Latest / Radio Blauwe Hap / Omtrent inslapen en dergelijke - Radio Blauwe Hap #45
Transcript
- 0:00SPEAKER_01: Wat was de reden eigenlijk dat je boos werd, als ik het vragen mag?
- 0:05SPEAKER_02: Ja, ik denk onmacht, want het woord oneerlijk valt heel vaak in zo'n situatie.
- 0:10SPEAKER_02: Het is oneerlijk dat dit gebeurt, maar daar kun je niks mee.
- 0:12SPEAKER_02: Want ja, wat is eerlijk, wat is oneerlijk, dit soort shit gebeurt.
- 0:15SPEAKER_02: Het is gewoon random, het is willekeur.
- 0:18SPEAKER_02: Er is geen eerlijk of oneerlijk.
- 0:28SPEAKER_01: Goedemorgen, goedemorgen.
- 0:29SPEAKER_01: Hoe maakt u het?
- 0:32SPEAKER_01: Nou, zo behoorlijk slecht geslapen.
- 0:34SPEAKER_01: Onbehoorlijk slecht geslapen, moet ik zeggen.
- 0:37SPEAKER_01: Oh, vreselijk onweer, regen.
- 0:41SPEAKER_02: Nou ja.
- 0:42SPEAKER_01: Ja, het weer is nogal omgeslagen, begrijp ik.
- 0:46SPEAKER_01: Ja, ja, ja, ja.
- 0:47SPEAKER_01: En dan krijg ik meteen...
- 0:50SPEAKER_01: Zoals je weet ben ik ontzettend zwak.
- 0:52SPEAKER_01: Ik moet me altijd ochtends in elkaar zetten, want...
- 0:57SPEAKER_01: Alle schroefjes en moertjes zijn los als ik wakker word.
- 1:02SPEAKER_01: En dat gaat dan gepaard met een vrolijke depressiviteit, een ochtenddepressiviteit, denk ik.
- 1:09SPEAKER_01: Ja, en voordat dat dan helemaal in orde is, moet ik eigenlijk alweer naar bed.
- 1:14SPEAKER_01: En in de tussentijd wil ik dan ook nog vroeg met je praten.
- 1:19SPEAKER_01: Ja, de jeugd doet alles tegenwoordig vroeg.
- 1:24SPEAKER_01: Jullie gaan ook vroeg naar bed.
- 1:26SPEAKER_01: En ik ga altijd heel laat naar bed.
- 1:29SPEAKER_01: Want ik moet dan alles bekijken.
- 1:32SPEAKER_01: Maar ik bekijk ook mijn leven.
- 1:36SPEAKER_01: Ik leef eigenlijk s'nachts.
- 1:38SPEAKER_02: Ik ben eigenlijk ook een enorm nachtmens.
- 1:40SPEAKER_02: Maar mijn vrouw is nogal een enorme vroege slaper.
- 1:44SPEAKER_02: Dus ik heb me eigenlijk uiteindelijk toch meer aan haar...
- 1:47SPEAKER_02: Nee, dat begrijp ik helemaal.
- 1:48SPEAKER_02: Maar goed, dan ben je natuurlijk.
- 2:10SPEAKER_01: Als je kan slapen is dat goed.
- 2:12SPEAKER_01: Maar goed,
- 2:12SPEAKER_01: en ondertussen luister ik dan naar de actualiteiten,
- 2:15SPEAKER_01: naar het nieuws, wat ook mij enorm tegenvalt.
- 2:20SPEAKER_01: Er is iets met het nieuws aan de hand waar ik niet goed de vinger op kan leggen.
- 2:26SPEAKER_01: Namelijk, je krijgt eerst wat
- 2:29SPEAKER_01: het journaal of wat ik voor de radio het belangrijkste vind.
- 2:33SPEAKER_01: En dan willen ze altijd afsluiten met iets lichtvoetigs.
- 2:36SPEAKER_01: Herken je dat?
- 2:37SPEAKER_01: Iets waarvan je denkt, dat is leuk.
- 2:42SPEAKER_01: Weer een nieuwe aasjeer ontdekt in het midwesten.
- 2:46SPEAKER_01: Of weet ik veel, er is er weer een man en die heeft de Kilimanjaro bedwongen op een fiets.
- 2:54SPEAKER_01: Nou, dat soort dingen.
- 2:55SPEAKER_01: Ik overdrijf natuurlijk.
- 2:56SPEAKER_02: Ja, dat hebben ze jaren geleden al ingevoerd inderdaad.
- 3:00SPEAKER_02: Dat de nosjournaals volgens mij ook afsloten met een soort lichtvoetig dingetje.
- 3:04SPEAKER_02: Maar wat dat extra vervelend maakt is
- 3:06SPEAKER_02: dat normaal nieuws tegenwoordig ook al gebracht wordt als
- 3:09SPEAKER_02: een soort existentiële dreigingsnieuws.
- 3:13SPEAKER_02: Want je kan geen zomerreportage zien of het is wel weer te droog of te heet of
- 3:19SPEAKER_02: de bosbranden zijn klimaatverandering.
- 3:21SPEAKER_02: En als het over Oekraïne gaat, dan is het natuurlijk op zichzelf heel slecht nieuws.
- 3:25SPEAKER_02: Maar dat wordt dan ook altijd in een context gebracht alsof de Russen morgen
- 3:28SPEAKER_02: op Scheveningen staan.
- 3:30SPEAKER_02: En de strijd in Gaza is natuurlijk ook een existentiële bedreiging voor
- 3:34SPEAKER_02: de mensenrechten wereldwijd.
- 3:36SPEAKER_02: En als je dus zeg maar regulier nieuws, wat je...
- 3:41SPEAKER_02: Tot op zekere hoogte objectief kan berichten.
- 3:43SPEAKER_02: Als je dat existentieel maakt en daarmee ook een beetje dogmatisch en drammerig,
- 3:48SPEAKER_02: dan is zo'n opgewekt item aan het einde een soort jeugdjournaal trap na
- 3:52SPEAKER_02: voor volwassen mensen, wordt
- 3:54SPEAKER_01: het dan.
- 3:55SPEAKER_01: Ja, ik hou daar helemaal niet van.
- 3:57SPEAKER_01: Nieuws moet serieus zijn en ik vind het ook nooit nieuws.
- 4:00SPEAKER_01: Weet je wel,
- 4:01SPEAKER_01: maar altijd is er wel iemand in die beschrijving dat we vrolijk nieuws nodig hebben
- 4:05SPEAKER_01: of goed nieuws nodig hebben.
- 4:07SPEAKER_01: Dat hebben we helemaal niet.
- 4:09SPEAKER_01: Nieuws is slecht.
- 4:10SPEAKER_02: Ja, daar geloof ik ook helemaal niet.
- 4:12SPEAKER_02: Nieuws is wat afwijkt van de norm en wat afwijkt van de norm is,
- 4:15SPEAKER_02: is acht van de tien keer sowieso niet leuk, niet goed.
- 4:18SPEAKER_01: Ja, ja, ja.
- 4:19SPEAKER_02: Het is hetzelfde als die regel,
- 4:21SPEAKER_02: dat weet ik veel,
- 4:22SPEAKER_02: één dode in een verkeersongeluk in Nederland is nieuws,
- 4:25SPEAKER_02: vijf doden in een Duits verkeersongeluk is nieuws,
- 4:28SPEAKER_02: maar pas honderd doden in een Oezbeeks verkeersongeluk zijn nieuws.
- 4:33SPEAKER_02: Dus er zit ook gradatie in en wat het belang van dingen is.
- 4:36SPEAKER_02: Alleen ook die zijn ze uit het oog verloren.
- 4:38SPEAKER_02: Want bijvoorbeeld,
- 4:40SPEAKER_02: ik wil het niet over Gaza hebben overigens,
- 4:42SPEAKER_02: maar het is wel gewoon een sprekend voorbeeld daarin dat enkele tienduizenden doden
- 4:46SPEAKER_02: in een oorlog daar worden neergezet alsof het de belangrijkste,
- 4:50SPEAKER_02: grootste en meest vernietigende oorlog aller tijden was.
- 4:52SPEAKER_02: Dus de verhouding is ook zoek.
- 4:54SPEAKER_02: Die al oude nieuwsregel over
- 5:00SPEAKER_02: ongelukkeer afstand bepaald waarde of zoiets.
- 5:03SPEAKER_02: Dus dat is helemaal omgekeerd.
- 5:05SPEAKER_02: En het is omdat ideologie steeds vaker leidend is in de nieuwsverslaggeving.
