Latest / Nie-winna Sztuka / 81. František Kupka: synteza wegetarianina i alkoholika

Transcript

81. František Kupka: synteza wegetarianina i alkoholika · Nie-winna Sztuka

0:00
Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
0:03
Dzisiaj opowiem wam o franciszku kupcem mój przyjaciel Beniu
0:07
zawsze lubił wspominać mi o tym artyście, ale coś czuję, że w
0:11
wielkimi, że spowodowane to było po prostu jego nazwiskiem.
0:15
No bo czy nie brzmi zawadiacko? Franciszek kupka moi drodzy był
0:20
artystą, którego zdecydowanie łączymy ze sztuką abstrakcyjną,
0:24
ale to, co mnie skłoniło do opowiedzenia wam o nim poza jego
0:28
nazwiskiem, to fakt, że dla niego sztuka.
0:31
Nie polegała wyłącznie na malowaniu obrazów.
0:34
On sam mawiał, że sztuka to wyraz najwyższej możliwej
0:38
koncentracji umysłu. Idee i koncepcja to właśnie
0:41
tworzył pan kupkę, dlatego zapraszam was moi drodzy na
0:45
podróż po jego dziełach i życiu, ale oczywiście zacznijmy.
0:50
Od początku urodził się w 1871 roku w Czechach.
0:54
Jego mama oczywiście dbała o dom, jak to bywało w tamtych
0:58
czasach, a ojciec był pomocnikiem notariusza i tutaj
1:01
jest MEGA. Ciekawa historia bo on w wieku
1:05
13 lat zaczął jeździć konno. No nic dziwnego, prawda?
1:09
Ale jego nauczycielem jazdy konnej i mistrzem był typ, który
1:15
prowadził tajne Stowarzyszenie spirytystyczne.
1:19
No i to całe Stowarzyszenie interesowało się oczywiście
1:23
spirytyzmem i okultyzmem i jego nauczyciel jazdy konnej goownie
1:27
wprowadził. Wyobraźcie sobie stoły wprawiane
1:31
w ruch jakąś nieznaną siłą. One podskakiwały.
1:34
Szukały nogami, kręciły się, a nawet unosiły w powietrzu.
1:38
Zdarzało się też, że stuki wały odpowiedzi na zadawane im
1:42
pytania. Często bywało i tak, że stołowe
1:44
Harce kończyły się łamaniem nóg tych stołów.
1:48
Z tego akurat najbardziej zapewne cieszyli się stolarzy.
1:52
Także bardzo interesujące środowisko, w jakim Dorastał
1:55
Franciszek. Szkoda tylko, że nie miał w
1:58
ogóle kontaktu ze sztuką, ale spokojnie, bo już niedługo
2:02
wyruszył w świat. Miał Boże, ale dziwnie
2:05
akcentuję. Miał znaleźć sobie po prostu
2:08
fach, tak mu nakazał ojciec, w którym mógłby zarabiać.
2:12
No i nie zdziwi was, że pierwszą pracą, jaką znalazł oczywiście z
2:16
dala od domu, była pomoc w malarskim atelie, gdzie uczył
2:20
się mieszać barwniki, malować postacie świętych, wspaniały w
2:24
ogóle zwrot akcji. Po tym wywoływaniu duchów
2:28
chciałabym bardziej zagłębić się wy te jego dorastanie.
2:32
To jest chyba jeden z nielicznych artystów, który mnie
2:35
zainteresował od tam te jego czasy młodzieńcze.
2:38
No, ale niestety nie było więcej informacji, a szkoda w każdym
2:41
razie w tym malarskim atelie uczy się wszystkich podstaw i
2:45
bardzo szybko wychodzi na jaw, że ma wielki talent i nawet
2:49
burmistrz miasteczka go docenia i zleca mu jego.
2:52
Jakby takie pierwsze oficjalne zamówienie.
2:55
Potem głównie zarabia na malowaniu szyldów.
2:58
No bo moi drodzy tak bywa w świecie sztuki, że sztuka
3:02
sztuką, ale no, na chleb trzeba zarobić i wszyscy, którzy
3:06
pracują w zawodach kreatywnych albo na swoim dobrze wiedzą o
3:10
czym mówię. Zresztą dzisiaj jest dwudziesty,
3:12
trzeba było płacić ZUS i to bardzo bolało.
