Latest / Radio Blauwe Hap / Theodor en Bart trekken het toeval in twijfel - Radio Blauwe Hap #1
Transcript
- 0:10SPEAKER_00: Ja.
- 0:12SPEAKER_00: Ik heb het ook, wacht even.
- 0:15SPEAKER_00: Ja, even mijn laatste mails weg.
- 0:20SPEAKER_00: Godverdomme, wacht even.
- 0:21SPEAKER_00: Die dingen niet weg.
- 0:23SPEAKER_01: Niet vloeken, dan beginnen mensen meteen over te klagen.
- 0:27SPEAKER_00: Pauwbleu.
- 0:33SPEAKER_00: Oké.
- 0:34SPEAKER_01: Ik vind dat frappant dat in deze tijd en dag...
- 0:37SPEAKER_01: mensen nog altijd kwaad kunnen worden over vloeken.
- 0:41SPEAKER_01: Dat laat je toch van je afglijden, denk ik dan.
- 0:43SPEAKER_00: Ja, maar mensen vinden het heel fijn om op iets kwaad te kunnen worden.
- 0:47SPEAKER_00: Dat is een natuurlijke neiging van de mens.
- 0:50SPEAKER_00: Vooral als ze het niet met je eens zijn om dan iets te zoeken.
- 0:54SPEAKER_00: Waarvan ze zeggen van, nou ja, dat gaat alle moraliteiten boven.
- 0:58SPEAKER_00: Dus je zegt, godverdomme of kut of weet ik van wat...
- 1:01SPEAKER_00: En dan zeggen ze meteen,
- 1:03SPEAKER_00: kijk,
- 1:03SPEAKER_00: zie je wel,
- 1:03SPEAKER_00: jij deugt niet,
- 1:04SPEAKER_00: want jij gebruikt dat lelijke woordje.
- 1:06SPEAKER_00: Het is een middel om de ander te dresseren.
- 1:10SPEAKER_00: Het is het blaffen van een hond.
- 1:12SPEAKER_00: En zo ervaren zij het.
- 1:14En dan zeg je ook stil,
- 1:15terwijl dat natuurlijk geen zin heeft,
- 1:16want die hond blijft blaffen.
- 1:18Ja,
- 1:18want als er gevloekt wordt,
- 1:20dan doen we het niet omdat we opzettelijk willen kwetsen of zo.
- 1:23SPEAKER_01: Het is gewoon een reflex.
- 1:25SPEAKER_01: Het is iets wat,
- 1:27SPEAKER_01: zeker als je er zelf niet zo'n gevoel bij hebt,
- 1:29SPEAKER_01: dan zou het dus minder uit moeten maken.
- 1:30SPEAKER_01: Want als ik een vloek gebruik,
- 1:34SPEAKER_01: dan voel ik daar verder niet anders bij dan een soort lichte opluchting,
- 1:37SPEAKER_01: omdat het woorden zijn die lekker van de tol rollen.
- 1:41SPEAKER_00: Ja, dat is natuurlijk ook zo.
- 1:42SPEAKER_00: En omdat ik dat ook prettig vind om het zo te uiten.
- 1:47SPEAKER_00: Je wilt ook iets verschrikkelijk zeggen.
- 1:50En als je op je duim slaat met een hamer het bekennen,
- 1:54dan kan je wel au roepen of zo.
- 1:56SPEAKER_00: Maar je vindt het verschrikkelijk wat er gebeurt.
- 1:59SPEAKER_00: Dus dan ontsnapt je zo'n woord zonder enige vorm van moraliteit.
- 2:03SPEAKER_00: Maar de andere denkt meteen, ah, daar kan ik jou vast binnen.
- 2:07SPEAKER_01: Ja.
- 2:08Wat ik wel heb is dat als ik de camera niet loop en als ik
- 2:13buiten het bereik van
- 2:14SPEAKER_01: microfoons en dat soort dingen ben,
- 2:15SPEAKER_01: dan wil ik ook nog wel eens de ziekte met elkaar gebruiken.
- 2:18SPEAKER_01: Als ik me echt ergens hard aan stoot of even acuut heel boos over maak.
- 2:23SPEAKER_00: Ja, maar dat is hetzelfde.
- 2:25SPEAKER_00: Ja, natuurlijk wil je dat.
- 2:27SPEAKER_00: Natuurlijk, er is ook niks mis mee.
- 2:29SPEAKER_00: Ik geloof niet dat jij...
- 2:31SPEAKER_00: In werkelijkheid,
- 2:31SPEAKER_00: nou,
- 2:32SPEAKER_00: ik heb er wel een paar trouwens,
- 2:33SPEAKER_00: maar ik geloof niet dat in werkelijkheid mensen de kanker wil toewenst.
- 2:39SPEAKER_00: Helemaal niet.
- 2:40SPEAKER_00: En zelfs mijn ergste vijanden moeten wel hele erge vijanden zijn.
- 2:44Er poppen er wel een paar op,
- 2:46maar die waarvan ik dan denk van nou,
- 2:49die wens ik het wel toe.
- 2:51SPEAKER_00: Maar ja,
- 2:51SPEAKER_00: het blijft toch,
- 2:52SPEAKER_00: kijk ook zelfs al gebruik je die ziekte,
- 2:54SPEAKER_00: het blijft toch,
- 2:55SPEAKER_00: dat soort ziektes blijft onrechtvaardig verdeeld in de wereld.
- 2:58De aardige mensen die komen onder een auto of die gaan dood bij
- 3:05iets anders dan kanker.
- 3:06En de mensen die het eigenlijk verdienen om zo'n ziekte te
- 3:10krijgen,
- 3:11die blijven leven.
- 3:14SPEAKER_00: Dat heeft me altijd al vanaf kinds af aan verbaasd.
- 3:17SPEAKER_00: Het is allemaal onrechtvaardig verdeeld in de wereld.
- 3:20SPEAKER_01: Ik weet nog dat bij de eerste berichten over Vladimir Poetin,
- 3:24dat hij misschien aan de prednisone zou zitten of een chemokuur
- 3:27gehad zou hebben,
- 3:27SPEAKER_01: dat je...
- 3:28Toch bijna een soort lichte hoop voelt van nou zou het nou eens
- 3:30een keer dat iemand
- 3:31SPEAKER_01: die dit soort streken uithaalt,
- 3:33SPEAKER_01: als ik het zo mag zeggen,
- 3:34SPEAKER_01: dat die nou ook eens geveld wordt door zo'n toeval.
- 3:40SPEAKER_00: Ja, maar je weet dat dat niet gebeurt.
- 3:44SPEAKER_00: En ja, nogmaals, het is onrechtvaardig verdeeld.
- 3:51SPEAKER_00: Ik heb me daar al heel vroeg aan...
- 3:56SPEAKER_00: Ik heb er ook over geschreven in mijn boeken...
- 3:57SPEAKER_00: dat er een jongetje was in mijn klas,
- 3:59SPEAKER_00: die stierf.
- 4:00SPEAKER_00: En ja, de vraag aan mijn moeder was waarom hij...
- 4:07SPEAKER_00: Onbeantwoordbare vraag.
- 4:09SPEAKER_00: Waarom dit aardige leuke lieve jongetje?
- 4:11SPEAKER_00: Ja, geen idee.
- 4:12SPEAKER_00: Ik weet het nog steeds.
- 4:13SPEAKER_00: Tot op de dag heb ik daar geen antwoord op.
- 4:16SPEAKER_00: Ik geloof niet in God.
- 4:17Dus dan wordt het al helemaal ingewikkeld om daar een logische
- 4:20redenering op toe te
- 4:21SPEAKER_00: passen die kan verklaren waarom dat soort zaken gebeuren.
- 4:26Tenzij bijvoorbeeld nu wel door erfelijkheid of weet ik veel
- 4:29wat,
- 4:29maar gewoon een ongeluk.
- 4:30SPEAKER_00: Ik zou het niet weten.
- 4:32Als je het niet aan God toe kan schrijven,
- 4:35dan moet je het aan het toeval bijten.
- 4:38SPEAKER_00: Ja, aan het toeval.
- 4:41SPEAKER_00: Maar waarom is het toeval dan zo onrechtvaardig?
- 4:43SPEAKER_00: Dat is onaardig van het toeval.
- 4:45SPEAKER_00: Tenzij je natuurlijk weer een paar miljoen wint.
- 4:50SPEAKER_00: Dat is dan ook toeval.
- 4:52SPEAKER_01: Dan is het weer een schitterend toeval.
- 4:55SPEAKER_00: Ja.
- 4:56SPEAKER_00: Ik geloof je in het toeval?
- 4:58SPEAKER_00: Ja.
- 5:00SPEAKER_00: Ik geloof zeker in het toeval.
- 5:03SPEAKER_00: Ja, natuurlijk.
- 5:04SPEAKER_00: Ik geloof echt in het toeval.
- 5:05SPEAKER_00: Ik denk dat dat voor heel veel zaken bepalend is.
- 5:13Je moet keuzes maken en die keuzes die je maakt,
- 5:16die worden vaak bepaald door het toeval.
- 5:18Je komt linksaf en je bent toch rechtsaf gegaan zonder dat je
- 5:21precies weet hoe dat
- 5:22SPEAKER_00: komt en waarom dat is.
- 5:24SPEAKER_00: En je neemt de ene beslissing en tegelijkertijd
- 5:30SPEAKER_00: Weet je misschien dat dat slecht is, maar toch doe je dat.
- 5:33SPEAKER_00: En waarom dat is?
- 5:34SPEAKER_00: Ik heb geen idee.
- 5:36SPEAKER_00: Ik weet het gewoon niet.
- 5:37SPEAKER_00: Toeval.
- 5:38SPEAKER_01: Ik kom hierop voor een reden.
- 5:42Ik geloof ook in toeval,
- 5:43maar ik zit er de afgelopen dagen wat meer over na te denken.
- 5:46SPEAKER_01: Ik denk dat ik tot een soort treurige conclusie kom dat de vrijheid,
- 5:50SPEAKER_01: de democratie,
- 5:51SPEAKER_01: de rechtsstaat,
- 5:53SPEAKER_01: de tijdsgevricht waarin wij leven,
- 5:55SPEAKER_01: dat die een gevolg is van toeval.
- 5:57SPEAKER_01: En dat het dus ook net zo toevallig ook weer op kan houden.
- 6:02Dat er uiteindelijk niet dat menselijke kracht zich kan
- 6:05verenigen om het goede te
- 6:07SPEAKER_01: doen,
- 6:07SPEAKER_01: maar dat met hetzelfde toeval ook alles weer uit elkaar kan raffelen.
- 6:12SPEAKER_00: Ja, dat is zeker waar.
- 6:13SPEAKER_00: Ik heb er ook wel eens bij stilgestaan...
- 6:17SPEAKER_00: en dat ik me afvroeg waarom was ik toen ik 16,
- 6:22SPEAKER_00: 17 was...
- 6:22SPEAKER_00: waarom was ik toen communist?
- 6:26En het antwoord was omdat ik verliefd was op een meisje dat het
- 6:30communisme was...
- 6:32SPEAKER_00: En ik wilde heel graag een grote rol in haar leven spelen.
- 6:39SPEAKER_00: Dus toen ging ik nog extra mijn best doen.
- 6:41SPEAKER_00: Nog beter Marx lezen.
- 6:43SPEAKER_00: En dat was eigenlijk heel comfortabel.
- 6:46SPEAKER_00: Het is ook zo...
- 6:48SPEAKER_00: Over toeval gesproken dan,
- 6:49SPEAKER_00: dat op het moment dat zij het uitmaakte met mij,
- 6:51omdat zij met de allergrootste communist van de stad daar
- 6:55verliefd op werd en niet
- 6:56SPEAKER_00: op mij,
- 6:57SPEAKER_00: dat het ook binnen een paar minuten zelfs was afgelopen,
- 7:00SPEAKER_00: mijn communistische sympathieën.
- 7:03SPEAKER_00: En ik denk dat het heel vaak zo gaat.
- 7:07SPEAKER_00: Zeker als het gaat om idealen en idealistische groeperingen...
- 7:15SPEAKER_00: of wat dan ook,
- 7:15SPEAKER_00: ideologieën,
- 7:16SPEAKER_00: dat woord zocht ik...
- 7:17SPEAKER_00: die zijn buitengewoon comfortabel om daarin te zitten.
- 7:21SPEAKER_00: Dan gaat het eerder om de ideologie dan om je eigen gedrag.
- 7:24SPEAKER_00: Je voldoet aan wat de ideologie of de religie zegt...
- 7:28SPEAKER_00: Als de religie zegt je moet vijf keer per dag bidden...
- 7:31SPEAKER_00: dan voel je je goed als je vijf keer per dag gebeden hebt.
- 7:35SPEAKER_00: En als je je daar maar aan houdt.
- 7:38SPEAKER_00: En het kan inderdaad zomaar afgelopen zijn door een toeval.
- 7:41En als je je daar niet aan houdt aan het vijf keer per dag
- 7:43bidden...
- 7:44dan heb je...
- 7:45SPEAKER_01: Een reden om je schuld.
- 7:47SPEAKER_01: Ja, maar dan heb je ook iets om die schuld te projecteren.
- 7:49Je weet wat je verkeerd gedaan hebt,
- 7:51dus je weet ook hoe je het kan herstellen.
- 7:52SPEAKER_00: Ja,
- 7:53SPEAKER_00: en naarmate je schuld groter voelt en je weet hoe je het kan herstellen,
- 7:56SPEAKER_00: dan ga je kijken wat behaagt de leider of wat behaagt je god.
- 8:02SPEAKER_00: En dat ga je dan doen als je dan de opdracht krijgt om een paar mensen te
- 8:06SPEAKER_00: vermoorden,
- 8:07SPEAKER_00: omdat een paar...
- 8:08SPEAKER_00: ongelovigen te vermoorden... dan ga je dat doen.
- 8:11SPEAKER_00: Dat vind je dan prettig.
- 8:13SPEAKER_00: Of althans... dat vindt de God prettig.
- 8:16SPEAKER_00: En dan sta je weer in een goed blaadje.
- 8:19Dan spring je wel heel erg snel...
- 8:20van bidden overslaan...
- 8:22naar mensenvermoorden.
- 8:25SPEAKER_00: Ik denk dat dat zich stapelt.
- 8:27SPEAKER_00: Je slaat het bidden over.
- 8:29SPEAKER_00: Je gaat een keer naar de hoeren.
- 8:31SPEAKER_00: Je drinkt alcohol.
- 8:32SPEAKER_00: Je steelt eens wat...
- 8:37SPEAKER_00: En dan denk je op een bepaald moment, ja, dit is niet goed.
- 8:40SPEAKER_00: Ik moet het nou compenseren met extra goed gedrag.
- 8:43En ik moet het zo compenseren dat het logisch is dat ik dan
- 8:50schoongewassen word.
- 8:52SPEAKER_00: Ik denk echt dat het zo werkt.
- 8:54SPEAKER_01: En zeker als je overtuiging is dat als je het in het hier en nu zo doet,
- 8:59SPEAKER_01: dat je dan in het hiernamaals daarvoor wordt geloond.
- 9:01SPEAKER_00: Precies.
- 9:03SPEAKER_00: Ja,
- 9:05SPEAKER_00: zeker als je daarin gelooft,
- 9:08SPEAKER_00: in dat hiernaam haast,
- 9:09dan is het natuurlijk heel prettig dat je daar ook
- 9:13schoongewassen terugkomt.
- 9:15En dat je je zonden die je hebt begaan beseft en dat je dan een
- 9:22eeuwigheid beloofd
- 9:23SPEAKER_00: wordt met alleen maar zaligheid.
- 9:26SPEAKER_00: Dat kan, dat is de grote truc van de religies.
- 9:29SPEAKER_00: Ja.
- 9:33SPEAKER_01: Waarin de een wat stelliger is dan de ander.
- 9:35SPEAKER_00: Ja, maar denk jij... Ja, precies.
- 9:38SPEAKER_00: Als je niet kan relativeren, dan biedt je dat ook steun.