- 5:11SPEAKER_02: Om die reden krijg ik er al meer dan tien jaar geen NOS Journaals meer
- 5:14SPEAKER_02: en ook geen andere actualiteitenprogramma's en geen talkshows.
- 5:17SPEAKER_02: En ik merk dat ik het laatste jaar ook kranten eigenlijk links laat liggen.
- 5:21SPEAKER_01: Ja, ja.
- 5:22SPEAKER_01: Met de nadruk op links.
- 5:24SPEAKER_01: Wat?
- 5:25SPEAKER_02: Met de nadruk op links.
- 5:29SPEAKER_01: Ja, kijk je ziet nu op het ogenblik hier die onderhandelingen in het kabinet aan de gang.
- 5:38SPEAKER_01: De verslaggeving daarover,
- 5:40SPEAKER_01: die is deels goed,
- 5:41SPEAKER_01: maar ook weer deels enorm idealistisch bevlogen, wordt dat verteld.
- 5:47SPEAKER_01: Namelijk, dat wordt er gezegd, de VVD houdt alles tegen en...
- 5:54SPEAKER_01: Waar zit hem dat probleem dan in?
- 5:56SPEAKER_01: Nou, Pro die wil zorgen dat er alles voor de mensen,
- 6:00SPEAKER_01: dat die het beter krijgen en dat houdt de VVD gewoon tegen.
- 6:05SPEAKER_01: Dat is een heel raar, dat is een heel raar frame natuurlijk als je dat zegt.
- 6:10SPEAKER_01: Het is ingewikkeld om dat nou te gaan met box 3
- 6:14SPEAKER_01: en waar dan winsten die je mogelijk zou maken belast gaan worden.
- 6:19SPEAKER_01: Allemaal ingewikkelde zaken.
- 6:22SPEAKER_01: Maar het ligt niet zo zwart-wit als de verslaggeverij de hele tijd dat mij
- 6:26SPEAKER_01: naar voren wil brengen.
- 6:29SPEAKER_01: Tenminste,
- 6:29SPEAKER_01: ik vind inderdaad dat de VVD goede redenen heeft om niet pro aan dek te krijgen,
- 6:36SPEAKER_01: want dan heeft de VVD geen zin meer.
- 6:40SPEAKER_01: Dat is makkelijk uit, snap je wat ik bedoel?
- 6:42SPEAKER_01: Ja, zeker.
- 6:43SPEAKER_01: Dat heeft dan helemaal geen zin meer, want dan kan gewoon D66 en het CDA verder met pro.
- 6:49SPEAKER_01: Is de VVD een bijwagen geworden.
- 6:52SPEAKER_01: Maar het wordt toch, er komt een schuldvraag in de verslaggeving.
- 6:57SPEAKER_01: En die schuldvraag die wordt dan helemaal bij de VVD gelegd.
- 7:00SPEAKER_01: Terwijl je die schuldvraag ook helemaal weg kan laten.
- 7:04SPEAKER_01: De VVD vindt dit, de dingen vindt dat.
- 7:07SPEAKER_02: Ja, dat hele box drie verhaal vind ik ook ingewikkeld.
- 7:10SPEAKER_02: Dat snap ik gewoon ronduit niet zo goed.
- 7:11SPEAKER_02: Dus daar wil ik niet te veel over speculeren.
- 7:13SPEAKER_02: Maar het belasten van nog niet gerealiseerde winsten.
- 7:17SPEAKER_02: Daar zie ik wel vaak mensen over tweeten.
- 7:20SPEAKER_02: En over berichten die denken van ja maar als dat zo gaat dan ga ik Nederland verlaten.
- 7:24SPEAKER_02: En dat zijn dan heel vaak mensen die een onderneming hebben
- 7:26SPEAKER_02: of die bepaalde aandelen bezitten of in aandelen handelen.
- 7:31SPEAKER_02: En die denken ja maar als ik moet gaan betalen over dingen die ik nog niet verdiend heb.
- 7:35SPEAKER_02: Dan kan ik beter naar een land gaan met mijn inkomsten en mijn belastingen waar ik
- 7:40SPEAKER_02: in ieder geval niet belast word over dingen die ik nog niet heb.
- 7:42SPEAKER_02: En ik denk dat dat een voor Nederland beangstigende en zorgelijke ontwikkeling is.
- 7:47SPEAKER_02: Want daarmee jaag je mensen weg die in staat zijn om economische groei te realiseren.
- 7:53SPEAKER_02: Niet alleen ten baten van hun eigen portemonnee,
- 7:55SPEAKER_02: maar ook gewoon omdat een economie een bredere gezin groei nodig heeft.
- 7:59SPEAKER_02: En aanhakend op dat andere, je kan wel roepen dat de VVD overal schuld aan heeft.
- 8:04SPEAKER_02: En ik denk dat de VVD wel,
- 8:07SPEAKER_02: omdat Rutte heeft een paar jaar geleden vlak voor of net
- 8:10SPEAKER_02: toen hij net secretaris-generaal van de NAVO werd,
- 8:14SPEAKER_02: vond ik tamelijk absurde uitspraak dat op onderwijs en zorg en op sociale zekerheid,
- 8:20SPEAKER_02: Maar het feit dat de VVD dat nu roept,
- 8:22SPEAKER_02: dat wordt tegen de VVD gebruikt als zeggende zij willen alleen maar voor mensen die
- 8:28SPEAKER_02: het al goed hebben en de rijken nog rijker maken, et cetera.
- 8:42SPEAKER_02: Terwijl D66 en ook Pro zijn niet minder pro-Oekraïne als dat de VVD dat op dit moment is.
- 8:49SPEAKER_02: Dus in dat opzicht zit er helemaal niet zoveel lucht tussen die lijn.
- 8:52SPEAKER_02: Het is alleen maar hoe ze dus uiteindelijk willen verkopen dat er toch linksom
- 8:56SPEAKER_02: of rechtsom ergens bezuinigd zal moeten worden
- 8:58SPEAKER_02: of lasten verzwaard zal moeten worden.
- 9:00SPEAKER_02: En daar proberen ze elkaar de schuld van te geven.
- 9:03SPEAKER_02: Iets uitzoomend is mijn indruk, dat gebeurt natuurlijk ieder jaar bij de begroting.
- 9:07SPEAKER_02: Dan wordt er gevraagd,
- 9:07SPEAKER_02: gaan jullie allemaal klappen en komen de verkiezingen omdat jullie er niet uitkomen?
- 9:11SPEAKER_02: En dat is altijd de vraag die gesteld wordt als een soort rhetorische vraag en ook
- 9:15SPEAKER_02: omdat die lekkere headlines oplevert.
- 9:17SPEAKER_02: Maar aan het einde van de rit denk ik dat ze toch prima tot
- 9:21SPEAKER_02: een begroting zullen komen waar niemand blij mee is,
- 9:23SPEAKER_02: maar die in ieder geval wel deze coalitie in het zadel zal houden.
- 9:27SPEAKER_02: Als je een minderheidskabinet Draaiende kan houden op basis van eigenlijk hele wankele gronden.
- 9:33SPEAKER_02: Dan kun je ook wel een beetje marchanderen met een begroting die lijkt alsof iets sluitend is.
- 9:38SPEAKER_02: En waar we dan allemaal net van doen alsof die een beetje klopt ofzo.
- 9:42SPEAKER_02: Ik geloof niet
- 9:43SPEAKER_02: dat het kabinet hierop gaat vallen.
- 9:46SPEAKER_02: Wat ik dus wel her en der gesuggereerd
- 9:48SPEAKER_01: zie worden.
- 9:50SPEAKER_01: Ja, ik denk het ook niet.
- 9:52SPEAKER_01: Maar denk jij niet dat wij...
- 9:55SPEAKER_01: Dat de invloed van het kabinet, dat wij de invloed van het kabinet enorm overschatten.
- 10:00SPEAKER_01: Misschien hebben we het daar wel eens een keer over gehad.
- 10:03SPEAKER_01: Ik vind de hele tijd dat wij de invloed van de politiek van het kabinet,
- 10:08SPEAKER_01: dat wordt enorm overschat.
- 10:10SPEAKER_01: Het is toch meer wat de dienst uitmaakt,
- 10:12SPEAKER_01: het bedrijfsleven, wat mogelijkheden ziet, wat kansen ziet, dan de politiek.
- 10:19SPEAKER_01: Met andere woorden, wat zou er gebeuren als ASML op zou houden te bestaan?
- 10:24SPEAKER_01: Hoe ziet het er dan uit in Nederland?
