Latest / AJANDA PODCAST / Dünya Gündemi | Trump’ın Çin ziyareti neden önemli? Kimin daha çok petrol stoku var? Savaş odaklı küresel gelişmeler... (Ep.320)
Transcript
- 0:09Güven ruh gibidir, bedenden bir kere çıktı mı ve geri dönmez
- 0:13tabii ki lazos değilseniz ve ruhunuzu bedeninize geri getirip
- 0:16sizi diretecek bir peygamber yoksa karşınızda artık orta
- 0:20doğu'da bir barış anlaşması olsa bile piyasalar buna ne kadar
- 0:24inanacak? Çünkü güven öldü.
- 0:26Bir kere artık belirsizlikler ve güvensizlikler dönemindeyiz.
- 0:30Bir ajanda potans yapımı olan dünya gündeminden bir kez daha
- 0:34merhaba. Evet, Amerika Birleşik
- 0:36Devletleri Başkanı Donald Trump bu hafta bugünü izleyen.
- 0:40Daha çin'e gidiyor. Evet, aynen Trump çin'e gidiyor
- 0:44bu çok ama çok önemli bir ziyaret takdir edeceğiniz gibi
- 0:48ve ziyaret öncesindeki küresel duruma bakacağız.
- 0:51Bugünkü yayında biraz. Pek çokları Amerika ve israil'in
- 0:5528 şubattan beri görünürde iran'a saldırdığı ancak asıl
- 0:58savaşın çin ile yapıldığı fikrini dile getirdi.
- 1:02Getiriyor. Trumpın ikinci dönemi başlarken
- 1:05ikinci ticaret savaşı ve çin konusu ön plana çıkmıştı.
- 1:08Hatırlayacaksınız geçen yıl trumpın bir hışımla yayınladığı
- 1:12yeni gümrük vergi tarifeleri, çin ile neredeyse tüm ticareti
- 1:16tehlikeye atmıştı. Ve yine hatırlarsanız bu
- 1:18vergiler kısa bir süreliğine. Yüzde yüzü de aşmıştı Amerikan
- 1:23yüksek mahkemesi, söz konusu vergileri İptal etti ve aslında
- 1:27yaşanan süreçte hem Amerika ve hem de çin birbirlerine ihtiyaç
- 1:31duyduklarını, birbirlerine muhtaç olduklarını daha fark
- 1:34ettiler. Çin, hala ve ciddi ölçekte
- 1:37Amerikan yarı iletken çiplerine ihtiyaç duyuyor ve amerika'nın
- 1:41da bu çipleri üretebilmek için çin'in büyük ölçekte hakim
- 1:44olduğu silistin germanyum ve nadir toprak elementlerine
- 1:48ihtiyacı var. Reuters diyor.
- 1:51Işte bu yüzden şimdi trumpın xi jinpingle yeni bir gülümseyen
- 1:55fotoğraf çektirmesinin zamanı geldi.
- 1:58Ancak iran'daki savaş işleri 6 üst etti.
- 2:01Aslında amerika'nın hesabına göre çin kaybeden taraf
- 2:04olmalıydı. Çünkü çin dünyanın en büyük
- 2:06petrol ithalatçısı ve körfezden gelen petrolü kullanıyor.
- 2:10Ağırlıklı olarak ancak çin savaş başlamadan önce öyle büyük bir
- 2:14ham petrol stoğu oluşturmuştu ki hürmüzün kapanmasından neredeyse
- 2:19hiç etkilenmedi diyebiliriz. Amerikan enerji, bilgi yönetim
- 2:23idaresinin rakamlarına göre çin'in toplam stratejik ve
- 2:26ticari ham petrol stokları aralık 2025 itibariyle yaklaşık
- 2:291.4 milyar varile ulaştı. Çin, 2025 boyunca düşük
- 2:32fiyatlardan agresif bir şekilde alım yaparak ve depolama
- 2:35kapasitesini eş zamanlı olarak genişleterek stratejik
- 2:38stoklarına her gün ortalama 1.1 milyon varil ham petrol ekledi,
- 2:43ekledi ve bugüne geldi. Amerika'nın stratejik petrol
- 2:51rezervi ise bugün itibariyle yaklaşık 400.000.000 varil, 2022
- 2:542023 döneminde 600.000.000 varilin üzerinde olan bu
- 2:56Amerikan stokları, iran savaşı nedeniyle 172.000.000 varil
- 2:59azaldı. 172.000.000 varil yani çin'in stoğu, amerika'nınkinin
- 3:02üç buçuk katı yaklaşık büyüklüğünde.
