Latest / De Wereld | BNR / 4. Vier jaar oorlog in Oekraïne - Europa steeds meer op eigen benen
Transcript
- 0:02Speaker 1: De Alliantie. Vier jaar oorlog in Oekraïne. Met Geert-Jan H.,
- 0:07Speaker 1: Bernard Hammelburg en Rob de Wijk. Onder leiding van Niels Heidhuis.
- 0:14Speaker 2: Welkom bij het laatste deel van de Alliantie over vier
- 0:17Speaker 2: jaar oorlog in Oekraïne. In deze aflevering gaan we naar
- 0:20Speaker 2: onszelf in Europa kijken.
- 0:22Speaker 3: Europa wil juist...
- 0:42Speaker 4: toch meer afstand gaan nemen ten opzichte van Washington. Dus
- 0:45Speaker 4: een ingewikkelde constructie vandaag.
- 0:47Speaker 3: Today we approved a decision to provide 90 billion euros to
- 0:56Speaker 3: Ukraine for the next two years.
- 1:11Speaker 5: We need 27 European armies that are capable and can effectively
- 1:19Speaker 5: work together. Europe
- 1:20Speaker 3: must become more independent. There is no other choice.
- 1:26Speaker 2: Geen andere keus, zegt Ursula von der Leyen. We praten
- 1:29Speaker 2: weer met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg... van BNR De Wereld en
- 1:32Speaker 2: de Amerika-podcast. Geert-Jan Haan is hier Europa-verslaggever. Make Europe Great
- 1:36Speaker 2: Again heet zijn podcast. En Rob de Wijk van Boekestein
- 1:40Speaker 2: en de Wijk. We kijken naar de Europese houding en
- 1:43Speaker 2: ook de vraag... wat de rol van Europa is in
- 1:46Speaker 2: de onderhandelingen. Hoe komen we aan tafel? En er is
- 1:49Speaker 2: natuurlijk ook nog even ruimte voor de slotopmerkingen... van deze
- 1:53Speaker 2: vierdelige serie. Geert-Jan, aan het begin van de oorlog zeiden
- 1:57Speaker 2: Europese leiders... over onderhandelingen en concessies aan Oekraïne. Daar gaan
- 2:01Speaker 2: wij niet over, dat is aan Oekraïne zelf. Is dat
- 2:03Speaker 2: na vier jaar nog steeds de opstelling
- 2:06Speaker 6: Ja, dat is onze opstelling. met de opmerking erbij dat
- 2:12Speaker 6: wij van mening zijn... dat Oekraïne een zo duurzaam en
- 2:15Speaker 6: rechtvaardig mogelijke vrede... moet zien te bereiken. En dat betekent
- 2:19Speaker 6: zo min mogelijk concessies zou moeten doen... ten opzichte van Rusland.
- 2:23Speaker 6: Alleen wij zitten niet aan die onderhandelingstafel. Dus dat kunnen
- 2:26Speaker 6: we wel vinden. Maar wat we tot nu toe hebben
- 2:28Speaker 6: gedaan dit jaar... is hooguit een beetje bijsturen van een
- 2:31Speaker 6: ridicuul 28-puntenplan... iets te scherpe randjes ervan afhalen... Maar verder
- 2:37Speaker 6: zijn we ook nog van mening, het is aan de Oekriene.
- 2:39Speaker 6: Dus we zeggen eigenlijk ook Zelensky... ja, als jij bereid
- 2:42Speaker 6: bent om ver te gaan, dan gaan we met je mee.
- 2:44Speaker 6: Met die verstande dat we natuurlijk wel ook nadenken over
- 2:47Speaker 6: onze eigen positie... en weten dat als de Russen zouden
- 2:50Speaker 6: stoppen in de Oekriene... dat dat ons in het Europese
- 2:53Speaker 6: NAVO-gebied weer kwetsbaarder maakt.
- 2:55Speaker 2: Aha, dus het cynische is... eigenlijk is het in het
- 2:58Speaker 2: belang van de EU dat de Oekrines doorvechten
- 3:01Speaker 6: Dat is het cynische
- 3:02Speaker 2: Dat denk ik ook. Want dat betekent dus dat wij tijd...
- 3:06Speaker 2: binnen om onze eigen defensie op orde te krijgen. Dat klopt.
- 3:10Speaker 2: Wordt dat ook op die manier achter de schermen... Dat
- 3:16Speaker 2: is helemaal nooit zo gehoord, maar het is natuurlijk wel zo.
- 3:19Speaker 2: En wat je dus nu ziet op dit ogenblik, dat
- 3:22Speaker 2: is een enorme drive om ervoor te zorgen dat zowel
- 3:25Speaker 2: Oekraïne als Europa ook samenwerken bij het ontwikkelen van die defensiecapaciteiten.
- 3:29Speaker 2: En dat gebeurt ook op grote schaal. Maar is dan
- 3:32Speaker 2: de conclusie dat we hebben in het begin van de
- 3:33Speaker 2: oorlog zelfs gezegd, we staan achter Oekraïne tot ze gewonnen hebben? Ja,
- 3:37Speaker 2: maar dat zijn van die politieke uitspraken waar je helemaal
- 3:41Speaker 2: niks mee kan. Daar word ik altijd ongelooflijk geïrriteerd van.
- 3:44Speaker 2: Het is onze oorlog. Het slaat allemaal nergens op. Het
- 3:47Speaker 2: is onze oorlog. Dat kan je helemaal niet zeggen. Hoezo?
- 3:49Speaker 2: Hoezo was het onze
- 3:50Speaker 7: oorlog
- 3:51Speaker 2: Bovendien, Oekraïne kan niet winnen. Ik heb geloof ik na
- 3:54Speaker 2: twee maanden oorlog... heb ik dat een keer op televisie gezegd...
- 3:57Speaker 2: dat Oekraïne deze oorlog niet kan winnen. Wat je dan
- 4:00Speaker 2: natuurlijk over je heen kijkt... A, je hebt er geen
- 4:04Speaker 2: verstand van. En B, je roept maar wat. Maar als
- 4:08Speaker 2: je gewoon naar de kastverhoudingen kijkt... dan kon dat ook niet.
