Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas Podcast: Stress bij kleine kinderen
Transcript
- 0:00SPEAKER_00: Mama, welkom in de podcast van Mama Paas.
- 0:08SPEAKER_00: Ik ben Tine de Donder en ik ben de gastvrouw van deze podcast.
- 0:14SPEAKER_00: Wat mag je hier allemaal verwachten?
- 0:16SPEAKER_00: Wel, in elke aflevering komt er een ander thema aan bod.
- 0:20SPEAKER_00: Allemaal overgoten met ons typisch mama Paas stausje.
- 0:23SPEAKER_00: Wij brengen een combinatie van zowel mamaverhalen als experten die aan het woord komen.
- 0:29SPEAKER_00: Herkenbare verhalen dus en bruikbare oplossingen en tips.
- 0:34SPEAKER_00: Geniet ervan.
- 0:41SPEAKER_00: Het onderwerp van vandaag is stress en piekergedachten bij kleine kinderen.
- 0:46SPEAKER_00: Daarvoor heb ik vandaag Liesbethe Smet uitgenodigd, kinderpsychologe en gedragstherapeuten met een eigen praktijk.
- 0:52SPEAKER_00: Iemand die dus regelmatig met dit probleem geconfronteerd wordt, denk ik.
- 0:56SPEAKER_00: Dag Liesbet, welkom.
- 0:57SPEAKER_00: Hallo, echt inast.
- 0:59SPEAKER_00: Hallo, zeg eerst eens even: stress, wat is dat eigenlijk precies?
- 1:03SPEAKER_01: Ja, stress is iets wat we inderdaad vandaag de dag veel horen en we te maken krijgen, zowel bij volwassenen als ook wel bij kinderen, ook wel kleinere kinderen.
- 1:13SPEAKER_01: Als mensen in de praktijk aanmelden, is dat vaak niet meteen met stress, maar met andere klaar, zoals woedebuien of agressie of dwang of tiks.
- 1:23SPEAKER_01: Omdat dat vaak de stress als oorzaak heeft.
- 1:27SPEAKER_01: Dus vind ik het vaak ook wel helpend om aan ouders even te kaderen van waar die stress komt en hoe dat zit in onze hersenen.
- 1:34SPEAKER_01: En heel eenvoudig weg uitgelegd, probeer ik het dan uit te leggen als onze hersen opgebouwd zijn uit twee grote delen.
- 1:43SPEAKER_01: Ons onderbrein eigenlijk, wel een beetje bij de oer mensen, ook al het dominante aanwezige brein, was dat in staat voor onze impulsen, onze reflexen, onze emoties, maar ook onze noden.
- 1:57SPEAKER_01: Als er een tijger kwam, dat dat onderbrein actief werkt op gevaar.
- 2:02SPEAKER_01: Da is ook ons stresssysteem, ons angstsysteem, wat daarmee samenhangt.
- 2:06SPEAKER_01: En dan we ons bovenbrein, dat eigenlijk met de evolutie meer groter geworden is en dat instraat voor ons plannen en ons denken en onze impulsen beheersen en onze empathie.
- 2:16SPEAKER_01: Als we stress hebben, dan is dat ons onderbrein, dat stresssysteem, dat helemaal actief wordt en hormonen afscheid als adrenaline en cortisol.
- 2:26SPEAKER_01: Als dat even is, dan is dat niet zo erg en hoort bij het leven, dat is normaal.
- 2:30SPEAKER_01: Maar als dat heel fel is of heel lang, dan gaat dat echt helemaal onze bovenbrein domineren, dat we niet meer kunnen nadenken, onze impulsen niet kunnen beheersen.
- 2:38SPEAKER_01: Ons lichaam krijgt allerlei signalen.
- 2:41SPEAKER_01: Onze hartslag gaat omhoog.
- 2:42SPEAKER_01: We beginnen te zweten, onspieren worden gespannen door die stresshormonen.
- 2:47SPEAKER_01: Kort gezegd is dat stress.
- 2:49SPEAKER_00: Ja, en vanaf welke leeftijd kan je zoiets hebben?
- 2:52SPEAKER_01: Ja, eigenlijk ervaren baby's al stress, omdat eigenlijk de geboorte een eerste grote stressvolle ervaring is, eigenlijk ook al in de buik kunnen kindjes stress ervaren.
- 3:03SPEAKER_01: Baby's ervaren stress als ze honger hebben, noodheben aan nabijheid, moe zijn en ze kunnen dat nog niet uiten.
- 3:11SPEAKER_01: Dus dan is dat wenen en elke ontwikkelingsfase een beetje een stressfactoren.
- 3:16SPEAKER_01: Denk aan bijvoorbeeld aan peuters die heel veel op die autonomie gericht zijn, ik het doen zelf doen, maar nog niet die woorden hebben om dat ook allemaal te zeggen.
- 3:24SPEAKER_01: Of het kun je.
- 3:25SPEAKER_01: Dan komt er ook een stukje stress bij kijken.
- 3:28SPEAKER_01: Bij kleuters ook, die het dan ook allemaal willen zelf doen, of je ook al meer rond vriendschappen beginnen stress te krijgen, zoals op elke leeftijd.
- 3:36SPEAKER_01: Kan dat wel.
- 3:37SPEAKER_01: En op zich is dat niet erg stress hoorde stukje bij het leven, en is ook normaal en nodig om even onze focus te blijven, om die een toets goed te doen, of ons te focussen op die voetbalmatch.
- 3:50SPEAKER_01: Dus dat eigenlijk niet zo erg is, maar als het te lang is en te veel en chronisch, eigenlijk, dat blijven een nadelige gevolgen in.
- 3:59SPEAKER_00: Ja, daar gaan we het straks zeker verder over hebben.