3:17
Trudno, ale wracamy do życia kupki, ale dzięki docenieniu
3:20
przez właściwych ludzi w tamtym momencie kupka dostaje się na
3:24
Akademię Sztuk Pięknych w Pradze na Wydziale malarstwa
3:27
historycznego i religijnego, a w tamtych czasach, jakby większość
3:32
sztuki była związana z religią, dziewiętnastowieczna Praga no
3:37
nie jest tak rozpustna jak nasz drogi rozpustny Paryż mogłabym
3:41
raczej określić ją jako. Prowincje taką szarą myszkę
3:45
Paryża, ale nie wszystkie stolice muszą być tak szalona
3:49
jak Paryż, prawda? No co istotne, a propos studiów
3:52
nie chcę was zanudzać jego profesorami, bo moim zdaniem nie
3:56
jest to istotne, ale jest jeden fakt, który przełoży się później
4:00
na jego sztukę, ponieważ nauczeni w pracy uczono
4:03
staroświeckiego stylu, takiej malarskiej formuły na zaręczy
4:06
ów, którzy kładli akcent zazwyczaj na geometryczne formy
4:11
bardziej niż tam realistyczny rysunek i.
4:14
Nie wiem, czy kojarzycie sztukę kubki.
4:16
Wydaje mi się, że tak, bo często stawia się go obok kanadyjskiego
4:20
czy malewicza. To podobny klimat właśnie stąd
4:23
te wstawki o geometrii, no bo później będziemy do tego
4:26
nawiązywali. No i w trakcie studiów moi
4:29
drodzy przydał mu się fach z młodzieńczych lat, bo on
4:33
wyobraźcie sobie, dorabiał jako medium, fantastyczna zabawa,
4:39
cała on w ogóle nie wierzył w te pierdoły, bo to było jasno
4:42
określone, ale no jakoś zarabiać musiał.
4:45
No i był też wprawiony. Zresztą powiem wam, że.
4:49
Mama mojej przyjaciółki jest legalną, prawdziwą wróżką.
4:53
To jest zawód czat nie, ja nie wierzę w takie rzeczy jak pan
4:56
kupka, ale uważam, że to super powiedzieć.
4:59
Moja mama jest wróżką, no teraz można dodać, że jak Franciszek
5:04
kupka na studiach dobra, ale koniec żarcików zresztą nie
5:08
zabawnych, bo Franciszek kubka skończył edukację w Pradze i
5:12
wyjechał do Wiednia, tutaj chyba nie ma zbyt wielu fanów
5:16
wróżenia, bo musiał jakby przerwać studia na rok bo.
5:20
Miał problemy finansowe, sam zresztą mówił, stałem się
5:23
syntezą wegetarianina i alkoholika, ale na szczęście
5:27
dostaje zlecenia od Wiednia na namalowanie obrazu pod tytułem
5:33
ostatni sen umierającego hojnego po niemiecku.
5:36
To będzie tak hajn Ryś hanes to też traum po niemiecku to
5:40
wszystko tak brzmi powerful prawda?
5:43
No i tak zaczyna się niesamowita przygoda kubki, ponieważ on ma
5:47
tylko 23 lata a staje się oficjalnie portrecistą
5:52
przedstawicieli w wiedeńskiej arystokracji.
5:55
Nawet cesarzowa Elżbieta. Kiedy zobaczyła ten wielki
5:58
obraz, to była zachwycona, a zapewne widziała wiele moi
6:02
drodzy. W każdym razie w Wiedniu żyje mu
6:05
się naprawdę dobrze. Ma sporo zamówień, maluje też
6:09
dodatkowo obrazy patriotyczne dla czeskiej fundacji, która ma
6:13
siedzibę. No właśnie w Wiedniu i z
6:15
Ciekawostek powiem wam, że tu już wspomniałam, że jest
6:18
wegetarianinem. On też bardzo dużo trenuje
6:22
fizycznie, studiuje filozofię Wschodu, nawet pracuje nad
6:26
własną teorią reinkarnacji. Także nastoletnie czasy hejo
6:30
mocno się na nim odbiły, chociaż przyznam, że jakby się dało, to
6:35
ja w przyszłym życiu chciałabym być kotkiem.
6:38
To to byłoby moje marzenie, a co istotne poznaje on Karla Bacha,
6:44
dzięki któremu zwraca uwagę na to, jakby to wytłumaczyć, jaką
6:50
muzyka ma relację z malarstwem, ale to przyda mu się w jego
6:53
późniejszej sztuce. O czym wam jeszcze opowiem, ale
6:57
musi być chronologia na chwilę trochę odejdziemy.
7:00
Tematu bo muszę wprowadzić nas w dział lafiryndą owania i
7:04
Rozpusty No bo coś dawno tego nie było w podcastach.
7:07
Okazuje się, że wiedeńscy artyści nie różnili się zbytnio
7:11
od tych paryskich, ponieważ również lubili pracować z
7:15
pięknymi i zmysłowymi modelkami kubka.
7:19
Oczywiście tak samo poznał duńską projektantkę mody Marie
7:23
brun, która nie dość, że cieszyła jego oko i spędzała z
7:27
nim przyjemne chwile, to jeszcze wspierała go finansowo.
7:31
W ogóle wygląda na to, że panom artystom w dawnych czasach w
7:34
ogóle nie przeszkadzały takie układy, bo kupka nie jest
7:37
przecież pierwszym, a na pewno nie ostatnim, który to
7:40
wykorzystywał. Jakby wiecie, trochę była taką
7:44
lafiryndą mecenasem, no bo była jego partnerką i też mu płaciła
7:50
za jakieś uciechy. W każdym razie to był związek.