- 4:11Speaker 2: Dus het moet op een of andere manier eindigen... op
- 4:17Speaker 2: wat voor vorm dan ook die
- 4:19Speaker 7: Oekraïners gebied gaan opgeven. Maar dat maakt de vraag die
- 4:22Speaker 7: jij stelde toch wel een hele goeie. Omdat aanvankelijk, ook
- 4:27Speaker 7: in die periode in het begin... toen ik in elk
- 4:29Speaker 7: geval ook zei, dat valt niet te winnen. Als dan
- 4:33Speaker 7: de vraag opkwam, oké, dan moet het eindigen in onderhandelingen...
- 4:37Speaker 7: dat betekent concessies... hoeveel grond zou Oekraïne dan bijvoorbeeld opgeven?
- 4:42Speaker 7: Toen ging het er nog om, moet het dan gewoon
- 4:44Speaker 7: de claim op de krim laten varen? We dachten toen
- 4:47Speaker 7: nog dat we met zoiets zouden wegkomen. En dan zei
- 4:53Speaker 7: elke minister van Buitenlandse Zaken... en we hebben er in
- 4:56Speaker 7: de loop van de jaren een paar gehad... en ook
- 4:58Speaker 7: allemaal geïnterviewd bij dit station... dan zeiden ze allemaal het
- 5:03Speaker 7: standaard antwoord... nou, daar gaan wij niet over, daar gaan
- 5:05Speaker 7: de Oekraïners zelf over. En ik vond dat altijd laf
- 5:08Speaker 7: en stom.
- 5:10Speaker 6: Maar laten we het er wel over eens zijn dat
- 5:12Speaker 6: het ook... Dit is sowieso niet in ons belang als
- 5:15Speaker 6: Oekraïne grond moet opgeven. Maar als Oekraïne ook nog onder
- 5:20Speaker 6: gezag van Amerika grond moet gaan opgeven...
- 5:23Speaker 2: Dat is wat anders.
- 5:23Speaker 6: dat niet op dit moment door Rusland bezet wordt... dan
- 5:27Speaker 6: ga je wel een Rubicon over.
- 5:29Speaker 2: Dat is
- 5:29Speaker 6: natuurlijk onvertoond.
- 5:30Speaker 2: Nee, maar dan heeft Poetin door Trump een succes geboekt...
- 5:36Speaker 2: wat niet in het voordeel ook van de Europese veiligheid is. Klopt.
- 5:41Speaker 7: Maar dat was toen nog niet de stelling. Zo ver
- 5:43Speaker 7: was de discussie nog helemaal niet. Later kwam de discussie
- 5:46Speaker 7: over dan langs een demarcatielijn langs het front. En daarvan
- 5:52Speaker 7: zeiden sommige Europeanen al, nou ja, misschien moeten we daar
- 5:54Speaker 7: eens over nadenken. Zelensky zei toen zelf, dat is onbespreekbaar.
- 5:58Speaker 7: En toen riepen wij weer, ja, daar gaat de Oekraïne
- 6:01Speaker 2: zelf over. We realiseren dat in het begin van die
- 6:05Speaker 2: oorlog zijn er onderhandelingen geweest. En afspraken gemaakt. Ik heb
- 6:13Speaker 6: Onder andere bij Belarus, net in Polen, maar ook in Istanbul.
- 6:17Speaker 2: Ik weet niet op welke je het doet. Ja, Istanbul.
- 6:19Speaker 2: De Istanbul-afspraken worden ook iedere keer genoemd. En ik heb
- 6:24Speaker 2: vaker gezegd, volgens mij ook bij de Alliantie... dat het
- 6:28Speaker 2: maar zo zou kunnen zijn dat na vier jaar oorlog voeren...
- 6:31Speaker 2: of vijf jaar oorlog voeren of zes jaar oorlog voeren...
- 6:33Speaker 2: er iets uitkomt wat heel sterk doet denken aan de
- 6:35Speaker 2: afspraken die toen zijn gemaakt. Namelijk? Dat er inderdaad gebied
- 6:39Speaker 2: moet worden opgegeven. De krim, die zou geparkeerd worden. Daar
- 6:43Speaker 2: zou gedurende jaren niet meer over worden gesproken. Er zou
- 6:46Speaker 2: een democratische lijn moeten komen. Het doet een beetje denken
- 6:50Speaker 2: aan de Eerste Wereldoorlog. Toen wist ook ongeveer iedereen halverwege
- 6:53Speaker 2: de oorlog hoe het zou aflopen. En ze hebben desondanks
- 6:56Speaker 2: nog ten koste van... Hoeveel militairen zijn er nog gesneuveld
- 6:59Speaker 2: in die tijd? Die laatste twee jaar? Nog een miljoen
- 7:02Speaker 2: of zo? Die kans is vrij groot. maar nog een
- 7:09Speaker 2: paar honderdduizend militairen. Maar
- 7:11Speaker 7: het is toch goed dat je dat zegt, want het
- 7:12Speaker 7: scheidigt in een armistisch... en die wordt door iedereen gezien
- 7:15Speaker 7: als de aanleidingoorzaak.
- 7:20Speaker 2: Dus je moet het wel
- 7:21Speaker 7: goed afmaken
- 7:22Speaker 2: Wat er net ook is gezegd, als dus inderdaad de Oekraïners...
- 7:26Speaker 2: gedwongen worden om gebied op te geven... dan legt dat
- 7:29Speaker 2: eigenlijk alleen maar het staat voor een toekomstig conflict. Wat
- 7:33Speaker 6: eigenlijk nu de slogan is in Europa, zo zou je
- 7:35Speaker 6: het kunnen noemen... is keep Ukraine in the fight. Dat
- 7:38Speaker 6: wordt telkens gezegd. We zorgen ervoor dat ze door kunnen gaan.
- 7:41Speaker 6: En dat heeft ook een beetje te maken met ons
- 7:43Speaker 6: eigen zelfvertrouwen... dat wij soms ook niet goed weten waar
- 7:45Speaker 6: wij toe in staat zijn. Begin van de oorlog hebben
- 7:48Speaker 6: we onze voorraden steeds sneller... uiteindelijk afgestaan als het ware
- 7:52Speaker 6: aan de Oekraïne. Wisten we niet zo goed hoe snel
- 7:54Speaker 6: we dat aangevuld kregen... Nu zie je dat die defensieindustrie
- 7:57Speaker 6: van de Oekraïne op gang is gekomen. Nu zie je
- 7:59Speaker 6: dat zo'n Deens model, waar ik het in de eerste
- 8:01Speaker 6: aflevering over had... dat dat zijn vruchten afwerpt. En als
- 8:04Speaker 6: we dit gesprek een half jaar geleden hadden opgenomen... hadden
- 8:06Speaker 6: we denk ik in Europa iets minder zelfvertrouwen gehad... ook
- 8:09Speaker 6: over welke capaciteiten we hebben, hoe we gaten kunnen vullen.