- 4:01SPEAKER_00: Maar piekeren, is dat eigenlijk ook zoals bij stress?
- 4:05SPEAKER_00: Is dat ook iets wat je al van beide geboorte kan doen?
- 4:08SPEAKER_01: Ja, pieker is meer rond gedachten.
- 4:12SPEAKER_01: En het kunnen onderscheid maken tussen ik en mijn gedachten, dat komt eigenlijk maar later en met ontwikkeling van meer dat bovenbrein, dat nog volop in ontwikkeling is bij kinderen.
- 4:25SPEAKER_01: Dus kleuters, ik heb zelf tijdens een vierjarige kleuter, die zelf vrij ook gevoelig is en die wel al wel een keer durft te piekeren, en dat was ook een peuter die heel onzeker was en een baby die veel weende.
- 4:37SPEAKER_01: Dus dat is een beetje de signalen van later piekeren, denk ik zo, die dat nu aan bod komen in het veel nadenken en het onspanningshoofdpijn hebben bij hem en zich straps zenuwachtig maken voor dingen.
- 4:51SPEAKER_00: Zou je dan zeggen dat elk kind wel eens piekert?
- 4:53SPEAKER_00: Want bij volwassenen is dat wel zo, iedereen piekert wel eens?
- 4:57SPEAKER_01: Ja, ik denk wel dat iedereen naar een stuk.
- 5:00SPEAKER_01: Elk kind zal wel een keer piekeren.
- 5:02SPEAKER_01: Maar het is allemaal, elk kind is anders en een kind staat niet alleen in zijn omgeving.
- 5:08SPEAKER_01: Dus het is heel belangrijk, wat is de persoonlijkheid van dat kind?
- 5:12SPEAKER_01: En hoe is die omgeving, hoe gaat de omgeving daarmee om?
- 5:15SPEAKER_01: Hoe reageert die omgeving?
- 5:17SPEAKER_01: En zijn er andere stressoren, die piekeren nog kunnen erger maken, of is dat eenmalig?
- 5:22SPEAKER_01: Dus er zijn zeker verschillen in.
- 5:24SPEAKER_01: Denk maar aan de hooggevoelige kinderen, waar het toch tegenwoordig veel over gaat.
- 5:29SPEAKER_01: Dat zijn wel kinderen die heel veel prikkels opnemen en die al vanuit die gevoeligheid en die interne prikkelverwerking, die heel intens is, ook wel rapper gaan piekeren.
- 5:40SPEAKER_01: Ja, dus die zijn dan ook gevoeliger aan stress.
- 5:42SPEAKER_01: Ja, absoluut.
- 5:43SPEAKER_01: Dat stresssysteem gaan veel rapper in actie schieten.
- 5:46SPEAKER_01: Zijn er nog kinderen die gevoeliger zijn aan stress?
- 5:50SPEAKER_01: Ik zie in de praktijk bij mij vaak zijn dat kinderen die een bepaalde diagnose hebben, zoals kinderen met ADHD of autismespectrumstoornissen, omdat die vanuit hun diagnose.
- 6:02SPEAKER_01: Ja, die stressgevoeligheid wel wel verder hebben, dat is eigenlijk een ADHD, dat ze al prikkels rapper voelen en verder voelen.
- 6:11SPEAKER_01: En bij autisme is dat eigenlijk ook zo.
- 6:13SPEAKER_01: Maar even goed bij kinderen met een leerstoornis, die gevoelig zijn aan falangst, net wat meer als andere kinderen, gaan rapper last hebben van stress en piekeren.
- 6:23SPEAKER_01: Dus bij kindjes met een bepaald labeltje, maar dat hoeft niet per se zo te zijn.
- 6:28SPEAKER_01: Ook kinderen met een gevoeligere persoonlijkheid, op zich van niet zo'n grote stressor, in onze ogen, dat dat wel voor hun grote stressor kan zijn.
- 6:36SPEAKER_01: Dus een label hoeft niet, maar een persoonlijke gevoeligheid kan even goed.
- 6:40SPEAKER_01: Maar een kind is een kind in een omgeving, dus die omgeving kan ook een opstapeling geven van stressoren, bij kinderen die misschien niet per se supergevoelig zijn, maar dat wel kunnen worden door een nieuwe school en een verhuis en een verbouwing of ouders uit elkaar gaan.
- 6:56SPEAKER_01: Veel ruzie met vriendjes, dus ook al die opstapelingen, kunnen wel zorgen voor belasting, spanning en stress.
- 7:04SPEAKER_00: Ja, je kunnen ook stress geven.
- 7:06SPEAKER_00: Nu, Lisbeth, ik ben heel benieuwd, wat kunnen we eraan doen als ouder?
- 7:10SPEAKER_00: Vertel eens.
- 7:12SPEAKER_01: Ja, om te beginnen, het is een hele evidente, denk ik, maar wel heel belangrijk is om voldoende basisrust in te bouwen voor onze kinderen met voldoende slaap.
- 7:23SPEAKER_01: Klinkt heel logisch, maar ik vind het belangrijk om nog eens te benadrukken, want in onze druk rushmaatschappij, waarin we en naar school moeten en naar vriendjes en hobby's en ook alle coole programma's moeten gezien hebben, mijn kleuteren moeten ook allemaal precies.
- 7:38SPEAKER_01: Is ze allemaal heel druk druk druk.
- 7:40SPEAKER_01: En is ja een beetje basisrust ook gewoon nodig.
- 7:43SPEAKER_01: Dus niet te druk programma maken, kan echt wel preventief werken, om ook gewoon kinderen wat rustiger te krijgen en hun spanning naar beneden te halen, sowieso als we moe zijn, ook wij als volwassenen zijn aan prikkelbaar en zijn minder opgewassen tegen die stressvolle situaties.