- 9:42SPEAKER_00: Mensen die zeggen, ik heb steun aan mijn geloof.
- 9:44SPEAKER_00: Ja, daar kan ik niks tegen inbrengen, want dat hebben ze inderdaad.
- 9:48SPEAKER_00: Dat geloof ik ook dat ze daar steun aan hebben.
- 9:50SPEAKER_00: Dan kunnen ze niet relativeren.
- 9:52SPEAKER_00: Dat is moeilijk voor ze.
- 9:54SPEAKER_00: Maar denk jij dat deze situatie waarin we op het ogenblik zitten...
- 9:59ellende,
- 10:00oorlogen,
- 10:01waarin de democratie,
- 10:02zal ik maar zeggen,
- 10:03op het moeilijk gaat.
- 10:06SPEAKER_00: Denk jij dat dat ook door een toeval of door het lot gekeerd kan worden?
- 10:12SPEAKER_01: Ja, want als er geen actief onderhoud gepleegd wordt.
- 10:16SPEAKER_01: Ik heb het idee dat heel veel dingen die ons...
- 10:21SPEAKER_01: Het was een politicus,
- 10:22SPEAKER_01: volgens mij was het Henk Kamp,
- 10:23SPEAKER_01: die zei migratie is ons overkomen.
- 10:27SPEAKER_01: Henk Kamp van de VVD of Gerrit Salm kan het ook geweest zijn.
- 10:30SPEAKER_00: Ook van de VVD.
- 10:31SPEAKER_01: En toen dacht ik, dat is niet waar.
- 10:34SPEAKER_01: Ja, het overkomt je, want het is een soort force of nature.
- 10:38SPEAKER_01: Mensen zullen zich altijd blijven verplaatsen.
- 10:39Mensen zullen ook altijd weg willen van plekken waar het niet
- 10:41goed gaat en waar het
- 10:43SPEAKER_01: gevaarlijk is naar plekken waar het beter gaat en veiliger is.
- 10:46SPEAKER_01: Maar als je daar helemaal niet op ingrijpt...
- 10:50SPEAKER_01: en daar niet een controle op toepast...
- 10:52SPEAKER_01: een weging,
- 10:53SPEAKER_01: een beleid opvoert...
- 10:55SPEAKER_01: dan overkomt het je.
- 10:56SPEAKER_01: Maar dat vind ik een hele rare manier om te zeggen...
- 11:00SPEAKER_01: dat je het eigenlijk gewoon aan het toeval overlaat.
- 11:02SPEAKER_01: En dat je dan achteraf,
- 11:03SPEAKER_01: als het wat meer was dan je lief was...
- 11:05SPEAKER_01: of als je erachter komt dat niet alles uitpakt...
- 11:08SPEAKER_01: zoals je van tevoren misschien gehoopt of gewenst had...
- 11:10SPEAKER_01: dat je dan zegt,
- 11:11SPEAKER_01: het is ons maar overkomen.
- 11:12SPEAKER_01: Dan schuif je dus een verantwoordelijkheid af...
- 11:15Door te negeren dat er wel degelijk op voorhand een toetsing
- 11:20had kunnen zijn geweest.
- 11:21SPEAKER_01: Een weging, een balotage.
- 11:23SPEAKER_01: Om dan achteraf te zeggen dat je er niks meer aan kan doen.
- 11:25SPEAKER_01: En met die mentaliteit wordt er aan een toeval gesleuteld.
- 11:29SPEAKER_01: Wordt een land en een heel continent in het geval van Europa.
- 11:32SPEAKER_01: Aan een soort toeval overgelaten met een soort...
- 11:35SPEAKER_01: God zegenen de greep.
- 11:37SPEAKER_01: Misschien komt het wel goed.
- 11:39SPEAKER_01: En ik denk dat het dan dus niet goed komt.
- 11:42Mede omdat niet alleen mensen als Henk Kamp zeggen dat het ons
- 11:44is overkomen.
- 11:46Maar ook omdat mensen zich niet kunnen inleven in waar we het
- 11:48net al over hadden.
- 11:49SPEAKER_01: Dat er mensen zijn die vijf keer per dag bidden.
- 11:51SPEAKER_01: En als ze dat een keer overslaan dan kunnen ze het nog inhalen.
- 11:54Maar als ze het een paar keer overslaan en ze zijn gaan zuipen
- 11:56tijdens die tijd.
- 11:56SPEAKER_01: Dan hebben ze het gevoel dat ze moeten gaan compenseren.
- 11:59SPEAKER_01: Omdat zij niet bezig zijn met wat er in het nu gebeurt.
- 12:02SPEAKER_01: Maar hoe ze daarvoor in het hiernaar maals worden beloond.
- 12:05SPEAKER_01: En die twee dingen die liggen zo ver uit elkaar qua belevingswereld,
- 12:09SPEAKER_01: qua opvattingen,
- 12:11SPEAKER_01: qua wereldbeeld,
- 12:13SPEAKER_01: dat zeker wij Westelingen,
- 12:15SPEAKER_01: wij Europeanen,
- 12:16SPEAKER_01: wij moderne,
- 12:17postmoderne Europeanen ons daar niet meer in kunnen verplaatsen
- 12:20en dus ook niet
- 12:20kunnen inschatten hoe gevaarlijk dat is om zoiets maar je te
- 12:24laten overkomen en
- 12:25SPEAKER_01: daarmee dus aan het toeval over te laten.
- 12:27Ja,
- 12:27eigenlijk zeg je East is East and West is West and never the
- 12:30train shall meet.
- 12:32SPEAKER_01: Ja.
- 12:35SPEAKER_01: Zover kan ik niet in de toekomst kijken.
- 12:36SPEAKER_01: Voor hetzelfde geld draait de hele tafels nog een keer volledig om.
- 12:41SPEAKER_01: En wordt Oost alsnog net zo verlicht als West.
- 12:47En ook hier zeg ik al iets waar mensen hele grote discussies
- 12:49over zullen voeren.
- 12:50SPEAKER_01: Omdat ze vinden dat West juist helemaal niet verlicht is,
- 12:52SPEAKER_01: maar misdadig en koloniaal en et cetera.
- 12:56Maar op dit moment zie ik dus niet voor me dat Oost een
- 12:59verlichting doormaakt...
- 13:00SPEAKER_01: waar West van kan profiteren of vice versa.
- 13:03SPEAKER_00: Nee,
- 13:04SPEAKER_00: maar denk je ook niet dat hij...
- 13:05SPEAKER_00: Dat toch...
- 13:07SPEAKER_00: Jij trekt eigenlijk het toeval in twijfel en je zegt...
- 13:11SPEAKER_00: Ze hadden dit van tevoren kunnen weten,
- 13:13SPEAKER_00: maar botst hier niet...
- 13:15SPEAKER_00: Een vorm van moreel gedrag van wat zij dan juist moreel gedrag vinden.
- 13:21SPEAKER_00: Namelijk je moet mensen die vluchten,
- 13:23SPEAKER_00: asielzoekers,
- 13:24SPEAKER_00: die moeten we eigenlijk een helpende hand bieden.
- 13:28SPEAKER_00: Dan zijn wij goed.
- 13:29SPEAKER_00: Dan doen wij goed.
- 13:30SPEAKER_00: Bots dat gewoon niet op.
- 13:32SPEAKER_00: De realiteit van.
- 13:34SPEAKER_00: Ja maar dat gaat misschien wel.
- 13:37SPEAKER_00: In de long term.
- 13:38SPEAKER_00: Onze welvaartsstaat beïnvloeden.
- 13:41SPEAKER_00: En valt het kwalijk te nemen.
- 13:43SPEAKER_00: Dat je mensen in eerste instantie.
- 13:48SPEAKER_00: Bijvoorbeeld asielzoekers binnen laat.
- 13:50SPEAKER_00: Zonder na te denken over de consequenties.
- 13:52SPEAKER_00: Maar gewoon omdat je.
- 13:54SPEAKER_00: ...het arme Sloeberks vindt...
- 13:56SPEAKER_00: ...waarvan je denkt,
- 13:57SPEAKER_00: die hebben hulp en opvang nodig...
- 13:58SPEAKER_00: ...en die hebben een woning nodig,
- 13:59SPEAKER_00: een voeding...
- 14:00SPEAKER_01: Nee, dat valt niet kwalijk te nemen en dat valt nog steeds niet kwalijk.
- 14:04SPEAKER_01: Dat viel toen niet kwalijk te nemen en nu nog steeds niet, denk ik.
- 14:07Maar het wordt natuurlijk wel kwalijk als je gaat zien dat er
- 14:09een deel van die
- 14:10SPEAKER_01: mensen...
- 14:11SPEAKER_01: en in de laatste 10,
- 14:12SPEAKER_01: 15 jaar een groeiend aandeel van die mensen...
- 14:14SPEAKER_01: culturen en ideeën meebrengt die meetbaar,
- 14:18SPEAKER_01: aantoonbaar,
- 14:18SPEAKER_01: niet stroken met de onze...
- 14:20SPEAKER_01: die zich daar moeilijk in laten inpassen en die door hun kwantiteit van
- 14:25SPEAKER_01: aantallen...
- 14:26Dus dan heb ik het niet per individueel geval over de
- 14:29zieligheidsgraad en de
- 14:30SPEAKER_01: vluchtgerechtigheid en de asielgerechtigheid,
- 14:32SPEAKER_01: maar de kwantiteit van die cultuur,
- 14:34SPEAKER_01: de optelsom van die aantallen,
- 14:36ertoe leidt dat het steeds moeilijker wordt om aan die mensen
- 14:39te vragen om zich te
- 14:41SPEAKER_01: conformeren aan de huisregels die wij hier met z'n allen,
- 14:45SPEAKER_01: die ik ook niet heb opgesteld,
- 14:46maar waarin ik wel ben opgevoed en die mij bevallen en die ik
- 14:49prettig vind en die
- 14:49SPEAKER_01: ik graag ook wil behouden,
- 14:50omdat er vanuit mijn perspectief een bepaalde mate van
- 14:53eerlijkheid en balans in
- 14:54SPEAKER_01: zit.
- 14:55SPEAKER_00: Ja,
- 14:56SPEAKER_00: terwijl zij zullen redeneren,
- 14:58SPEAKER_00: er is geen eerlijkheid,
- 14:59er is geen balans en onze cultuur is toch verreweg de betere
- 15:02dan jouw cultuur.
- 15:03SPEAKER_00: Onze cultuur is rijker, onze cultuur is mooier, beter.
- 15:06SPEAKER_01: Ik weet niet zeker of die mensen zo actief zouden denken.
- 15:09SPEAKER_01: Want ik denk dat... Ja, anders zouden ze zich wel aanpassen.
- 15:12SPEAKER_00: Sorry dat ik je onderbreek.
- 15:14SPEAKER_00: Misschien ja,
- 15:15maar ook omdat ze simpelweg niet veel beter weten dan dat hun
- 15:19cultuur hun cultuur
- 15:20SPEAKER_01: is.
- 15:20En daar zitten krachten in en krachten achter die die cultuur
- 15:24willen bevorderen.
- 15:25SPEAKER_01: Die dat beroepsmatig doen zou je kunnen zeggen.
- 15:28SPEAKER_01: Beroepsmoslims, beroepsstokers, financiers van ontregeling.
- 15:31Dat kan overigens ook Poetin zijn die het prettig vindt dat er
- 15:33veel moslims Europa binnenkomen.
- 15:35SPEAKER_01: Omdat dat voor hem tot een verzwakt Europa leidt.
- 15:40SPEAKER_01: Maar dat de meeste van die mensen dat niet willens en wetens doen...
- 15:44maar gewoon hun eigen opvoeding en achtergrond en cultuur met
- 15:48zich meebrengen...
- 15:48SPEAKER_01: en die gewoon leven en blijven leven.
- 15:51SPEAKER_01: zonder kwaad te willen met onze cultuur...
- 15:53SPEAKER_01: maar dat dat dus de toevalligheid is dat dat in de praktijk niet werkt.
- 15:58SPEAKER_00: Dat het hun cultuur is.
- 16:00SPEAKER_00: Maar vooral niet te beïnvloeden.
- 16:01SPEAKER_00: Als ik een anekdote mag vertellen...
- 16:03SPEAKER_00: ik was,
- 16:03SPEAKER_00: ik weet niet meer,
- 16:04SPEAKER_00: ergens in de jaren tachtig...
- 16:06SPEAKER_00: MTV was ontstaan.
- 16:09SPEAKER_00: En ik gaf les in Amsterdam, in Amsterdam-Oost.
- 16:13SPEAKER_00: Ik gaf les alleen maar meisjes, ik was leraar Nederlands...
- 16:19SPEAKER_00: Ik had een televisie in de klas, dat was toen iets heel bijzonders.
- 16:22SPEAKER_00: MTV zond 24 uur per dag uit en ik zette de televisie,
- 16:25SPEAKER_00: als zij lekker aan het werken waren,
- 16:26SPEAKER_00: zette ik die tv aan.
- 16:28SPEAKER_00: Ook met de bedoeling van,
- 16:29SPEAKER_00: nou ja,
- 16:30SPEAKER_00: dat is voor hun een mogelijkheid om kennis te maken met onze cultuur.
- 16:34Hoe raar ook,
- 16:35die popcultuur enzovoort,
- 16:37dat vond ik toen heel bijzonder en belangrijk.
- 16:40SPEAKER_00: Het duurde echt, ik geloof, één uur.
- 16:42SPEAKER_00: En toen werd er vanuit de klas al gevraagd van mag die muziek uitzien.
- 16:45SPEAKER_00: Ze herinnerden jullie dan?
- 16:46SPEAKER_00: Nee.
- 16:46SPEAKER_00: Maar ze wilden toen al niet,
- 16:47SPEAKER_00: en dat was echt in de jaren tachtig,
- 16:49SPEAKER_00: niet geconfronteerd worden met deze beelden.
- 16:52SPEAKER_00: Toen dacht ik,
- 16:53SPEAKER_00: hoe kan je op een andere manier dan zorgen dat je...
- 16:58SPEAKER_00: Je zal een cultuur moeten confronteren met een andere cultuur.
- 17:03SPEAKER_00: Wil je iets van een begrip krijgen voor elkaar?
- 17:06SPEAKER_00: Ik zie niet in hoe dat anders kan, weet je wel.
- 17:10SPEAKER_00: En zij zullen jou altijd tegenspreken op het moment dat ze zeggen...
- 17:13SPEAKER_00: of dat jij zegt van ja,
- 17:15SPEAKER_00: maar ik hou van onze cultuur...
- 17:16SPEAKER_00: want die geeft vrijheid,
- 17:18SPEAKER_00: die geeft ons vrijheid van denken.
- 17:21SPEAKER_00: Daardoor kunnen we doen en laten wat we willen.
- 17:24SPEAKER_00: Zij hebben een totaal ander concept van vrijheid.
- 17:27SPEAKER_00: Een totaal ander concept van wat cultuur vermag.
- 17:33SPEAKER_00: En zij voelen zich comfortabel bij datgene wat wij misschien afwijzen.
- 17:40SPEAKER_00: Ik ben gestopt om me af te vragen hoe we dat kunnen veranderen.
- 17:45SPEAKER_00: Anders dan door zelf daar cultuur over te maken.
- 17:48SPEAKER_00: Door wat wij nu doen, podcast over te maken.
- 17:50SPEAKER_00: En hopen dat iemand hiernaar luistert.
- 17:54SPEAKER_00: Die daar een vorm van verlichting in ziet.
- 17:56SPEAKER_00: En denkt, ja die jongens die hebben gelijk.
- 17:58SPEAKER_00: Al zitten ze te ouwehoeren en te lullen.
- 18:01SPEAKER_00: Dat is het enige wat ik denk,
- 18:02SPEAKER_00: want ik kan geen argumenten vinden waarom onze cultuur,
- 18:05SPEAKER_00: ik vind wel onze cultuur beter,
- 18:07SPEAKER_00: ik kan dat wel formuleren,
- 18:08SPEAKER_00: maar zij vinden dat niet.