- 8:13Speaker 6: En dat is dus ook een proces waar wij doorheen moeten.
- 8:16Speaker 2: Ik wil straks nog wel eventjes... Een beetje puntsgewijs aflopen
- 8:19Speaker 2: van wat we al wel zelf kunnen en nog niet.
- 8:21Speaker 2: Er is al in de vorige aflevering iets over gezegd.
- 8:23Speaker 2: Maar even nog naar hoe die Europese leiders zich opstellen, Geert-Jan.
- 8:27Speaker 2: Wat is de variatie aan standpunten die er eigenlijk is
- 8:31Speaker 6: Die is denk ik nog steeds wat hetzelfde als aan
- 8:33Speaker 6: het begin van de oorlog. En dat hangt ook af
- 8:34Speaker 6: van je geografische ligging. Dus je hebt nog steeds leiders
- 8:38Speaker 6: van landen dichter bij Rusland... die zeggen, ja, Rusland moet verliezen,
- 8:43Speaker 6: Oekraïne moet winnen. En je hebt natuurlijk de Orbans, die
- 8:47Speaker 6: zeggen van... het moet zo snel mogelijk vrede zijn, ongeacht
- 8:52Speaker 6: wat daarvoor op tafel komt te liggen. En alles maken
- 8:55Speaker 6: daartussenin heb je ook
- 8:56Speaker 2: Ja, Bernard, maakt Europa dan de fout door geen duidelijk
- 9:00Speaker 2: en eensgezind einddoel te hebben
- 9:02Speaker 7: Dat is zo langzamerhand wat je noemt een running gag.
- 9:05Speaker 7: Dat komt overal continu naar boven, en dat is ook zo.
- 9:09Speaker 7: Het zijn 27 democratieën, het is een ingewikkelde constructie... en over
- 9:13Speaker 7: hele belangrijke dingen zoals defensie, politiek en buitenlandbeleid... zijn we
- 9:18Speaker 7: het niet met elkaar eens en worden we het ook
- 9:20Speaker 7: vaak niet met elkaar eens. Dat is echt een nadeel.
- 9:23Speaker 7: En het opmerkelijke is dat als het echt een keer
- 9:26Speaker 7: nodig is, kan het toch. De brexit is voor mij
- 9:29Speaker 7: een fantastisch voorbeeld... Toen waren het 28 landen, één die ging
- 9:33Speaker 7: lastig doen. En de 27 andere landen hebben consequent... tijdens die
- 9:37Speaker 7: hele onderhandelingsperiode één lijn getrokken. Dus het kan wel, we
- 9:40Speaker 7: weten hoe het moet. Maar in deze kwestie doen we
- 9:42Speaker 2: dat niet. Ik ben daar iets optimistisch over, maar ik
- 9:45Speaker 2: weet ook niet hoe dit gaat aflopen. Maar als je
- 9:47Speaker 2: gewoon kijkt wat er het afgelopen jaar is gebeurd... met
- 9:51Speaker 2: economische afspraken, met het project Rearm Europe. Het gaat traag,
- 9:56Speaker 2: het gaat veel te traag, maar het gebeurt wel... En
- 10:00Speaker 2: er is dus ook echt nu het idee binnen Europa
- 10:04Speaker 2: ontstaan dat die onafhankelijkheid die je moet creëren van Amerika
- 10:08Speaker 2: gewoon versneld moet worden en dat gebeurt ook. Nogmaals, wij
- 10:14Speaker 2: zijn geneigd om naar het kakeel te kijken... maar niet
- 10:16Speaker 2: te kijken naar wat er is afgesproken en wat er gebeurt.
- 10:19Speaker 2: Het SAFE-programma, 150 miljard, is toch maar opgehaald... op de internationale kapitaalmarkt.
- 10:26Speaker 2: De helft van dat bedrag is op dit ogenblik verdeeld
- 10:28Speaker 2: over de landen... voor gezamenlijke defensieprojecten. Dus er gebeurt echt
- 10:33Speaker 2: heel veel. En als je kijkt in de richting van Oekraïne,
- 10:36Speaker 2: wat we nu gezamenlijk doen... Waarbij je eigenlijk de belangrijkste
- 10:41Speaker 2: capaciteiten van Amerika gereduceerd hebt tot bijvoorbeeld wat munitie en
- 10:45Speaker 2: niet onbelangrijk. En petritraketten. Maar voor de rest kunnen we
- 10:51Speaker 2: in belangrijke mate hetzelfde doen. Dus er is echt heel
- 10:53Speaker 2: erg veel gebeurd. En onderschat ook niet wat er gebeurt
- 10:56Speaker 2: op dit ogenblik in de samenwerking tussen Oekraïne en... en Europa,
- 11:02Speaker 2: waarbij dus nu het idee is ontstaan... dat wij niet
- 11:05Speaker 2: zonder Oekraïne kunnen... om onze eigen defensie zo snel mogelijk
- 11:08Speaker 2: overeind te krijgen. Ja, het is andersom. Het is andersom.
- 11:12Speaker 2: Maar wat willen wij met... is dat ontstaan. Maar wat
- 11:17Speaker 2: willen wij met Oekraïne? Rechtvaardige vrede, dat is het hele probleem.
- 11:20Speaker 2: Het gaat om een rechtvaardige vrede. Ja, maar dat is
- 11:22Speaker 2: heel algemeen. Nee, dat is niet algemeen. Dat is een
- 11:24Speaker 2: vrede waarin Oekraïne zich ook kan vinden. En een rechtvaardige
- 11:28Speaker 2: vrede is niet wanneer Oekraïne gedwongen wordt... om land op
- 11:32Speaker 2: te geven. We willen sowieso geen capitulatie. En geen capitulatie? Nee. Nee.
- 11:36Speaker 2: En dat is om meerdere... Nou goed, dat heeft de
- 11:38Speaker 2: EU dus ook eigen belang bij, maar... Nee, wij
- 11:41Speaker 6: zijn ook totaal ongeloofwaardig... met onze opvatting van het internationaal recht...
- 11:45Speaker 6: als we dat toestaan.
- 11:47Speaker 2: Ja, precies.
- 11:47Speaker 6: En wij zijn toch dat laatste bastion, hebben we geconstateerd.