- 7:59SPEAKER_01: Dus niet te veel programma.
- 8:01SPEAKER_01: Als er hobby's zijn, dat is sowieso goed voor kinderen, ook voor hun ontspanning, maar benadruk op ontspanning.
- 8:08SPEAKER_01: En laat ze hun hobby kiezen en niet per se ik wil dat mijn kind piano doet.
- 8:12SPEAKER_01: Dus we gaan hem ook als hobbypiano laten volgen.
- 8:15SPEAKER_01: Je mocht dat ouder doen, maar als dat voor een kind niet ontspannend is en meer een stressfactor is, dan is dat eigenlijk geen basisrust of geen ontspanning.
- 8:23SPEAKER_01: Dus vind ik wel belangrijk dat ze dan dat ook kunnen kiezen.
- 8:27SPEAKER_01: En laten ze ook gewoon af en toe thuis zijn en zich een keer vervelen, want dat stimuleert ook gewoon de fantasie en de creativiteit, wat belangrijk is om een keer met hun eigen speelgoed ding te mogen doen en rustig te worden.
- 8:39SPEAKER_01: Ik weet dat het niet in alle huishoudens even rustig is, als er kleinere kindjes rondlopen of een verbouwing.
- 8:46SPEAKER_01: Dus lijkt het mij belangrijk om toch ook thuis in die basisrust, als dat niet zo basisrustig kan zijn, zo'n fijn plekje in te bouwen, voor een alleenplekje, waar dat rust kunnen komen, ingewicht met wat knuffels of boekjes of fijn speelgoed voor hen.
- 9:01SPEAKER_01: Of gaat zo in IKEA van die schelpen die je zo kunt dichtdoen dat ze zo kunnen inkruipen, echt in hun alleenplekje, alleen bij de zoon zegt soms, ik wil alleen zijn en ze moeten even daarin ontprikkelen in ontladen.
- 9:13SPEAKER_01: Ik vind het ook belangrijk om nog aan te vullen over die basisrust, is belangrijk, voldoende voorspelbaarheid en structuur.
- 9:19SPEAKER_01: Dat is voor alle kinderen belangrijk, absoluut, maar voor kinderen die gevoelig zijn aan spanning, stress en piekeren.
- 9:25SPEAKER_01: Ik vind dat toch extra belangrijk, omdat kinderen moeten kijven op hun dag en ze moeten opstaan en hun botrameten en in de klas dat liedje zingen, en ze moeten op de speelplaats en hun jas aan doen.
- 9:34SPEAKER_01: En dat is voor ons allemaal zo evident, maar als ze allemaal moeten moeten, dat hun hersenen ook allemaal moeten opslaan.
- 9:41SPEAKER_01: En als er dan thuis voldoende structuur en voorspelbaarheid is, dat ze eigenlijk in hun hersenen weten van dat komt, dan kunnen die hersenen gewoon rustig zijn en moeten ze geen stress opbouwen voor onvoorspelbare dingen.
- 9:52SPEAKER_01: Dus die structuur, voorspelbaarheid, maar ook in zo'n avondritueel, zie ik daar ook in, dat je eigenlijk rustig mooi een dag afsluit, echt ook tijd voor neemt om dan even op één tijd met je kind dat te doorlopen.
- 10:03SPEAKER_01: Dat ze weten, het is eerst, bij ons is dat dan thuis, op pyjama, toilet, tanden poetsen en nog een melkje drinken met een veraltje.
- 10:11SPEAKER_01: Dat weten ze en geven dan ook gewoon rust, die voorspelbaarheid.
- 10:14SPEAKER_01: Omdat je in de avondritueel ook weer opnieuw de dag kunt, bijvoorbeeld een keer kunt overlopen, vond je leuk of niet leuk, of een spelletje of een verhaaltje.
- 10:23SPEAKER_01: Dat je kunt bevragen over hun situatie.
- 10:27SPEAKER_01: En dat zorgt dan voor minder piekeren s'nachts?
- 10:30SPEAKER_01: Dat kan zeker.
- 10:32SPEAKER_01: Het is heel belangrijk om als ouder daar tijd voor te maken.
- 10:35SPEAKER_01: Bij sommige kinderen is dat bij het avondritueel, maar bij andere kinderen kan dat zijn, ook in de auto of zo.
- 10:40SPEAKER_01: Als je naar huis raid van school of in een bakfiets, dat ze niet per se je moeten nakijken, omdat dat gesprek soms wel lastiger kan zijn.
- 10:48SPEAKER_01: Maar het ontladen op een moment kan helpen, want het moet eruit.
- 10:52SPEAKER_01: Emoties, dat is een beetje emoties, spanning, stress, dat moet eruit.
- 10:57SPEAKER_01: Dat is een beetje als we dat willen wegstoppen.
- 10:59SPEAKER_01: Als een bal dat we onder water willen duwen, maar dat komt altijd toch weer boven op een manier.
- 11:04SPEAKER_01: Het is beter om het eigenlijk op voorhand op een gezonde manier eruit te laten komen in gesprek of via spel of verhaal, dan het te onderdrukken dat het dan lastiger uitkomt achteraf.
- 11:15SPEAKER_00: En daar kunnen wij als ouder bij helpen.
- 11:17SPEAKER_00: Ja, absoluut.
- 11:18SPEAKER_00: Oké, Lisbeth, zo dadelijk praten we verder.
- 11:20SPEAKER_00: Eerst even tijd voor onze sponsorboodschap.
- 11:24SPEAKER_00: Wil je graag meer advies en tips van experten of herkenbare verhalen van andere ouders lezen?