- 18:11SPEAKER_01: Ja,
- 18:11SPEAKER_01: dat klopt,
- 18:12SPEAKER_01: die tegenstelling blijf je altijd houden,
- 18:13want zeker de echte toegewaarde moslims zullen altijd zeggen
- 18:16dat hun cultuur
- 18:17SPEAKER_01: sowieso het laatste woord en de beste weg is.
- 18:21SPEAKER_01: Ja.
- 18:22Maar er is natuurlijk een verschil tussen kinderen die jij in
- 18:26de klas hebt...
- 18:26SPEAKER_01: die actief zeggen dat ze iets niet willen zien...
- 18:29SPEAKER_01: en onze cultuur die toch eigenlijk altijd die van hun wel gedoogd heeft.
- 18:34SPEAKER_01: Want de islam is nooit een strobreed in de weg gelegd in Nederland.
- 18:37Als ik een hoofddoek op straat zie...
- 18:39en zeker de laatste jaren dat ik in Amsterdam woonde...
- 18:44Ik woonde in Amsterdam-West,
- 18:45nog wel binnen de ring,
- 18:46maar het waren de ISIS-jaren.
- 18:48SPEAKER_01: En je zag gewoon een radicalisering in het straatbeeld,
- 18:52omdat jongens met baardjes en gehaakte mutsjes en
- 18:55driekwartsbroeken gingen
- 18:56SPEAKER_01: rondlopen en meisjes steeds stugger gekleed gaan.
- 19:00SPEAKER_01: Maar ik stoor me daar dan van binnen aan en ik maak me daar zorgen over,
- 19:03SPEAKER_01: maar ik heb nog nooit iets onaardigs gezegd,
- 19:06SPEAKER_01: Tegen iemands hoofddoek, over iemands hoofddoek.
- 19:09SPEAKER_01: Of op een andere manier een onbeleefdheid geëtaleerd.
- 19:13SPEAKER_01: Of gezegd dat ze uit mijn zicht moeten.
- 19:16En als ik bijvoorbeeld geen ramadanjournalistiek wil zien,
- 19:18dan zet ik de televisie niet aan.
- 19:20SPEAKER_01: Ik ga niet zeggen dat het niet gemaakt mag worden.
- 19:22Ik verbaas me er wel een beetje over hoe gretig
- 19:25ramadanjournalistiek gemaakt wordt
- 19:26SPEAKER_01: de laatste jaren.
- 19:28Maar ik heb nog nooit geroepen dat het zou moeten worden
- 19:30verboden of niet zou
- 19:31SPEAKER_01: moeten worden uitgezonden.
- 19:33SPEAKER_01: En andersom zie je dus dat bij de islam wel steeds verder gebeuren...
- 19:36SPEAKER_01: dat zij,
- 19:37SPEAKER_01: als ze iets hen niet bevalt,
- 19:38SPEAKER_01: dan moet het maar weg.
- 19:39Ik herinner me nog van veel eerder toen ik in Utrecht woonde
- 19:41als student...
- 19:42SPEAKER_01: dat daar op een gegeven moment al een rel was...
- 19:44SPEAKER_01: omdat er Hennis en Maurits posters met bikinis of onderhoed...
- 19:48SPEAKER_01: hadden best wel keurige afbeeldingen.
- 19:51Ik bedoel,
- 19:51ja,
- 19:52enigszins sexy als je het zo wil zien...
- 19:53maar niet expliciet erotisch of zo.
- 19:56En dat die met vuilniszakken werden afgeplakt in Kanaleiland...
- 19:58de wijk waar ik toen woonde.
- 19:59SPEAKER_01: Ja.
- 20:01SPEAKER_00: Ja, dat zijn zaken die je veel bij sowieso religies aantreft.
- 20:09SPEAKER_00: Heb ik het idee trouwens,
- 20:10SPEAKER_00: blijf zeggen bij elke vorm van ideologie,
- 20:14SPEAKER_00: ook bij het communisme,
- 20:15SPEAKER_00: ook bij het socialisme,
- 20:16SPEAKER_00: dat is dat die...
- 20:17SPEAKER_00: altijd een heleboel verbodsbepalingen willen.
- 20:20SPEAKER_00: Dit mag niet, dat mag niet, zus mag niet, zo mag niet.
- 20:22SPEAKER_00: En dat komt omdat ze uiteindelijk jou en mij willen opvoeden...
- 20:28SPEAKER_00: tot wat in hun ogen goede burgers zijn.
- 20:32SPEAKER_00: En dat zijn communistische burgers,
- 20:34SPEAKER_00: gelovige burgers...
- 20:36SPEAKER_00: moslims,
- 20:37SPEAKER_00: katholieken,
- 20:37SPEAKER_00: enzovoort,
- 20:38SPEAKER_00: enzovoort.
- 20:39SPEAKER_00: Terwijl ik nooit de neiging... Pardon.
- 20:42SPEAKER_00: Ik heb nooit de neiging gehad om mensen op te voeden.
- 20:47SPEAKER_00: Ik wil ze vermaken.
- 20:50SPEAKER_00: Maar opvoeden wil ik ze niet.
- 20:51SPEAKER_00: Ik wil mijn kind opvoeden.
- 20:53SPEAKER_00: Maar daar heb ik eigenlijk ook heel weinig aan gedaan.
- 20:54SPEAKER_01: Wil je ze aan het denken zetten?
- 20:58SPEAKER_00: Nee, dat wil je... Ja, aan het denken zetten...
- 21:01SPEAKER_00: Ik wil niemand aan het denken zetten.
- 21:04SPEAKER_00: Nee, niet echt.
- 21:05SPEAKER_00: Ik wil echt helemaal niemand aan het denken zetten.
- 21:07Ik denk dat je gewoon,
- 21:09althans in mijn geval...
- 21:10ik wil gewoon een leuk stuk schrijven.
- 21:14SPEAKER_00: Of een goed stuk schrijven waarbij je andere invalshoeken etaleert.
- 21:18SPEAKER_00: En mensen op een andere been zet.
- 21:20SPEAKER_00: En ik denk, nou jullie denken zo.
- 21:23SPEAKER_00: Maar eigenlijk zouden jullie zo ook kunnen denken.
- 21:25SPEAKER_00: En dat doe je dan op een zo hard of mooi of leuk mogelijke wijze.
- 21:29SPEAKER_01: Maar dan probeer je mensen dus... Echt opvoeden.
- 21:31SPEAKER_00: toch wel een beetje aan het denken te zetten.
- 21:33SPEAKER_00: Nou ja, kijk, jij en ik zijn alle twee wel moralisten.
- 21:38SPEAKER_00: Het kan niet anders.
- 21:39Ik zou het wel niet willen zijn,
- 21:41maar op het moment wie de pen ter hand neemt,
- 21:43is een moralist.
- 21:45SPEAKER_00: En dan wil je ze aan het denken zetten,
- 21:48SPEAKER_00: maar dat doe ik dan in de overtuiging...
- 21:50SPEAKER_00: dat ik weet dat ik ze toch niet zal overtuigen.
- 21:53SPEAKER_00: En dat maakt mij, als we het toch hebben over...
- 21:56SPEAKER_00: Dat maakt mij wel eens somber.
- 21:57Ik weet dat ik alleen overtuig diegenen die het min of meer met
- 22:01mij eens zijn.
- 22:01SPEAKER_00: En dat dat toeval is als ik iemand weet te overtuigen.
- 22:05SPEAKER_00: En het principe is eigenlijk of de norm is dat dat niet zal gebeuren.
- 22:10SPEAKER_00: Wie mij haat, zal mij blijven haaten.
- 22:11SPEAKER_00: En die zal niet zeggen, oh, maar nu heeft hij een leuk stukje geschreven.
- 22:14SPEAKER_00: Dat geeft inzicht.
- 22:15SPEAKER_00: Nu ben ik gedraaid.
- 22:17SPEAKER_00: Maar dit is...
- 22:18SPEAKER_01: Ik volg je,
- 22:20SPEAKER_01: ik vind dit af en toe ook wel,
- 22:21SPEAKER_01: ik betreur dit af en toe ook wel,
- 22:22SPEAKER_01: maar ik heb namelijk ook het idee gehad dat dat ooit wel anders was.
- 22:25SPEAKER_01: Niet dat al je stukjes iedereen altijd overtuigde,
- 22:28SPEAKER_01: in tegendeel absoluut niet,
- 22:30maar wel dat er van weerszijde meer ruimte was voor het
- 22:34standpunt van de ander.
- 22:39SPEAKER_00: Wil je daar een voorbeeld van geven, zou ik dan vragen?
- 22:44SPEAKER_01: Altijd moeilijk om bij een gevoel een voorbeeld te geven,
- 22:46SPEAKER_01: maar ik heb wel de indruk,
- 22:49SPEAKER_01: toen het internet groot begon te worden,
- 22:52SPEAKER_01: 15,
- 22:52SPEAKER_01: 20 jaar geleden,
- 22:53SPEAKER_01: dat het echt een beetje goed gecodeerd en toegankelijk werd voor mensen,
- 22:57SPEAKER_01: dus laten we zeggen rond 2005.
- 22:59SPEAKER_01: tussen 2005 en 2010,
- 23:01SPEAKER_01: nog net voordat de sociale media...
- 23:03SPEAKER_01: de koers van het internet gingen bepalen...
- 23:04SPEAKER_01: en er veel fora en dergelijke waren.
- 23:09SPEAKER_01: Dan las je allerlei... Stand.nl bijvoorbeeld had een forum vroeger.
- 23:13SPEAKER_01: Het bestaat nog steeds bij Radio 1...
- 23:15SPEAKER_01: dat je iedere dag op een stelling kan reageren...
- 23:16SPEAKER_01: en daar was altijd een forum aan gekoppeld.
- 23:18SPEAKER_01: En daar heb ik ook een tijdje rondgelopen.
- 23:21En dat waren altijd wel stevige oneenigheiden...
- 23:23maar dat ging toch altijd best wel beschaafd...
- 23:27SPEAKER_01: Waren mensen nog wel eens genegen.
- 23:28SPEAKER_01: Dan had ik het idee om naar elkaar te luisteren.
- 23:29SPEAKER_01: Dat gold ook voor de begintijd van Twitter.
- 23:31SPEAKER_01: Dat mensen elkaar juist ontdekten.
- 23:35SPEAKER_01: Mensen elkaar ontdekten die normaal nooit in mekaars aura terecht kwamen.
- 23:39SPEAKER_01: En dat ging eigenlijk ook best wel een tijdje goed.
- 23:41SPEAKER_01: Totdat het op een gegeven moment niet meer goed ging.
- 23:42SPEAKER_01: Maar dat is wel een tijdje goed gegaan.
- 23:45Ja,
- 23:45maar ik denk dat er maar heel weinig mensen gevoelig zijn voor
- 23:48argumenten.
- 23:49SPEAKER_00: En ik denk eigenlijk dat argumenten.
- 23:51SPEAKER_00: Ik beweer dat ook vaak,
- 23:53SPEAKER_00: ik weet niet precies hoe ik daarbij kom...
- 23:54SPEAKER_00: maar ik denk dat argumenten eigenlijk geen zin hebben.
- 24:01SPEAKER_00: Je kan iets heel goed argumenteren,
- 24:03SPEAKER_00: beargumenteren...
- 24:04SPEAKER_00: en dan nog zullen de meeste mensen zeggen...
- 24:06SPEAKER_00: ja,
- 24:06SPEAKER_00: nee,
- 24:07SPEAKER_00: ik ben het me niet eens met wat je zegt.
- 24:09SPEAKER_00: Dus ja, wat hebben argumenten dan voor zin?
- 24:11Voor mij heeft het zin om het goed te formuleren,
- 24:13om het leuk te formuleren.
- 24:15Maar voor een enkele lezer,
- 24:17misschien voor jou en jij voor mij...
- 24:18maar voor de rest...
- 24:20SPEAKER_00: Ik heb er een hard hoofd in.
- 24:21SPEAKER_01: Je ziet andersom ook vaak dat als je bijval krijgt...
- 24:23SPEAKER_01: dat mensen zeggen,
- 24:24SPEAKER_01: dit heb je heel goed geschreven.
- 24:25SPEAKER_01: Ik ben het er helemaal mee eens.
- 24:27SPEAKER_00: Ja, precies.
- 24:28SPEAKER_00: Daar ben ik heel blij om.
- 24:29SPEAKER_00: Ik ben blij dat ze het met me eens zijn, maar...
- 24:33Ik heb zo graag gewild dat goede argumenten...
- 24:37vroeger ook doorslag zouden geven.
- 24:40SPEAKER_00: Maar dat gebeurt niet.
- 24:41SPEAKER_00: Dat gebeurt ook in de politiek niet.
- 24:44Er zijn politieke partijen opgericht met argumenten...
- 24:48waar jij en ik het niet mee eens zijn.
- 24:50En toch vinden die politieke partijen dat ze de juiste
- 24:53argumenten hebben...
- 24:54SPEAKER_00: en de juiste moraal hebben om daar politiek op te maken.
- 24:58SPEAKER_00: Terwijl ik denk...
- 25:00SPEAKER_00: Wat een kul, wat een idiotie.
- 25:01SPEAKER_00: Wat denk je nou eigenlijk wel?
- 25:03SPEAKER_01: Maar ook daar zie ik,
- 25:05in de politiek heb ik het idee dat je steeds meer ziet dat
- 25:08partijen niet zozeer
- 25:09SPEAKER_01: bezig zijn hun eigen standpunt voor het voetlicht te brengen,
- 25:11SPEAKER_01: dan wel om het standpunt van de ander af te branden.
- 25:15Ze zijn hun eigen moraal aan het profileren door de strontkar
- 25:19over de ander uit te rijden.
- 25:21SPEAKER_00: Ja, nee, maar ik zou bijna zeggen, natuurlijk doen ze dat.
- 25:24SPEAKER_00: En vooral in de Nederlandse politiek.
- 25:26SPEAKER_00: Want de politieke partijen... We gaan nu de verkiezingsstrijd in.
- 25:31SPEAKER_01: Alweer.
- 25:32SPEAKER_00: Alweer, ja.
- 25:33SPEAKER_00: Maar wat hebben dan de standpunten voor zin?
- 25:36SPEAKER_00: Wie zijn er... Ik heb ze vroeger voor de krant moeten lezen.
- 25:39SPEAKER_00: Maar wie lezen de politieke partijprogramma's?
- 25:41SPEAKER_00: Wie leest dat?
- 25:42SPEAKER_00: Wie laat zich daardoor beïnvloeden?
- 25:45SPEAKER_00: Daar staan de argumenten in.
- 25:46SPEAKER_01: Ze lezen ze vaak zelf niet eens meer.
- 25:49SPEAKER_00: Nee, je gaat naar de kieswijzer toe.
- 25:51SPEAKER_00: En dan moet je lachen als je uitkomt op de SGP.
- 25:53Of je bent woedend als je...
- 25:56Als GroenLinks toch in de top vijf terecht is gekomen.
- 25:59SPEAKER_00: Ja,
- 26:01SPEAKER_00: maar niemand...
- 26:02SPEAKER_00: Dat hebben dan al die talkshows in feite voor...
- 26:05SPEAKER_00: Ik ben daar heel cynisch over geworden.
- 26:06SPEAKER_00: Ik vind ze totaal geen zin hebben.
- 26:09SPEAKER_00: Bomtebal vindt dat.
- 26:10SPEAKER_00: En Wilders vindt zus.
- 26:12SPEAKER_00: En die andere vindt weer wat anders.
- 26:14En uiteindelijk weten we ook allemaal...
- 26:16dat als we moeten gaan regeren...
- 26:18SPEAKER_00: ...een hele vieze drap wordt die niemand lust.
- 26:21SPEAKER_00: En dat duurt dan een jaar en dan moeten ze weer...
- 26:24SPEAKER_00: Dus die verkiezingsprogramma's hebben geen zin,
- 26:26SPEAKER_00: ze worden niet gelezen.
- 26:28De politieke partijen zijn een mix geworden van eigenlijk
- 26:32ongeveer dezelfde ideeën.
