... van de onderwijshuisvesting in het primair
- 16:29Speaker 2: en het voortgezet onderwijs. En nog een tweede onderwijsdebat. Dat
- 16:32Speaker 2: gaat over de aanpassingen van een aantal wetten... om te
- 16:34Speaker 2: zorgen dat het beroepsonderwijs beter aansluit op de arbeidsmarkt. Verwacht
- 16:39Speaker 2: daar geen spektakel. Maar het is natuurlijk wel precies waar
- 16:42Speaker 2: de politiek voor bedoeld is. Verder is er een plenair
- 16:45Speaker 2: debat over de vervolging van christenen in de hele wereld.
- 16:48Speaker 2: En moet UNRWA, de VN-organisatie die Palestijnen helpt, weer steun
- 16:53Speaker 2: krijgen van Nederland? Dat wordt besproken in een van de commissiezaaltjes,
- 16:56Speaker 2: niet in de grote vergaderzaal, maar dat is wel het
- 16:59Speaker 2: gevoeligste onderwerp van de dag. Een aantal Kamerleden laat zich
- 17:03Speaker 2: vandaag bijpraten... over de verwachte gevolgen van de ontwikkelingen in Iran...
- 17:06Speaker 2: op de energieprijzen. En er wordt ook weer gesproken over
- 17:10Speaker 2: Lelystad Airport. Vandaag over de kansen en de risico's... volgens
- 17:14Speaker 2: deskundigen en volgens maatschappelijke organisaties. En Progressief Nederland komt vandaag
- 17:18Speaker 2: met een plan... voor heel goedkoop openbaar vervoer tijdens de zomermaanden.
- 17:23Speaker 2: Daarover hoor je meer na half acht... als we pro-Kamerlid
- 17:26Speaker 2: Habtamu De Hoop in de uitzending hebben. Ik vraag me
- 17:29Speaker 2: af wat hij dan doet.
- 17:30Speaker 3: Laten we dan wel elkaar achterop de fiets zitten, wellicht?
- 17:32Speaker 3: Dat is heel gratis openbaar vervoer. Wij hadden de hoop
- 17:35Speaker 3: achterop de fiets naar Friesland. Luister
- 17:37Speaker 4: naar de ochtendspits, dan hoor je het.
- 17:38Speaker 3: Even aan de kranten in het AD. Het leger zet 1200
- 17:42Speaker 3: dronespecialisten in. Niemand kan zich nog verstoppen, zo schrijft het AD.
- 17:46Speaker 3: Vandaag beginnen de eerste van die 1200 dronexperts bij het Nederlands leger.
- 17:50Speaker 3: Militairen zullen leren vechten met drones, maar ook zichzelf... en
- 17:53Speaker 3: hun kameraden te beschermen voor aanvallen van de vijand.
- 17:55Speaker 4: In de Telegraaf. Brussel vraagt om rem op brandstof. Nederland
- 17:58Speaker 4: moet verbruik verminderen, zo komt de krant. Zijn brief waar
- 18:02Speaker 4: hij gisterochtend over sprake was gelekt bij Politico. Nu ook
- 18:05Speaker 4: toegelicht door de Eurocommissaris voor Energie. Nederland en andere EU-lidstaten
- 18:09Speaker 4: moeten maatregelen nemen... om het brandstofverbruik te minderen. Bijvoorbeeld het
- 18:13Speaker 4: verlagen van de maximale snelheid en meer thuiswerken.
- 18:16Speaker 3: Ja, en dan in NRC zeven Nederlandse IT-bedrijven gaan samenwerken...
- 18:19Speaker 3: om een alternatief te vormen voor die grote Amerikaanse cloudpartijen...
- 18:23Speaker 3: die nu de markt domineren, waarvan we niet zeker weten...
- 18:25Speaker 3: of onze gegevens die we daar neerzetten, onze data wel
- 18:28Speaker 3: beschermd is. Het zijn zeven bedrijven. Centric, KPN, InfoSupport, Intermax, Nebel,
- 18:33Speaker 3: Previder en Uniserver. Nou, maak daar maar eens een mooi
- 18:36Speaker 3: woord van. Afkorting. Zo iets, ja.
- 18:39Speaker 4: In het FD, supermarktketen Plus leidt verlies... maar wil nieuwe overnames,
- 18:43Speaker 4: kopte krant. Plus heeft vandaag het jaarverslag gepubliceerd. Daaruit blijkt
- 18:47Speaker 4: dat de fusie met Co-op in 2021... ook vorig jaar nog
- 18:50Speaker 4: flink op de resultaten heeft gedrukt. Desondanks bereidt Plus zich
- 18:53Speaker 4: alweer voor op nieuwe overnamekansen. Want we moeten groeien, zegt
- 18:56Speaker 4: de algemeen directeur. De kosten verdelen over meer winkels is
- 19:00Speaker 4: altijd een goed idee.