- 11:31SPEAKER_00: Volg dan Mama Baas op Facebook en Instagram.
- 11:34SPEAKER_00: En ken je bovendien onze webshop.
- 11:36SPEAKER_00: Je vindt daar al onze boeken en unieke cadeau en verwend ideeën voor jezelf, je kids, familie en vrienden.
- 11:45SPEAKER_00: Lisbeth, we praten in deze podcast nog altijd over stress en pieker bij kleuters, voornamelijk.
- 11:50SPEAKER_00: Dan ben ik heel benieuwd.
- 11:51SPEAKER_00: Welk gedrag kan je zo zien bij kinderen of kleuters met stress?
- 11:56SPEAKER_01: Ja, dat is eigenlijk tweezijdig.
- 11:59SPEAKER_01: Ik vergelijk het eigenlijk graag met de metafoor van de ijsberg, waarbij het ijsbergstukje daar boven het water uitsteekt, het gedrag is dat we zien dat we kunnen opmerken.
- 12:10SPEAKER_01: Vaak zijn dat bij jongere kinderen echt vaak de woede aanvallen, agressie, maar ook pesten en roepen en slaan.
- 12:18SPEAKER_01: Maar het kan ook even goed uit het naar binnen gekeerde gedrag zijn, zoals het piekeren, maar ook lichamelijke klachten, zoals buikpijn en hoofdpijn, misselijk worden.
- 12:30SPEAKER_01: Dat valt dan iets minder op, maar wel heel belangrijk om daar ook oog voor te hebben dat mogelijks ook wel aan die stress gelinkt kan zijn, wat dan onder dat watlak zit.
- 12:38SPEAKER_01: Denk aan een Titanic, waarbij dat een supergrote ijsroot was, onder water, waarbij dat de woede vele oorzaken hebben, maar ik zie toch vaak dat een stuks ergens te maken heeft met spanning en stress.
- 12:51SPEAKER_01: Dat voor frustratie zorgt en dan zit in dat gedrag.
- 12:55SPEAKER_01: Dat is heel vaak waar mensen in de praktijk ook mee aanmelden, van mijn kind heeft woede aanvallen of mijn kind heeft altijd maar buikpijn, dat we dan gaan kijken, wat naar de oorzaken van.
- 13:04SPEAKER_01: Want je kunt ook maar te goed inspelen op dat gedrag, op wat je ziet, als je wat de oorzaak is.
- 13:10SPEAKER_01: Want als we enkel gaan inspelen op het gedrag, denk maar bij buikpijn een pilletje geven, of bij agressie straffen of belonen, dan zijn we enkel maar op het symptoom aan het bestrijden en ze hebben niet de oorzaak aan het aanpakken, zijn we niet effectief bezig.
- 13:27SPEAKER_01: En ook zo'n typische dat ik heel vaak ouders voor zeggen van ja, maar ja, op school doet hij dat niet.
- 13:32SPEAKER_01: Er is mijn kindje superbraaf, of bij vriendjes, het voorbeeld, maar thuis krijgen we de volle laag.
- 13:39SPEAKER_01: En dat klinkt dan zo heel contradictorisch, maar ik zeg tegen mensen van het is eigenlijk echt een compliment.
- 13:44SPEAKER_01: Je zegt kijkt hoe bezig, want een kind voelt zich bij u op zijn of haar gemak, je zet een veilige haven, waar die ontprikkeling en die spanning allemaal mag en kan loskomen, want kinderen geloven van je mama, ik kan dat hier doen, je ziet me onvoorwaardelijk graag.
- 13:57SPEAKER_01: En dan klinkt dat natuurlijk gemakkelijk, want je zit er wel mee als mama.
- 14:02SPEAKER_01: Maar eigenlijk moet je het zo zien en zo te bekijken vanuit die ijsberg en wat is de oorzaak en wat heeft mijn kind nu eigenlijk nodig, is dat belangrijk om daar effectief op in te spelen en die spanningen te laten zijn, te ontladen, en vooral zoeken naar de oorzaak.
- 14:17SPEAKER_01: Het ene kind is dat ruzie op school, het andere kind is dat mijn botrammen waren niet lekker, het andere kind is dat nog van ik kan me een toetsen niet, of die voetbalmatje was moeilijk, of een opstapeling van al die kleine beetjes, een beetje het broken cookie-syndroom.
- 14:31SPEAKER_01: Ik kom thuis en het laatste koekje in de koekentroom al is gebroken, uitbarsting.
- 14:35SPEAKER_01: Dan is dat niet een koekje, of dan is dat inderdaad een ontlading van heel veel opgestrapelde spanningen.
- 14:40SPEAKER_01: En dat weten helpt mij als mama ook, omdat soms, natuurlijk, zo'n kind dat spanning toont, dat is een actierectie.
- 14:51SPEAKER_01: En dat is ook echt dan vaak reageren als ouder, spreek ook uit ervaring.
- 14:56SPEAKER_01: Met je stressrespons, je onderbrein het dan overneemt op het onderbrein van dat kind, dat dominant is, want die volgroeid dat bovenbrein.
- 15:04SPEAKER_01: En dan krijg je een stresscirkel eigenlijk.
- 15:06SPEAKER_01: Het belangrijk is om zelf als ouder rustig te worden.
- 15:09SPEAKER_01: Dat klinkt ook weer heel gemakkelijk, maar even een ouderlijke time-out, als ademhalen en terug in verbinding komen met mijn bovenbrein.
- 15:19SPEAKER_01: Wat heeft mijn kind nodig?
- 15:21SPEAKER_01: Hoe kan ik mij nu inleven in mijn kind en we gaan het hier aanpakken, dat kan ook helpend zijn.