- 26:34SPEAKER_00: En dat is het dan.
- 26:35SPEAKER_00: Iedereen gaat voor zijn eigen groepje en zijn eigen belangen.
- 26:38SPEAKER_00: Kwettert hij een beetje, maar uiteindelijk kiest men...
- 26:40SPEAKER_00: Op iemand die men leuk vindt.
- 26:42SPEAKER_00: Iemand die goed gebekt is.
- 26:44SPEAKER_00: Of de argumenten nogmaals doen er niet toe.
- 26:48SPEAKER_00: Of op iemand die niet die ander is.
- 26:50SPEAKER_00: precies of iemand die niet die ander is.
- 26:52Maar dus daarmee laat je dat dus ook steeds meer aan het toeval
- 26:57over wat er dan
- 26:57SPEAKER_01: vervolgens mee gebeurt.
- 26:59Als je niet meer leest waar ze eigenlijk voor staan en je weet
- 27:01op voorhand dat er
- 27:04een hoe stellig ze ook zijn dat de boter op hun hoofd
- 27:07uiteindelijk bij de vis
- 27:08SPEAKER_01: belandt en dat er ook nog water bij de wein geschonken wordt.
- 27:12En dat er dan een soort bezinksel over blijft waar niemand echt
- 27:16boos om kan worden
- 27:17SPEAKER_01: maar ook zeker nooit iemand blij mee zal zijn.
- 27:19SPEAKER_00: Nee,
- 27:20SPEAKER_00: en omgekeerd weet ik ook dat wat ik nou tegen jou zeg,
- 27:24SPEAKER_00: wat geheim moet blijven natuurlijk,
- 27:27SPEAKER_00: dat dat tegelijkertijd in de ogen van anderen weer,
- 27:31SPEAKER_00: dat ze zullen zeggen,
- 27:31SPEAKER_00: oh kijk,
- 27:32SPEAKER_00: hij gelooft niet in democratie.
- 27:34SPEAKER_00: Hij gelooft juist wel in democratie,
- 27:36maar hij gelooft niet in democratie en dat is een gevaarlijke
- 27:40ontwikkeling.
- 27:41SPEAKER_00: Terwijl ik denk,
- 27:42SPEAKER_00: ik wil best in democratie geloven,
- 27:45SPEAKER_00: maar in wat geloof ik dan als ik de partijprogramma's niet goed ken?
- 27:50Als ik mijn stem laat leiden door persoonlijke opvattingen die
- 27:53ik ergens gespiegeld
- 27:55SPEAKER_00: zie in een politicus?
- 27:58SPEAKER_00: En dan nog is het nog maar de vraag of ik daarop ga stemmen.
- 28:02SPEAKER_00: Ik kan een voorbeeld geven.
- 28:03Ik vind Annabelle van jaar 21,
- 28:06Annabelle Nanninga,
- 28:07vind ik buitengewoon goed en sympathiek.
- 28:11Ik zou op haar stemmen,
- 28:13ik heb weleens op haar gestemd omdat ik haar schrijfsels erg
- 28:16goed vindt.
- 28:18SPEAKER_00: Maar ik weet niet of ik dat dit keer ga doen.
- 28:23SPEAKER_00: Niet omdat ik Annabelle niet meer zo aardig vind.
- 28:25SPEAKER_00: Ik vind het nog steeds een schat.
- 28:26SPEAKER_00: Maar omdat ik het gewoon echt niet weet.
- 28:28SPEAKER_00: Ik vind 2021 een partij waarvan ik denk,
- 28:32SPEAKER_00: ik weet het niet met die Coen Radi erbij dat ik helemaal niks vindt.
- 28:36SPEAKER_00: En met Joost Eerdmans die ik altijd een beetje vind tegenvallen.
- 28:40SPEAKER_00: Maar dat zijn hele subjectieve zaken.
- 28:44SPEAKER_00: Moet ik die een rol laten spelen?
- 28:46SPEAKER_00: Ik weet het niet.
- 28:47SPEAKER_00: Ik heb geen idee.
- 28:48SPEAKER_00: Ik weet het dus daarom echt niet.
- 28:50SPEAKER_01: Principes brengen je niet ver als je een stem uitbrengt, denk ik.
- 28:54SPEAKER_01: Ik heb in 2010 kwam Janine Hennis,
- 28:57was net uit Brussel terug als Europarlementair geweest en die
- 29:00kwam voor de VVD in
- 29:01SPEAKER_01: de Tweede Kamer.
- 29:03Ik had wat dingen gezien van haar in het Europarlement en ik
- 29:05vond haar wel stellig
- 29:07SPEAKER_01: en haar wel principieel.
- 29:10Ging over vrijheid van meningsuiting onder andere en over
- 29:13privacybescherming was
- 29:14SPEAKER_01: zij geloof ik actief in.
- 29:15En toen kwam zij voor de VVD in de Tweede Kamer en toen kreeg
- 29:18je dat hele gedoe met
- 29:19SPEAKER_01: die achterbankgesprekken met de SGP.
- 29:22SPEAKER_01: En toen was zij fel tegen de weigerambtenaar.
- 29:25Zij vond dat het niet moest kunnen dat een ambtenaar in dienst
- 29:27van de staat twee
- 29:30mensen niet in de echt wil verbinden omdat het hem niet
- 29:32aanstaat of haar niet
- 29:33aanstaat dat dat twee mannen of twee vrouwen zijn die met
- 29:36elkaar willen trouwen.
- 29:37SPEAKER_01: En daar was zij eigenlijk heel principeel over,
- 29:39maar uiteindelijk gingen ze toch door de pomp omdat dat de VVD
- 29:43beter uitkwam.
- 29:43SPEAKER_01: En dat was het moment waarop ik leerde,
- 29:45SPEAKER_01: misschien rijkelijk laat,
- 29:46SPEAKER_01: want ik liep al tegen de dertig of ik was al bijna dertig.
- 29:51Dat principe zou dus niet toedoen op het moment dat iets anders
- 29:53belangrijker wordt.
- 29:54SPEAKER_00: Nee, nee.
- 29:57SPEAKER_00: Maar waar baseer jij,
- 29:59SPEAKER_00: je hoeft niet te zeggen wat je gaat stemmen,
- 30:00SPEAKER_00: maar waar baseer jij dan je stem op?
- 30:02SPEAKER_01: Op wat?
- 30:03SPEAKER_01: Ik wil best zeggen,
- 30:05het heeft lang geduurd dat ik überhaupt voor het eerst op de
- 30:08PVV gestemd heb,
- 30:09SPEAKER_01: maar dat heb ik in 2021 voor het eerst gedaan.
- 30:11En de directe aanleiding had niet eens iets met de islam of de
- 30:14migratie of met
- 30:16SPEAKER_01: andere populistische ongenoegens te maken,
- 30:18SPEAKER_01: maar met de manier waarop de VVD een definitieve
- 30:22SPEAKER_01: uitholling van de democratie aan de dag legde...
- 30:24SPEAKER_01: door toeslagenouders die niets misdaan hadden...
- 30:28SPEAKER_01: door niet te willen erkennen wat ze gedaan hadden...
- 30:30SPEAKER_01: door de fout niet te willen herstellen...
- 30:31SPEAKER_01: en ook nog eens eigenlijk daardoor...
- 30:33SPEAKER_01: door te blijven ontkennen dat er überhaupt iets aan de hand was...
- 30:36SPEAKER_01: mensen die niks gedaan hadden nog harder voor de bus te gooien.
- 30:39SPEAKER_01: Waardoor ze in de publieke perceptie eigenlijk nog veel meer...
- 30:43En eigenlijk tot op de dag van vandaag nog steeds mensen zijn
- 30:45die zeggen...
- 30:46SPEAKER_01: ja,
- 30:46SPEAKER_01: maar als je de Belastingdienst achter je aankomt,
- 30:47SPEAKER_01: dan zul je iets verkeerd gedaan hebben.
- 30:49Terwijl het zo overduidelijk is dat het hier wel aan de
- 30:53Belastingdienst lag...
- 30:53en dat de politiek hier eerder op gewaarschuwd was en op had
- 30:56moeten ingrijpen.
- 30:57SPEAKER_01: En dat deden ze niet.
- 30:58SPEAKER_01: En waarom ik daarom op de PVV uitkwam, was omdat ik...
- 31:07SPEAKER_01: Als die staat op die manier niet meer mensen wil beschermen...
- 31:11SPEAKER_01: en zelfs in iets wat relatief klein aantal mensen treft...
- 31:15SPEAKER_01: en een zeer aantoonbare fout is...
- 31:17SPEAKER_01: een fout kun je toegeven,
- 31:18SPEAKER_01: een fout kun je herstellen...
- 31:19SPEAKER_01: als dat al niet meer lukt,
- 31:20SPEAKER_01: dan kun je ze dus nergens meer mee vertrouwen.
- 31:22SPEAKER_01: En dan is iedereen aan de goden overgeleverd...
- 31:25SPEAKER_01: of aan het toeval,
- 31:26SPEAKER_01: of aan de willekeur,
- 31:27SPEAKER_01: of aan het noodlot...
- 31:28SPEAKER_01: En toen dacht ik,
- 31:29SPEAKER_01: ja,
- 31:29SPEAKER_01: ik ga nu toch maar een keer op de PVV stemmen,
- 31:31SPEAKER_01: want ik wil een tegengeluid daartegen.
- 31:35SPEAKER_01: Maar we hadden ook de SP, en daar had je ook op kunnen stemmen dan.
- 31:38SPEAKER_01: Ja, maar ik ben echt niet socialistisch genoeg.
- 31:40SPEAKER_01: Ik ben uiteindelijk wel gewoon een vrije marktliberaal, zeg maar.
- 31:43SPEAKER_01: Ja.
- 31:44SPEAKER_01: Communisme,
- 31:45SPEAKER_01: socialisme,
- 31:46SPEAKER_01: dat zijn achterlijke,
- 31:47SPEAKER_01: niet achterlijk misschien,
- 31:48SPEAKER_01: maar dat zijn pipe dreams,
- 31:50SPEAKER_01: luchtkastelen.
- 31:51SPEAKER_01: Dat kan niet.
- 31:52Als je alles gelijk wil maken voor iedereen,
- 31:53dan wordt er uiteindelijk niemand beter van.
- 31:55SPEAKER_01: En de geschiedenis staat er vol mee met hoe dat gegaan is.
- 31:58SPEAKER_01: Nou zullen misschien mensen ook zeggen,
- 31:59de geschiedenis staat ook vol met wat er gebeurt als je partij
- 32:01als de PVV aan de
- 32:02SPEAKER_01: macht laat.
- 32:03SPEAKER_01: Maar dat zijn mensen die de PVV als een soort fascistisch,
- 32:06SPEAKER_01: extreemrechts,
- 32:07SPEAKER_01: nazi-gedachte goed zien.
- 32:08SPEAKER_01: En zo heb ik die partij nooit bekeken.
- 32:10SPEAKER_01: Ik zie Wilders nog altijd ook als een soort stugge, liberaal,
- 32:15Die bepaalde vrijheden hoog in het vaandel heeft staan en ziet
- 32:18dat die vrijheden
- 32:19SPEAKER_01: het meest en het hardst worden uitgedaagd door de islam.
- 32:21SPEAKER_01: En ik ben het daar gewoon mee eens.
- 32:24SPEAKER_01: Ja, ja.
- 32:25SPEAKER_01: Overigens, fast forward naar nu.
- 32:27Ik heb in 23 nog een keer...
- 32:28Ik heb op Martin Bosman gestemd trouwens,
- 32:30niet op Wilders zelf.
- 32:31SPEAKER_01: Ik vind zijn retoriek af en toe nog steeds.
- 32:33Ik kan erom lachen en ik vind het vermakelijk en ik vind het
- 32:35rood vlees ervan
- 32:36SPEAKER_01: altijd wel leuk,
- 32:37SPEAKER_01: maar...
- 32:38Ik vind de verfijning en de ironie die Martin Bosma meebrengt
- 32:41toch altijd nog net
- 32:41SPEAKER_01: een beetje een soort betere verdediging voor mezelf.
- 32:46SPEAKER_01: Een betere verklaring voor mezelf.
- 32:49Maar ik heb nu dus bij de laatste regeerperiode gezien dat de
- 32:52PVV helemaal niks
- 32:53SPEAKER_01: voor elkaar krijgt.
- 32:55SPEAKER_01: En dat ligt enerzijds aan de manier waarop het systeem is ingericht...
- 32:59SPEAKER_01: hoe de PVV een buitenbeentje is en buitengehouden dient te moeten worden.
- 33:04SPEAKER_01: En door niet alleen de rest van de politieke arena...
- 33:08SPEAKER_01: maar ook door de ambtenaren en de bestuurders...
- 33:10SPEAKER_01: en alle daarin betrokken organisaties niet bepaald geliefd is.
- 33:15SPEAKER_01: Maar anderzijds ook dat de PVV natuurlijk zelf...
- 33:18SPEAKER_01: zijn incompetentie heeft door laten schijnen...
- 33:21SPEAKER_01: Omdat er een kamerlijst gevuld is met mensen die niks mogen van Wilders.
- 33:25SPEAKER_01: Niks op eigen houtje mogen ondernemen.
- 33:27Ze zijn ook niet al te actief in de Kamer als je de
- 33:32statistieken erbij pakt.
- 33:33SPEAKER_01: Ze dienen geen moties in, geen amendementen.
- 33:35SPEAKER_01: Ze steken alleen hun handje op om te stemmen wat Wilders wil.
- 33:38SPEAKER_01: Dus daar wringt ook iets.
- 33:40SPEAKER_01: Daar worstel ik mee.
- 33:42SPEAKER_00: De interne democratie bij wilders vind je dan toch een argument.
- 33:46SPEAKER_01: Ja,
- 33:46dat een partij die wordt buitengehouden door het systeem ook
- 33:48onvoldoende zijn best
- 33:50SPEAKER_01: doet om in dat systeem door te dringen.
- 33:52SPEAKER_01: Binnen dat systeem binnen te komen.
- 33:53Daar zouden ze meer hun best op moeten doen in plaats van
- 33:55alleen maar het beklag
- 33:56SPEAKER_01: dat ze worden tegengewerkt en buitengesloten.
- 33:59SPEAKER_01: Want dat is waar,
- 34:00maar je kan daar niet over blijven klagen als je het niet
- 34:03probeert te pareren door
- 34:05SPEAKER_01: nog harder je best te doen om het toch doorheen te breken.
- 34:08SPEAKER_00: Maar het gevaar is dan natuurlijk dat als Wilders toegeeft aan interne
- 34:13SPEAKER_00: democratie...
- 34:13SPEAKER_00: dat hij ook de mogelijkheid loopt om weggestemd te worden.
- 34:17SPEAKER_01: Ik snap waarom hij zelfs een kleine twintig jaar geleden...
- 34:20SPEAKER_01: toen hij die partij begon,
- 34:21SPEAKER_01: dit op deze manier deed.
- 34:22SPEAKER_01: Omdat al dit soort nieuwe bewegingen...
- 34:24SPEAKER_01: en zeker als ze aan de flanken van het politieke spectrum zitten...
- 34:27SPEAKER_01: geïnfiltreerd worden door...
- 34:30SPEAKER_01: mensen die extremer zijn dan jij zelf misschien wel bent.
- 34:33Je herinnert je vast nog wel dat wij onze vruchteloze poging
- 34:37hebben gedaan...
- 34:37SPEAKER_01: met Geen Peel om in 2017 aan de verkiezingen mee te doen.
- 34:40SPEAKER_00: Nog steeds een goed idee.
- 34:42SPEAKER_01: Ja, nog steeds niemand in geïnteresseerd, maar het blijft een goed idee.
- 34:46Maar wij hadden toen bijeenkomsten met mensen die al
- 34:49vrijwilliger waren geweest...
- 34:49SPEAKER_01: voor het Geen Peel-Oekraïne-referendum.
- 34:52En dat was onder andere een keer in een zaaltje van een hotel
- 34:54in Maarsen of Breukelen.