- 3:12Evet, çin geçtiğimiz yıl düşük petrol fiyatını bir alım fırsatı
- 3:17olarak değerlendirdi ve 1.4 milyar varillik dev bir stok
- 3:22yarattı. Amerika ise savaş boyunca
- 3:24tükettiği 172.000.000 varil yerini öyle kolay kolay
- 3:28dolduracak gibi görünemiyor. Kongreye ayda maksimum 4.000.000
- 3:33varil stoklama hızıyla dolumu tamamen finanse etse bile
- 3:36analistler. Düşüş öncesi seviyelere geri
- 3:40dönmenin yaklaşık olarak 2031 yılını 2032 1031 yılını
- 3:43bulabileceğini tahmin ediyorlar. Ve şimdi savaş çine büyük bir
- 3:50fırsat sunduğu çin güneş panellerinde, rüzgar
- 3:53türbinlerinde ve elektrikli otomobil üretiminde dünya lideri
- 3:56satabileceğinden daha fazla üretiyor ve üstelik savaşla
- 4:00yaşanan petrol krizi bu yenilenebilir ürünlere olan
- 4:03talebi daha da artırmış durumda. Çin'in güneş paneli ihracatı
- 4:07mart ayında iki kattan fazla arttı.
- 4:10Elektrikli araç ihracatı da gümrük belgeleri nedeniyle
- 4:12Amerikan pazarına girememelerine rağmen artış gösteriyor.
- 4:16Gemiler hürmüzde ne kadar mahsur kalırsa çin'in eli o kadar
- 4:21güçleniyor. Trumpın çin ziyareti öncesinde
- 4:24Ortadoğu enerji tedarik dinamizminin durumu ne?
- 4:27Birkaç başlıkta buna da bakalım Kuveyt.
- 4:30Kuveyt'in petrol ihracatı Nisan ayında günde 1.000.000 varilden
- 4:35sıfır varile düşmüş durumda. Bu durum 1990 birdeki birinci
- 4:40Körfez savaşından beri ilk kez yaşanıyor.
- 4:42Kuveyt'in kuyularının önemli bir bölümü hala çalışıyor ancak ham
- 4:47petrolün gidecek yeri şu anda yok.
- 4:49Sonra şu oldu Kuveyt, Suudi Arabistan, Rusya, irak ve opec
- 4:53plusın geri kalanıyla birlikte günde 188.000 varillik
- 4:57koordineli bir üretim artışı açıkladı.
- 4:59Bu çok tuhaf bir durum gibi. Diyor.
- 5:01Çünkü söz konusu ülkeler hiçbir yere sevk edilmeyecekleri daha
- 5:06fazla petrol pompalamanın sözünü veriyorlar.
- 5:10Çok tuhaf yani üretimi artırıyorlar.
- 5:12Ancak hürrmüz kapalı nereye gidecek, nasıl gidecek bu petrol
- 5:16şimdi l ng piyasası bakalım ve tabii LNG piyasası deyince kata
- 5:20bakalım savaşta iran füzelerinin vurduğu en kritik noktalardan
- 5:25biri katar'da bulunan ve dünyanın en büyük
- 5:28sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerinden olan rast.
- 5:32Van tesisleri oldu, hatırlayanlarınız olacaktır.
- 5:35Bu saldırılarla rastla fanda bulunan ve katar'ın yıllık 12.8
- 5:39milyon ton LNGRNG kapasitesi üç ila 5 yıl süreyle devre dışı
- 5:42kalmış oldu. Bunun anlamı küresel
- 5:49sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin 5'te birinin bir
- 5:53gecede devreden çıkması demek Katar.
- 5:56Bu yüzden mücbir sebep ilanları yayınladığı ard arda ve sözleşme
- 6:00yükümlülüklerini ileri tarihlere takvim dedi.
- 6:04Bunun rakamsal anlamı yıllık 20 milyar dolarlık bir gelir kaybı.
- 6:09Bu anlama geliyor. Rastlawan tesislerinin
- 6:12onarılması ve yeniden savaş öncesi kapasiteye dönmesi ise
- 6:16tahminen üç ila 5 yıl sürecek diyor uzmanlar.
- 6:20Bu durum elbette küresel fiyat artışlarına da yol açacak.
- 6:23Ancak rastlafa'nın hasarının kazananı Amerika Birleşik
- 6:27Devletleri olacak. Böyle de bir durum var.
- 6:29Zira trump'ın adını değiştirerek Amerika körfezi yaptığı Meksika
- 6:34körfezi kıyılarındaki korpus kristi golden pasport arthur ve
- 6:38riogram de ki alnge merkezlerinin rastlawn devreden
- 6:42şimdilik çıktığı için günlük 17 milyar metreküp üretim
- 6:46kapasitesine kadar ulaşacağını tahmin ediyor uzmanlar.