7:53
Powiedzmy, więc razem też podróżowali na przykład do
7:56
Skandynawii czy naszego ukochanego rozpustnego Paryża.
8:00
Niestety nie trwało to długo, bo rok później marija.
8:03
Zmarła na raka, no i w roku 1897 kupka ma 26 lat i wyrusza do
8:09
Paryża. Tak naprawdę dzięki
8:11
niewielkiemu, ale jednak spadkowi po Marii, czyli go
8:14
nawet po śmierci ustawiła kubka o dziwo ociera bardzo szybko łzy
8:19
i znajduje pocieszenie w ramionach pięknej gabrieli z
8:21
paryskiego MON mantr. Także, no w końcu przenosimy się
8:26
jednak do Paryża, w którym tak naprawdę już zostaniemy do końca
8:31
życia Franciszka. Kubki, co mnie bardzo cieszę i
8:36
tu mogę powiedzieć, że wszystkie drogi prowadzą na paryskim.
8:40
On ma andr, a nie do Rzymu. Gabriela szybko wprowadza się do
8:44
mieszkania kubki i staje się jego muzą.
8:47
Jest modelką, która pozuje do ważnego cyklu, czyli pieniądze
8:50
1901 roku. Wydaje.
8:53
Mi się, że to były jakieś ilustracje do gazet, ale nie mam
8:57
pewności, bo on bardzo dużo wtedy ilustrował.
9:00
W każdym razie są ze sobą przez kolejne kilka lat, ale w 1904
9:05
roku kupka zrywa z gabrielą, bo poznaje kolejną piękność.
9:09
Eugenię straub no nie powiecie, że nie miał rozmachu, prawda?
9:14
Chyba nawet większy rozmach niż Pablito Picasso.
9:17
On chyba dużo dłużej był w tych swoich związkach, no ale miał
9:23
też kilka naraz. Ja w ogóle Jestem bardzo
9:25
ciekawa, co ten Franciszek miał w sobie, bo wyobraźcie sobie, że
9:29
Eugenia porzuciła dla niego swojego męża i trzyletnią córkę.
9:34
I potem już w ogóle nie jest nic wspominane o jej córce także.
9:39
No przykra sytuacja byli ze sobą 6 lat, po czym wzięli ślub.
9:45
No i jego już żona stała się jego najwierniejszą fanką.
9:49
Była bardzo dumna z jego sztuki i będzie mu nawet organizowała
9:54
wystawy, bo mieszkając w Paryżu. Jest doceniany, chociaż krytyka
9:58
jest lekko zszokowana, ale głównie zarabia na ilustrowanie
10:02
książek i ekskluzywnych pism o modzie.
10:05
Oczywiście projektował też plakaty, bo kto tego nie robił?
10:08
W tamtych czasach projektował też ilustracje prasowe dla
10:11
architektów, których poznał na moneyman, czyli od zarania
10:16
dziejów. Wiadomo, że znajomości to
10:18
podstawa tak sobie teraz myślę, że to musiało być wspaniałe
10:23
mieszkać na manders za czasów tak wybitnych artystów pisarzy.
10:28
Osobowości, ja wiem, że ja pewnie o tym wspominałam.
10:31
Jak opowiadałam o za czasów Picasso, ale no to musiało być
10:36
niesamowite na każdym kroku spotykać, chociaż oni pewnie nie
10:39
wiedzieli. No teraz my wiemy, że tam
10:42
wykluło się tyle wybitnych istnień artystycznych.
10:46
Franciszek w 1897 roku jeszcze studiuje chwilę wy Akademii
10:49
sztuki Bus, a to jest bardzo znana Akademia bardzo wielu
10:54
artystów, o których wam opowiadam przełomu tam
10:57
dziewiętnastego wieku właśnie. Tam pobierało jakieś lekcje,
11:03
także widzicie, że mocno się przykładał do tej edukacji?
11:07
No bo najpierw studiował w Pradze, potem w Wiedniu, a teraz
11:10
w Paryżu. No ale w 1901 roku przeniósł się
11:14
ze wzgórza Mon mantr na przedmieścia Paryża, które
11:17
nazywały się pitu i jego sąsiadem.
11:20
Jest gaz stąd do szamb i. Moi drodzy musiałam powiększyć
11:24
troszkę i sprawdzić, czy jest on powiązany z marcelem Duchamp,
11:28
ale coś mi świta, że młody duszom pojechał do Paryża do
11:32
swoich braci. Więc, no to musi być jeden z
11:36
nich, bo ten jego brat po prostu zmienił swoje imię na żagwi ją.
11:40
Także wiedziałam, że trafiłam gdzieś tam coś pamiętałam.