- 10:29SPEAKER_01: Dus ik denk de hele tijd dat het,
- 10:31SPEAKER_01: het klinkt zo lullig, rechts,
- 10:35SPEAKER_01: maar dat is in mijn geval niet zo erg,
- 10:37SPEAKER_01: maar dat het bedrijfsleven een veel grotere invloed heeft dan het kabinet,
- 10:42SPEAKER_01: terwijl er veel meer aandacht gaat naar het kabinet en niet naar het bedrijfsleven.
- 10:46SPEAKER_01: En als het naar het bedrijfsleven gaat, is het altijd negatief.
- 10:51SPEAKER_02: Ja, want de meeste media worden bevolkt door mensen die nog nooit een bedrijf
- 10:54SPEAKER_02: van binnen hebben gezien.
- 10:56SPEAKER_02: En dus ook niet zo goed snappen hoe dat werkt en wat het belang is van het bedrijfsleven.
- 11:00SPEAKER_02: Maar ik denk dat we onder de Ruttejaren wel gezien hebben hoe dik de vinger in
- 11:03SPEAKER_02: de pap was van het bedrijfsleven.
- 11:04SPEAKER_02: Want denk maar aan de Unilever sms'jes tussen Rutte en de toenmalige baas over
- 11:08SPEAKER_02: het verhuizen van het hoofdkantoor.
- 11:10SPEAKER_02: En daarmee kun je je dus...
- 11:11SPEAKER_02: Ja, ja, ja.
- 11:32SPEAKER_02: Dat de politiek inderdaad een ondergeschikte rol speelt.
- 11:35SPEAKER_02: Ik moet nu denken aan België waar een x aantal jaar geleden
- 11:38SPEAKER_02: de formatie dermate lang duurde dat België eigenlijk stuurloos was,
- 11:43SPEAKER_02: maar dat niemand er last van
- 11:44SPEAKER_01: had.
- 11:46SPEAKER_02: Ik denk dat dat in Nederland ook zo zou zijn,
- 11:48SPEAKER_02: omdat de meeste dingen die zijn ingeregeld en die draaien wel.
- 11:53SPEAKER_02: Hoelang ze nog overeind blijven en blijven draaien is een andere vraag.
- 11:57SPEAKER_02: Maar ik denk niet dat je politiek erg zou missen als ze er niet waren.
- 12:00SPEAKER_02: Ook omdat je in de laatste jaren alleen maar ziet dat bijna ieder debat gaat
- 12:03SPEAKER_02: over muizenissen en ergernissen en over Kamervragen
- 12:08SPEAKER_02: over randzaken waar mensen dan voorkomen opdraven in een debat
- 12:11SPEAKER_02: met soms wel tot enig doel om een filmpje van 30 seconden te maken
- 12:15SPEAKER_02: over hun bijdrage waarin ze alle anderen voor rotte vis uitmaken en
- 12:18SPEAKER_02: dat dan rondpompen op sociale media.
- 12:21SPEAKER_02: Ik chargeer.
- 12:23SPEAKER_02: Er worden nog steeds in commissiezaaltjes door debatten gevoerd en wetten gemaakt.
- 12:28SPEAKER_02: Ik denk dat je niet helemaal moet onderschatten dat de systemen van staat
- 12:32SPEAKER_02: op bepaalde vlakken heus wel hun functie hebben en vervullen.
- 12:36SPEAKER_02: Ik denk alleen wel dat Nederland zoveel wetten, regels,
- 12:40SPEAKER_02: vormpjes,
- 12:41SPEAKER_02: normpjes, uitzonderingen, excessen, verzoeken, invloeden, lobby, et cetera heeft.
- 12:47SPEAKER_02: Dat een bepaalde mate van onbestuurbaarheid en dus ook een bepaalde mate
- 12:50SPEAKER_02: van bijsturen in dat station zijn we wel gepasseerd.
- 12:53SPEAKER_02: Alles staat,
- 12:55SPEAKER_02: alles werkt tot op zekere hoogte,
- 12:57SPEAKER_02: maar ik heb ook steeds meer het idee dat als dingen...
- 13:01SPEAKER_02: En misschien is het meest prangende of bekende voorbeeld op dit moment is de Merwedebrug.
- 13:17SPEAKER_02: Ja.
- 13:17SPEAKER_02: En aan verwante bruggen en dijken en dat soort dingen.
- 13:20SPEAKER_02: Ooit is het gebouwd,
- 13:21SPEAKER_02: ooit is het aangelegd,
- 13:22SPEAKER_02: ooit is het goed in geïnvesteerd,
- 13:25SPEAKER_02: is het netjes gedaan,
- 13:27SPEAKER_02: heeft Nederland een bepaalde wereldstandaard bereikt in hoe wij water bedwingen en
- 13:31SPEAKER_02: een...
- 13:33SPEAKER_02: Een natte lap grond begaanbaar en bewoonbaar maken.
- 13:36SPEAKER_02: Maar het lijkt alsof in met name de laatste decennia iedereen zoiets heeft van ach
- 13:39SPEAKER_02: het ligt er al en het werkt.
- 13:41SPEAKER_02: Dus we zijn wel klaar.
- 13:42SPEAKER_02: En het moment dat het dan niet goed gaat dat het dan ook helemaal in aarde kost
- 13:46SPEAKER_02: en miljarden en eindeloos veel tijd om het een beetje weer functioneel te maken.
- 13:52SPEAKER_02: En daarin moet ik dan regelmatig aan Amerika denken,
- 13:55SPEAKER_02: aan de Verenigde Staten waar ik heel veel doorheen gereisd heb en
- 13:58SPEAKER_02: dat je gebieden ziet waar alles Waar de wegen goed zijn en de bruggen netjes,
- 14:02SPEAKER_02: maar dat je net zo makkelijk als je door Nieuw-Orleans rijdt of zo,
- 14:05SPEAKER_02: dan moet je over een of andere grote ijzeren boogbrug die eruit ziet,
- 14:11SPEAKER_02: alsof je ieder moment gewoon van vermoeidheid in elkaar kan zakken.
- 14:17SPEAKER_01: ja.
- 14:18SPEAKER_02: En dat gevoel heb ik bij Nederland af en toe ook wel eens,
- 14:22SPEAKER_02: bij de systemen die Nederland draaiende houden.
- 14:25SPEAKER_02: En dan nog één ding,
- 14:26SPEAKER_02: we proberen niet op een tirade te gaan of op een te lange monoloog,
- 14:31SPEAKER_02: maar ik heb ook het idee dat het politiek bestuur,
- 14:34SPEAKER_02: dus de wetten,
- 14:34SPEAKER_02: de regels,
- 14:35SPEAKER_02: de vorm en de formaliteiten,
- 14:37SPEAKER_02: lang ondergeschikt geraakt zijn aan de spanningen op de cultuur.
- 14:43SPEAKER_02: Het gaat veel meer over migratie, sociale veiligheid.
- 14:49SPEAKER_02: Dus niet op sociale vangnetten en uitkeringen en dat soort dingen,
- 14:54SPEAKER_02: maar op sociale veiligheid, op onderlinge verhoudingen en zo.
- 14:57SPEAKER_02: Die spanningen zijn veel groter dan wat een politiek bestuur via wetjes
- 15:00SPEAKER_02: en regeltjes nog kan regelen.
- 15:02SPEAKER_02: Dat zie je ook in handhaving die afwezig is, etc.
- 15:05SPEAKER_02: Daar hadden we het laatst over natuurlijk.
- 15:08SPEAKER_02: De vorige uitzending werd volledig gewijd aan dat ongeluk in de boerenfielen.
- 15:13SPEAKER_02: En vervolgens gaat Extinction Rebellion de dag daarna gewoon doodleuk
- 15:16SPEAKER_02: de A12 weer bezetten, wat ze dit weekend weer deden.
- 15:19SPEAKER_02: En daar wordt dan niet of nauwelijks op gehandhaafd
- 15:21SPEAKER_02: en we weten er geen raad meer mee en we kunnen het niet aanpakken
- 15:24SPEAKER_02: en we durven er geen strenge normen op te stellen.
- 15:28SPEAKER_02: Voor iedere stellige positie over openbare orde staat er iemand tegenover die dan
- 15:34SPEAKER_02: het diagonaal iets anders zegt.
- 15:37SPEAKER_02: Over dat je het recht moet hebben om de orde te verstoren,
- 15:39SPEAKER_02: omdat de onderwerpen waarom mensen dat doen zo belangrijk zijn dat de regels en
- 15:43SPEAKER_02: de wetten eigenlijk niet meer echt toe doen.
- 15:46SPEAKER_02: Ja, dat is niet vol te houden.
- 15:48SPEAKER_01: Nee, dat is niet vol te houden en je kweekt daarmee juist
- 15:52SPEAKER_01: een enorm grote oppositie die zegt nou ik heb er nou genoeg van.