- 6:50Şimdi olan şu aslında ınstagram'daki videoda da ifade
- 6:54ettiğimiz gibi Amerika için savaşın temel motivasyonu
- 6:57petrolün ya da LN g'nin kendisine kendisine doğrudan
- 7:01sahip olmak değil, onun piyasasını şekillendirmek, onun
- 7:05tedarik zincirini yeniden dizayn etmek, çin'in güçlendikçe
- 7:09güçlendiği son 20 yıl boyunca çizilen ticaret rotalarını
- 7:13yeniden şimdi çizmeye çalışıyor. Trump, yendinci ve yarın hürmüz
- 7:17boğazı açılıverse bile örneğin yarın hemen açılıverse bile.
- 7:21Bu durum hemen değişmeyecek çünkü savaşı yarattığı fiziksel
- 7:25hasarın onarımı zaman alacak. Bu zamanı bekleyemeyecek
- 7:29portföyler ise artık kalıcı olarak değişmekteler ve işte
- 7:33böyle bir ortamda Trump çin'e gidiyor.
- 7:36Trump partilemeyi sever, biliyorsunuz aziz dostu Jeffrey
- 7:39appstein ile çok partiyi verdiklerini artık biliyoruz ama
- 7:43bugünlerde bu mesele konuşulmuyor zaten 28 şubat'ta.
- 7:47Iyi ana saldırdıklarında söylenen bir şeydi.
- 7:50Bu savaşın gündem anlamında getirilerinden birinin de
- 7:54appsteğin meselesinin çokça konuşulmamasını sağlayacağı gibi
- 7:58bir hesabı vardı muhakkak trump'ın ancak çin'de de
- 8:02partileyebilecek mi? Amerikan var başkanı savaşla
- 8:05oluşan ve az önce detaylarını aktarmaya çalıştığımız manzara
- 8:08netleştikçe ülkeler ve bloglar da sanki duruşlarını
- 8:11netleştiriyorlar. Amerika israil ittifakının
- 8:15iran'a saldırmasının ardından klasik itidal.
- 8:18Avrupa Birliği komisyonu ve önde gelen üye ülkelerden artık
- 8:22açıktan trump'a cephe aldıklarını belirten açıklamalar
- 8:25geliyor. Hani kendi halinde takılan
- 8:28mülahim papalleu'nun sadece barıştan söz ettiği için
- 8:31trump'ın sert eleştirilerine maruz kalmasıyla italya'nın
- 8:35aslında trump'la gayet iyi anlaşıyormuş gibi görünen
- 8:38Başbakanı George jammerony incil'deki eyüp solisinin 38
- 8:42ayetinde ki buraya kadar gelebilirsin.
- 8:45Daha öteye değil mağrur dalgaların burada duracak
- 8:49ifadesini ayetine benzer bir çıkış yaptı yani.
- 8:53Her şeye ve herkese bulaşabilirsin ama papa'ya ve
- 8:55vatikan'a değil der gibi adeta bütün bu manzara içerisinde en
- 8:59başından beri tavrını net biçimde ortaya koyan tek bir
- 9:04ülke ve tek bir lider var. Ispanya ve onun janti Başbakanı
- 9:09Pedro sanches. Türkiye'nin çok meşhur bir
- 9:12siyasetçisini söylediği bir söz var.
- 9:15Siyaset umut satar, halk gerçekleri duymak istemez.
- 9:19Halk bizden siyasetçilerden yalan söylemesini ister.
- 9:22Bunu bekler böyle diyor. Bunu of three kore bir konuşmada
- 9:27dinlediğim için isim veremiyorum.
- 9:28Ancak türkiye'nin bu çok meşhur siyasetçisini söylediği bu sözü
- 9:32sanki uyguluyor. Amerikan Başkanı Donald jay
- 9:36Trump bugünlerde ne var ki Türkiye sosyolojisine göre
- 9:39aslında söylenmiş bu söz yap. Bu tespit hani hak gerçekleri
- 9:43asla istemez halk siyasetinin yalan söylemesini ister sözü
- 9:47Avrupa ve yahut da Amerika siyaset sosyolojisine ne kadar
- 9:52uygun? Bunu metrik olarak ölçüm olarak
- 9:54tabi ki bilemiyoruz. En başa dönelim, en başa.
- 9:58Evet Trump çin'e gidiyor. Yaşanan süreçte hem Amerika ve
- 10:01hem de çin birbirlerine ihtiyaç duyduklarını fark ettiler.