11:45
Zresztą dotarłam do informacji, że kupka 10 lat później spotkał
11:49
się z wszystkimi Dusza pompami, w tym też zmarł i oni tam
11:52
obgadywali wszystkich najwybitniejszych artystów.
11:56
Jakieś zagadnienia, które miały miejsce wtedy w sztuce?
12:00
No ale muszę w ogóle przyznać, że MEGA odjechane grono i kupka
12:04
i wszystkie dusze ampy. Ja wam powiem, że marcela
12:07
duchampa też wpisałabym na listę osób, z którymi chciałabym zjeść
12:10
kolację, bo był osobą, która myślała bardzo nieszablonowo,
12:14
jeszcze bardziej nieszablonowo niż wszystkie osoby, które myślą
12:17
nieszablonowo. No i ciekawi mnie, czy w takiej
12:20
zwykłej codziennej rozmowie gdzieś tam przy winku byłby taki
12:23
ekstrawagancki intelektualnie. Oczywiście o to mi chodzi.
12:27
No ale to dygresja, bo w ogóle przeprowadzka do Paryża mu
12:32
bardzo dobrze zrobiła. Znalazłam taki Cytat.
12:36
Wiedeńskie powietrze nie jest dobre dla malarza, tylko Paryż
12:40
się liczy. Tutaj wróciło do mnie życie.
12:42
Czuję się uwolniony od mych cierpień.
12:45
Z tego co wiem, to prawdopodobnie kubka cierpiał
12:49
przez większość swojego życia na depresję.
12:51
Zbyt dużo nie ma o tym informacji, ale gdzieś tam w
12:54
jakimś źródle po prostu się na to natknęłam, więc po prostu
12:58
może ten Paryż trochę go faktycznie uratował od tych
13:02
cierpień. No ale OK, bo skoro już mniej
13:05
więcej wiemy kim był, no to czas na to co tworzył.
13:08
Pominę etap akademicki, bo tam zazwyczaj nie dzieje się nic
13:11
ciekawego. To wy w Paryżu zaczął się
13:14
wyłamywać i tworzyć powoli swój styl, z którego zasłynął na
13:18
zawsze. I tak naprawdę dzięki twórczości
13:21
Henriego De Plus i faktycznie jak spojrzymy na sztukę
13:26
Henriego, a Kupki Datowaną tak właśnie 1900, któryś rok to
13:30
widać bardzo mocne inspiracje, ale to nie był jedyny artysta,
13:34
którym się zachwycał i z którego twórczości korzystał.
13:37
Był też ojciec wszystkich malarzy, czyli Polski sezon.
13:42
No i wyrodny malarz Polski i oczywiście później Edward mógł i
13:47
moi drodzy, jak byście zobaczyli obrazy przed tą erą
13:53
abstrakcjonizm mu, która jest najbardziej znana, jeżeli chodzi
13:56
o Franciszka Kupkę, to faktycznie patrząc na
14:00
pociągnięcia pędzla na niektóre kolory bardzo mocno widać i
14:05
munka i na przykład pola go GEU. No i oczywiście henriego także
14:10
to jest w ogóle niesamowite, że można to dostrzec.
14:13
I nawet przed przeczytaniem takiej informacji można samemu
14:18
na to wpaść szczególnie po 81 odcinkach tego podcastu, bo
14:23
jesteśmy już wybitni. Możemy doktorat robić moi drodzy
14:26
ze sztuki niedługo. No, ale co do jego twórczości.
14:29
No to najpierw był symbolizm. Malował sceny, przeczucia,
14:33
jakieś wyobrażenia mieszał tak naprawdę rzeczywistość dziwnymi
14:38
stworami, które bywają trochę straszne, momentami śmieszne,
14:42
mimo takiego ogólnego realizmu jednak wyłania się z jego
14:45
obrazów dziwne niepokój. Od razu powiem to, co ważne, bo
14:50
zakończyły na abstrakcji, ale w sztuce kubki, o której teraz
14:53
mówię tak około 1900 troszkę przed roku czuć niesamowity
14:58
warsztat tej szkoły Praskiej wiedeńskiej.
15:00
Nie dziwi was pewnie to, że to mówię, bo jakby miał perfekcyjną
15:06
znajomość podstaw perspektywy proporcji to co ważne, bo
15:11
malował naprawdę świetnie był doskonałym rysownikiem i
15:14
grafikiem i mówię wam o tym dlatego, że zazwyczaj jeden z
15:19
argumentów wobec abstrakcjonistyczny jest fakt,
15:22
że. Malują w taki sposób, bo nie
15:25
potrafią nic innego, co zazwyczaj.
15:27
Jeżeli chodzi o tych prekursorów, o tych wybitnych
15:30
absolutnie się nie zgadza. Jest totalnie odwrotnie.
15:33
To, co też ważne w tych obrazach z tamtego okresu to fakt, że on
15:38
bardzo często jakby to powiedzieć.