- 15:55SPEAKER_01: Ik wil niet,
- 15:56SPEAKER_01: ik ben voor de vrijheid van meningsuiting,
- 15:57SPEAKER_01: maar ik wil niet dat ik de hele tijd rekening moet houden
- 16:00SPEAKER_01: met Extinction Rebellion die op de grote weg zit te demonstreren.
- 16:05SPEAKER_01: En dergelijke.
- 16:07SPEAKER_01: We hebben het vorige keer al gezegd.
- 16:10SPEAKER_01: Ze bereiken het omgekeerde van wat ze daadwerkelijk willen.
- 16:13SPEAKER_01: En dat is jammer.
- 16:14SPEAKER_01: Dat is stom.
- 16:14SPEAKER_01: Dat is strategisch stom.
- 16:16SPEAKER_01: Ik weet niet wie daar strategisch aan het hoofd zit.
- 16:19SPEAKER_01: Maar die doet geen slimme dingen.
- 16:21SPEAKER_01: Althans in mijn ogen niet.
- 16:22SPEAKER_01: Misschien is het een super stratege.
- 16:25SPEAKER_01: Zit hij de hele tijd met AI te kijken wat hij allemaal kan doen.
- 16:30SPEAKER_02: Ze maken zichzelf bewijs dat het wel degelijk zin heeft.
- 16:32SPEAKER_02: Dus ja, dat...
- 16:34SPEAKER_02: Zij geloven zo erg in wat ze aan het doen zijn dat ze er ook in lijken te geloven
- 16:37SPEAKER_02: dat alle andere mensen daar vanzelf ook wel in gaan geloven of zoiets.
- 16:41SPEAKER_02: Ik wil eens even een andere zwaai maken naar een wat persoonlijker onderwerp misschien.
- 16:51SPEAKER_02: Ik weet alleen niet hoe ik dat in moet leiden.
- 16:53SPEAKER_02: En ik weet niet in hoeverre jij hier op camera en in beeld en geluid het
- 16:58SPEAKER_02: over wil hebben,
- 16:58SPEAKER_02: maar jij schrijft wel eens met enige regelmaat over vrienden
- 17:02SPEAKER_02: en kennissen die je verliest omdat je ouder wordt en dat dat nou eenmaal
- 17:06SPEAKER_02: om je heen gebeurt.
- 17:11SPEAKER_02: Ik heb afgelopen week een van mijn beste vrienden moeten begraven.
- 17:16SPEAKER_02: Dat was een mooie dienst waar veel mensen samenkwamen die allemaal een grote liefde
- 17:22SPEAKER_02: voor Maarten koesterden.
- 17:25SPEAKER_02: Maarten had ook een klein beetje bekendheid in de vorm van
- 17:27SPEAKER_02: een podcast die hij maakte met Matthijs Immink, de Brandt en Immink podcast.
- 17:31SPEAKER_02: En binnen de Amsterdamse kringen, et cetera, werkte in de media.
- 17:36SPEAKER_02: Dus dan ben je niet automatisch bekend, maar dan heb je iets meer kans op naamsbekendheid.
- 17:41SPEAKER_02: Maar hoe...
- 17:49SPEAKER_02: Hoe...
- 17:51SPEAKER_02: Groei je erin dat mensen om je heen...
- 17:53SPEAKER_02: Ik ben wat jonger dan jij natuurlijk.
- 17:55SPEAKER_02: Ik sta een beetje in het voorportaal van mensen en bekenden die om me heen
- 17:59SPEAKER_02: een beetje aan het overlijden zijn.
- 18:00SPEAKER_02: Vorig jaar mijn oma, het gaat met mijn vader niet goed.
- 18:02SPEAKER_02: Nu ineens een vriend die veel te vroeg en op een heel ongelukkige manier uit
- 18:06SPEAKER_02: het leven gerukt wordt.
- 18:08SPEAKER_02: Wendt zoiets ooit?
- 18:11SPEAKER_01: Nee, maar dat...
- 18:14SPEAKER_01: Het probleem is, wat is wennen?
- 18:18SPEAKER_01: In het begin heb je...
- 18:20SPEAKER_01: Laat ik zeggen,
- 18:23SPEAKER_01: ik kom straks op Theo van Gogh,
- 18:25SPEAKER_01: want dat is misschien een voorbeeld wat enigszins vergelijkbaar is met Maarten.
- 18:30SPEAKER_01: Maar laat ik het hebben over mijn ouders.
- 18:33SPEAKER_01: Uiteraard toen eerst mijn vader stierf en daarna mijn moeder,
- 18:36SPEAKER_01: toen had ik wel enorm veel verdriet in het begin.
- 18:41SPEAKER_01: Maar ik merkte dat je eigenlijk ook,
- 18:44SPEAKER_01: dat klinkt misschien heel raar, maar die treurnis, dat verdriet, dat wil je ook.
- 18:50SPEAKER_01: Ik probeer het woord koesteren te vermijden.
- 18:53SPEAKER_01: Maar het feit dat je daar eigenlijk niet aan wendt,
- 18:56SPEAKER_01: dat ik dagelijks nog steeds mijn ouders mis,
- 19:02SPEAKER_01: vind ik tegelijkertijd bewijzen hoe waardevol ze voor mij waren.
- 19:08SPEAKER_01: En natuurlijk, je zit niet dagelijks te huilen.
- 19:12SPEAKER_01: Je maakt er ook grappen over.
- 19:15SPEAKER_01: Mijn dochter, mijn moeder...
- 19:17SPEAKER_01: Die is denk ik in mijn dochter gekropen, want mijn dochter lijkt heel erg op mijn moeder.
- 19:23SPEAKER_01: Hoewel ze vijf was toen mijn dochter dan, toen mijn moeder stierf.
- 19:28SPEAKER_01: Maar ik herken heel veel en dat vind ik heel erg leuk en daar maken we ook grappen over.
- 19:32SPEAKER_01: En dat is aanleiding om veel verhalen te vertellen over mijn moeder.
- 19:36SPEAKER_01: Ikzelf lijk op mijn vader, terwijl wij niet zo'n hele goede verhouding hadden.
- 19:42SPEAKER_01: Maar goed, ik denk toch met heel veel waardering op sommige punten aan hem terug.
- 19:48SPEAKER_01: Met Theo van Gogh, toen die vermoord werd, gebeurde er iets anders.
- 19:52SPEAKER_01: Toen had ik echt het idee, en misschien herken je dat of niet.
- 19:57SPEAKER_01: Toen had ik echt letterlijk het idee dat er iets geamputeerd was.
- 20:02SPEAKER_01: Ik kon dat echt heel slecht bevatten.
- 20:05SPEAKER_01: Het was een vorm van amputatie.
- 20:10SPEAKER_01: Ik begreep niet dat hij weg was, dat ik niet meer...
- 20:15SPEAKER_01: We hadden de avond daarvoor nog gebeld met elkaar en dat die toon weg was.
- 20:23SPEAKER_01: Dat was moeilijk.
- 20:24SPEAKER_01: Ik heb dat ook zwaar gevonden,
- 20:28SPEAKER_01: ook omdat bij verdriet hoort een speciaal Hoor je dat ook op een speciale manier
- 20:35SPEAKER_01: te uiten bijvoorbeeld door enorm te huilen?
- 20:38SPEAKER_01: Nou dat heb ik niet gedaan.
- 20:39SPEAKER_01: Dat verdriet, dat fysieke verdriet kwam pas veel later toen ik op vakantie was en me ontspande.
- 20:46SPEAKER_01: Toen voelde ik die steen van het verdriet op me drukken.
- 20:50SPEAKER_01: Daarvoor waren we te druk bezig met dingen regelen en we werden enorm dronken.
- 20:56SPEAKER_01: Wat er in die dagen gebeurd is tussen de dood van Theo en zijn begraven
- 21:00SPEAKER_01: of zijn bekrematie, dat waren echt hele decadente tijden.
- 21:04SPEAKER_01: Dat krijg ik ook nog niet goed op papier, maar dat was echt heel erg decadent.
- 21:12SPEAKER_01: En bij Theo is het hetzelfde.
- 21:14SPEAKER_01: Ik heb een paar boeken over hem geschreven.
- 21:18SPEAKER_01: Althans waarin hij min of meer een rol speelt.
- 21:21SPEAKER_01: En ik heb me voorgenomen om dat te blijven doen.
- 21:24SPEAKER_01: Ja, waarom?
- 21:25SPEAKER_01: Om hem op die manier ook niet alleen in leven te houden voor het publiek,
- 21:29SPEAKER_01: maar vooral ook voor mij.