- 11:52Speaker 2: Hoe zit het met het EU-lidmaatschap? We hadden al even
- 11:54Speaker 2: over dat dat waarschijnlijk... een soort lightversie wordt al in 2027. Ja.
- 12:00Speaker 2: Wanneer komt dat lidmaatschap, denk jij?
- 12:02Speaker 6: Die 2027, dat is een jaartal dat Zelensky erin heeft gegooid...
- 12:06Speaker 6: om op z'n Zelensky's druk op de ketel
- 12:09Speaker 2: te leggen. Costa heeft dat nu ook erkend
- 12:10Speaker 6: hè? Costa heeft dat nu erkend. En of dat het
- 12:14Speaker 6: ja wordt, dat weten we niet helemaal zeker. Want dat
- 12:17Speaker 6: hangt van een heleboel factoren af... Niet in de minste
- 12:21Speaker 6: plaats wordt het de komende tijd politiek interessant. Bijvoorbeeld verkiezingen Hongarije,
- 12:24Speaker 6: om maar wat te noemen
- 12:26Speaker 6: Maar het zijn natuurlijk heel veel landen... die uiteindelijk dit
- 12:28Speaker 6: zouden moeten ratificeren. Dus een volledig lidmaatschap lijkt totaal niet
- 12:32Speaker 6: aan de orde te zijn. Daar heb je procedures voor.
- 12:34Speaker 6: Wat houdt dan een light lidmaatschap in... Dat betekent dat
- 12:38Speaker 6: je Oekraïne als het ware wel laat integreren binnen Europa...
- 12:43Speaker 6: maar dat je ze bijvoorbeeld wel aan tafel laat zitten,
- 12:45Speaker 6: maar nog niet laat stemmen. Of dat ze nog niet
- 12:47Speaker 6: kunnen meeprofiteren van grootschalige landbouwsubsidies... of andere fondsen waardoor die
- 12:53Speaker 6: hele verhouding binnen Europa op z'n kop komt te staan.
- 12:55Speaker 6: Dus je kijkt met elkaar naar op welke vlakken Oekraïne
- 12:59Speaker 6: tempo heeft gemaakt met hervormen... en dat gaat op sommige
- 13:01Speaker 6: vlakken heel erg goed... En dan kijk je of je
- 13:03Speaker 6: dus als het ware al kunt harmoniseren met elkaar.
- 13:06Speaker 2: En is dat dan eigenlijk ook de enige veiligheidsgarantie die
- 13:09Speaker 2: Oekraïne kan krijgen? Dat is een grote vraag. Kijk, wat
- 13:11Speaker 2: heel opmerkelijk is, is dat de afgelopen weken steeds meer
- 13:15Speaker 2: artikel 42.7 van het EU-verdrag wordt genoemd. Dat is het equivalent
- 13:19Speaker 2: van artikel 5 van het NAVO-verdrag, dus een collectieve verdedigingsverdrag. de
- 13:23Speaker 2: clausule ineens nog sterker, zoals die in het EU-vertrag staat.
- 13:27Speaker 2: Dus je bent echt gewoon gehouden als je in de
- 13:29Speaker 2: Europese Unie zit... om alles uit de kast te halen
- 13:31Speaker 2: om een land te helpen. Dat is niet het geval
- 13:35Speaker 2: met het NAVO-vertrag. De grote vraag is natuurlijk of die clausule...
- 13:41Speaker 2: ook van toepassing gaat worden op Oekraïne. Want dan zou
- 13:44Speaker 2: je namelijk helemaal de NAVO niet meer nodig hebben... afgezien
- 13:47Speaker 2: of de vraag of de NAVO dan nog in zijn
- 13:49Speaker 2: huidige vorm bestaat. Maar dat heeft voor- en nadelen als
- 13:51Speaker 2: je dat doet... Ja, maar de Europese Unie, en dat
- 13:54Speaker 2: is echt iets wat veel mensen toch niet zien... is
- 13:59Speaker 2: zich in het moordentempo aan het ontwikkelen tot een militaire alliantie. Ja,
- 14:03Speaker 2: de defensiepoot. En de vraag is dus of dat artikel
- 14:06Speaker 2: valt onder leid of niet. Ja, dat is precies de vraag. Ja,
- 14:09Speaker 6: wat ik hoor
- 14:10Speaker 2: is
- 14:10Speaker 6: dat dat uiteindelijk er toch op uit zou kunnen lopen...
- 14:13Speaker 6: dat dat dan de buiten gaat vallen.
- 14:15Speaker 2: Ja, maar dat heeft dan ook weer te maken met
- 14:17Speaker 2: de Coalition of the Willing. En wat maken die dan
- 14:21Speaker 2: van afspraken met Oekraïne? Ja, want gelijkheid hebben Europese landen al...
- 14:25Speaker 2: afspraken maken met Oekraïne. Maar gelijkheid hebben dus landen al toegezegd,
- 14:28Speaker 2: niet de hele EU, maar wel landen... om dus inderdaad
- 14:32Speaker 2: veiligheidsgranties te geven als het komt tot een... Ja, maar
- 14:35Speaker 2: dit is ook typisch van de Europese Unie op dit ogenblik.
- 14:38Speaker 2: Je ziet dat hele moeilijke dossiers worden nu buiten de 28 geregeld.
- 14:43Speaker 2: Dat is dit... Plus gelijkgestemde landen van buiten, inclusief landen
- 14:47Speaker 2: als Australië. Het Europa van twee snelheden. Maar ook het
- 14:50Speaker 2: Europa van twee snelheden begint enorme opmars te maken op
- 14:56Speaker 2: dit moment. En dat geldt ook binnen de Europese Unie.
- 14:58Speaker 2: En er worden nu trucs bedacht om gewoon landen als
- 15:01Speaker 2: Hongarije buiten de boot te halen. Wel opvallend, Europa zit
- 15:05Speaker 2: niet aan de onderhandelingstafel. En daar moeten we het zometeen
- 15:08Speaker 2: zeker even over hebben. Ja, je luistert nog steeds naar
- 15:13Speaker 2: De Alliantie met Bernard Hammelburg, Geert-Jan Haan en Rob de Wijk. Geert-Jan,
- 15:18Speaker 2: waarom zit Europa nog steeds niet volwaardig aan die onderhandelingstafel?
- 15:22Speaker 6: Omdat het van Amerika niet nodig is en omdat het
- 15:25Speaker 6: van Rusland sowieso niet mag
- 15:28Speaker 2: Ja, nou, dan kunnen ze toch zeggen... Zelensky kan ook
- 15:30Speaker 2: nog zeggen, ik praat niet verder totdat de EU erbij komt. Ja,
- 15:34Speaker 2: maar dat is niet het geval. Waarom niet eigenlijk?