- 34:56SPEAKER_01: Maarsen.
- 34:58SPEAKER_01: En Tom Staal die zag twee man achter in de zaal zitten...
- 35:00SPEAKER_01: en die maakte een filmpje van die bijeenkomst...
- 35:02SPEAKER_01: en die kwam naar mij toe.
- 35:03SPEAKER_01: Die zei,
- 35:03SPEAKER_01: ik zal ze buiten beeld laten...
- 35:04SPEAKER_01: maar jij moet ze ook in de gaten houden...
- 35:05SPEAKER_01: want deze twee gasten zijn van de NVU.
- 35:07SPEAKER_01: Die heb ik bij demonstraties gezien... van de Nederlandse Volksunie.
- 35:10SPEAKER_01: Dus extreem rechts, neonazis.
- 35:11Ze zijn kleine,
- 35:13marginaal in Nederland...
- 35:14maar die zaten dus achter in de zaal.
- 35:16SPEAKER_01: En die zijn dus gewoon aan het kijken of ze...
- 35:18bij een nieuwe beweging binnen kunnen komen...
- 35:20of daar voor hen iets te halen valt.
- 35:23SPEAKER_01: En dat was niet zo.
- 35:25SPEAKER_01: Dus we hebben ze daarna ook niet meer teruggezien.
- 35:27SPEAKER_01: Maar we hebben bijvoorbeeld wel gezien...
- 35:28SPEAKER_01: hoe Thierry Baudet ook zich heeft laten ringen loren...
- 35:31SPEAKER_01: door extremere krachten dan hij zelf...
- 35:36SPEAKER_00: Ja, het komt ook niet meer goed, denk ik dan op dat moment.
- 35:39SPEAKER_00: Ik denk dat hij helemaal weg is uit de politiek, wat ik wel jammer vind.
- 35:45SPEAKER_00: Maar goed, die is gek geworden, heb ik het idee.
- 35:48SPEAKER_01: Maar je ziet dus om die reden,
- 35:50SPEAKER_01: snap ik wel,
- 35:52SPEAKER_01: dat Wilders zijn organisatie wat gesloten heeft gehouden.
- 35:55SPEAKER_01: In het begin werd er ook,
- 35:57SPEAKER_01: dat is nu wat minder zo,
- 35:58SPEAKER_01: maar ik kan me ook nog herinneren dat ze een keer in Rotterdam bij de
- 36:00SPEAKER_01: gemeenteraadsverkiezingen een of andere Hongaar als lijsttrekker hadden,
- 36:03SPEAKER_01: of een halve Hongaar.
- 36:05SPEAKER_01: En die had ook gewoon echt een soort Adolf kapsel.
- 36:09SPEAKER_01: Die was ook vrij snel weg natuurlijk.
- 36:11Maar gelukkig,
- 36:12want wat dat betreft heeft de PVV al een soort zelfverreinigend
- 36:15vermogen gehad.
- 36:16SPEAKER_01: Maar er zijn genoeg incidenten en individuen geweest die...
- 36:24SPEAKER_01: die niet ten onrechte de partij uitgewipt zijn...
- 36:26SPEAKER_01: en die ook dus de redelijkheid voelen...
- 36:31SPEAKER_01: dat Wilders zijn bastion een beetje gesloten houdt.
- 36:33SPEAKER_01: Alleen je ziet dus nu...
- 36:34SPEAKER_01: op het moment dat hij daadwerkelijk in een machtspositie kan komen...
- 36:36SPEAKER_01: in een bestuurlijke regeringspositie kan komen...
- 36:38SPEAKER_01: dat dat dus enorm tegen je werkt.
- 36:41Zou dat een van de redenen zijn...
- 36:42waardoor de mensen nog meer wantrouwen hebben in de politiek?
- 36:50SPEAKER_01: Wat precies?
- 36:51SPEAKER_00: Nou,
- 36:51SPEAKER_00: het feit dat bijvoorbeeld de partij waarop ze gestemd hebben,
- 36:54SPEAKER_00: zoals de PVV,
- 36:56SPEAKER_00: dat die niks kan klaarmaken.
- 36:58SPEAKER_00: Of weinig kan klaarmaken.
- 37:00SPEAKER_00: Dat ze dan denken, wij wantrouwen de politiek al.
- 37:02SPEAKER_00: Nu wantrouwen we de politiek en de democratie nog meer.
- 37:06SPEAKER_00: We gaan niet meer stemmen.
- 37:07SPEAKER_01: Nu hebben ze gezien dat het in de praktijk ook echt zo is.
- 37:10SPEAKER_01: En ik denk dat,
- 37:11SPEAKER_01: ook hier geldt natuurlijk weer een beetje...
- 37:12SPEAKER_01: de vooringenomenheid van je eigen overtuigingen.
- 37:16SPEAKER_01: Dat je,
- 37:16SPEAKER_01: als je toch al pro-Wilders of pro-PVV was...
- 37:19SPEAKER_01: dat je niet zo snel de schuld bij hem zult leggen...
- 37:22SPEAKER_01: dat het niet gelukt is,
- 37:23SPEAKER_01: dit experiment...
- 37:26SPEAKER_01: Terwijl je moet die last een beetje verdelen.
- 37:28SPEAKER_01: Dat is mijn positie,
- 37:32SPEAKER_01: dat zowel de zittende macht,
- 37:35SPEAKER_01: de heersende bestuurders,
- 37:36SPEAKER_01: de vierde macht,
- 37:36SPEAKER_01: de ambtenaren,
- 37:37die zijn anti-PVV en weren dus de invloed van de PVV uit hun
- 37:42organisaties en dus
- 37:44SPEAKER_01: uit de bestuurlijke lijn.
- 37:46SPEAKER_01: Maar de PVV is zelf ook incompetent om dat te doorbreken,
- 37:49omdat ze niet de juiste mensen mee naar voren kunnen nemen en
- 37:52niet de juiste
- 37:52SPEAKER_01: posities bezetten en misschien ook wel niet de juiste mentaliteit hebben.
- 37:56SPEAKER_01: Om dat te kunnen doen.
- 37:57SPEAKER_01: Maar mensen die dus pro-wilders,
- 37:59SPEAKER_01: pro-PVV zijn,
- 38:00zullen meer hun focus hebben op de tegenwerking die zij zien
- 38:04tegen de PVV,
- 38:05SPEAKER_01: dan op de schuld die de PVV daar zelf aan heeft.
- 38:08SPEAKER_01: Snap je?
- 38:09SPEAKER_00: Ja, dat geloof ik.
- 38:11Maar ik blijf toch van mening dat zij op een gegeven moment dat
- 38:15ze zien...
- 38:17SPEAKER_00: of dat dan misschien wel een grote meerderheid zal zien...
- 38:19SPEAKER_00: dat zullen we bij de verkiezingen merken...
- 38:22SPEAKER_00: dat het eigenlijk geen zin heeft wat ze stemmen.
- 38:26SPEAKER_00: Wat ze ook stemmen en dat het erop komt.
- 38:28SPEAKER_00: Ik heb het zelf ook enigszins hoor, dat ik denk ja...
- 38:32SPEAKER_00: Wat heeft het voor zin?
- 38:34SPEAKER_00: Ik weet dat democratie vertraagt.
- 38:37SPEAKER_00: En je kan stemmen op wie je wil.
- 38:38SPEAKER_00: Als die de macht heeft,
- 38:39SPEAKER_00: dan zal die zo moeten schrikken...
- 38:42SPEAKER_00: dat het ook weer vertragend werkt op wat je eigenlijk wil.
- 38:45We zijn inderdaad al,
- 38:46weet ik veel,
- 38:47hoe lang bezig...
- 38:47met al die problemen die er zijn.
- 38:49SPEAKER_00: Woningbouw, et cetera, et cetera, et cetera.
- 38:51SPEAKER_00: Asiel.
- 38:52SPEAKER_00: Ik praat er al mijn hele leven over.
- 38:55SPEAKER_01: De vertraging van democratie, daar kun je mee leven.
- 38:57En ook uit allerlei politicologische onderzoeken blijkt dat
- 39:00kiezers ook goed kunnen
- 39:01SPEAKER_01: leven met niet hun zin krijgen.
- 39:03SPEAKER_01: Dat niet hun partij van voorkeur per se wint.
- 39:06SPEAKER_01: Als ze maar het gevoel hebben dat ze een zeggenschap hebben,
- 39:10SPEAKER_01: een actieve deelname,
- 39:11SPEAKER_01: een werkende participatie in het proces.
- 39:14SPEAKER_01: En ik denk dat we de laatste jaren,
- 39:16SPEAKER_01: en dat dat onder de Ruttejaren is verergerd,
- 39:19SPEAKER_01: steeds meer zijn gaan zien dat het niet uitmaakt wat je stemt,
- 39:23SPEAKER_01: want dat de koers en de lijn altijd min of meer hetzelfde zal zijn.
- 39:27SPEAKER_01: Er wordt ook niet met vertraging een beetje een andere lijn ingezet.
- 39:32SPEAKER_01: En ik snap dat de PVV-kiezer,
- 39:34want de PVV is nu onverwacht bij de vorige verkiezingen zo
- 39:38groot geworden,
- 39:38SPEAKER_01: omdat uiteindelijk de emmer vol was.
- 39:40SPEAKER_01: Dat geduld is op, dus mensen wilden radicaal iets anders.
- 39:43Dat hebben ze natuurlijk niet gekregen,
- 39:44behalve dat de PVV de grootste werd en groter dan ooit.
- 39:47SPEAKER_01: Maar dat heeft geen actieve verandering teweeggebracht.
- 39:51SPEAKER_01: Anders dan dat de zittende macht nog harder ging,
- 39:54als speenvarkens tekeer ging over wat er nu allemaal voor hel
- 39:58en verdoemenis over
- 39:58SPEAKER_01: ons af zou komen.
- 40:01Maar er is ook nog niet de kleinste bestuurlijke verandering in
- 40:05beweging gezet.
- 40:06SPEAKER_01: Ik denk dat dat het cynisme nog het meest voedt.
- 40:08SPEAKER_01: En dat zie je volgens mij ook in de peilingen terug nu.
- 40:10SPEAKER_01: Dat als mensen echt dat vertrouwen in de democratie verliezen...
- 40:13SPEAKER_01: dan gaan ze ofwel de volgende keer thuis blijven...
- 40:15SPEAKER_01: en dat zal dan de PVV zetels kosten.
- 40:18Maar je ziet in de peilingen dat mensen ook dat cynisme in
- 40:20zekere zin vertalen...
- 40:21SPEAKER_01: door Wilders nog altijd bovenaan in de peilingen te laten staan.
- 40:25SPEAKER_01: Terwijl normaal gesproken altijd toch een beetje het adagium geldt...
- 40:27SPEAKER_01: of in ieder geval vaak gebruikt wordt...
- 40:29Dat de breaker betaalt en hij is weggelopen,
- 40:32maar hij blijft bovenaan in de peilingen.
- 40:34SPEAKER_01: Ja,
- 40:34SPEAKER_01: dat doet mij iets vermoeden,
- 40:38SPEAKER_01: vrezen ook een beetje over dat het cynisme nu,
- 40:41SPEAKER_01: dat cynische zaadje niet alleen al jaren geleden geplant is,
- 40:44SPEAKER_01: maar nu tot wasdom aan het komen is.
- 40:50SPEAKER_00: Elaboreer daar eens over.
- 40:52SPEAKER_00: Wat probeer je dan?
- 40:53SPEAKER_00: Wat denk je dan precies?
- 40:54SPEAKER_01: Dat vind ik wel interessant.
- 40:56SPEAKER_01: Dat als de PVV zo...
- 40:58Mensen willen nog steeds dat er iets anders gebeurt op bepaalde
- 41:02onderwerpen.
- 41:03SPEAKER_00: Asiel bijvoorbeeld.
- 41:04SPEAKER_01: Dat is eigenlijk... Asiel, migratie, maar ook de woningnood.
- 41:08SPEAKER_01: Veiligheid.
- 41:08SPEAKER_01: Maar ik denk in bredere zin een verlies van waarde.
- 41:11SPEAKER_01: Het is niet allemaal de schuld van buitenlanders.
- 41:14SPEAKER_01: En mensen zijn dus ook niet alleen maar tegen buitenlanders.
- 41:17Maar dit soort dingen combineren natuurlijk wel een beetje in
- 41:21een optelsom...
- 41:22SPEAKER_01: waarin buitenlanders in Nederland wel een grote rol spelen.
- 41:24SPEAKER_01: Omdat het ook zo overlapt met het gevoel, de beleving van veiligheid.
- 41:28SPEAKER_01: Het gevoel en de beleving van sociale...
- 41:34SPEAKER_01: Waardevermindering,
- 41:35SPEAKER_01: sociale incongruentie en incoherentie die mensen in de steden,
- 41:40SPEAKER_01: de buitenwijken,
- 41:41SPEAKER_01: steeds meer tegenkomen.
- 41:42SPEAKER_01: En ook dat al die mensen zo'n beroep doen op de woningmarkt.
- 41:46SPEAKER_01: Met woningen die er niet zijn.
- 41:47Want in de afgelopen paar jaar heeft Nederland een negatief
- 41:51geboortesaldo.
- 41:52Het aantal Nederlanders nam met een paar duizend af over
- 41:55jaarbasis gemeten.
- 41:56Terwijl het per saldo aantal mensen in Nederland nam met een
- 42:01paar ton per jaar.
- 42:02SPEAKER_01: En dat is dus honderd procent door migratie.
- 42:05SPEAKER_01: Dus dat gaat allemaal op allerlei vlakken overlappen.
- 42:07En dan krijg je natuurlijk een soort situatie dat de
- 42:10buitenlander de schuld krijgt.
- 42:14SPEAKER_01: Of dat het lijkt alsof de buitenlander de schuld krijgt.
- 42:16Terwijl ik eigenlijk denk dat mensen het bestuur hier de schuld
- 42:19van geven die dit
- 42:20SPEAKER_01: hebben laten gebeuren.
- 42:21SPEAKER_01: Die ons aan dit toeval hebben overgelaten.
- 42:24SPEAKER_00: Ja.
- 42:25SPEAKER_00: Maar ja, dat bestuur laat zich ook weinig zien aan de ene kant.
- 42:29SPEAKER_00: En als het zich laat zien, dan wil het afbreken wat de ander doet.
- 42:34SPEAKER_00: Ik ben daar heel somber over hoor.
- 42:36SPEAKER_00: Ik bedoel, ik ben echt somber over onze overheid.
- 42:39SPEAKER_00: Eigenlijk ben ik gewoon somber over ons parlement.
- 42:43SPEAKER_00: Waar ik met steeds groter ongenoegen naar kijk.
- 42:49SPEAKER_00: Ik ben niet eens dat gescheld, dat vind ik wel leuk.
- 42:52SPEAKER_00: Maar ik ben niet zat waar ik niet goed de vinger op kan leggen.
- 42:57SPEAKER_00: Namelijk het gelul.
- 42:59SPEAKER_00: En dat neem ik mezelf kwalijk dat ik daar niet meer tegen kan.
- 43:03SPEAKER_00: Ik ben dat gelul eigenlijk, wat ik de hele tijd hoor.
- 43:06SPEAKER_00: Of het nou Wilders is, of Bontebal, of Klaveren.
- 43:10SPEAKER_00: De hele tijd zit ik met de ergere als ik daar naar kijk.
- 43:12SPEAKER_00: Dan denk ik, man, hou op.
- 43:15SPEAKER_01: Ze staan allemaal,
- 43:16SPEAKER_01: stuk voor stuk,
- 43:17SPEAKER_01: van Wilders tot Bontebal en alles en iedereen ertussenin,
- 43:20SPEAKER_01: klaar met de vorm.
- 43:21SPEAKER_01: Maar niemand met de functie.
- 43:24SPEAKER_00: Ja, klopt.
- 43:25SPEAKER_01: Er wordt niks uitgevoerd.