- 21:31SPEAKER_01: Een van de redenen waarom ik vaak over mijn ouders schrijf is omdat ik ze
- 21:34SPEAKER_01: in leven wil houden voor mij.
- 21:37SPEAKER_01: En ik vind dat een prettige manier...
- 21:44SPEAKER_01: Ik geloof niet in God en ik heb geen weinig religieuze zaken om te drukken om te maken.
- 21:51SPEAKER_01: En dit is voor mij een reden.
- 21:53SPEAKER_01: Ik heb 211 sonnetten geschreven over Theo.
- 21:57SPEAKER_01: Het boek heet Theo Theo en is nog overal verkrijgbaar,
- 21:59SPEAKER_01: want ik geloof dat er 35 exemplaren van verkocht zijn.
- 22:02SPEAKER_01: Maar ik heb hem ook in andere zaken geprobeerd te verwerken.
- 22:06SPEAKER_02: 211 sonnetten is ook wel heel veel, hè?
- 22:10SPEAKER_01: Jawel.
- 22:12SPEAKER_01: Hij was op 2.11 vermoord.
- 22:18SPEAKER_01: Ik weet ook niet hoe dat in mijn hoofd
- 22:21SPEAKER_02: werkt.
- 22:22SPEAKER_02: Die onlogische logica snap ik ook.
- 22:26SPEAKER_02: Die symboliek die je zoekt.
- 22:27SPEAKER_02: Zeker als je zelf niet gelovig bent.
- 22:29SPEAKER_01: Dan ga je symboliek zoeken in dingen die je eigenlijk helemaal niks...
- 22:32SPEAKER_01: Ja, totaal.
- 22:33SPEAKER_01: Maar ik wilde dat... En Gijs van der Westerlaken heeft dat ook goed gedaan door...
- 22:37SPEAKER_01: We hebben gezorgd dat er een box kwam met al zijn films.
- 22:42SPEAKER_01: Dus we hebben voortdurend...
- 22:43SPEAKER_01: Ik heb dat ook aan jou geschreven naar aanleiding van Maarten.
- 22:47SPEAKER_01: We hebben voortdurend monumentjes voor hem gemaakt.
- 22:49SPEAKER_01: We hebben ook echt ons best gedaan om de...
- 22:54SPEAKER_01: Om te zorgen dat er een biografie kwam.
- 22:56SPEAKER_01: Gewoon dat bekendbaar gemaakt.
- 22:58SPEAKER_01: Nou, dat is mooi.
- 23:00SPEAKER_01: Alle films zijn beschikbaar.
- 23:01SPEAKER_01: Er is een biografie.
- 23:03SPEAKER_01: We zijn nu nog bezig en ik weet dat er geld voor is.
- 23:07SPEAKER_01: We proberen een verzameling van alles en brieven die er nog zijn.
- 23:13SPEAKER_01: Dat zou nieuw werk zijn van Theo.
- 23:16SPEAKER_01: Dat was wat, althans hoe ik het doe, steeds monumentjes maakte.
- 23:21SPEAKER_01: Nu zijn er ook,
- 23:22SPEAKER_01: omdat ik al oud ben en daar bijna zat,
- 23:25SPEAKER_01: zijn er ook enorm veel vrienden van me en kennissen die overlijden.
- 23:31SPEAKER_01: Dat is trouwens een heel ander iets.
- 23:34SPEAKER_01: Dat vind je zonde, dat vind je raar, dat vind je naar.
- 23:37SPEAKER_01: Maar aan de andere kant groei je daarin als je een tijd met elkaar...
- 23:41SPEAKER_01: Ik ben omgegaan groeien om dat te accepteren.
- 23:46SPEAKER_01: En ik accepteer niet een dood van een jonger iemand, dat blijft verschrikkelijk.
- 23:50SPEAKER_01: Maar iemand van mijn leeftijd, een ouder.
- 23:53SPEAKER_01: Vroeger, toen ik dertig was, had ik vrienden die veertig waren.
- 23:57SPEAKER_01: Nou, ik ben nou 73, dus die vrienden die zouden nou 83 zijn.
- 24:01SPEAKER_01: De meeste daarvan, die zijn gewoon dood.
- 24:03SPEAKER_01: Die is gewoon dood.
- 24:05SPEAKER_01: En ik moet ook ernstig rekening houden met mijn eigen dood.
- 24:08SPEAKER_01: En dat is nou eenmaal een feit.
- 24:11SPEAKER_01: Dat betekent dat ik mijn erfenis heb geregeld,
- 24:13SPEAKER_01: dat ik over dingen moet praten met mijn dochter en dat ik
- 24:17SPEAKER_01: met mijn tanden dingen moet bespreken.
- 24:21SPEAKER_01: Dat ik ook rekening moet houden met
- 24:23SPEAKER_01: het verdriet wat mogelijkerwijs anderen zullen krijgen of niet.
- 24:26SPEAKER_01: En tegelijkertijd bezoek ik ook wel begrafenissen, steeds vaker.
- 24:30SPEAKER_01: En dan zie ik dat de hoeveelheid mensen die daar komen steeds kleiner en kleiner wordt.
- 24:35SPEAKER_01: Omdat er gewoon minder van ons zijn.
- 24:39SPEAKER_01: En is dat erg?
- 24:40SPEAKER_01: Nou, soms wel en soms helemaal niet.
- 24:43SPEAKER_01: Er is een mooie uitspraak van Gerard Reven.
- 24:45SPEAKER_01: Die zegt, toen ik jong was, was de dood mijn vijand...
- 24:49SPEAKER_01: Toen ik wat ouder werd, liep de dood met me mee.
- 24:52SPEAKER_01: En nu ik zo oud ben, is de dood mijn minnaar geworden.
- 24:57SPEAKER_01: En dat begrijp ik, heb ik nooit begrepen.
- 24:58SPEAKER_01: Ik vond het gewoon een mooie uitspraak.
- 25:01SPEAKER_01: Ik citeer hem geloof ik niet helemaal goed, maar dat vind ik nu...
- 25:05SPEAKER_01: Ik snap het wel heel goed dat je denkt, jonge jonge, moet ik dit allemaal nog meemaken?
- 25:09SPEAKER_01: Wil ik dat?
- 25:10SPEAKER_01: Het is verschrikkelijk.
- 25:12SPEAKER_01: Dat is, en dat ga ik niet meer meemaken en ik heb er de energie niet voor.
- 25:19SPEAKER_01: Dus dat is, nou ja, zo sta ik er een beetje in om modieuze uitdrukking te gebruiken.
- 25:25SPEAKER_01: Ik geloof niet dat je hier veel aan hebt.
- 25:27SPEAKER_02: Jawel, jawel.
- 25:28SPEAKER_02: Tuurlijk wel.
- 25:29SPEAKER_02: Omdat het beschrijft...
- 25:31SPEAKER_02: Het blijft een lastig onderwerp om over te praten,
- 25:33SPEAKER_02: want op het moment dat iemand je ontvalt,
- 25:37SPEAKER_02: dat iemand doodgaat,
- 25:38SPEAKER_02: dan heb je rauw en verdriet en dan zoek je steun en troost bij elkaar.
- 25:42SPEAKER_02: En dat heb ik afgelopen week ook heel sterk gehad met Maarten,
- 25:45SPEAKER_02: met mijn eigen vrienden,
- 25:47SPEAKER_02: waar Maarten onderdeel van de groep uit maakte, maar ook met...
- 25:52SPEAKER_02: Buren van Maart,
- 25:53SPEAKER_02: hij woonde op een woonschip,
- 25:55SPEAKER_02: mogen we geen boot zeggen eigenlijk, het is een schip, aan de Prins Hendrikade.
- 25:59SPEAKER_02: En ik kende een deel van zijn buren,
- 26:02SPEAKER_02: Marie Hemelrijk,
- 26:02SPEAKER_02: die hij kent,
- 26:03SPEAKER_02: die woont ook inmiddels niet meer fulltime,
- 26:06SPEAKER_02: maar die heeft ook een boot op de kop van die pier.
- 26:10SPEAKER_02: Ik kende wat van zijn persoonlijke oudere vrienden, ook niet allemaal, maar een deel wel.
- 26:17SPEAKER_02: Maar dan zoek je troost bij elkaar.
- 26:20SPEAKER_02: Ik weet niet of decadent het goede woord is,
- 26:22SPEAKER_02: misschien wel een beetje, want je zet het nog alles op en zuipen natuurlijk.
- 26:27SPEAKER_02: Om bij elkaar, je weet niet zo goed, raad met je emoties.