15:43
Uciera nosa wyśmiewał kler burżuazję, których uważał w
15:49
ogóle za największe zło dla zwykłych obywateli.
15:52
A przecież w Wiedniu pracował dla cesarzy i koronowanych głów.
15:57
Także no bardzo mnie rozbawiło, jak się na to natknęłam, ale w
16:01
sumie moi drodzy. Robił to zapewne dla hajsu, tak,
16:05
a miał jakieś tam swoje przekonanie, które już potem
16:08
mógł wdrożyć w świat swojej sztuki.
16:12
To, co mi się podoba to obraz 1907 roku pod tytułem Żółta
16:16
skala Och od razu w ogóle widać nawiązania do clinta poprzez te
16:20
złoto kości i żółcie i nie tylko.
16:23
Jak spojrzycie na ten obraz, to będziecie wiedzieć o co mi
16:25
chodzi i portret mimo że wygląda na realistyczne, to ma w sobie
16:29
taką niesamowitą lekkość. Zresztą dłonie od razu
16:33
przywołują mi na myśl dłonie tego na sile.
16:36
Bo są takie trochę wydłużone, ale wiecie, taka moja dygresja,
16:40
naprawdę piękna obraz wstawiam oczywiście pod post na
16:42
Instagramie, żebyście mogli zobaczyć i się zachwycać ze mną
16:47
albo i nie jego sztukę, sztukę Franciszka Kupki nazwałabym
16:52
takim wiedeńskim symbolizm o zabarwieniu religijnym
16:56
oczywiście był też w późniejszym czasie okraszony takim paryskim
17:01
art nowu, który zaczął ewoluować ku abstrakcji i w końcu zaczął
17:06
kupka redukować. Przestrzeń obrazu i może nie
17:09
wiecie, ale na początku powiedziałam, że on porównuje,
17:13
że jakby jego porównuje się do kandy niskiego, którego uważa
17:16
się za ojca abstrakcji, który w 1900 chyba dziesiątym roku miał
17:21
wykonać jakąś słynną akwarelę. Z tym też jest jakaś wielka
17:24
afera, ale o tym może powiem, jak będę opowiadał wam o kandy
17:27
mińskim, ale wiecie, jak to bywa z tym, kto był pierwszy, bo do
17:32
dzisiaj są kłótnie, bo przecież był też malewicz był mondrian no
17:36
i wielu innych, ponieważ po pierwszej wojnie światowej wielu
17:39
malarzy. Jakby zaczęło eksperymentować z
17:42
wyłapywaniem się form w swojej twórczości?
17:45
Na pewno to była ogromna trauma, więc nie ma co się dziwić, ale
17:50
tak wam tylko o tym wspominam. No bo jakby kupka też znajduje
17:53
się wy tym rankingu, a jest często pomijany, niedoceniany,
17:59
jeżeli chodzi o bycie prekursorem abstrakcji.
18:02
W każdym razie kubka to nie tylko stricte malarstwo, bo w
18:06
tamtym czasie chodzi na wykłady z biologii, fizyki i fizjologii.
18:12
Pracuje też w laboratorium, gdzie zajmuje się optyką i
18:15
mechaniką. Brzmi totalnie, nie
18:17
artystycznie, prawda? Ale to wszystko pomaga mu
18:20
odpowiedzieć sobie na pytania, które go dręczą.
18:23
Dzięki tym eksperymentom próbuje zrozumieć, jak patrzeć, jakby
18:27
głębiej i czerpać głębiej w sztuce ze sztuki.
18:32
Nawet w listach do przyjaciela pisał, że czuję taką siłę, która
18:36
umożliwi mu zrobienie czegoś, co wyznaczy ogólny kierunek sztuki.
18:41
Także widzicie kolejny z wielkim ego, bo to właśnie pod
18:45
mikroskopem odkrywa to coś. Czego mu dotychczas brakowało i
18:50
właśnie od tego momentu jego płótna są taką reakcją na
18:54
konstrukcję na strukturę na ruch materii organicznej,
18:58
nieorganicznej każdej i to jest bardzo ciekawe, bo prawie w
19:02
każdym podcaście wam o tym mówię, że wystarczy jedna rzecz,
19:06
która może nas do czegoś zainspirować albo być
19:09
przełomowa, ale też sobie pomyślałam, że bardzo dużo
19:12
artystów ma zajawkę, która nie jest związana w ogóle z tym, co
19:17
konkretnie robią, albo na czym zarabiają.
19:19
Jeżeli chodzi o obecne czasy. Gdzie jest to na przykład gra na
19:23
pianinie? Nie wiem, wspinaczka na ściankę
19:26
albo nie wiem lepiej nie pierogów tak tematycznie teraz,
19:29
bo jesteśmy w grudniu, bo musimy my jako artyści mieć po prostu
19:34
taką małą odskocznię, żeby się inspirować.
19:38
Ale żeby nie mieć presji, że musimy być w tym wybitni.