- 15:27SPEAKER_00: Wat vind je dan zo'n goede reactie als je ziet dat je kind echt gestresseerd is, en het toont zich door een driftbuien bijvoorbeeld.
- 15:34SPEAKER_01: Heel belangrijk is klinkt echt gemakkelijker dan gedaan, zelf rustig blijven.
- 15:40SPEAKER_01: Je onderbrein niet de bovenhand laten nemen, want kinderen gaan reageren vanuit hun onderbrein.
- 15:46SPEAKER_01: En als jullie constant reageren met je onderbrein op onderbrein, dat blijft toch gewoon een stressreactie.
- 15:50SPEAKER_01: Dus eerst rustig worden, weten waar dat gedrag vandaan komt, even kunnen kaderen.
- 15:57SPEAKER_01: Vooral niet het afstraffen en niet zeggen van die nozen, dat gaat wel over, dat is toch belachelijk.
- 16:05SPEAKER_01: Want voor dat kind is dat niet belachelijk.
- 16:07SPEAKER_01: En elke emotie mag er zijn, hoe jong kinderen ook zijn.
- 16:10SPEAKER_01: Heel belangrijk is om dat gewoon te erkennen.
- 16:12SPEAKER_01: En heel vaak zie ik het herkennen van die emotie, dat is lastig.
- 16:17SPEAKER_01: Dat is toch spannend.
- 16:18SPEAKER_01: Zak zal dat een feestje gaan, dat het ook gewoon heel helpend is.
- 16:22SPEAKER_01: En het is ook gewoon heel belangrijk om mijn kinderen te leren kennen.
- 16:27SPEAKER_01: Het is niet omdat je zo'n keer reageert, dat je dat niet kunt herstellen.
- 16:30SPEAKER_01: Dat zal normaal zo zelf mooi zijn en een keer uit onze slof schieten, en daarna kunnen herstellen van mama heeft een beetje geroepen, dat mocht u wel niet, dat was echt lastig voor u.
- 16:39SPEAKER_01: En dan kun je opnieuw aangaan, dat gesprek.
- 16:43SPEAKER_01: En ik denk ook dat hun kind leren kennen.
- 16:45SPEAKER_01: En als je investeert in de band met je kind en echt die verbinding hebt en echt die veilige haven zijn, dan gaan kinderen ook wel naar u komen als ze zich niet goed voelen en dan gaan ze ook mee in gesprek kunnen gaan, hoe klein dat ze ook zijn, maar het gaat echt over het leren kennen.
- 17:00SPEAKER_01: Als ik denk aan mijn eigen kleuter, die vorig jaar op zijn drie jaar naar zijn eerste verjaardagsfeestje mocht.
- 17:06SPEAKER_01: Kun je daar keihard naar uit.
- 17:07SPEAKER_01: Dus stress kan ook positief zijn, dat was een positieve spanning.
- 17:11SPEAKER_01: Maar je voormiddag voor een verjaardagsfeestje.
- 17:13SPEAKER_01: Oh, dat kind had hoofdpijn.
- 17:16SPEAKER_01: Mama, ik voel me niet goed echt in bed moeten gelen.
- 17:18SPEAKER_01: Ik dacht alle, dat is jammer.
- 17:20SPEAKER_01: Want omdat dat feestje ga ik er zo hard naar uit moet gaan rusten.
- 17:25SPEAKER_01: En achteraf was ze allemaal een keig of feest en besef ik achteraf zelf als mama van het was gewoon echt spanning, spanningshoofdpijn en positieve stress.
- 17:35SPEAKER_01: Maar het is niet, omdat ik het hoor te weten, dat ik het ook allemaal echt weet als mama en het is ook echt uw kind leren kennen.
- 17:41SPEAKER_01: Mijn peututer is dan veel losser en denk dat dat bij hem minder gaat zijn.
- 17:47SPEAKER_01: Het belangrijk is ook om daarmee te anticiperen.
- 17:50SPEAKER_01: En ik weet ook wel, als mijn kleuter van zijn verjaardagsfeestje komt, ja, moet ik gewoon niks anders plannen.
- 17:54SPEAKER_01: Dan gaan we een keer in bos wandelen of gaan we een keer even rustig thuis zijn en die basisrust inbouwen, want te veel willen doen, dan maakt het ook weer de ontploffing waarschijnlijk.
- 18:05SPEAKER_00: Zijn er zo nog dingen die je kan doen als ouder en wandeling, zeg je, of gewoon rustig thuis zijn, wat kan je zo nog doen?
- 18:11SPEAKER_01: Ja, wat ik heel belangrijk vind, bijvoorbeeld, als je gevoelt van ze zijn echt aan het overspannen aan het geraken, is hen rustig krijgen.
- 18:18SPEAKER_01: Dus als je zelf rustig bent en er zelf rustig aan te halen, kan je ook echt al gemakkelijk met je kinderen, die ademhalingsoefeningen doen, als ze daar klaar voor zijn.
- 18:28SPEAKER_01: Sommige kinderen worden rustig van echt fysiek actief bezig te zijn, zoals drie keer in de tuin rondlopen, of een keer voetballen of springen of wandelen.
- 18:40SPEAKER_01: Maar anderen worden echt ook rustig van zelf in die ademhalingsflow komen, terug rustig worden.
- 18:48SPEAKER_01: En ik vind het wel het goeie dat kinderjogen en zo, dat ze zo meer in aan het worden, of dat wordt zo meer rond gedaan.
- 18:54SPEAKER_01: Ik vind het eigenlijk wel super goed.
- 18:55SPEAKER_01: Want vroeger dacht ik ook zelf van mindfulness en zo, dat is zo ga je te wel een zoek.
- 19:00SPEAKER_01: Maar dat is niet.
- 19:01SPEAKER_01: Ik ben daar zo meer over gaan opzoeken.