- 26:29SPEAKER_02: Als je daar dan wat bier in gooit, dan wordt de snotterigheid al snel normaal.
- 26:38SPEAKER_02: Maar daadwerkelijk praten over de rouw en de verwerking en zo, dat is een stuk lastiger.
- 26:44SPEAKER_02: Misschien begin ik er wel over omdat wij Op het moment dat dat ongeluk gebeurde,
- 26:49SPEAKER_02: hij raakte te water en het is nog steeds onduidelijk waarom of hij
- 26:55SPEAKER_02: een hartaanval had of een tia of er gebeurde iets waardoor hij van een bootje viel,
- 26:59SPEAKER_02: gewoon van een sloepje en niet zwom.
- 27:02SPEAKER_02: Hoe dat gebeurd is, is niet te herleiden.
- 27:04SPEAKER_02: Autoptie is niet gedaan omdat de artsen gezegd hadden...
- 27:06SPEAKER_02: zijn hersenschade door die 25 minuten te water is zo...
- 27:13SPEAKER_02: Het is niet te reconstrueren waarom er überhaupt iets gebeurde.
- 27:20SPEAKER_02: Toen we hoorden dat hij 25 minuten te water had gelegen...
- 27:24SPEAKER_02: Zijn mijn rationele brein al van nou, het is klaar.
- 27:28SPEAKER_02: Hij is gereanimeerd en ligt aan de beademing.
- 27:30SPEAKER_02: Maar ik geloof niet dat er ooit nog iets terugkomt van de Maarten die wij kenden.
- 27:34SPEAKER_02: Dus op het moment dat de artsen na een aantal dagen en pogingen, tot diezelfde conclusie kwamen.
- 27:41SPEAKER_02: Toen hebben mijn vrouw en ik meteen de hond in de opvang gestopt.
- 27:44SPEAKER_02: En zo snel mogelijk vliegtickets geboekt.
- 27:46SPEAKER_02: En waren we de volgende ochtend.
- 27:47SPEAKER_02: Op het moment dat ze de behandeling stopten, hadden we net vliegtickets geboekt.
- 27:51SPEAKER_02: En hij overleed dezelfde avond nog, maar wij zaten de volgende dag in het vliegtuig.
- 27:55SPEAKER_02: En toen pas waren wij bij al die anderen.
- 27:58SPEAKER_02: En daar zijn we een dikke week geweest,
- 28:00SPEAKER_02: want het duurde ruime weken dat het werkelijke uitvaart was.
- 28:02SPEAKER_02: En toen ik terug thuis kwam, hier in Portugal,
- 28:09SPEAKER_02: was het ineens heel erg stil.
- 28:11SPEAKER_02: Want dan zijn al die mensen er niet.
- 28:12SPEAKER_02: En enerzijds verlangde ik naar de rust van mijn eigen huis en mijn eigen omgeving,
- 28:15SPEAKER_02: maar anderzijds Wist ik niet zo goed wat ik met die stilte aan moest.
- 28:19SPEAKER_02: Omdat ja, het meeste is wel gezegd en je weet niet zo goed wat je nog meer moet zeggen.
- 28:24SPEAKER_02: Ik had een avond dat ik met een fles wijn op mijn eigen verandaan zat en een soort
- 28:29SPEAKER_02: van kwaije dronk kreeg.
- 28:31SPEAKER_02: Een beetje boos werd over,
- 28:32SPEAKER_02: of niet een beetje,
- 28:33SPEAKER_02: ik werd gewoon echt heel boos over wat er gebeurd was en dat het onomkeerbaar is.
- 28:37SPEAKER_02: En daalt dat beseffen in zijn hart in, omdat het zo stil om je heen is.
- 28:41SPEAKER_02: Maar ja...
- 28:42SPEAKER_02: Het was de reden eigenlijk dat je boos werd, als ik het vragen mag?
- 28:45SPEAKER_02: Ja...
- 28:48SPEAKER_02: Ik denk onmacht, want het woord oneerlijk valt heel vaak in zo'n situatie.
- 28:52SPEAKER_02: Het is oneerlijk dat dit gebeurt, maar daar kun je niks mee.
- 28:54SPEAKER_02: Want ja, wat is eerlijk, wat is oneerlijk, dit soort shit gebeurt?
- 28:57SPEAKER_02: Het is gewoon random, het is willekeur.
- 29:00SPEAKER_02: Er is geen eerlijk of oneerlijk.
- 29:03SPEAKER_02: Je leest dit vaak genoeg in de krant als het andere mensen treft.
- 29:07SPEAKER_02: Zelfs dat ongeluk in die boerenfielen,
- 29:08SPEAKER_02: die twee zeventigers die waarschijnlijk nog in een goede kracht van hun leven waren.
- 29:14SPEAKER_02: Het waren vroege zeventigers, geen hoogbejaarden, die dan...
- 29:17SPEAKER_02: Bij random chance een auto achterin geboord krijgen en dat niet overleven.
- 29:23SPEAKER_02: Dat heeft niks met eerlijk of oneerlijk te maken.
- 29:26SPEAKER_02: Dat is een samenloop van dingen waar je geen invloed op hebt.
- 29:29SPEAKER_02: En net als jij heb ik geen godsgeloof.
- 29:31SPEAKER_02: En ook kan ik me niet vasthouden aan dat soort dogma's, zeg ik, zonder het lelijk te bedoelen.
- 29:41SPEAKER_02: Jaloers is niet het goede woord,
- 29:43SPEAKER_02: maar ik snap af en toe wel dat het fijn kan zijn om dat soort dingen wel te hebben.
- 29:48SPEAKER_02: Dat je daar een vertrouwen in kan leggen en een...
- 29:50SPEAKER_02: Een beetje een ankering kan vinden, die heb ik niet.
- 29:52SPEAKER_02: Maar ja, een fles wijn open trekken en leeg drinken.
- 29:57SPEAKER_02: Ik heb hem niet helemaal leeg gedronken, maar ik was moe genoeg om na een paar glazen al...
- 30:02SPEAKER_02: Dat lost natuurlijk niks op.
- 30:04SPEAKER_02: Maar wat moet er opgelost worden?
- 30:07SPEAKER_02: Nou ja, dat gevoel, je moet er op een of andere manier doorheen.
- 30:10SPEAKER_02: Je kan het uitstellen,
- 30:12SPEAKER_02: je kan het aan de kant zetten,
- 30:13SPEAKER_02: je kan je luiken sluiten en doen alsof het niet zo is.
- 30:15SPEAKER_02: Maar je moet toch op een of andere manier het accepteren.
- 30:18SPEAKER_02: En dat deel vind ik lastig.
- 30:20SPEAKER_02: En dit moet niet een psychologische sessie worden of zo.
- 30:22SPEAKER_02: Maar daarom stelde ik misschien die vraag aan je van,
- 30:25SPEAKER_02: wennen dit soort dingen op een of andere manier ooit?
- 30:27SPEAKER_02: Want daar heb ik het wel over gehad met mijn vrouw en ook met anderen.
- 30:31SPEAKER_02: Dat je onderroepelijk in de leeftijd komt dat je dit vaker mee gaat maken.
- 30:35SPEAKER_02: Ik ben in 2005, toen ik bij een taxibedrijf werkte, had ik een hele jonge collega.
- 30:40SPEAKER_02: Die was iets jonger dan ik, een paar jaar jonger dan ik toen zelf was.
- 30:44SPEAKER_02: Paul heette die.
- 30:46SPEAKER_02: Die was een gezonde jongen, ontzettend lieve gast.
- 30:48SPEAKER_02: Heel veel vrienden, echt een leuke kerel.
- 30:51SPEAKER_02: Onderweg om leraar te worden, leraaropleiding aan het volgen.
- 30:54SPEAKER_02: En na de voetbaltraining zat hij in de kantine gewoon nog een broodje frikandel te eten.
- 30:59SPEAKER_02: En die kreeg uit het niks een hartstilstand.
- 31:01SPEAKER_02: Maar ja, die voetbalkantine stond aan de rand van Roosendaal in een bos zo'n beetje.
- 31:05SPEAKER_02: Dus eer dat daar een ambulance bij is, et cetera.
- 31:08SPEAKER_02: Kwartierlang zonder kloppend hart gezeten.
- 31:10SPEAKER_02: Wel gereanimeerd, drie weken in coma, ook overleden.
- 31:14SPEAKER_02: Maar dat is de enige keer in mijn leven dat ik...
- 31:18SPEAKER_02: Zo'n voortijdige dood op zo'n manier heb meegemaakt.
- 31:21SPEAKER_02: En dat mag je dan...