- 43:26SPEAKER_01: Er wordt alleen maar gezegd wat we niet zouden moeten,
- 43:28SPEAKER_01: wat we per se zouden moeten doen,
- 43:30SPEAKER_01: hoe we het hadden moeten doen,
- 43:31SPEAKER_01: waar we allemaal samen onze schouders onder moeten zetten.
- 43:37SPEAKER_01: Maar nog steeds staat alles stil.
- 43:39Er zijn minder woningen opgeleverd in het afgelopen jaar dan
- 43:43het jaar daarvoor of zoiets.
- 43:44SPEAKER_01: Terwijl je kan geen kranten openslaan of geen radio aanzetten.
- 43:48SPEAKER_01: Of je hoort een politicus die roept dat er meer gebouwd moet worden.
- 43:51SPEAKER_01: Want ze vinden allemaal dat er meer gebouwd moet worden.
- 43:53SPEAKER_01: Maar in de praktijk wordt er minder gebouwd.
- 43:56SPEAKER_00: Minder gebouwd, ja.
- 43:57SPEAKER_00: Het is nu 10 juli.
- 43:58SPEAKER_00: Je hebt er in je laatste substack ook over geschreven.
- 44:02SPEAKER_00: Lengthy.
- 44:03Een groot uitgebreid stuk heb je geschreven over wat er
- 44:06eigenlijk in Nederland op
- 44:07SPEAKER_00: migratiegebied aan de hand is.
- 44:09SPEAKER_00: En hoe daar naar gekeken wordt.
- 44:12Ik ben heel nieuwsgierig,
- 44:15dit klinkt zo raar om te zeggen,
- 44:17ik was het er mee eens.
- 44:18SPEAKER_00: Maar wat heeft je ertoe gedreven om dat op dit moment te schrijven?
- 44:23SPEAKER_01: Het is iets waar ik eigenlijk al...
- 44:29SPEAKER_01: al heel lang mee worstel...
- 44:31SPEAKER_01: over nadenk,
- 44:31SPEAKER_01: mee bezig ben...
- 44:32SPEAKER_01: en af en toe een weg naar buiten probeer te vinden...
- 44:34SPEAKER_01: ik merk dat ik het juist steeds moeilijker vind om het op te schrijven.
- 44:38SPEAKER_01: Omdat ik niet... als je... dat stuk gaat over...
- 44:44SPEAKER_01: de prognoses voor de komende jaren,
- 44:46SPEAKER_01: decennia...
- 44:46SPEAKER_01: in Nederland,
- 44:47SPEAKER_01: in Duitsland,
- 44:47SPEAKER_01: in Engeland...
- 44:49SPEAKER_01: waarin...
- 44:50SPEAKER_01: bijvoorbeeld in Engeland zal in 2063...
- 44:51SPEAKER_01: de blanke Britse autochtone bevolking...
- 44:54SPEAKER_01: een minderheid zijn in het hele land.
- 44:56SPEAKER_01: Op sommige plekken in Londen bijvoorbeeld...
- 44:57SPEAKER_01: is nog maar 30% van alle Londenaren...
- 45:00SPEAKER_01: is nog maar autochtone blank Brits.
- 45:03SPEAKER_00: 30% hè?
- 45:04SPEAKER_01: Ja,
- 45:04SPEAKER_01: maar in 2063 is de prognose...
- 45:06SPEAKER_01: zal in heel Engeland...
- 45:09SPEAKER_01: de blanke autochtone Britse minderheid worden.
- 45:11SPEAKER_01: En...
- 45:14SPEAKER_01: Als je dat soort dingen opschrijft en benadert,
- 45:16SPEAKER_01: dan ontstaat natuurlijk heel snel,
- 45:17zeker bij de kwaadwillende en de mensen die het bewust lelijk
- 45:22interpreteren of
- 45:23SPEAKER_01: willen interpreteren,
- 45:24SPEAKER_01: of jou willen besmeuren,
- 45:26SPEAKER_01: die zullen zeggen,
- 45:27SPEAKER_01: ja,
- 45:27SPEAKER_01: je bent een racist,
- 45:28SPEAKER_01: want wat maakt het nou uit waar mensen vandaan komen,
- 45:30SPEAKER_01: et cetera.
- 45:31SPEAKER_01: Maar als je dat dan bekijkt naar de opkomst van die afwijkende en...
- 45:36SPEAKER_01: ...wezensvreemde culturen...
- 45:37SPEAKER_01: ...en de onverenigbaarheid daarvan...
- 45:39SPEAKER_01: ...met veel van de westerse ideeën...
- 45:41SPEAKER_01: ...dan moet je dus wel die vragen stellen...
- 45:43SPEAKER_01: ...maar oké,
- 45:44SPEAKER_01: maar hoe...
- 45:45SPEAKER_01: ...als het je niet uitmaakt welke kleur of afkomst iemand heeft...
- 45:48SPEAKER_01: ...wat mij ook niet uitmaakt...
- 45:49SPEAKER_01: ...dan moet je het toch nog steeds wel kunnen hebben...
- 45:51SPEAKER_01: ...over de ideeën die ze hebben...
- 45:52SPEAKER_01: ...en hoe die ideeën ingrijpen op...
- 45:55SPEAKER_01: De huidige ideeën zet en de huidige waardes zet waar wij langs leven.
- 45:59Dus de rechtsstaat en de trias politica en de democratie en de
- 46:02liberale vrijheden die we hebben.
- 46:04SPEAKER_01: En de vrouwenrechten en de homorechten.
- 46:06SPEAKER_01: En de abortus en de onderwijsstandaarden.
- 46:12SPEAKER_01: de scheiding van kerk en staat,
- 46:14SPEAKER_01: al die dingen die bij ons vrij goed geregeld zijn,
- 46:16SPEAKER_01: nooit perfect,
- 46:17SPEAKER_01: nooit af,
- 46:18SPEAKER_01: maar wel veel beter geregeld dan op de meeste plekken op aarde,
- 46:21SPEAKER_01: in de meeste tijden van de geschiedenis,
- 46:23SPEAKER_01: zo niet bijna alle tijden van de geschiedenis.
- 46:25SPEAKER_01: En je ziet,
- 46:26SPEAKER_01: ik zie,
- 46:27SPEAKER_01: een teruggang van die waarden,
- 46:29SPEAKER_01: een afname van veiligheid,
- 46:31SPEAKER_01: een afname van homotolerantie,
- 46:34SPEAKER_01: een afnemend begrip voor vrouwenrechten en vrouwenvrijheden,
- 46:39SPEAKER_01: Met name door de invloed van de islam.
- 46:40En die zie je in Engeland,
- 46:42die zie je in Duitsland,
- 46:42die zie je in heel Europa.
- 46:45SPEAKER_01: En het zijn moeilijke stukken om te schrijven,
- 46:46SPEAKER_01: omdat bijna niemand kan zich voor ikzelf,
- 46:49SPEAKER_01: ook heel moeilijk,
- 46:50SPEAKER_01: kan zich verplaatsen in hoe iets over dertig jaar eruit ziet.
- 46:53Je kan amper jezelf voorstellen hoe de meeste dingen er over
- 46:55een maand uitzien.
- 46:57SPEAKER_01: Maar je moet die prognoses doen.
- 46:58SPEAKER_01: Jan Latte,
- 46:59SPEAKER_01: de voormalige hoofddemograaf van het CBS in Nederland,
- 47:02die maakt ook veel van dat soort dingen en die waarschuwt ook
- 47:05de hele tijd van het
- 47:07SPEAKER_01: gaat er niet om of je het wil voorkomen of niet.
- 47:10Het gaat erom dat je nu de vragen moet stellen over hoe je er
- 47:13dan mee omgaat of hoe
- 47:14SPEAKER_01: we er vanaf nu mee omgaan
- 47:16SPEAKER_01: Omdat we nu willen bepalen hoe het er dan uit moet zien.
- 47:20SPEAKER_01: Wie moet die vraag stellen?
- 47:22SPEAKER_01: Ja,
- 47:22die zou de politiek moeten stellen op een serieuze manier en
- 47:25niet op een manier die
- 47:27meteen door alle anderen aangevallen wordt als zijnde
- 47:29racistisch en xenofoob of
- 47:32SPEAKER_01: islamofoob,
- 47:32SPEAKER_01: wat een heel dom woord is en niet bestaande angst.
- 47:36SPEAKER_01: Er zit geen enkele onredelijkheid in vrezen voor de islam,
- 47:42want het is niet een gezellig geloof en het is niet
- 47:45vrijheidsbevorderend en
- 47:48SPEAKER_01: nabuurschappelijk geloof.
- 47:51SPEAKER_00: Nee, ik vind het een zorgelijk stuk wat je had geschreven.
- 47:58SPEAKER_00: Met name om die reden dat ik denk...
- 48:03SPEAKER_00: de mogelijkheid bestaat dat straks op een democratische manier...
- 48:08SPEAKER_00: die verworvenheden en die vrijheden die wij hebben...
- 48:13Zeker als wij ook als 30% wat jij noemt blank is in Amsterdam
- 48:20of in Nederland.
- 48:20SPEAKER_01: Blank of blauw?
- 48:22SPEAKER_00: Blank of blauw, ja.
- 48:24SPEAKER_00: Nou ja, het is toch wel interessant.
- 48:25Maar dat het op een democratische manier dan al die
- 48:28vrijheden...
- 48:30dat je die weer wil hebben.
- 48:31SPEAKER_00: Omdat we daarnet ook al hebben geconstateerd...
- 48:33SPEAKER_00: er zijn veel zaken die men eigenlijk het liefste zou willen verbieden.
- 48:38SPEAKER_00: En er zijn veel zaken die men verplicht zou willen stellen.
- 48:41SPEAKER_00: Ik bedoel, ik denk een beetje aan Oelle Beck.
- 48:45SPEAKER_00: Het begint met geen alcohol en gebedsruimte is meer...
- 48:51SPEAKER_00: En steeds gaat het verderop en steeds krijg je meer invloed.
- 48:56SPEAKER_00: Zodat je niet merkt dat je je vrijheid inlevert.
- 49:00SPEAKER_01: Het is al aan de gang.
- 49:03SPEAKER_00: Ik vind dat het al aan de gang is.
- 49:04SPEAKER_01: Ik zie dat al.
- 49:05SPEAKER_01: Je hebt steeds meer kantines waar alleen maar halal eten is.
- 49:09SPEAKER_00: Ja.
- 49:11Er mag gedemonstreerd worden waarbij vrouwen en mannen
- 49:13gescheiden moeten staan,
- 49:14maar er zijn ook moskeeën waar mannen en vrouwen gescheiden
- 49:16naar binnen gaan.
- 49:17SPEAKER_01: Dan kun je nog zeggen dat bij je eigen religie is het je eigen ding,
- 49:22maar ik vind eigenlijk dat als zo'n gebedshuis in de
- 49:25Nederlandse samenleving staat,
- 49:26dat er dan gewoon de wet moet gelden dat iedereen gelijk is
- 49:29voor die wet en dus
- 49:30SPEAKER_01: allemaal ook dezelfde deur mag gebruiken.
- 49:33Als die moskee zou zeggen dat blanke moslims door de voordeur
- 49:35naar binnen moeten en
- 49:37SPEAKER_01: zwarte moslims door de achterdeur,
- 49:39SPEAKER_01: of dat er aparte kraantjes zouden zijn voor blanke en zwarte moslims,
- 49:41SPEAKER_01: dan was het wel een probleem geweest.
- 49:43SPEAKER_01: Maar als vrouwen een achtergestelde positie krijgen,
- 49:46SPEAKER_01: want die mogen ook in de moskee niet vooraan zitten,
- 49:47SPEAKER_01: die moeten achteraan blijven,
- 49:48SPEAKER_01: et cetera,
- 49:49SPEAKER_01: tussen de kinderen...
- 49:50Vrouwen hebben een zichtbaar ondergeschikte achtergestelde rol
- 49:54en die wordt actief gehandhaafd.
- 49:55En ik snap niet dat de wet niet wat actiever op de wet en de
- 50:03rechten wordt gewezen
- 50:03SPEAKER_01: om te zeggen dat we dat hier dus niet zo doen.
- 50:07SPEAKER_00: Ja,
- 50:07maar dan krijg je oeverloze discussies over wie zijn we en wat
- 50:11is we en waarom zou
- 50:15SPEAKER_00: je dat niet vrij laten.
- 50:16Dat is de postmoderne beburging waar we allemaal in zitten,
- 50:20dat alles gerelateerd wordt.
- 50:22Wie ben jij om te bepalen dat de gelijkheid van man en vrouw
- 50:26een waarde is die we
- 50:27SPEAKER_01: allemaal zouden moeten volgen.
- 50:29En dat zeggen dan ook nog eens heel vaak mensen die zichzelf
- 50:31als feminist zouden omschrijven.
- 50:32SPEAKER_00: Ja,
- 50:33SPEAKER_00: maar ja,
- 50:34SPEAKER_00: ook het feminisme heeft natuurlijk hele ideologische trekken met veel
- 50:38SPEAKER_00: verbodsbepalingen.
- 50:39SPEAKER_00: Waarin een heleboel dingen niet meer mogen en niet kunnen.
- 50:42SPEAKER_00: En ja, wat dat betreft blijf ik heel zonder gestemd, moet ik zeggen.
- 50:48Aan de andere kant,
- 50:49ik weet nog wel dat mijn vader was een echte koloniaal.
- 50:53SPEAKER_00: Een assistent resident in Indië.
- 50:55SPEAKER_00: En die moest dus ook rechts spreken.
- 50:58SPEAKER_00: En...
- 51:00SPEAKER_00: In Indonesië had je het ADAT-recht.
- 51:02Dat was een natuurrecht waarbij als men straf kreeg het
- 51:09vanzelfsprekend vond dat
- 51:11SPEAKER_00: men gestraft werd.
- 51:13In Indië was het dus zo dat je naast het Nederlands recht had
- 51:16je dat ADAT-recht wat
- 51:18SPEAKER_00: toegepast werd op bepaalde bevolkingsgroepen.
- 51:21SPEAKER_00: En dat werkte.
- 51:24SPEAKER_00: Nu denk ik niet dat je dat hier in Nederland ook moet hebben...
- 51:26SPEAKER_00: maar er zijn dus wel degelijk mogelijkheden...
- 51:28SPEAKER_00: om ieder zijn eigen vrijheid te laten definiëren.
- 51:32SPEAKER_00: Ik weet ook niet hoe hoor,
- 51:33SPEAKER_00: maar dat is misschien een mogelijkheid...
- 51:36dat we nog meer gescheiden van elkaar gaan leven in plaats van
- 51:40met elkaar.
- 51:40SPEAKER_00: Ik weet het niet.
- 51:41SPEAKER_00: Dit gesprek is toch hopelijk om een beetje de gedachten te slijpen...
- 51:45SPEAKER_01: Jazeker,
- 51:46SPEAKER_01: maar ik denk dat dat op natuurlijke wijze al aan het gebeuren is,
- 51:49dat mensen zich steeds meer van elkaar verwijderen en in hun
- 51:53eigen bubbel blijven
- 51:54SPEAKER_01: leven.
- 51:54Alleen het probleem is in een land als Nederland wonen zoveel
- 51:58mensen op zo'n klein
- 51:59SPEAKER_01: oppervlak dat je elkaar onwillekeurig toch altijd tegenkomt.
- 52:02En dat dat vaker tot botsingen zal leiden die ook nog eens
- 52:07heftiger kunnen worden.
- 52:08En dan denk ik aan de meest voor de hand liggende voorbeelden
- 52:11als Marokkaanse en
- 52:13ook andere Syrische en voornamelijk islamitische jongeren die
- 52:17op de pier van
- 52:18Scheveningen de andere badgasten het leven zuur maken met hun
- 52:23gedrag en uitingen.
- 52:26SPEAKER_00: Ja, wat is de adequate straf?
- 52:28SPEAKER_00: Die moeten wij niet geven.
- 52:29SPEAKER_00: Die moeten de eigen gemeenschap geven aan die jongens.
- 52:32SPEAKER_00: Daar is geen mogelijkheid voor.