- 19:03SPEAKER_01: En ik pas het zelf ook toe, en dat is ook echt wetenschappelijk onderbouwd.
- 19:06SPEAKER_01: De ademhalingsoefeningen en mindfulness.
- 19:08SPEAKER_01: Ook voor kleuters echt wel effectief is, omdat dat inwerkt op het onderbrein, waar ik het al over had, in hersenstam, dat eigenlijk in verbinding staat met dat heel primitieve brein, dat voor onze stress zorgt.
- 19:20SPEAKER_01: Als we dat rustig krijgen, ook bij kleuters, dan werkt dat.
- 19:24SPEAKER_01: En dat kunnen heel simpele ademhalingsoefeningen zijn, wat ik zelf aan mijn vierjarige toe, is bijvoorbeeld voor hij gaat slapen, of als hij even wild is, dan neem ik hem vast, dat hij mijn ademhaling ook voelt om mee te correguleren, als ze dat nog niet zelf kan.
- 19:41SPEAKER_01: En dan ook samen, de buikademhaling te doen en we zeggen van kijk, je buik is een ballon.
- 19:45SPEAKER_01: Als we inademen, dan wordt onze buik dik, een grote ballon.
- 19:50SPEAKER_01: En als we uitademen, dan blazen we alle lucht uit die ballon.
- 19:56SPEAKER_01: Dan laat ik zijn handjes erop leggen, dat we ook echt mee kan voelen.
- 20:00SPEAKER_01: Of de harde en de slappe spaghetti, voor we spaghetti koken, is die hart, dan spannen we ons helemaal op en dan worden we die harde spaghetti, en dan worden we in de pan gegooid, in de kookpot, en dan worden we gekookt en worden we slappen spaghetti, dus die opspanning en die ontspanning.
- 20:17SPEAKER_01: Of als hij nu gaat slapen, doen we de bodyscan soms zo, als zo van bewege beneden aan de voetjes, je gaat je tenen laat krullen en ontspannen.
- 20:25SPEAKER_01: En dan gaan we naar onze voeten.
- 20:27SPEAKER_01: We gaan die in de matras duwen en ontspannen.
- 20:29SPEAKER_01: En zo aan ons hoofd.
- 20:31SPEAKER_01: Dat zijn heel simpele dingen waarop hij dan zegt.
- 20:34SPEAKER_01: Mama, nu ben ik nog niet boerzen, maar dat gaat het niet om zijn gigantisch.
- 20:38SPEAKER_01: En nu zijn we rustig en dan zijn onze ontspanningen van de dag wat af.
- 20:42SPEAKER_01: En ja, zijn we gewoon meer mindful en rustig, en ons onderbrein is meer in balans om te gaan slapen en rustig te zijn.
- 20:50SPEAKER_01: En die dingen helpen echt tegen stress.
- 20:52SPEAKER_01: Ja, dat is echt ook aangetoond.
- 20:54SPEAKER_01: En ik vind dat heel boeiend en keihard hoe het er meer aandacht voor is.
- 21:00SPEAKER_00: Ja, Elisbeth, jij bent therapeut, dus dat betekent dat er ook via therapie iets aan te doen is.
- 21:05SPEAKER_00: Dat is dan als deze soorten oefeningen niet echt werken, of wanneer komen mensen dan naar een therapeut?
- 21:11SPEAKER_01: Die oefeningen werken, maar soms weten mensen het ook gewoon niet zo goed, of is er geen tijd voor thuis of vergeten te zetten, of zijn er andere zaken die ze belangrijk vinden, of zijn kinderen zodanig in een stresscirkel geraakt, zal ik zeggen, dat er inderdaad wel wat meer nodig is.
- 21:27SPEAKER_01: Ik ben cognitief gedragstherapeut, dat moet eigenlijk zeggen, dat ik heel veel ga inzetten op de relatie tussen een gebeurtenis en we hebben daar gedachten bij en bepaalde gevoelens en dan gaan we een bepaald gedrag vertonen.
- 21:40SPEAKER_01: En eigenlijk zijn al onze gedachten altijd een interpretatie van een situatie.
- 21:46SPEAKER_01: Ik werk soms vaak met foto's en verschillende kinderen dezelfde situatie toon.
- 21:50SPEAKER_01: En iedereen met dan een gedachtenballon bij en bepaalde emoties.
- 21:55SPEAKER_01: Dat ze moeten invullen van wat denkt hij en wat voelt hij.
- 21:57SPEAKER_01: En iedereen gaat daar een andere invulling aan geven.
- 22:00SPEAKER_01: Iedereen gaat gedachten maken en gevoelens op basis van een situatie.
- 22:04SPEAKER_01: En dus eigenlijk in de gedragstherapie dat we gaan werken aan wat zijn mijn gedachten en hoe voel ik mij daarbij, en te leren die samenvallen met die gedachten aan anders leren denken.
- 22:15SPEAKER_01: Want een positieve mind, positieve gedachten, maken ook echt dat we ons anders voelen.
- 22:20SPEAKER_01: Ik vind dat super krachtig, ook wetenschappelijk aangetoond van die therutische stroming.
- 22:25SPEAKER_01: Onze hersenbanen zijn superflexibel, we kunnen altijd blijven leren.
- 22:28SPEAKER_01: Dus als we altijd in die negatieve hersenbaan, negatieve gedachten gaan zitten, dan gaan we ook nooit positiever kunnen denken en minder omgaan met stress.
- 22:37SPEAKER_01: Maar als we dat kunnen vormen naar dat zijn gedachten, ik val daar niet mee samen, dat zijn mijn gedachten.