- 19:01Speaker 3: En dan in de Financiële Telegraaf. Slecht jaar voor APG.
- 19:04Speaker 3: Zo komt die krant, de vermogensbeheerder APG... die in totaal 601
- 19:08Speaker 3: miljard euro beheert voor miljoenen Nederlanders... maakt in 2025 een verlies
- 19:12Speaker 3: van 1,6 procent op zijn beleggingen. APG zelf zegt dat het
- 19:15Speaker 3: de focus op duurzaam beleggen... voor wat remming zorgt op
- 19:20Speaker 3: de rendementen. De pensioenbelegger zelf is niet tevreden... en wil
- 19:24Speaker 3: daarom de strategie opnieuw tegen het licht houden. Nou... Welk
- 19:28Speaker 3: licht en hoe dan, dat weten we niet. Dat zegt
- 19:30Speaker 3: de woordvoerder ook niet. Maar wel blijft de APG op
- 19:32Speaker 3: de lange termijn vasthouden... aan die duurzame portefeuille, zegt een
- 19:35Speaker 3: woordvoerder tegen de telegraaf.
- 19:38Speaker 4: En dan naar Amerika, want een docent Duits aan de
- 19:40Speaker 4: Cornell University... grijpt terug naar een apparaat uit lang vervlogen tijden...
- 19:44Speaker 4: om studenten minder afhankelijk te maken van AI. Namelijk de typemachine. Oh,
- 19:48Speaker 4: wat handig. Eens per semester laat docent Grit Matthias Phelps...
- 19:52Speaker 4: haar studenten schrijven op zo'n ouderwetse handmatige typemachine... zonder schermpje,
- 19:57Speaker 4: zonder spellingcontrole en zonder internet. En dus zonder JetGPT. Zij zegt,
- 20:02Speaker 4: die opdrachten die mijn studenten inleverden, die werden te perfect.
- 20:06Speaker 4: Die hingen vol van de AI en de vertaaltools en
- 20:09Speaker 4: er kwamen allemaal foutloze teksten die ze dus lang niet
- 20:12Speaker 4: zelf hadden geschreven. En dus stelde zij zich de vraag,
- 20:15Speaker 4: hoe kan je dat ook zonder computer? Nou, zij heeft
- 20:17Speaker 4: dus een analoge opdracht ontwikkeld met het persbureau EPI, verzamelde
- 20:21Speaker 4: tientallen typemachines via kringloopwinkels en online marktplaatsen en die staan
- 20:24Speaker 4: nu in het klaslokaal. Die studenten vinden dat wel even wennen,
- 20:28Speaker 4: want die hebben nooit zo'n ding gebruikt. Moeten het papier
- 20:30Speaker 4: er met de hand in draaien, hard op de toetsen slaan...
- 20:33Speaker 4: en zelf de regel terugzetten aan het einde. En mevrouw
- 20:36Speaker 4: Phelps zegt, het effect is duidelijk, alles gaat langzamer. Studenten
- 20:39Speaker 4: doen weer één ding tegelijk. En die studenten merken dat ook,
- 20:43Speaker 4: want die zeggen... ik krijg geen pushberichten, ik krijg geen
- 20:46Speaker 4: meldingen onder in mijn scherm. En als ik iets niet weet...
- 20:48Speaker 4: dan moet ik dat aan iemand vragen. Of het opzoeken
- 20:51Speaker 4: in een boek. Nee! Verschrikkelijk. Een student vertelt dat hij
- 20:55Speaker 4: daardoor meer moest nadenken. Oh, dat doet pijn. Ja, dat
- 20:57Speaker 4: is heel pijnlijk inderdaad. En dus minder kon leunen op AI-tools. Nou,
- 21:01Speaker 4: ook hadden ze meer contact met elkaar, die studenten. En ja,
- 21:04Speaker 4: lastig is het soms ook, want typen op zo'n machine
- 21:06Speaker 4: gaat lastiger. Je maakt meer fouten. Er is geen delete-knop. Ja,
- 21:10Speaker 4: dan hebben ze misschien het correctielid nog niet ontdekt.
- 21:12Speaker 1: Typex.
- 21:12Speaker 4: Ja, precies. En ook dat hoort allemaal bij het leerproces,
- 21:15Speaker 4: zeggen ze. Fouten blijven zichtbaar en dwingen je om bewuster
- 21:19Speaker 4: te schrijven. En als je werk niet goed genoeg is,
- 21:21Speaker 4: dan krijg je alsnog een onvoldoende. En dat schrijf je als... O-N-V-O-L-D-O-E-N-D-E.