- 52:34SPEAKER_00: Daarom kwam ik op dat Aad had recht.
- 52:36SPEAKER_00: Dat zou eigenlijk moeten.
- 52:37SPEAKER_00: Maar ja, daar zijn wij ook weer op tegen.
- 52:39Zo zitten we gevangen in een netwerk van paradoxen...
- 52:43waar je heel moeilijk uitkomt.
- 52:45SPEAKER_00: Er is geen gezag.
- 52:47Maar zo bepaalt dus het toeval...
- 52:49hoe het uiteindelijk zich zal ontvouwen.
- 52:51SPEAKER_01: En ik denk dat het toeval...
- 52:55SPEAKER_01: genegen is om het recht van de sterkste de voorrang te verlenen.
- 53:00SPEAKER_01: Uiteindelijk.
- 53:01SPEAKER_00: Ja, ik vind het wel mooi dat je dat zegt.
- 53:04De toeval is genegen om de voorrang te verlenen aan het recht
- 53:07van de sterkste.
- 53:09SPEAKER_00: Ik wil ook wel zo'n afspraak met het toeval hebben.
- 53:12SPEAKER_01: Nou nee, want wij zijn dus niet de sterkste.
- 53:14Ik denk dat onze cultuur,
- 53:16die sowieso met een enorme identiteitscrisis kampt...
- 53:20SPEAKER_01: veel minder sterk is en zich minder sterk kan opstellen...
- 53:23SPEAKER_01: dan een cultuur,
- 53:24SPEAKER_01: en zeker een religieuze cultuur...
- 53:25SPEAKER_01: die een paar hele stevige handvatten heeft...
- 53:28SPEAKER_01: die heel duidelijk leiding en richting geven...
- 53:31SPEAKER_01: en die ook nog eens zo ervaren en gedeeld worden...
- 53:35SPEAKER_01: door een hele grote gemeenschap...
- 53:36SPEAKER_01: die allemaal binnen diezelfde waarden en overtuigingen bestaat.
- 53:40Niet alleen binnen Nederland,
- 53:41maar ook binnen Europa...
- 53:42en eigenlijk in heel de wereld.
- 53:44SPEAKER_01: En dat hebben wij niet.
- 53:45SPEAKER_01: Wij zijn veel meer tegen onszelf en elkaar verdeeld.
- 53:48SPEAKER_00: Ja,
- 53:48SPEAKER_00: maar je zou ook kunnen zeggen...
- 53:50SPEAKER_00: God,
- 53:50SPEAKER_00: als wij allemaal,
- 53:51SPEAKER_00: ook al geloven we niet...
- 53:52SPEAKER_00: als we allemaal christelijk zouden worden...
- 53:53SPEAKER_00: of katholiek zouden worden...
- 53:55SPEAKER_00: of gereformeerd zouden worden...
- 53:57SPEAKER_00: Dan kunnen we een grotere vuist maken voor het behoud van onze cultuur.
- 54:01SPEAKER_01: Je ziet die pleidooien de laatste jaren.
- 54:03Mensen die zeggen dat we eigenlijk ten onrechte de kerk de rug
- 54:05hebben toegekeerd.
- 54:06SPEAKER_01: En dat we terug naar de kerk zouden moeten gaan.
- 54:08Maar dat beschouw ik altijd als...
- 54:09Iedereen die naar de kerk wil moet dat lekker zelf weten.
- 54:11Maar ik beschouw dat een beetje als tussen een steen en een
- 54:14harde plek zitten.
- 54:15Als je gekozen moet worden of je onder het kromzwaard gaat
- 54:20leven of onder het kruis.
- 54:24Het blijft ook moeilijk te verzetten tegen morele verdorvenheid
- 54:28waar ik eigenlijk wel voor ben.
- 54:30SPEAKER_00: Maar dat kan dus niet,
- 54:31SPEAKER_00: want iedereen vindt op een gegeven moment...
- 54:33Je bent voor verzet tegen morele verdorvenheid of voor morele
- 54:36verdorvenheid?
- 54:36SPEAKER_00: Nee, ik ben voor morele verdorvenheid en ben ik juist voor.
- 54:39SPEAKER_00: Ik snap ook niet dat...
- 54:40SPEAKER_00: Dat is de reden waarom ik...
- 54:42SPEAKER_00: Ja,
- 54:42SPEAKER_00: nee,
- 54:42SPEAKER_00: ik ben voor morele verdorvenheid niet...
- 54:45Ik vind dat je erover moet schrijven en dat er kunst over
- 54:49gemaakt moet worden.
- 54:50En dat juist in de cultuur moet je amorele zaken kunnen hebben
- 54:57en benoemen.
- 54:58SPEAKER_00: Dat maakt de cultuur alleen maar mooier en leuker.
- 55:00SPEAKER_01: Dat is wat de cultuur het minst lijkt te hebben tegenwoordig.
- 55:03SPEAKER_00: Ja, precies.
- 55:04SPEAKER_00: Dat is het.
- 55:07Er zijn op het ogenblik zo ongelooflijk veel taboes dat we
- 55:10geleid worden.
- 55:11SPEAKER_01: Hetzelfde geldt voor de wetenschap.
- 55:14Waar ook al het goede moet worden onderzocht met de intentie om
- 55:19gezamenlijk verder te komen.
- 55:21SPEAKER_01: Onderzoek alles en behoud het goede.
- 55:23SPEAKER_01: Maar ook daar, ik las net nog.
- 55:25SPEAKER_01: Voordat we begonnen een stukje van een paar dagen geleden alweer.
- 55:28SPEAKER_01: Van Maarten Boudrie die bij WNL zat.
- 55:30SPEAKER_01: Die zei dat hij overweegt om de academische wereld terug toe te keren.
- 55:34SPEAKER_01: Omdat hij nog nooit eerder zo'n groepsdruk heeft meegemaakt.
- 55:37SPEAKER_01: Dan om allemaal hetzelfde te vinden over Gaza nu.
- 55:40SPEAKER_00: Ja ik heb het gelezen.
- 55:41SPEAKER_00: Ik heb het gelezen.
- 55:42SPEAKER_00: Het is echt ongelooflijk.
- 55:47SPEAKER_00: Die groepsdruk.
- 55:48SPEAKER_00: Juist in wetenschappelijke kring wordt steeds groter.
- 55:51SPEAKER_00: Heb ik het idee.
- 55:53En juist bij de politici zie je dat...
- 55:55In de media ook,
- 55:56in de cultuur ook.
- 55:57SPEAKER_00: Precies, media in de cultuur.
- 55:59SPEAKER_00: Daar moeten we het een keer misschien met Hans over hebben.
- 56:02SPEAKER_00: Maar dat is waar.
- 56:04SPEAKER_00: Juist in die werelden waarvan je een soort vrijheid...
- 56:09SPEAKER_00: En dat wordt ook altijd gezegd,
- 56:11SPEAKER_00: Robert Dijkgraaf die zegt ook,
- 56:13SPEAKER_00: we moeten ook nutteloze onderzoeken moeten hun kans krijgen.
- 56:17SPEAKER_00: Je moet iets onderzoeken wat misschien geen resultaat bereikt.
- 56:23SPEAKER_01: Je moet een idee kunnen verkennen.
- 56:25En dan moet je tot de conclusie kunnen komen...
- 56:27dat het idee niks meer was dan een gedachte.
- 56:30SPEAKER_01: Maar wie weet ontdekt je atoomstutsing.
- 56:32SPEAKER_01: Dat weet ik veel.
- 56:34SPEAKER_01: Dat is al ontdekt.
- 56:35Maar die dingen zijn ook niet ontdekt...
- 56:36omdat iemand per ongeluk erover gestruikeld is.
- 56:39Nee.
- 56:42SPEAKER_00: maar ik zie inderdaad wat dat betreft...
- 56:44SPEAKER_00: dat de cultuur steeds angstiger wordt...
- 56:48SPEAKER_00: behaagzieker wordt...
- 56:50SPEAKER_00: gemakzuchtiger wordt...
- 56:52SPEAKER_00: en dat we daar eigenlijk niks aan kunnen doen.
- 56:56SPEAKER_00: Het gaat zijn gang.
- 56:57SPEAKER_01: Ja, het toeval dicteert...
- 57:00SPEAKER_00: Het toevallig dicteert.
- 57:01SPEAKER_00: Dan moet je alleen maar hopen dat er op een gegeven moment.
- 57:03SPEAKER_00: Dat er toevallig iets gebeurt.
- 57:06SPEAKER_00: Wat andere mensen aanspreekt.
- 57:10SPEAKER_00: Misschien moeten we hopen.
- 57:11SPEAKER_00: Dat daar een grote schare mensen achter gaan staan.
- 57:13SPEAKER_00: Maar ja dat is ook weer erg link.
- 57:15SPEAKER_01: Misschien nog een andere reden.
- 57:17SPEAKER_01: En ook om af te ronden.
- 57:18SPEAKER_01: Want we naderen het uur.
- 57:19SPEAKER_01: En we hadden besloten dat we het op een uurtje zouden proberen te halen.
- 57:22SPEAKER_00: Ik zie het.
- 57:23SPEAKER_00: Sorry.
- 57:24SPEAKER_01: Nee dat maakt niet uit.
- 57:25SPEAKER_01: Ik zou dit uren kunnen doen.
- 57:26SPEAKER_01: Maar misschien moeten we het gewoon vaker doen.
- 57:28SPEAKER_01: Dat kan ook.
- 57:29SPEAKER_00: Ja, wat jij wil.
- 57:31SPEAKER_01: Je moet er zelf ook zin in hebben.
- 57:33SPEAKER_01: Ik heb altijd zin.
- 57:34SPEAKER_01: Laten we het aan het toe vallen over.
- 57:37SPEAKER_01: Wat ik wilde zeggen.
- 57:38SPEAKER_01: Ook een reden dat ik wat meer met deze gedachten speel.
- 57:42SPEAKER_01: Is het feit dat Oasis terug bij elkaar is.
- 57:45SPEAKER_01: De Britse rockband.
- 57:47SPEAKER_01: Rockband Oasis.
- 57:49SPEAKER_01: Van de jaren negentig faam natuurlijk.
- 57:51SPEAKER_01: De broertjes Gelger,
- 57:52SPEAKER_01: Liam en Noel waren altijd enorme dwarsliggers...
- 57:55SPEAKER_01: die eigenlijk apolitiek waren en vooral heel obnoxious,
- 57:59SPEAKER_01: arrogant,
- 58:00SPEAKER_01: verwaand.
- 58:00SPEAKER_01: Heel erg zichzelf en ze hadden scheid aan alles en iedereen.
- 58:03SPEAKER_01: En ze paste daarmee heel goed in de jaren negentig.
- 58:07Waarin een bepaalde mate van verveling op die manier een
- 58:12uitlaatklep kon vinden.
- 58:13SPEAKER_02: Ja.
- 58:14SPEAKER_01: En die zijn dus weer bij elkaar.
- 58:16SPEAKER_01: En ik heb daar kaartjes voor.
- 58:17SPEAKER_01: Volgende week ga ik naar Manchester.
- 58:19SPEAKER_01: Mooi.
- 58:20SPEAKER_01: Om ze te zien in hun eigen stad.
- 58:23SPEAKER_01: En de week daarna mag ik nog een keer.
- 58:24SPEAKER_01: En dan ga ik in Londen, ga ik Zimbabwe zien.
- 58:26SPEAKER_01: Want er ging wat mis met de kaart aanschaffen.
- 58:28SPEAKER_01: En nou ja, laten we zeggen dat ik mijn geluk niet terug wilde inleveren.
- 58:34SPEAKER_01: Maar ik zit daardoor kampelijk een beetje met nostalgiegevoelens.
- 58:38SPEAKER_01: Omdat ik weet dat ik naar een band toe ga die...
- 58:41SPEAKER_01: groot was en een van de,
- 58:43zo niet de grootste band was van mijn late puberjaren en vroege
- 58:48studentenjaren.
- 58:50Maar dat je naar iets toe gaat wat niet meer nu is,
- 58:52wat nu niet meer bestaat.
- 58:53SPEAKER_01: En dat ook nog op een plek.
- 58:54SPEAKER_01: Ik was voor het eerst in Manchester in 2007.
- 58:56SPEAKER_01: Toen studeerde ik nog en met een Nederlandse vriend die in Ierland woont.
- 59:02En met vrienden van hem,
- 59:03Ierse vrienden van hem,
- 59:04waren wij in Manchester een weekend.
- 59:06SPEAKER_01: En dat was fantastisch.
- 59:07SPEAKER_01: En ik was in 2018 nogmaals in Manchester.
- 59:10SPEAKER_01: En toen dacht ik, wat is er van deze stad geworden?
- 59:12SPEAKER_01: Het is allemaal zo grauwig en het is allemaal verlopen.
- 59:14En je ziet echt dat industrieel Engeland is gewoon,
- 59:20in die gebieden is het armoedtroef.
- 59:22SPEAKER_01: Maar ook de opkomst van de islam.
- 59:24SPEAKER_01: Je hebt in Manchester de befaamde Curry Mile,
- 59:26SPEAKER_01: een straat waar allemaal Indiaanse restaurants zitten.
- 59:29SPEAKER_01: Dat wordt steeds meer de Koran Mile genoemd.
- 59:33SPEAKER_01: omdat het wordt overgenomen door niet alleen swamertenten...
- 59:37SPEAKER_01: maar ook belhuizen en Turkse of islamitische winkeltjes.
- 59:42SPEAKER_01: Want die Indiase restaurants daar zijn vreselijk goed allemaal.
- 59:46SPEAKER_01: Of in ieder geval zit een aantal vreselijk goede tussen.
- 59:48SPEAKER_01: Maar waar de islam op rukt, zie je dan toch weer een soort...
- 59:52SPEAKER_01: Dat gaat gepaard met een bepaalde verloedering.
- 59:54SPEAKER_01: Daar hangen mensen op straat.
- 59:56SPEAKER_01: Daar wordt op een andere manier aan het verkeerd deelgenomen.
- 1:00:00En een swammaatje is lekker,
- 1:00:02maar een swammaatje is geen cuisine,
- 1:00:04zal ik maar zeggen.
- 1:00:05SPEAKER_01: Dus dat is dan een soort...
- 1:00:09SPEAKER_01: fysieke verschijningsvorm van die achteruitgang.
- 1:00:11SPEAKER_01: Dus ik ga dus vorige week naar een band die me lief is,
- 1:00:15SPEAKER_01: van welheer,
- 1:00:16SPEAKER_01: waarvan ik weet dat het een herstart,
- 1:00:19SPEAKER_01: een doorstart is.
- 1:00:20SPEAKER_01: Ook een beetje een money grab.
- 1:00:21SPEAKER_01: Ze willen er gewoon heel veel geld aan verdienen natuurlijk.
- 1:00:24SPEAKER_01: En dus dat ik met bepaalde nostalgische gevoelens daarheen ga,
- 1:00:27maar dat de wereld daaromheen ook een bepaalde nostalgie
- 1:00:31oproept van dat het in de
- 1:00:33SPEAKER_01: jaren negentig toch schoner,
- 1:00:34SPEAKER_01: veiliger,
- 1:00:35SPEAKER_01: netter,
- 1:00:35SPEAKER_01: ook niet alles,
- 1:00:36SPEAKER_01: denk ik.
- 1:00:36SPEAKER_01: En dat zal ook een vertekend beeld zijn dat ik als jongere,
- 1:00:40SPEAKER_01: als tiener in de jaren negentig,
- 1:00:42een beperkter en in veel gevallen ongetwaafeld naïef of
- 1:00:45bekrompen wereldbeeld heb
- 1:00:46SPEAKER_01: gehad,
- 1:00:47waardoor ik een nostalgie in mijn hoofd heb van iets wat toen
- 1:00:49ook niet helemaal zo
- 1:00:50SPEAKER_01: was,
- 1:00:51SPEAKER_01: maar in mijn herinnering wel mooier en beter was.