- 22:41SPEAKER_01: En ik kan mijn negatieve gedachten ombuigen, dat ga ik niet negeren, maar ombuigen naar positieve gedachten, dan zijn we veel beter gewapend.
- 22:48SPEAKER_01: Maar natuurlijk, bij peuters is dat niet zo gemakkelijk.
- 22:52SPEAKER_01: Het is eigenlijk vanaf gepakt de derde kleuterklas, dat kinderen echt kunnen leren dat ze niet over hun gedachten kunnen spreken.
- 23:01SPEAKER_01: Maar als het dan over kleinere kinderen gaat, dan werk ik veel meer samen met de ouders.
- 23:05SPEAKER_01: Ik vind dat sowieso altijd heel belangrijk, als kinderpsycholoog om ouders omgeving te werken.
- 23:10SPEAKER_01: Het is niet van hier is mijn kind en bay.
- 23:12SPEAKER_01: Nee, ik vind het belangrijk, kind blijft, kind in de omgevings, ouders moeten meedoen.
- 23:16SPEAKER_01: Ik heb altijd heel hard nodig in begeleidingen.
- 23:19SPEAKER_01: Maar natuurlijk, bij kleine kinderen gaan we veel meer met die ouders werken.
- 23:23SPEAKER_01: Om dan te werken op die ademhaling of die een dag te laten overlopen, dat kan al vroeg.
- 23:30SPEAKER_01: Ik ben zelfs verbaasd.
- 23:31SPEAKER_01: Mijn peuterdien is 2,5.
- 23:33SPEAKER_01: Maar als ze gaat slapen, doen we ze een rondje in de kamer en ze zijn de slaapzak aan.
- 23:37SPEAKER_01: En dan kan dat al beginnen spontaan begin, van de agkesje weest, en wie de begeleiders waren.
- 23:44SPEAKER_01: Mijn vriendjes waren daar, alleen zijn peutertaal.
- 23:47SPEAKER_01: En dan vind ik dat ongelooflijk, dat is een beetje zijn ontlading.
- 23:50SPEAKER_01: En dan geef ik ook aan ouders een tip van laat dat toe, moet er niet geen actieve babbel van maken, het licht aan doen.
- 23:56SPEAKER_01: Maar even ontladen, kan bij peuters ook echt al helpen.
- 24:00SPEAKER_01: En ja, zo'n tips voor die ademhalingsoefeningen, heeft ik ook mee aan ouders.
- 24:06SPEAKER_01: Of ook het laten communiceren via spel, had ik nog niet gezegd.
- 24:11SPEAKER_01: Dat ze dat kinderen communiceren veel, via tekeningen bijvoorbeeld, via verhaaltjes, maar ook via spel, dat ze ook echt dat kunnen ontladen zo'n.
- 24:21SPEAKER_00: Ja, en is het eigenlijk mogelijk bij elk kind om die negatieve gedachten om te zetten in positieve, of zijn er ook kinderen bij wie dat gewoon niet kan?
- 24:30SPEAKER_01: Dat kan.
- 24:30SPEAKER_01: Maar opnieuw moeten we er al de leeftijd voor hebben, natuurlijk, om wat te beseffen, wat gedachten zijn, we moeten een bepaald cognitief niveau hebben, een bepaalde ontwikkelingsleeftijds voor hebben.
- 24:41SPEAKER_01: En dat is ook gewoon een kwestie van oefenen.
- 24:43SPEAKER_01: We gaan ook niet direct kunnen stappen of fietsen, dan vraagt bepaalde stapjes - of vraagt oefening.
- 24:49SPEAKER_01: En onze hersenen zijn superflexibel, maar onze hersen hebben ook heel veel herhaling nodig.
- 24:54SPEAKER_01: En met ene kind gaat dat al meer voor openstaan om die gedachten te veranderen dan voor het andere kind.
- 24:59SPEAKER_01: Maar herhaling en oefenen en ook echt wat ik heel belangrijk vind is na de sessie.
- 25:05SPEAKER_01: Is het niet gewoon tot volgende week, maar is echt.
- 25:07SPEAKER_01: Ik geef je opdrachten mee en oefeningen mee, dat je in je dagelijkse leven met je ouders in je school aan de slag kunt om te oefenen met die grachten en met die stress is heel belangrijk om dat te blenden en die transfer te maken door opdrachtjes.
- 25:21SPEAKER_00: Want kinderen die er niks aan doen, gestresseerde kinderen, worden dat sowieso gestresseerde volwassenen?
- 25:28SPEAKER_01: Dat hoeft niet per se, maar die kans is wel groot, natuurlijk, omdat we moeten erom gaan met die stress en het ene kind opnieuw is er gevoelder aan dan het andere kind.
- 25:40SPEAKER_01: Wat ik heel vaak zie, bijvoorbeeld tegenwoordig in mijn praktijk is ook veel kinderen met dwang en tiks en angst, wat allemaal een vorm van stress onderliggend heeft.
- 25:49SPEAKER_01: En als we dat nu niet aanpakken, dan gaat de dwang of die tik alleen maar erger worden.
- 25:54SPEAKER_01: Dus we moeten daar wel iets aan doen.
- 25:57SPEAKER_01: Maar het is ook heel belangrijk dat de omgeving zich bewust is van die stress en de ouders weten van ja, hoe ben ik eigenlijk, want als ik zo'n beetje ouders bevraag van hoe jij op mijn stress of hoe is dat in jullie gezin, hoor ik toch wel heel vaak ouders zeggen van: ik ben eigenlijk ook wel zo.
- 26:12SPEAKER_01: Er is wel iets in huis dat wat een stresssfeer geeft soms.
- 26:18SPEAKER_01: En dat ze zeggen van ja, ik zeg wel aan mijn kind van foutjes maken mag hoor.