- 15:38Speaker 6: Ja, dat is best wel een
- 15:40Speaker 7: interessante vraag. Het is niet in zijn belang. Want het
- 15:45Speaker 7: is blijkbaar zo dat Trump zich op het standpunt stelt...
- 15:49Speaker 7: dat hij de baas van alles is. En een aantal
- 15:52Speaker 7: landen heeft om praktische en soms om principiële... en soms
- 15:57Speaker 7: om hypocrite redenen gezegd... laten we daar dan maar aan meedoen,
- 16:01Speaker 7: want anders gebeurt er niks. En ik denk dat dat
- 16:04Speaker 7: voor Zelensky ook geldt. Trump vindt, die Europeanen, daar heb
- 16:08Speaker 7: je allemaal niks aan. Die heb je ook niet nodig.
- 16:10Speaker 7: Die zoeken het verder maar uit. En als ze vinden
- 16:12Speaker 7: dat ze gevaarlopen, moeten ze zichzelf beter bewapenen... We are
- 16:15Speaker 7: open for business en dat is it. Maar de echte
- 16:19Speaker 7: oplossing kan alleen maar worden bereikt... tussen Poetin en Trump.
- 16:22Speaker 7: Dat vindt Trump. En Poetin vindt dat eigenlijk ook. De
- 16:25Speaker 7: grote
- 16:26Speaker 2: vraag is of wij dat ook vinden.
- 16:30Speaker 7: Ja. Ja. Ja.
- 16:49Speaker 2: de sancties moeten worden opgeheven. Op een of andere manier.
- 16:52Speaker 2: Je hebt toch iets nodig om ook perspectief te bieden...
- 16:56Speaker 2: voor een toekomstig Rusland. En die sancties spelen een hele
- 16:59Speaker 2: belangrijke rol... bij het overslag krijgen uiteindelijk van Poetin. Nou,
- 17:03Speaker 2: als wij zeggen van... Daar willen we pas een keer
- 17:06Speaker 2: over gaan praten als we aan tafel zitten. Doe vooral
- 17:09Speaker 2: je best daar. Dan heb je toch wel iets in handen.
- 17:13Speaker 2: Trump zegt, moet je horen, jullie heffen nou die sancties op.
- 17:15Speaker 2: We hebben een deal gesloten en anders gooi ik er
- 17:17Speaker 2: nog weer tarieven bovenop. Dat kan hij doen, maar inmiddels
- 17:20Speaker 2: worden wij redelijk onafhankelijk van Amerika. En te realiseren dat
- 17:24Speaker 2: ook de hoeveelheid handel die wij bedrijven met Amerika enkele
- 17:28Speaker 2: procenten is. Het is ook niet zo dat dat ons
- 17:30Speaker 2: ongelooflijk hard raakt. Nee, mijn ander punt is, wat bij
- 17:34Speaker 2: de onderhandelingen ook aan de orde moet komen, is de
- 17:36Speaker 2: Europese Veiligheid. eisen stellen, spaak uit het wiel halen. Ik bedoel,
- 17:48Speaker 2: je bent tot alles in staat wat dat betreft als Europeanen.
- 17:53Speaker 2: En ik denk dat de Amerikanen echt onderschatten... wat de
- 17:56Speaker 2: machtspositie is van Europa. En dan kunnen we misschien even
- 17:59Speaker 2: aflopen wat dan de sterke punten zijn. Want je zei al,
- 18:02Speaker 2: we zijn heel snel bezig. We geven heel veel geld
- 18:05Speaker 2: aan Oekraïne. De defensie wordt toch in een rap tempo opgetuigd.
- 18:09Speaker 2: Maar wat kunnen we nog niet? Nou ja, we kunnen...
- 18:12Speaker 2: Op militair gebied? Nou ja, we hebben een probleem met
- 18:16Speaker 2: betere systemen. Transport? Transport is niet eens het grootste probleem.
- 18:21Speaker 2: Troepen snel verplaatsen? Nee, dat is een punt waar we
- 18:24Speaker 2: de Amerikanen niet voor nodig hebben. Dan moet je er
- 18:26Speaker 2: gewoon voor zorgen dat de bruggen sterk genoeg zijn... dat
- 18:28Speaker 2: de tanks er niet doorheen zakken. Nee, het probleem zit
- 18:30Speaker 2: hem denk ik in commandovoering. Maar dat kunnen we op
- 18:33Speaker 2: dit ogenblik oplossen met Oekraïnes. Het probleem zit hem ook
- 18:36Speaker 2: in elektronische oorlogsvoering. Dat hebben we onvoldoende. Maar de Amerikanen
- 18:41Speaker 2: hebben dat ook onvoldoende. Dus dat moeten we zelf doen.
- 18:43Speaker 2: Het probleem zit hem in luchtverdediging. Kunnen we dat zelf doen? Ja, klopt.
- 18:46Speaker 2: Maar dat kunnen we makkelijk doen... Behalve dan die Petrus.
- 18:49Speaker 2: Maar dat wordt op dit ogenblik ook opgepakt. Nee, ik
- 18:51Speaker 2: denk dat je gewoon... Als het echt gaat om... Hoe
- 18:54Speaker 2: word je onafhankelijk van de Verenigde Staten? In een anderhalf
- 18:57Speaker 2: jaar kun je dat regelen. Dat heb ik eerder gezegd.
- 19:01Speaker 2: En dat blijkt dus gewoon inderdaad nu te kloppen. Goed,
- 19:04Speaker 2: dat was nog even het militaire uitstapje. En dan economisch.
- 19:07Speaker 2: Ik denk dat we veel sterker zijn dan je denkt.
- 19:09Speaker 2: Een van de problemen die de Amerikanen met ons hebben...
- 19:14Speaker 2: is de Europese Unie. Dat is een machtsblok van je welste.
- 19:16Speaker 2: Je loopt aan... Je kunt nooit één land eruit pikken. Nee,
- 19:22Speaker 2: je kunt landen niet tegen elkaar uitspelen. Dat denkt Trump
- 19:25Speaker 2: iedere keer, maar dat kan dus gewoon helemaal niet. En
- 19:28Speaker 2: wat er gebeurd is met... Met Groenland is het echt
- 19:32Speaker 2: heel erg interessant. Daar is dat anti-coercion-mechanisme uit de kast gehaald.