19:42
No i zawsze jakby to nas mocniej zainspiruje, tak notabene muszę
19:46
wrócić do grania na pianinku, bo przecież uczyłam się w tamtym
19:50
roku grać luz. Eminema tak jest taki obraz,
19:56
który nazywa się klawisze pianina albo jeziora.
19:59
Taka jest nazwa pełna serio i tutaj jest ciekawy zabieg, bo
20:03
mimo że jest on mocno abstrakcyjny, to jednak widać,
20:07
że nie do końca jeszcze kubka potrafi uwolnić się od tej
20:10
interpretacji rzeczywistości i znalazłam Cytat.
20:14
Na razie poruszam się W ciemności po omacku, ale wierzę,
20:17
że mogę znaleźć coś, co połączy wzrok i słuch mogę stworzyć fugę
20:21
barwną podobną do muzycznej. I właśnie w 1910 roku maluje
20:25
pierwsze abstrakcyjne obrazy. Pierwszy taki obraz w całości,
20:29
bo na razie tylko to były jakieś próby i ten obraz nazywa się
20:34
noc. Trun i są to takie studia form
20:36
pionowych i kolistych kształtów. Bardzo mu się w ogóle podoba
20:40
praca nad sztuką, która nie przedstawia nic konkretnego i
20:43
tutaj wraca też temat muzyki, o której wspominałam, bo sam kubka
20:48
mówił, nie chce malować muzyki, chce tworzyć jak muzyk on w
20:52
obrazach chciał tworzyć wartość malarskiej harmonii i akordów
20:56
muzycznych i udało mu się to przydzielę Fuga w 2.
20:59
Kolo. Tak jak w tym cytacie podobno
21:02
mówiła o zagadnieniu ruchu w czasie przestrzeni, a
21:06
inspirowana była muzyką Jana Sebastiana Bacha.
21:09
Ale znalazłam taki fragment Kupki na temat tego brazu.
21:12
Muzyka jest jedyną sztuką sztuką dźwięków nie posiadającą
21:16
odpowiednika w naturze i trzeba ją prawie w całości stwarzać.
21:20
Człowiek stworzył słowa dla wyrażania myśli, stworzył pismu
21:24
samolot i lokomotywę. Dlaczego więc nie miałby
21:26
stworzyć w dziedzinie malarstwa i rzeźby niezależnie od form i
21:29
barw którego otaczają? Myślę, że potrafię znaleźć coś
21:32
pośredniego między wrażeniami wzrokowymi i słuchowymi i że
21:36
potrafię stworzyć fugę z barw jak bach, stworzyć ją z
21:39
dźwięków. W każdym razie nie zadowolę się
21:42
już niewolniczym kopiowaniem natury.
21:44
Jeszcze w tych latach miał romans z ekspresjonizm i myślę,
21:48
że wielu artystów przechodzi przez etapy, które końcowo
21:50
doprowadzają ich do własnego stylu.
21:52
Znaczy, Jestem tego pewna, no, ale w każdym razie w 1912 roku
21:55
na salonie jesiennym, czyli super ekskluzywnej wystawy
21:58
sztuki wystawia swoje pierwsze abstrakcyjne obrazy.
22:04
I zapewne was to nie zdziwi, ale publiczność jest zdegustowana i
22:08
wyśmiewa jego twórczość. Zjechany zostaje przez każdego
22:11
przez widzów krytyków przez środowisko.
22:14
Zresztą był taki uznany krytyk Luis, który miał cięty język i
22:19
to był krytyk, który matiza nazwał dziką Bestią, a Picassa
22:24
malarzem dziwacznych bryłek obrazie Kubki napisał, Znamy co
22:29
prawda ciepłą herbatę i ciepłą zupę mleczną, ale nie ciepłą
22:32
gamę chromatyczną także pojechał.
22:35
Ee grubo oczywiście kubka się nie poddaje i się nie przejmuje,
22:39
no ale niestety rozwój dalszy jego kariery czy też krytyki
22:43
przerywa wybuch pierwszej wojny światowej.
22:47
Po wybuchu od razu kupka miał wtedy 43 lata i on zaciągnął się
22:52
do francuskiego wojska ze swoim przyjacielem, ale długo tam nie
22:56
zabawił, bo wskutek jakichś tam odmrożeń został odesłany z
23:00
frontu i wrócił do Paryża, ale nie usiadł na dupce, tylko
23:04
zaangażował się i pomagał. Projektował plakaty związane z
23:08
wojną. Mundury projektował medale
23:11
znaczki pocztowe i wiele ilustracji do prasy.
23:15
Nawet wyczytałam, że stał się przywódcą czeskiej kolonii w
23:17
Paryżu. Plus w ogóle współorganizował
23:20
czeską armię we Francji i z nimi wyruszył na front.
23:24
Pod koniec wojny miał stopień w ogóle kapitana.