- 10:05Çin hala ve ciddi ölçekte Amerikan yarı iletken çiplerine
- 10:08ihtiyaç duyuyor ve amerika'nın da bu çipleri üretebilmek için.
- 10:12Ve çin'in büyük ölçekte hakim olduğu dediğimiz gibi
- 10:15başlangıçta silistin germanyum ve nadir toprak elementlerine
- 10:19ihtiyacı var. Petrol ve petrokimya hâlâ çok
- 10:22büyük, çok büyük hem de sanayi üretimini doğrudan ilgilendiren
- 10:26nichol alüminyum, bakır ve demir cevheri piyasalarının toplamı
- 10:30yaklaşık 700 milyar dolar büyüklüğündeyken küresel ham
- 10:34petrol piyasası 2.1 trilyon büyüklüğe sahip.
- 10:36Yani. Yine instagramdaki videoda da
- 10:40anlattığımız gibi güneşin tüm gezegenlerin toplamından daha
- 10:44büyük olması gibi adeta petrol de küresel ticaretin merkezinde
- 10:48duruyor. Hala çünkü çünkü petrol,
- 10:51enflasyonun enflasyonun temel birliğicisi.
- 10:54Çünkü petrol ticaret dengelerini yönlendiriyor.
- 10:56Çünkü petrol jeopolitiği belirliyor.
- 10:59Petro kimyaya bağlı sektörlerin, ulaşım endüstrisinin enerji
- 11:03sektörünün temelini petrol oluşturuyor.
- 11:06Petrol kıpırdandığında tüm dünya yerinden oynuyor ancak ancak
- 11:11petrolün de tahtı sallanıyor. Aslında şu günlerde yaşadığımız
- 11:16şey bu. Trumpın jiging, çin, Amerika,
- 11:20iran hürmüz bazı falan filan hepsinin aslında özeti şu, çok
- 11:25değil 5 ila 10 yıl içerisinde petrol yerkürenin en büyük
- 11:29piyasası artık olmayacak. Mikroçipler ve mikro işlemciler
- 11:34piyasası comput denen bu piyasa petrolden daha büyük bir hale
- 11:38gelecek 2000 otuzlarda. O yüzden trump'ın adil toprak
- 11:42elementleri konusuna bu kadar takmış durumda işte.
- 11:45O yüzden Rusya Ukrayna savaşıyla falan bu kadar yakından
- 11:48ilgileniyor. Çin'e gidecek olan Trump,
- 11:51doğrudan petrolü değil, asya'da çin'in doğrudan veya dolaylı
- 11:55olarak kontrol ettiği bölgelerdeki yoğun zengin nadir
- 11:59toprak elementleri meselesini konuşacak.
- 12:02Aslında birinci gündem maddesi olarak şii cin pink ile.
- 12:06Dünyayı günümüzde yönetenlerin atladığı şey ise ne bu kadar
- 12:10petrol konuşuyoruz? Bu kadar nadir topak elementleri
- 12:13diyoruz. L ng diyoruz.
- 12:15Doğal gaz vesaire atladığı şey ne?
- 12:17Dünya yönetenlerin ve aslında biraz bizlerinde tarım, gıda ve
- 12:22su bunlar gezegenimiz tabiatın vadiği gezegenimize tabiatın
- 12:27verdiği olumsuz sinyaller artık alarm seviyesinde alarm
- 12:30seviyesine dönüşmüş durumda. Hani dediğimiz gibi biz mikro
- 12:33çipler derken petrol derken alange'yi derken.
- 12:36Saire ve saire toplu Halil toprak elementleri derken
- 12:39karnımızı doyuracak gıdayı suyu bulamayacak bir noktaya
- 12:44sürüklenmekteyiz büyük bir hızla.
- 12:48Efendim, böylelikle bu haftaki dünya gündeminin sonra gelmiş
- 12:52oluyoruz ve bizi takip etmenizi rica ediyoruz.
- 12:55Eğer spatıfaydan ulaşıyorsanız ajanda patates yayınlarına
- 12:59sayfamızdaki takip edip butonuna açıklamanızı veyahutta apple'dan
- 13:03ulaşıyorsanız yine takip et veya bazı cihazlarda plus folow diye
- 13:08yazar. O butona tıklayıp ajanda
- 13:10potans'i takibe almanızı rica ediyoruz.
- 13:13Hem yayınlarımızı kaçırmadan takip edebilmeniz adına hem de
- 13:17bağımsız gazeteciliğe. Destek olmanız adına önümüzdeki
- 13:21hafta dünya gündemiyle yeniden birlikte olabilmek dileğiyle
- 13:25eğlenmek hoşça kalın.