- 31:22SPEAKER_02: Ik bedoel,
- 31:22SPEAKER_02: er is ook daarin geen eerlijk of oneerlijk...
- 31:24SPEAKER_02: maar ik mag wel van geluk spreken dat dit soort dingen mij bespaard gebleven zijn.
- 31:29SPEAKER_02: Maar als ik kijk naar het nu... Mijn vader wordt, als hij zover komt, in januari 82.
- 31:35SPEAKER_02: Die heeft Parkinson, dat weten we al een aantal jaar.
- 31:38SPEAKER_02: Dus daar hou je rationeel, ben je al toe aan het werken naar een afscheidsmoment.
- 31:44SPEAKER_02: Je zegt wat er nog gezegd moet worden...
- 31:47SPEAKER_02: Je bezoekt hem waar mogelijk.
- 31:48SPEAKER_02: Ik ben afgelopen week ook nog geweest omdat ik toch in Nederland was.
- 31:51SPEAKER_02: Natuurlijk ga ik dan ook even bij mijn vader langs.
- 31:53SPEAKER_02: Maar met Maarten is dat gewoon heel anders omdat het klopt niet.
- 31:59SPEAKER_02: Maar er is geen wel of niet kloppen.
- 32:03SPEAKER_02: Dus dat deel is ingewikkeld om je hoofd omheen te krijgen, om je gedachten in te...
- 32:11SPEAKER_01: Maar vind je het niet fijn?
- 32:13SPEAKER_01: Op een bepaald niveau vind je het niet goed en ook wel troostend werken.
- 32:19SPEAKER_01: Het is paradoxaal wat ik ga zeggen,
- 32:20SPEAKER_01: maar dat je juist die leeg...
- 32:23SPEAKER_01: Misschien moet je hier niet van Peperstraat over praten...
- 32:29SPEAKER_01: Maar is het niet fijn?
- 32:30SPEAKER_01: Ik heb het heel fijn gevonden en ik vind het nog fijn.
- 32:32SPEAKER_01: Ik heb dat daar net eventjes proberen aan te stippen.
- 32:36SPEAKER_01: Dat ik juist met een vorm van verdriet en vertedering aan mijn vrienden
- 32:41SPEAKER_01: en mijn kennissen en mijn ouders kan denken.
- 32:44SPEAKER_01: En ook op dat moment...
- 32:48SPEAKER_01: Dan ervaar je wel dat iets rechtvaardig is.
- 32:51SPEAKER_01: En tegelijkertijd,
- 32:52SPEAKER_01: wat jij dan ook ervaart, is dat je er niks aan kan doen, dat je er niets aan hebt.
- 32:56SPEAKER_01: Maar goed,
- 32:57SPEAKER_01: het feit dat je het ervaart,
- 32:59SPEAKER_01: dat je het onrechtvaardig vindt,
- 33:01SPEAKER_01: betekent ook dat het waarde in je leven heeft gegeven.
- 33:06SPEAKER_01: En daar zal je het toch mee moeten doen.
- 33:08SPEAKER_01: En dat is ook prettig als dat...
- 33:11SPEAKER_01: Op die manier verwerk je het en dat gebeurt gewoon.
- 33:38SPEAKER_02: Ja,
- 33:40SPEAKER_02: ik denk dat wel het feit dat je er zo verdrietig over bent en dat het je zo geraakt,
- 33:45SPEAKER_02: is ook een soort bewijs van de waarde die zo iemand had.
- 33:48SPEAKER_01: Precies, dat is het.
- 33:49SPEAKER_02: Als ik gedacht had van ja, ach weet je, jammer maar, dan ga ik wel met je bedrijf.
- 33:54SPEAKER_01: Ja, we gaan door.
- 33:56SPEAKER_01: Dat kan ook voor sommige mensen, maar ja...
- 34:02SPEAKER_02: Ik vind het fijn om hem...
- 34:05SPEAKER_02: Ik vind het in zekere zin fijn dat ik dat gevoel heb, omdat het bewijst hoeveel hij betekende.
- 34:11SPEAKER_02: Hij was echt,
- 34:12SPEAKER_02: zeker in de laatste vijf,
- 34:14SPEAKER_02: zes jaar,
- 34:15SPEAKER_02: misschien wel iets langer, was het echt een steeds betere vriend aan het worden.
- 34:18SPEAKER_02: Echt een van mijn beste vrienden.
- 34:21SPEAKER_02: Ik ken hem al een jaar of 13, 14, maar...
- 34:25SPEAKER_02: De laatste jaren werd het steeds hechter en steeds meer contact.
- 34:27SPEAKER_02: Steeds persoonlijker of intiemer contact.
- 34:31SPEAKER_02: Dus in zekere zin is het heel fijn als je dan beseft dat iemand echt zoveel betekend heeft.
- 34:35SPEAKER_02: De pijn is dat hij er niet meer is.
- 34:37SPEAKER_02: Maar ook bij de uitvaart werden inderdaad in de toespraken die gedaan werden door
- 34:42SPEAKER_02: onder andere zijn neef en ook door zijn meest naaste vrienden.
- 34:46SPEAKER_02: Ik heb geen woordje gedaan, want ik had al iets opgeschreven.
- 34:53SPEAKER_02: Want ik moet dat dan toch opschrijven, dus ik had een stukje getikt op mijn site.
- 34:57SPEAKER_02: En ik ben geen public speaker.
- 35:00SPEAKER_02: Ik denk niet dat ik daar doorheen zou kunnen.
- 35:01SPEAKER_02: Ik heb altijd grote bewondering voor mensen die op zo'n moment door een tekst heen komen.
- 35:05SPEAKER_02: Maar in die teksten werden dus ook...
- 35:08SPEAKER_02: Anekdotes verteld en grappen verteld, waardoor die hele kerk...
- 35:11SPEAKER_02: Het was in een kerk, het was niet eens een kerkelijke dienst.
- 35:13SPEAKER_02: Het was toespraakje muziek, toespraakje muziek.
- 35:17SPEAKER_02: Er was maar één tante die naar twee bijbelse passages verwezen.
- 35:21SPEAKER_02: De rest had eigenlijk niks met religie te maken.
- 35:23SPEAKER_02: Maar voor een uitvaart is een kerk altijd een mooi decor.
- 35:28SPEAKER_02: Maar er werden dus anekdotes verteld en typisch Maarten-achtige dingen die dan toch
- 35:34SPEAKER_02: de hele kerk hardop laten lachen en dan...
- 35:37SPEAKER_02: Dan deel je die ervaring natuurlijk
- 35:39SPEAKER_02: dat iedereen die daar aanwezig was ook zijn humor waardeerde
- 35:43SPEAKER_02: en zijn persoonlijkheid.
- 35:46SPEAKER_02: Dus dat helpt.
- 35:46SPEAKER_02: Maar ja, als je dan vervolgens alleen thuis komt, dan is dat weer wat lastiger.
- 35:51SPEAKER_02: Want dan zit je maar een beetje door die foto's te bladeren van die uitvaart.
- 35:56SPEAKER_02: In het vliegtuig had ik een paar afleveringen,
- 35:58SPEAKER_02: een paar laatste afleveringen van zijn podcast met Matthijs Immink gedownload en
- 36:03SPEAKER_02: een beetje zitten kijken.
- 36:06SPEAKER_02: Waarom, weet ik niet, want ja...
- 36:09SPEAKER_02: Ja, misschien.
- 36:10SPEAKER_02: Het is heel raar dat je iemand zijn stem nog zo makkelijk,
- 36:13SPEAKER_02: zijn hele persoonlijkheid,
- 36:14SPEAKER_02: zijn manier van bewegen,
- 36:15SPEAKER_02: zijn humor,
- 36:15SPEAKER_02: die zijn behoorlijk goed vastgelegd in meer dan honderd,
- 36:20SPEAKER_02: volgens mij zelfs een paar honderd,
- 36:22SPEAKER_02: meer dan driehonderd podcastafleveringen die je dus allemaal terug kan luisteren
- 36:25SPEAKER_02: als je wil.
- 36:26SPEAKER_02: Maar ja, naar voren toe heb je daar niks aan.
- 36:28SPEAKER_02: We gaan ieder jaar naar Tenerife met een groepje een beetje oud Geestel
- 36:32SPEAKER_02: en ons vrijdagmiddagborrel vrijmio groepje.
- 36:38SPEAKER_02: En daar was Maarten natuurlijk ook altijd bij.
- 36:40SPEAKER_02: We hebben onder elkaar een motie aangenomen dat we Tenerife Fataan Sint Maarten noemen.