- 21:30Speaker 2: In een keer goed. De column van Bernard Hammelburg.
- 21:35Speaker 8: Op 13 januari, toen de protesten in Iran in volle gang waren...
- 21:39Speaker 8: en de machthebbers die met massamoord op de demonstranten onderdrukte...
- 21:43Speaker 8: opende Donald Trump de geopolitieke schaakpartij met de Ayatollahs. En
- 21:48Speaker 8: omdat hij met wit speelde en dus opende, dacht hij
- 21:51Speaker 8: te gaan winnen. Inmiddels staat het Midden-Oosten in lichte laaien...
- 21:55Speaker 8: sneuvelen bosjessoldaten en burgers... en sleurt de oliecrisis de wereldeconomie
- 22:00Speaker 8: naar de afgrond. Houd vooral vol, zei Trump op die 13
- 22:04Speaker 8: januari tegen het Iraanse volk. Hulp is onderweg. In werkelijkheid
- 22:10Speaker 8: is de terreur tegen het volk... waarschijnlijk nog nooit zo
- 22:13Speaker 8: hevig geweest. Elke vorm van protest wordt afgestraft... met arrestaties
- 22:18Speaker 8: en executies. De gevreesde revolutionaire garde... En de Bashisch milities
- 22:24Speaker 8: ronselen zelfs jongens vanaf 12 jaar om controleposten te bemannen. De
- 22:30Speaker 8: gebieden waar minderheden zoals Koerden wonen staan onder extra streng toezicht.
- 22:35Speaker 8: Ouders van activisten krijgen waarschuwingen dat hun kinderen worden geëxecuteerd.
- 22:40Speaker 8: Iraanse expats ontvangen dreigementen dat hun bezittingen worden geconfiskeerd als
- 22:46Speaker 8: ze blijk geven van steun voor Amerika of Israël. De
- 22:49Speaker 8: machthebbers bereiden zich tot de tanden bewapend voor op het
- 22:53Speaker 8: einde van de oorlog als het land zo in puin
- 22:55Speaker 8: ligt dat een nieuwe golf van protesten onvermijdelijk is. Trump
- 23:00Speaker 8: had gerekend op de val van het leiderschap, misschien wel
- 23:03Speaker 8: zijn grootste misrekening. Dat krijg je ervan, schrijft Jeremy Bowen
- 23:07Speaker 8: van de BBC... als je een oorlog voert gebaseerd op
- 23:11Speaker 8: instinct en het werkt niet. Een oorlog waar Trump duidelijk
- 23:15Speaker 8: vanaf wil. Op 11 maart zei hij, we hebben gewonnen. Een
- 23:18Speaker 8: boodschap die hij op 20, 24 en 25 maart herhaalde. Maar zoals de
- 23:24Speaker 8: Guardian terecht schrijft... dat al maar herhalen maakt het niet waar.
- 23:30Speaker 8: Waarop Trump zich ook heeft misrekend... is de afsluiting van
- 23:33Speaker 8: de straat van Hormuz... en de mondiale brandstofcrisis. Amerika importeert
- 23:38Speaker 8: geen druppelolie uit het Midden-Oosten... en hij maakte twee denkfouten.
- 23:42Speaker 8: Dat de NAVO en andere landen die wel door olieschaarste
- 23:46Speaker 8: worden getroffen... het probleem gingen oplossen... en dat voor de
- 23:49Speaker 8: Verenigde Staten geen verhoging van de benzineprijs dreigde. De NAVO zegt,
- 23:54Speaker 8: je hebt ons niet eens gewaarschuwd... en het is geen NAVO-gebied...
- 23:58Speaker 8: En als de benzineprijs overal stijgt, zijn ook de Amerikanen
- 24:01Speaker 8: de shaak, hoewel ze omkomen in de olie. Dat had
- 24:04Speaker 8: Trump moeten weten. Ten slotte is er de misrekening over
- 24:08Speaker 8: de golfstaten en Israël, die willen dat Amerika doorvecht. En
- 24:13Speaker 8: hopen dat die Amerikaanse grondroepen er echt komen. De kans
- 24:17Speaker 8: dat de Amerikaanse burger de president een nieuwe grondoorlog vergeeft,
- 24:22Speaker 8: is minimaal. Trump dacht dat hij een schaakpartij zou winnen...
- 24:26Speaker 8: omdat hij met wit speelt en dus opende. In werkelijkheid
- 24:30Speaker 8: staat hij schaak. Komt van het Persische woord schaak.