23:27
Także widzicie, mimo że potem już całe życie jednak mieszkał w
23:30
Paryżu. No to od zawsze na zawsze czuł
23:32
się Czechem. No i mam też taki fragment od
23:36
jego towarzysza właśnie apropo kupki w wojsku.
23:39
Był Czechem, człowiekiem starszym od nas o dobre
23:42
ćwierćwiecze, z zawodu malarz artysta.
23:45
Był to żołnierz dzielny, spokojnej, cichy milczek.
23:48
Twarz miał nieco o z powagą oczy na podziw świetlistej Tryskające
23:53
humorem czoło pomarszczone włosy, szpakowate broda, siwa
23:58
rosły i silny. Ale cóż, chcecie przekroczył już
24:01
wiek żołnierski, mimo więc hartu ducha stałości odwagi,
24:05
wytrwałości chorował często ataki wątrobianka i kolka
24:09
zmuszały go do leżenia. Lecz nigdy nie dawały mu Rady,
24:14
ani razu nie zgłosił się na Izbę chorych czy do lekarza.
24:18
No ale dobra, bo znalazłam jeszcze jeden fragment, który
24:21
mówił o miłości, determinacji jego żony.
24:23
Ja rzadko wspominam, a propos okresu wojennego, ale jednak
24:26
tutaj są ciekawe uwaga, czytam Pani Kup kowa chyba dostała się
24:31
tu Pani nielegalnie. Oczywiście przecież nie wydają
24:34
przepustek, powiodły ją okrężnymi drogami przez ogrody i
24:38
sady do spichrza służącego plutonowi za kantynę, gdzie mąż
24:42
jej pozostał na noc. Powalony ostrym atakiem wątroby.
24:46
Zgadnij, kogo m ci przeprowadził, zawołałem
24:49
podążając ku legowisku, gdzie kupka ugościł swoje gniazdo,
24:53
zabrawszy całą słomę plutonu, żeby mieć jak najcieplej nasz
24:57
stary leżał tu cnotliwie niczym brodaty herubin.
25:01
Boże akurat myślałem o tobie Najmilsza Najmilszy padła mężowi
25:05
w ramiona i po toczyli się oboje na słomy.
25:09
Jesteście jak te gołąbeczki? Rzekłem, No to bawcie się
25:12
dobrze, ale kubka bez kawałów Pamiętaj, Twoja żona musi zwiać
25:16
przed pobudką. Jakoś poradziła sobie, żeby
25:18
zostać jeszcze dzień czy 2, a kiedy wróciliśmy na linię
25:21
rześki, był nasz stary żołnierz przez te kilka dni odmłodniał o
25:25
10 lat od co może miłość? No wiem, wspaniały jest ten
25:31
fragment i nie przeczytałam go tylko dlatego, żeby powiedzieć
25:34
pani Kup kowa wspaniała jest ta ksywa, ale no pokazuje to
25:38
generalnie harta ducha kupki, ale też jego.
25:43
No widać, że prawdziwą więź z jego żoną tam szukał, szukał i
25:48
znalazł chyba swoją prawdziwą. Są także pierwsza wojna się koń.
25:52
No i możemy wrócić do sztuki, bo w 1919 roku kubka chce zostać
25:57
profesorem w Praskiej Akademii Sztuk Pięknych, ale niestety mu
26:01
się to nie udaje i dopiero po 3 latach on zostaje zaproszony, by
26:05
wygłosić wykład o sztuce filozofii sztuce i wtedy on się
26:09
wkurza i podobno wywołuje jakiś ogromny skandal na tyle głośne,
26:12
że Akademia zrywa z nim kontakt. No i kupka się zdenerwował na
26:16
całe akademickie środowisko i ten system w Pradze zresztą
26:21
wyczytałam, że on w pewnym momencie całkowicie wypiął.
26:25
Na środowisko oczywiście zawsze w jakimś w jakiejś części do
26:29
niego należał, ale chodzi tutaj o to, że nie lubił być
26:33
szufladkowanie wolał stać gdzieś tam z boku i robić swoje.
26:36
Oczywiście taka niechęć do świata sztuki nie była dobrym
26:39
ruchem, bo wiązało się to też z problemami finansowymi z jakimś
26:43
tam wykluczeniem, ale na szczęście znalazł go mecenas
26:46
jego już potem przyjaciel, co pozwoliło mu spokojnie tworzyć.
26:51
To w ogóle. Jest tam jakaś bardzo zawiła
26:53
historia z tymi akademickimi klimatami.