- 19:38Speaker 2: Iedereen denkt dat Rutte dat heeft gedaan... met zijn geslijm
- 19:42Speaker 2: in de richting van... De handelsbazooka. Maar dat is niet zo.
- 19:46Speaker 2: Wat er op dat moment is gebeurd... is dat leiders
- 19:48Speaker 2: als Metz en Macron... maar ook de commissie hebben gezegd...
- 19:52Speaker 2: als dit gewoon doorgaat met Groenland... dan brengen wij het
- 19:57Speaker 2: anti-coercion-instrument in... in stelling. En dat betekent dat je dus
- 20:03Speaker 2: Amerika geheel of gedeeltelijk de toegang tot de Europese markt
- 20:06Speaker 2: kunt ontzeggen. Dat zou Trump hebben overtuigd? Absoluut. Daar is
- 20:11Speaker 2: geen sprake meer over. Het is duidelijk dat Europa zelfvertrouwen wint. Tegelijkertijd,
- 20:17Speaker 2: dat zeg jij Rob, we hoeven nog niet aan die
- 20:19Speaker 2: onderhandelingstafel te zitten. Is dat ook hoe er onder Europese
- 20:23Speaker 2: leiders wordt gedacht?
- 20:24Speaker 6: Ja, om dan inderdaad even terug te komen op je
- 20:26Speaker 6: eerste vraag... wat Zelensky daarvan zou vinden. We weten in
- 20:30Speaker 6: Europa ook niet wie we dan aan tafel willen zetten.
- 20:33Speaker 6: Want welke Europeaan zouden we dan afvaardigen? En in een
- 20:36Speaker 6: aantal Europese hoofdsteden is er de afgelopen maanden... nagedacht over
- 20:41Speaker 6: of er een Europese gezant zou kunnen worden aangesteld. Dat
- 20:44Speaker 6: je iemand aan tafel hebt. Er zijn ook namen voor rondgegaan.
- 20:47Speaker 6: En ik heb begrepen dat een aantal grote landen, maar
- 20:49Speaker 6: ook Finland... dat die wel achter dat idee stonden, maar
- 20:52Speaker 6: dat er verder nog... geen meerderheid voor dit plan te
- 20:55Speaker 6: vinden valt. Als ik dat positief mag vinden, heb gezien
- 21:00Speaker 6: de afgelopen tijd... bij de onderhandelingen bijvoorbeeld in Geneve... is
- 21:03Speaker 6: dat de Europeanen wel steeds vaker worden bijgepraat. Dus we
- 21:08Speaker 6: hebben begrepen dat Witkoff bijvoorbeeld met Jonathan Powell... de Britse veiligheidsadviseur,
- 21:14Speaker 6: in Geneve heeft gegeten, koffie gedronken. De Duitsers waren daar,
- 21:17Speaker 6: de Fransen waren daar, de Zwitsers... als organiseren het land.
- 21:20Speaker 6: Die zorgen ervoor dat die communicatielijnen wat soepeler verlopen... We
- 21:24Speaker 6: zitten niet aan de hoofdtafel, maar we worden wel beter
- 21:27Speaker 6: op de hoogte gehouden. En dat is misschien voor ons
- 21:29Speaker 6: ook wel heel belangrijk
- 21:30Speaker 2: Ja, en misschien een zijpad. We hebben het in de
- 21:35Speaker 2: Amerika-aflevering niet echt behandeld. Maar er zitten wel onervaren onderhandelaars
- 21:40Speaker 2: vanuit Amerika aan tafel. Kunnen wij daar als intellectueel Europa
- 21:46Speaker 2: een slaatje uitslaan? Met andere woorden, can we outsmart them?
- 21:49Speaker 2: Laten ze maar. Het is een versterking van wat ik
- 21:54Speaker 2: eerder heb gezegd
- 21:56Speaker 2: Nu niet aan tafel zitten, kijk gewoon wat eruit komt...
- 21:58Speaker 2: en vervolgens ga je eisen stellen. Maar kom je dan
- 22:01Speaker 2: dicht bij een rechtvaardige vrede? Dat hangt echt van je...
- 22:04Speaker 2: Je ziet wat
- 22:04Speaker 7: er in Geneve is gebeurd... waar deze twee vastgoedjongens... die
- 22:11Speaker 7: tegelijkertijd onderhandelde over Iran en over Oekraïne. In één dag.
- 22:18Speaker 7: Ze leren wel snel bij.
- 22:19Speaker 2: Ik vind het rustig, twee villa's op één dag
- 22:20Speaker 7: komen. Dat kan makkelijk. Maar dat laat ook een beetje
- 22:25Speaker 7: zien dat dit een beetje... Dat zijn amateurs. En daar
- 22:31Speaker 7: zit een verschillende gevaar aan. Het is niet zo dat
- 22:33Speaker 7: ze de materie niet snappen, want zo ingewikkeld is die
- 22:36Speaker 7: nou ook weer niet. Alleen, ze kennen het jargon en
- 22:41Speaker 7: de gebruiker niet. Dus om een voorbeeld te noemen, als
- 22:44Speaker 7: je aan tafel zit met een partij... en die zegt,
- 22:46Speaker 7: ik vind dit wel een constructief gesprek... dan bedoelt hij eigenlijk,
- 22:50Speaker 7: het gaat nu mis in de diplomatieke taal. Dat zijn
- 22:53Speaker 7: allemaal dingen die je moet weten. En zij komen dan
- 22:56Speaker 7: naar buiten en zeggen... jongens, we hebben zes jaar nog
- 22:58Speaker 7: geen zitting en we zijn eruit. En daar zit een
- 23:01Speaker 7: gevaar in en uiteindelijk heb je best een kans... dat
- 23:03Speaker 7: Amerika zich daarmee tegen zijn eigen snufferts loopt.
- 23:05Speaker 6: Daarom is het ook wel lastig voor ons om nu iemand...
- 23:08Speaker 6: in het theoretische geval daar aan tafel te zetten. Want
- 23:10Speaker 6: ook Oekraïne en Rusland...
- 23:12Speaker 2: Ja, die denken ook van, ik zit hier met twee amateurs.
- 23:14Speaker 6: Nee, die hebben ingespeeld
- 23:15Speaker 2: op hoe
- 23:16Speaker 6: dat team eruit ziet.
- 23:17Speaker 2: Dus die
- 23:17Speaker 6: hebben ook Oumerov, die ook een aantal pandjes heeft.