- 26:22SPEAKER_01: Maar als je niet gedraagt daarna, als je het wel zegt als ouder, maar zelf altijd als een keer zonder kop loopt, omdat er iets op je werk is of bij de minste mosserij aan tafel uitschiet, ja, zit niet echt in lijn met je woorden.
- 26:38SPEAKER_01: En kinderen, zeker kleine kinderen, pikken veel meer op van het zien, van gedrag dan van woorden.
- 26:43SPEAKER_01: Je mocht foutjes maken.
- 26:45SPEAKER_01: Ja, is dan ergens verdwenen als het niet zo zien.
- 26:48SPEAKER_01: Dus heel belangrijk is om zil te staan: hoe ga ik als mama of papa om met stress en daar ook een stuk een voorbeeld in te zijn naar je kind, want je zet altijd in het spiegel.
- 26:59SPEAKER_00: Ja, het is besmettelijk stress.
- 27:03SPEAKER_00: Lisbeth, heb je nog een laatste tip voor ouders die luisteren, een leestip misschien, of heb je iets anders waar je nog kan aanraden, aan mensen die nog vragen hebben over stress en piekeren?
- 27:14SPEAKER_01: Ik denk mijn kern is denk ik een beetje inzetten op die verbinding.
- 27:20SPEAKER_01: In verbinding kinderen zich verbonden voelen, die gaan heel veel veilige haven zien, dus toch zeker, het klinkt nu zo vaag gemakkelijk, maar minstens 10 minuten per dag tijd maken, echt één op een tijd.
- 27:32SPEAKER_01: Voor een kind, is zo belangrijk om hen de kans te geven om die stress wat te ontladen.
- 27:37SPEAKER_01: Als er iets zou zijn, dan gaan kinderen zich verbonden voelen.
- 27:40SPEAKER_01: Veel er uiten bij u op een veilige manier, dan op een gedragsproblematische manier of zo.
- 27:48SPEAKER_01: En via spel, kun je dus ook in de één op een tijd, een bepaald rolenspel.
- 27:54SPEAKER_01: Heel fijn zijn.
- 27:55SPEAKER_01: Denk aan het boek van Nela Flamang.
- 27:58SPEAKER_01: Als je van spelen leren kan, dat ze verschillende spelletjes omschrijft, die echt met kleuters heel goed te doen zijn om die spanning te ontladen.
- 28:06SPEAKER_01: Ik denk aan bijvoorbeeld het machtsomkeerspel.
- 28:09SPEAKER_01: Als de kleuter iets heeft meegemaakt waarbij hij of zij die dag in een machteloze positie was en dus daardoor spanning heeft opgebouwd, dan ga ik het even omkeren dat jij als ouder in de machteloze positie u zet, en een keer je kleuter dan de rol geeft van de boze juf en hem dat zo laat ontladen.
- 28:27SPEAKER_01: In dat boek staan wel leuke spelletjes.
- 28:29SPEAKER_01: Je hebt ook de verhalen voor gevoelige oortjes, dat is van Wendy Janses.
- 28:33SPEAKER_01: Dat zijn heel mooie verhaaltjes.
- 28:35SPEAKER_01: Ook over stress, spanning, maar allerlei thema's die ook spanning kunnen geven, zoals angsten, maar ook pesten en plagen en zo.
- 28:42SPEAKER_01: En het boekje slaapklets vind ik zelf ook nog goeie.
- 28:45SPEAKER_01: Je hebt ook slaapklets voor kleuters.
- 28:47SPEAKER_01: Omdat daar op een heel fijne, creatieve manier een dag kan overlopen worden.
- 28:52SPEAKER_01: Want soms voor ouders niet zo gemakkelijk van ja, wat vraag je dan?
- 28:56SPEAKER_01: En als ik vraag van heb je gedaan, dan zegt ze ik weet het niet.
- 28:59SPEAKER_01: En dat is normaal voor kleuters, want voor hen is een dag nog vaak één geheel in hun hoofd en hebben ze nog niet echt die planning gemaakt of die opdeling in dagstructuren.
- 29:08SPEAKER_01: En dan kan zo'n boekje slaaplets voor kleuters wel fijn zijn om zo aan de hand van fijne tekeningen of wat zinnetjes, of versjes en wat een dag te overlopen en te weten wat er in de kleuters en hoofd zit.
- 29:23SPEAKER_01: Ja, oké, ik hoor het.
- 29:24SPEAKER_00: Er is heel veel materiaal beschikbaar.
- 29:26SPEAKER_00: Zeker en vast.
- 29:27SPEAKER_00: Oké, dankjewel om langs te komen.
- 29:29SPEAKER_00: Het was heel interessant.
- 29:30SPEAKER_00: Lisbeth is met.
- 29:31SPEAKER_00: Heel graag dan.
- 29:34SPEAKER_00: Je luisterde naar de podcast van Mama Baas.
- 29:38SPEAKER_00: Interview en montage waren in handen van mezelf, Tine de Donder.
- 29:41SPEAKER_00: Wil je niks van deze podcast missen?
- 29:44SPEAKER_00: Abonneer je dan.
- 29:45SPEAKER_00: Nu meteen.
- 29:45SPEAKER_00: Dat kan je helemaal gratis doen via Spotify of via een andere podcast-app.
- 29:50SPEAKER_00: Vond je het een fijne podcast?
- 29:52SPEAKER_00: Vertel het dan zeker door aan andere ouders en geef ons alsjeblieft een goede review, want dat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 30:01SPEAKER_00: Volg ook MamaBas op Facebook en Instagram of surf naar mamabaas.com voor meer advies en tips van experten en ook herkenbare verhalen van andere ouders.
- 30:11SPEAKER_00: Heel graag tot de volgende keer.