26:56
Bo on potem już był gdzieś jakimś profesorem, ale on też
26:58
nie chciał w ogóle z Paryża wracać do Czech, bo Paryż był
27:02
jego miejscem na ziemi, więc to tam nic ciekawego, to ja
27:06
czytałam, to sama się mieszałam, więc wolę wam też nie nie
27:09
pomieszać tutaj, bo jeżeli chodzi o sztukę, no to jest taki
27:13
krótki okres, tak zwany maszyniści i zaczyna on malować
27:18
dynamizm miasta, maszyny, fantastykę, jakieś tam dziwne
27:22
koła zębatki, ale szybko wraca do takiej czystej ulubionej
27:25
abstrakcji. Ma być prosto szlachetnie z
27:28
czystymi barwami i w latach w ogóle dwudziestych sam mówił, że
27:32
abstrakcja to eliminacja. Ważne są tylko interakcji między
27:37
liniami a tłem. No i właśnie ten okres maszynowy
27:41
czarno biały nie trwał długo, bo jednak barwa była żywiołem kubki
27:47
i moi drodzy to już któryś artysta z rzędu, który przeżył
27:50
obie wojny. Może dlatego, że najczęściej
27:52
wybieram właśnie z tego okresu artystów, bo było ich tam po
27:56
prostu najwięcej, którzy mnie interesowali.
27:58
Ale tym razem kubka drugą wojnę światową spędził w domu swojej
28:02
żony, Odpoczywając i relaksując się w gronie najbliższych.
28:06
No bo kiedy wojna się skończyła, no to on miał 75 lat, a już przy
28:10
pierwszej wojnie był ponad normę.
28:12
Jeżeli chodzi o bycie żołnierzem, więc nie dziwne, że
28:16
nie brał w niej udziału. No ale za to w tym czasie miało
28:20
miejsce wiele jego wystaw. Franciszek Kupka był ceniony w
28:24
Paryżu i nie tylko, bo Czechy kupiły jego wiele dzieł.
28:29
Paryż zresztą też inne nowojorskie Muzeum of Modern art
28:33
i w ogóle się zastanawiam jak to przeczytałam, czy czy ja
28:37
widziałam kupkę jak byłam w mamie czy akurat tam były wtedy
28:40
wystawione jego dzieła? Także faktycznie za życia kupka
28:44
został doceniony, no bo największe muzea posiadały po
28:47
prostu w kolekcji jego dzieła i było naprawdę sporo wystaw
28:52
Franciszka. Każdym razie na tym kończy się
28:56
życie Franciszka. Kubki umiera 24 czerwca w 1957
28:59
roku dzięki tak naprawdę swoje ukochanej żonie.
29:05
Jego prace trafiają do paryskiego muzeum i wielokrotnie
29:08
ona organizuje jego wystawy sztuki, by nikt o tym nie
29:12
zapomniał. Pewnie po prostu też ma prawa
29:14
autorskie do wszystkiego i powiem wam tak nie do końca
29:19
chciałam opisywać wam jego dzieła abstrakcyjne, bo o
29:22
abstrakcji nie jest łatwo mówić sztukę trakcyjną nazwałabym po
29:27
prostu sztukę, która nie przypomina ani nie sugeruje
29:30
rzeczywistości, więc o czym mogę wam powiedzieć o kolorach?
29:33
Ewentualnie myślę, że jednak zagadnienie.
29:36
Tego, w jaki sposób doszedł do abstrakcji, jest chyba
29:40
ciekawsze, ale takie najbardziej znane, żebyście wiedzieli mogli
29:46
sobie pooglądać nie tylko u mnie na Instagramie.
29:49
To jest amfora Fuga w 2 kolorach układ żółtych i szarych linii,
29:54
katedra mocny bodziec czy kształt niebieskiego w ogóle
29:58
kształt niebieskiego? Bardzo fajne tytuł, a Katedra
30:00
wydaje mi się, że to jest jeden z bardziej znanych obrazów,
30:03
które ja kojarzę osobiście. Chyba nie Jestem wielką fanką
30:06
jego sztuki, szczególnie tej abstrakcyjnej, bo ta gdzieś tam
30:10
w klimacie symbolizmu. Była dosyć ciekawa, ale
30:13
zdecydowanie jego sztuka była przełomowa, więc chciałam wam o
30:17
nim opowiedzieć. Po prostu mam nadzieję, że miło
30:19
wam się słuchało i że zagłębić się w temat kupki.
30:22
Jeżeli was oczywiście zainteresował także moi drodzy,
30:26
to już koniec podcastu. Dziękuję wszystkim moim
30:29
niewinnym słuchaczom moim wspaniałym niewinnym patronom.
30:33
No i co mogę wam życzyć? Po prostu wesołych świąt?
30:37
Czy obchodzicie, czy nie obchodzicie po prostu miłego,
30:40
wolnego, no i dużo krokieciki? I relaksu.
30:45
A jak jednak obchodzicie święta? No to powodzenia przy rodzinnych
30:49
stołach, żeby tam za dużo nie było biadolenia.
30:53
Ja jak słyszycie, Jestem nadal chora i piję herbatkę, więc
30:56
dzisiaj bez siku, ale może ktoś z was go właśnie wznosi?
31:00
Także za mnie też poproszę słyszymy się już za tydzień w
31:04
kolejnym odcinku Pa.