- 23:20Speaker 2: Die
- 23:20Speaker 6: zit ook in Miami af en toe, die schuiven ze
- 23:22Speaker 6: naar voren. De Russen hebben nu, Dimitri heeft natuurlijk wat
- 23:24Speaker 2: meer naar voren geschoven. Maar is het daarmee dan niet
- 23:25Speaker 2: de vraag of je daar uiteindelijk iets mee bereikt? Kijk,
- 23:27Speaker 2: je kan allemaal vastgoedjongens aan tafel zetten. Jij zegt, we
- 23:29Speaker 2: sturen het Europees intellectueel
- 23:31Speaker 6: maar dat heeft geen zin.
- 23:32Speaker 2: Nee, maar wij kunnen dat gewoon. Brussel, met name Brussel,
- 23:36Speaker 2: heeft een onwaarschijnlijke... Enorm talent. Enorm talent. En dan kunnen
- 23:41Speaker 2: we dat eindeloos volhouden. Kijk maar de handelsakkoorden waar gewoon
- 23:44Speaker 2: twintig jaar over wordt onderhandeld. Nee, maar het fundamentele probleem
- 23:48Speaker 2: voor de onderhandelaars vind ik van Amerika... is dat ze
- 23:53Speaker 2: transactioneel zijn. En dat zij de... De ideologische aspecten die
- 24:00Speaker 2: te maken hebben met de identiteit van een land... die
- 24:05Speaker 2: zijn niet materieel, die laten ze gewoon buiten. Zij kijken
- 24:08Speaker 2: alleen maar naar materiële zaken... Maar bij onderhandelingen als deze
- 24:12Speaker 2: spelen immateriële zaken... een buitengewoon grote rol. En die vastgoedjongens
- 24:17Speaker 2: hebben daar volgens mij totaal geen zoegen van. Die denken
- 24:20Speaker 2: dat alles te onderhandelen is... en dat je inderdaad groentengebied
- 24:23Speaker 2: opgeeft voor een beetje vrede. Maar dat doe je niet,
- 24:27Speaker 2: want je geeft niet een deel van je land op.
- 24:30Speaker 2: Dat hoort bij je identiteit. Dat heeft politiek enorme consequenties.
- 24:33Speaker 2: Dat
- 24:34Speaker 6: bedoel ik in het eerdere deel... met waarom Zelensky daarop
- 24:37Speaker 6: in kan spelen... en als het ware tijd kan rekken.
- 24:39Speaker 6: Want als Witkoff en Kushner zeggen... we willen dit en
- 24:43Speaker 6: dit en teken bij het kruisje... dan zegt Zelensky oké...
- 24:46Speaker 6: ik leg het wel eerst even via een referendum voor
- 24:47Speaker 6: aan mijn volk. En dan gaat het natuurlijk niet lukken.
- 24:50Speaker 6: Omdat dat een aspect is dat niet naar hun tafel
- 24:52Speaker 7: komt. Even terug naar vraag 1, die Niels stelde. Denk ik,
- 24:56Speaker 7: hebben wij iemand in die Unie... die dit soort dingen
- 24:59Speaker 7: zou kunnen doen? Natuurlijk hebben we die, we moeten alleen bedenken.
- 25:02Speaker 7: Maar ik had een vraag. Er is nu die eerste
- 25:05Speaker 7: bezitting geweest... van die, ik zou maar zeggen, concurrerende VN
- 25:11Speaker 7: van Trump. En daar zat een vertegenwoordiger van de Europese Unie.
- 25:18Speaker 7: En wie is dat
- 25:19Speaker 6: En zou
- 25:19Speaker 7: dat bijvoorbeeld iemand kunnen zijn die dit soort dingen kan
- 25:22Speaker 6: Nou, dat is de Eurocommissaris voor Mediterrane Zaken. Die was
- 25:25Speaker 6: afgevaardigd en die was volgens divers internationale media... belobbyd door
- 25:29Speaker 6: Tony Blair. Ja. En toen heeft de commissie besloten om
- 25:34Speaker 6: haar te sturen... in de vorm van observer. Dus ook
- 25:37Speaker 6: niet van, nou, we gaan meebetalen en meedoen. Maar even
- 25:39Speaker 6: om de boel waar te nemen... en als een soort
- 25:41Speaker 6: spion daar te zien wat er gebeurt. En dat was
- 25:43Speaker 6: blijkbaar wat Blair wilde.
- 25:45Speaker 2: Nee,
- 25:45Speaker 6: deze mevrouw moeten we eventjes niet nomineren.
- 25:47Speaker 2: Maar je moet gewoon kijken wat er bijvoorbeeld met de
- 25:52Speaker 2: brexit is gebeurd. Barnier, de held. Barnier. Je zal maar
- 25:57Speaker 2: zo iemand tegenover je krijgen. Dat is niet fijn. Want?
- 26:02Speaker 2: Dat vlies je. Wat zijn zijn karakter-eigenschappen? Dat zijn ongehoord
- 26:07Speaker 2: geslepen onderhandelaars... die met een onwaarschijnlijke dossierkennis... die heel goed
- 26:13Speaker 2: weten hoe de internationale betrekkingen zitten... en die heel goed
- 26:17Speaker 2: begrijpen wat je eigen belangen zijn... en hoe je dit
- 26:20Speaker 2: via de voordeur, de achterdeur of het kamerraam moet bereiken.
- 26:23Speaker 7: En ook hoe diplomatie werkt. Want de kunst van die
- 26:25Speaker 7: Barnier was dat hij onvermurfbaar was... maar ook niet kwaad
- 26:29Speaker 7: te krijgen... maar heeft gewoon zijn standpunt herhaald, eindeloos. Ik
- 26:34Speaker 7: hoor wel wat jullie
- 26:35Speaker 2: zeggen. En de ene
- 26:36Speaker 7: na de andere
- 26:37Speaker 2: Britse premier viel op. Net als de onderhandelaars van Rusland. Juist.
- 26:40Speaker 2: Dit is interessant, want eigenlijk kan Europa dus meer op
- 26:45Speaker 2: verschillende gebieden dan we tot nu toe aannamen. Ja, maar
- 26:47Speaker 2: het is een kwestie van tactiek, het is een kwestie
- 26:48Speaker 2: van timing. Ja, het gaat om zowel militair, maar economisch
- 26:52Speaker 2: natuurlijk sowieso, maar ook... Politiek vernuft, diplomatie. Daar kan Europa
- 26:57Speaker 2: nog wat in de schaal leggen. Even tot slot, mannen. Ja,
- 27:02Speaker 2: vier jaar oorlog. Wat kan het komende jaar de doorslag geven? Trump? Trump.