- 1:00:53SPEAKER_01: Ik kom er niet helemaal uit,
- 1:00:54SPEAKER_01: maar in die combi worstel ik dus een beetje...
- 1:00:58SPEAKER_01: om te zien hoe het er nu bij staat en dat ik dus terug verlang.
- 1:01:01SPEAKER_01: Maar waar worstel je dan precies mee?
- 1:01:03SPEAKER_01: Nou,
- 1:01:03SPEAKER_01: ik vind het treurig om te zien hoe alles grauwer wordt...
- 1:01:05SPEAKER_01: en somberder wordt en lelijker wordt en ongezelliger wordt.
- 1:01:08SPEAKER_01: En ik wijt dat openlijk aan...
- 1:01:12SPEAKER_01: De opkomst van de islam.
- 1:01:14Ja,
- 1:01:14en te veel migratie,
- 1:01:15te veel islam...
- 1:01:16en te weinig pushback,
- 1:01:17te weinig correctie daarop.
- 1:01:19SPEAKER_01: En ook aan hoe politici in Engeland...
- 1:01:22SPEAKER_01: maar ook in Nederland...
- 1:01:23SPEAKER_01: bepaalde dingen dermate aan het toeval hebben overgelaten...
- 1:01:26SPEAKER_01: dat zaken die ooit voorzelfsprekend waren...
- 1:01:28SPEAKER_01: en publieke voorzieningen waren...
- 1:01:30SPEAKER_01: langzaamaan ook zijn uitverkocht en opgedeeld...
- 1:01:32SPEAKER_01: en slecht zijn onderhouden...
- 1:01:34SPEAKER_01: waardoor we nu dus bijvoorbeeld in Nederland...
- 1:01:36SPEAKER_01: sprong het je terug,
- 1:01:37van de Belastingdienst niet alleen een organisatie gemaakt
- 1:01:41hebben die geld moest
- 1:01:42SPEAKER_01: innen,
- 1:01:42maar ook geld weer moest herverdelen en daar een fout bij
- 1:01:45gemaakt heeft die heel
- 1:01:46SPEAKER_01: veel mensen op een vreselijke manier gedupeerd heeft.
- 1:01:48Waarmee je dus ook als een soort anekdote voor hoe mensen niet
- 1:01:51meer op de overheid
- 1:01:52SPEAKER_01: kunnen rekenen en buigen,
- 1:01:54omdat die overheid enerzijds te veel naar zich toe hengelt en
- 1:01:57anderzijds te veel
- 1:01:58SPEAKER_01: heeft...
- 1:01:59SPEAKER_01: afgestoten en aan derden heeft uitbesteld.
- 1:02:01SPEAKER_01: In Nederland ook nog zo'n voorbeeld... de wankelstroom.
- 1:02:06SPEAKER_01: Het feit dat we bang moeten zijn dat de stroom uitvalt...
- 1:02:09SPEAKER_01: of dat je je elektrische auto niet tussen 4 en 9 mag opladen...
- 1:02:12SPEAKER_01: omdat het teveel belasting levert.
- 1:02:14SPEAKER_01: Dat komt voor een deel, omdat...
- 1:02:15Het stroomnet onvoldoende is onderhouden en dat komt er voor
- 1:02:18een deel omdat een
- 1:02:19deel van die stroomnetten zijn uitverkocht en uitbesteed aan
- 1:02:22conglomeraten,
- 1:02:23SPEAKER_01: grote bedrijven,
- 1:02:23SPEAKER_01: internationale organisaties.
- 1:02:25SPEAKER_01: Die zeiden bedankt dat jullie dit allemaal hebben aangelegd.
- 1:02:27Wij willen het wel voor jullie kopen en vervolgens nalatig
- 1:02:30waren we het onderhoud.
- 1:02:31Ja,
- 1:02:32maar zeg je nou eigenlijk...
- 1:02:33Stapel nu een heleboel dingen bovenop elkaar trouwens.
- 1:02:36SPEAKER_00: Ja, maar even... Manchester vind ik wel interessant.
- 1:02:39SPEAKER_00: Zeg je nou eigenlijk...
- 1:02:40SPEAKER_00: Wij moeten oppassen toch...
- 1:02:41SPEAKER_00: We moeten,
- 1:02:43SPEAKER_00: dat zeg je in ieder geval...
- 1:02:45SPEAKER_00: Praten over de consequenties van een grote instroom.
- 1:02:48SPEAKER_00: En ook de consequenties die dat heeft voor onze cultuur.
- 1:02:51Onze consequenties die dat heeft voor...
- 1:02:53Wat willen wij eigenlijk met Nederland?
- 1:02:55SPEAKER_00: Wat voor samenleving willen we zijn?
- 1:02:57SPEAKER_00: Wat vinden we belangrijk?
- 1:02:59SPEAKER_00: Maar zeg je dan niet impliciet van...
- 1:03:01SPEAKER_00: Het gaat echt niet samen, onze cultuur en de islam.
- 1:03:06SPEAKER_01: Ja, dat wil ik zelfs wel expliciet zeggen.
- 1:03:08SPEAKER_01: Expliciet zeggen.
- 1:03:10SPEAKER_01: Ik merk in mijn nostalgische gedachtegang van de afgelopen tijd...
- 1:03:16dat ik misschien op sommige vlakken al cynischer ben dan ik toe
- 1:03:19wil geven.
- 1:03:20SPEAKER_01: Omdat ik niet wil nooit opgeven en me erbij neerleggen.
- 1:03:22SPEAKER_01: En als je defatistisch wordt, dan wordt het... Ja, wat heb je daaraan?
- 1:03:27SPEAKER_00: Nostalgie is valse romantiek.
- 1:03:29SPEAKER_01: Dat is waar.
- 1:03:32SPEAKER_01: Ik denk dat zelfs veel romantiek valse romantiek is.
- 1:03:35SPEAKER_01: Maar het lijkt soms alsof we alleen de nostalgie nog hebben.
- 1:03:41SPEAKER_00: Het klopt, dat is ook zo.
- 1:03:44SPEAKER_00: Een verlangen naar vroeger.
- 1:03:46Een heimwee wat we hebben naar vroeger...
- 1:03:48waarvan we dachten dat het beter was dan het nu is.
- 1:03:51Maar laat mij je vertellen,
- 1:03:52ik heb vroeger meegemaakt...
- 1:03:53het was toen niet beter.
- 1:03:54SPEAKER_01: Nee,
- 1:03:55SPEAKER_01: maar als je nu naar voren projecteert...
- 1:03:57SPEAKER_01: dan zie je dus ook niet hoe de toekomst beter zal worden.
- 1:04:00SPEAKER_01: Dus dat die romantiek en die nostalgie...
- 1:04:03SPEAKER_01: daadwerkelijk als een soort vals sentiment kunnen worden neergezet...
- 1:04:05SPEAKER_01: omdat naar voren kijkend alles beter zou worden.
- 1:04:09SPEAKER_01: En dat zie ik dus niet.
- 1:04:10SPEAKER_00: Ja, we moeten misschien ophouden.
- 1:04:13SPEAKER_00: Ik neig naar een chat GPT vraag.
- 1:04:16SPEAKER_00: Namelijk verbeeld je of denk dat je een moslim jongere bent in 2030.
- 1:04:25SPEAKER_00: Hoe zou je dan naar Nederland kijken?
- 1:04:28SPEAKER_00: Snap je wat ik bedoel?
- 1:04:33SPEAKER_01: Ik gooi hem er gewoon in.
- 1:04:35SPEAKER_01: ChatGTP krijgt het laatste woord in deze podcast.
- 1:04:37SPEAKER_00: Ja.
- 1:04:40Denk dat je een moslim jonger bent in 2030,
- 1:04:42hoe zou je naar Nederland kijken vraag ik.
- 1:04:45SPEAKER_01: Interessante vraag, zegt chat GDPT.
- 1:04:47SPEAKER_01: Als ik me voorstel dat ik een moslim jonger ben in 2030,
- 1:04:49SPEAKER_01: dan zou ik mijn blik op Nederland sterk afhangen van wie ik ben,
- 1:04:52SPEAKER_01: waar ik woon,
- 1:04:53SPEAKER_01: wat mijn achtergrond is en hoe de maatschappij zich tot mij verhoudt.
- 1:04:56SPEAKER_01: Maar goed,
- 1:04:56SPEAKER_01: laten we een denkbeeldige 23 jaar innemen,
- 1:04:58SPEAKER_01: van Marokkaans-Nederlandse afkomst,
- 1:05:00SPEAKER_01: geboren en getogen in Amsterdam-West,
- 1:05:02SPEAKER_01: mbo geschoold,
- 1:05:03SPEAKER_01: moslim praktiserend,
- 1:05:04SPEAKER_01: cultureel meertalig en actief op TikTok en in de moskee.
- 1:05:08SPEAKER_01: Ja, heel goed.
- 1:05:09SPEAKER_01: Nou, GPP kan een aardige... Kijk, die mag generaliseren.
- 1:05:13SPEAKER_01: Ja.
- 1:05:14SPEAKER_01: Of is dit dan dus de mediaan die je schetst?
- 1:05:18SPEAKER_01: Ja, dit is allemaal niet onwaar, denk ik.
- 1:05:45SPEAKER_01: Het werkt twee kanten.
- 1:05:46SPEAKER_01: Het is inderdaad een tweesnijdend zwaard.
- 1:05:49SPEAKER_01: Ik zal even doorskippen naar de slotgedachte.
- 1:05:54SPEAKER_01: Nee, hij wordt strijdbaar.
- 1:05:56SPEAKER_01: Ik zie dat hij strijdbaar wordt.
- 1:05:57SPEAKER_01: Ik zie zo'n vuistje emoji.
- 1:06:00SPEAKER_01: En die zegt, tegengluid groeit.
- 1:06:02SPEAKER_01: Ik sta niet alleen.
- 1:06:03SPEAKER_01: Er is een generatie opgestaan die zich niet meer de mond laat snoeren.
- 1:06:06SPEAKER_01: We maken onze eigen podcasts,
- 1:06:07SPEAKER_01: bouwen onze eigen platforms,
- 1:06:08SPEAKER_01: pakken die camera,
- 1:06:09SPEAKER_01: die microfoon,
- 1:06:10SPEAKER_01: die stem.
- 1:06:11SPEAKER_01: We zijn niet meer bang om te uitgesproken te zijn.
- 1:06:14Nederland is aan het veranderen en dat maakt sommigen bang,
- 1:06:16maar ik zie het als een kans.
- 1:06:17Misschien is er straks een Nederland dat wel ruimte biedt voor
- 1:06:20mij zoals ik ben.
- 1:06:21SPEAKER_01: Niet ondanks mijn geloof in achtergrond, maar met alles wat ik ben.
- 1:06:25SPEAKER_01: Nederland is ook van mij, ook al denkt Nederland van niet.
- 1:06:29SPEAKER_00: Ja, Bart.
- 1:06:31SPEAKER_01: Nou ja, dit bevestigt dus allemaal in vrezen.
- 1:06:35SPEAKER_00: Ja, dat is dus zorgelijk.
- 1:06:39Althans,
- 1:06:40kijk,
- 1:06:40als het allemaal in die ene bubbel blijft,
- 1:06:42dan is het niet erg.
- 1:06:43SPEAKER_00: Maar die bubbel wordt groter en groter en die wil over ons komen.
- 1:06:47SPEAKER_00: Ik vind het wel heel zorgelijk.
- 1:06:49Dat zinnetje,
- 1:06:49wij zijn niet meer bang om te uitgesproken te zijn,
- 1:06:52dat klopt.
- 1:06:53En ik vind dat iedereen ook niet bang zou moeten zijn om zich
- 1:06:55uit te spreken.
- 1:06:56SPEAKER_01: Maar ik denk dus dat wij,
- 1:06:57SPEAKER_01: als in autochtoon Nederland,
- 1:07:00SPEAKER_01: cultuurmakers,
- 1:07:00SPEAKER_01: journalisten,
- 1:07:01SPEAKER_01: schrijvers,
- 1:07:02SPEAKER_01: whatever wij ook zijn,
- 1:07:03SPEAKER_01: columnisten...
- 1:07:05SPEAKER_01: wel banger geworden zijn om uitgesproken te zijn.
- 1:07:09SPEAKER_01: Omdat je buiten de groep gegooid wordt.
- 1:07:11SPEAKER_01: Nou ja,
- 1:07:11SPEAKER_01: jij bent bij het parool buiten geknikkerd...
- 1:07:13SPEAKER_01: omdat je niet met het eerste narratief meeging uiteindelijk.
- 1:07:16SPEAKER_00: Ja, goed.
- 1:07:17SPEAKER_00: Ja, dat is zo.
- 1:07:19SPEAKER_01: Ja,
- 1:07:19SPEAKER_01: je kan op jouw leeftijd misschien en met jouw positie of zo...
- 1:07:22SPEAKER_01: kun je zeggen,
- 1:07:22SPEAKER_01: het zal me nu allemaal wel.
- 1:07:23SPEAKER_01: Maar als je dertig bent en net begint... dan durf je dat misschien niet.
- 1:07:27SPEAKER_00: Nee, nee, nee, nee, nee.
- 1:07:28SPEAKER_00: Dat klopt.
- 1:07:29SPEAKER_00: Dat klopt.
- 1:07:30SPEAKER_00: Maar ja, daarom ben ik ook zorgelijk.
- 1:07:32SPEAKER_00: Ik ben zorgelijk over inderdaad de toekomst.
- 1:07:37SPEAKER_00: Want wat jij schetst,
- 1:07:38SPEAKER_00: dat gaat waarschijnlijk,
- 1:07:39SPEAKER_00: dat denk ik,
- 1:07:39SPEAKER_00: dat misschien wel waarheid zou kunnen worden.
- 1:07:43SPEAKER_01: Ja, en ik wil dus niet...
- 1:07:47SPEAKER_01: Je projecteert op basis van de aannames,
- 1:07:49SPEAKER_01: de cijfers,
- 1:07:50SPEAKER_01: wat je zelf ziet,
- 1:07:51SPEAKER_01: hoe het er over 30,
- 1:07:53SPEAKER_01: 40 jaar uit zou zien.
- 1:07:54Maar je moet daarbij dan weer niet uit het zicht verliezen dat
- 1:07:58er in die periode
- 1:07:59SPEAKER_01: ook nog heel veel op een hele andere manier kan lopen natuurlijk.
- 1:08:02SPEAKER_01: Toeval.
- 1:08:03SPEAKER_01: Ja, omdat het toeval natuurlijk niet een uitgesneden pad is.
- 1:08:07SPEAKER_00: Ik heb het gestek rond te maken.
- 1:08:08SPEAKER_00: Toeval.
- 1:08:09SPEAKER_01: Dat had het laatste woord moeten zijn.
- 1:08:14Mijn laatste woord zou zijn dat ik dus bang ben dat nostalgie
- 1:08:17straks alles is wat
- 1:08:18SPEAKER_01: we nog overhouden van het Nederland waarin wij allebei zijn opgegooid.
- 1:08:23SPEAKER_00: Ja, ik vind het niet zo erg.
- 1:08:25SPEAKER_00: Ik ben heel nostalgisch van Aert.
- 1:08:27SPEAKER_00: En ik heb nou eigenlijk,
- 1:08:28SPEAKER_00: als ik straks dit gesprek beëindigd heb,
- 1:08:30SPEAKER_00: dan heb ik eigenlijk alweer heimwee naar dit gesprek.
- 1:08:35Nou,
- 1:08:36misschien Theodor dat het toeval wel wil dat we dit binnenkort
- 1:08:38nog een keer doen.
- 1:08:39SPEAKER_00: Nou, laten we kijken.
- 1:08:41SPEAKER_01: Oké, zet jij hem uit?
- 1:08:43SPEAKER_01: Ik zet hem uit.
- 1:08:44SPEAKER_01: Oké.
- 1:08:45SPEAKER_01: Ik spreek je snel weer.
- 1:08:46SPEAKER_01: Ja, oké.
- 1:08:47SPEAKER_00: Goed, bye.
- 1:08:48SPEAKER_00: Bye.