- 27:10Speaker 2: Dat
- 27:10Speaker 7: is geen
- 27:12Speaker 2: hoop. Laat me er
- 27:13Speaker 7: één dingetje aan toevoegen. Er zijn op 3 november tussentijds verkiezingen
- 27:17Speaker 7: in Amerika. En de vraag is hoe Trump eruit komt.
- 27:21Speaker 7: Ik denk dat we ons... Er zit heel veel wensdenken
- 27:23Speaker 7: in deze opmerking. Maar het zou kunnen zijn dat hij
- 27:26Speaker 7: het huis van afgevaardigden verliest. En de Senaat niet. Maar
- 27:28Speaker 7: in ieder geval dat hij wat zwakker staat. En dan
- 27:30Speaker 7: is het de vraag in hoeverre hij zich ook door
- 27:33Speaker 7: dit soort omstandigheden... door andere landen of de anderen laat beïnvloeden.
- 27:37Speaker 4: Dus
- 27:38Speaker 7: een beetje hoop moet je houden. Maar het blijft Trump
- 27:42Speaker 7: en het betekent ook niet dat die oorlog binnen het
- 27:46Speaker 7: jaar is
- 27:47Speaker 2: gebied. Het tijdstijd is een ander aspect. Dit is een
- 27:50Speaker 2: race tegen de klok. De afgelopen afleveringen hebben we het
- 27:57Speaker 2: daar vaak over gehad. Hoe lang houdt wie het vol?
- 28:02Speaker 2: Dat is denk ik de grootste vraag. Het is een
- 28:06Speaker 2: uitputtingsslag waarbij ik het echt onvoorstelbaar vind... wat Oekraïne voor
- 28:10Speaker 2: elkaar krijgt, gezien de krachtsverhoudingen. Dus ze kunnen niet winnen,
- 28:15Speaker 2: maar de vraag is of ze...
- 28:21Speaker 6: We hebben een jaar achter de rug waarin we, ik denk,
- 28:25Speaker 6: elk kwartaal... hebben meegemaakt dat Amerika dreigt om Oekraïne voor
- 28:29Speaker 6: de bus te gooien. Dat was een soort fysieuze cirkel
- 28:32Speaker 6: waar we in belanden. Dan moesten we weer een damage
- 28:34Speaker 6: control doen. Want Amerika kwam weer met een absurd voorstel. Nou,
- 28:39Speaker 6: Zelensky en Trump bij het Vaticaan op dat stoeltje... is
- 28:42Speaker 6: het perfecte beeld van hoe toen weer iets is rechtgebreid.
- 28:45Speaker 6: En ik hoop eigenlijk dat Europa gewoon komend jaar door
- 28:48Speaker 6: blijft werken... aan het zelfvertrouwen dat we aan het opbouwen zijn.
- 28:52Speaker 6: En ja, die verkiezingen onder andere in Hongarije... ik ben
- 28:55Speaker 6: heel benieuwd als Orbán verdwijnt of dat ook iets gaat doen...
- 28:58Speaker 6: met hoe we in Europa denken dat we ons kunnen opstellen.
- 29:01Speaker 6: We kijken daarna weer uit naar de verkiezingen in Frankrijk...
- 29:03Speaker 6: met angst en beven, er gaat nog heel veel gebeuren.
- 29:05Speaker 6: Maar ik vind het eigenlijk het lastigste jaar misschien wel...
- 29:08Speaker 6: om te voorspellen wat er gaat gebeuren. Ja, omdat er
- 29:10Speaker 6: veel
- 29:11Speaker 2: op de rol staat
- 29:12Speaker 6: Ja, en wij moeten... Als Europa doorhebben wat onze kracht is.
- 29:16Speaker 6: En je ziet ook de draagvlakken in de Europese samenleving...
- 29:20Speaker 6: in de barometers om Oekraïne te blijven steunen. Dus dat
- 29:22Speaker 6: is dan gewoon ook een feit. Dat is objectief waar
- 29:25Speaker 6: te nemen
- 29:25Speaker 2: dat Europeanen dat willen. Voor ons is het helemaal niet
- 29:29Speaker 6: zoveel geld. Dat is wel het belangrijkste
- 29:30Speaker 2: argument voor de Nederlander. Dat die opmerking nou helemaal aan
- 29:33Speaker 2: het slot van de podcastserie moet komen. Maar goed, hij
- 29:36Speaker 2: is dan toch maar gemaakt. Ik constateer dat, hoewel als
- 29:40Speaker 2: je de beelden uit Oekraïne ziet... je maag draait er
- 29:44Speaker 2: nog steeds bij om. Het is natuurlijk echt oorlog op
- 29:46Speaker 2: het Europese continent. Maar jullie hebben wel lichtpuntjes geopend. gebracht
- 29:52Speaker 2: in de analyse, dus ik put daar wel hoop uit. Ja,
- 29:55Speaker 2: maar geen voorspelling. Het is geen voorspelling, maar er zijn
- 29:58Speaker 2: wel punten... waarop Europa krachtiger kan zijn... en dat Trump
- 30:03Speaker 2: het misschien zijn maatregelen in zijn gezicht terugkrijgt. En
- 30:06Speaker 6: ook als wij niet krachtig zijn, Niels, dan nog gaan
- 30:08Speaker 6: die Oekraïners... waar ik jaar in jaar uit op bezoek ga...
- 30:11Speaker 6: Die gaan in hun schuurtje en hun kelder gewoon door
- 30:13Speaker 6: met zelf die drones 3D-printen. En dan hebben ze zoiets
- 30:16Speaker 6: van zoek het maar uit Europa
- 30:17Speaker 2: dan doen we het zelf. Door met irreguliere oorlogsvoering. Daar
- 30:20Speaker 2: wordt al lang over nagedacht hoe je de boel kan ontregelen...
- 30:23Speaker 2: door meer van irreguliere operaties, guerrilla-operaties, aanslagen. En dat gebeurt al.
- 30:27Speaker 2: Het
- 30:27Speaker 6: wordt een groot partisanenland. Is het al eigenlijk
- 30:30Speaker 2: Geert-Jan Haan en Rob de Wijk en Bernhard Hammelburg... hartelijk
- 30:33Speaker 2: dank dat jullie deze alliantie maakten.