- 36:45SPEAKER_02: Omdat daadwerkelijk naar Sint Maarten vliegen is te kostelijk en te kostbaar en te ver weg.
- 36:50SPEAKER_02: Maar dus noemen we Tenerife Fataan Sint Maarten.
- 36:57SPEAKER_02: Dat kwam er aan en we zouden allebei naar Israël gaan, ook in oktober.
- 37:02SPEAKER_02: En het voelt een soort van, ja, ook dat zit weer met die soort van oneerlijkheid.
- 37:05SPEAKER_02: Je kijkt daar zo naar uit en ik had daar zo'n zin in.
- 37:07SPEAKER_02: En dan in één keer is het idee van, nou ja,
- 37:09SPEAKER_02: Tenerife wordt waarschijnlijk nog wel aardig,
- 37:11SPEAKER_02: omdat dat ook een beetje een teken van hem zal staan.
- 37:13SPEAKER_02: Maar Israël is in combinatie met de Sidi-reis.
- 37:16SPEAKER_02: En niet dat ik daar geen zin in heb of zo, maar dat is niet dat we met z'n tweeën zouden gaan.
- 37:20SPEAKER_02: Het idee dat hij daar niet meer bij is,
- 37:22SPEAKER_02: vind ik, ja, het is een soort van onverteerbaar of zo op dit moment nog.
- 37:26SPEAKER_01: Zeg je nou, dat je eigenlijk zijn dood onrechtvaardig vindt voor jezelf?
- 37:34SPEAKER_01: Of ben ik nou te veel professor dokter
- 37:38SPEAKER_02: Theodor Freud?
- 37:39SPEAKER_02: Nee, ik vind het wel een eerlijke vraag.
- 37:41SPEAKER_02: Kijk, hij is er niet meer.
- 37:43SPEAKER_02: Hij merkt het niet meer.
- 37:44SPEAKER_02: Ik heb er last van, even plat gezegd.
- 37:47SPEAKER_02: Ik heb er meer last van dan hij, zo moet ik het misschien zeggen.
- 37:50SPEAKER_02: Maar ja,
- 37:50SPEAKER_02: dat is natuurlijk,
- 37:52SPEAKER_02: ik ben by far niet de enige,
- 37:54SPEAKER_02: die arme vader van hem,
- 37:56SPEAKER_02: zijn ouders waren gescheiden wel,
- 37:58SPEAKER_02: maar zijn moeder, Maarten's moeder, dus de ex-vrouw van zijn vader Bert.
- 38:03SPEAKER_02: Is een aantal jaar geleden overleden aan dementie.
- 38:05SPEAKER_02: En een paar jaar daarvoor was Maarten's oudere zus,
- 38:09SPEAKER_02: zijn enige zus, al overleden aan borstkanker.
- 38:12SPEAKER_02: En nu is hij dus ook nog zijn zoon kwijt.
- 38:13SPEAKER_02: Die man is echt alles kwijt.
- 38:16SPEAKER_02: Daar denk ik veel vaker aan en
- 38:17SPEAKER_02: dat weegt bij mij ook veel zwaarder dan mijn eigen moeten missen van een vriend.
- 38:23SPEAKER_02: Dus ik bedoel dus inderdaad in die zin niet dat het vooral voor mij heel erg is.
- 38:30SPEAKER_02: Er zijn mensen voor wie het nog veel erger is.
- 38:34SPEAKER_02: Ik woon in Portugal.
- 38:36SPEAKER_02: Dit jaar heb ik hem drie keer gezien, denk ik.
- 38:38SPEAKER_02: Hij is een keer in Portugal geweest.
- 38:39SPEAKER_02: Ik ben een paar keer bij hem geweest als ik in Nederland was.
- 38:41SPEAKER_02: Maar er waren mensen die zagen hem wekelijks, zo niet bijna dagelijks.
- 38:44SPEAKER_02: Daar is het nog zwaarder voor dan voor mij.
- 38:47SPEAKER_01: Je voelt het altijd, het verdriet is niet om hem, maar is ook om jou.
- 38:52SPEAKER_01: Het onrechtvaardig is niet alleen vanwege wat er gebeurten is,
- 38:56SPEAKER_01: maar ook dat jij je onrechtvaardig behandeld voelt.
- 38:59SPEAKER_01: Waarschijnlijk door de dood, niet door hem, maar door de dood.
- 39:02SPEAKER_01: En zo zit het met al dat soort dingen.
- 39:04SPEAKER_01: Het is altijd zo.
- 39:05SPEAKER_02: Ik weet wel een keer,
- 39:06SPEAKER_02: dat vond ik misschien raar van mezelf,
- 39:09SPEAKER_02: maar ja, ik kan er niks aan doen dat dat gevoel even zo was.
- 39:11SPEAKER_02: Maar op het moment dat wij afgelopen woensdag,
- 39:13SPEAKER_02: toen die uitvaart was,
- 39:14SPEAKER_02: toen ik die kerk binnenliep en dan staan bij de ingang in
- 39:17SPEAKER_02: het halletje stonden dan die rouwkaarten allemaal en je komt binnen,
- 39:19SPEAKER_02: er staat die kist, een paar grote foto's van hem.
- 39:22SPEAKER_02: En ik werd heel even gewoon echt even kwaad op hem.
- 39:26SPEAKER_02: Gast, waarom flik je ons dit?
- 39:28SPEAKER_02: Eikel.
- 39:29SPEAKER_02: Ja.
- 39:30SPEAKER_02: Dat was ook meteen weer weg,
- 39:31SPEAKER_02: omdat je onmiddellijk ook snapt dat dat natuurlijk nergens op slaat.
- 39:35SPEAKER_02: Maar het is opmacht.
- 39:36SPEAKER_01: Maar misschien is het ook wel kwaad op jezelf.
- 39:38SPEAKER_01: Het is toch een soort projectie.
- 39:41SPEAKER_01: Je weet meteen dat het onzin is, maar je bent kwaad op.
- 39:44SPEAKER_01: Je ziet ook een heleboel dingen waarin jij met hem een rol zou spelen.
- 39:49SPEAKER_01: Israël, wat je er snel vertelt, en Sint Maarten.
- 39:53SPEAKER_01: Dat zie je allemaal afgeknipt worden.
- 39:55SPEAKER_01: Dat is allemaal weg.
- 39:58SPEAKER_01: En daar ben je ook kwaad over.
- 40:01SPEAKER_01: Dat dat niet meer doorgaat.
- 40:03SPEAKER_01: Dat is natuurlijk logisch dat je daar boos en kwaad over bent.
- 40:06SPEAKER_01: Ik had datzelfde met Theo.
- 40:09SPEAKER_01: Ik kwam daar elke dag op kantoor om scenario's te maken.
- 40:12SPEAKER_01: Ik was bezig met een nieuw scenario voor hem.
- 40:17SPEAKER_01: En ja, opeens was dat afgelopen.
- 40:20SPEAKER_01: We zouden geen films meer maken.
- 40:22SPEAKER_01: We zouden geen televisieprogramma's meer maken.
- 40:24SPEAKER_01: We hadden allemaal leuke ideeën.
- 40:27SPEAKER_01: We hadden niet één idee, we hadden wel honderd ideeën die we zouden uitvoeren.
- 40:31SPEAKER_01: Op dat moment ging dat allemaal niet meer door.
- 40:34SPEAKER_01: En daar was ik ook behoorlijk kwaad over.
- 40:37SPEAKER_01: Gewoon kwaad dat dat niet meer doorging.
- 40:39SPEAKER_01: Het was kwaad op mezelf natuurlijk, want hem viel niets kwalijk naar.
- 40:42SPEAKER_01: En Mohammed Bouyeri die hem vermoord had.
- 40:44SPEAKER_01: Daar ben ik nog kwaad over.
- 40:47SPEAKER_02: Ja, dat maakt natuurlijk de Theo-situatie nog even.
- 40:51SPEAKER_02: Maart heeft gewoon een ongelukkige samenleg
- 40:53SPEAKER_02: van omstandigheden gehad die hem totaal zijn geworden.
- 40:56SPEAKER_02: Maar hier,
- 40:56SPEAKER_02: in het geval van Van Gogh,
- 40:57SPEAKER_02: is er iemand die zeer bewust een afweging gemaakt heeft om dit te doen.
- 41:02SPEAKER_02: Die had schuld.
- 41:03SPEAKER_02: Die man heeft schuld.
- 41:04SPEAKER_02: Ja, en ik zou zo iemand nooit kunnen vergeven.
- 41:06SPEAKER_02: Ik heb Theo van Gogh niet persoonlijk gekend, maar die bouillerie kan ik niet vergeven.
- 41:12SPEAKER_02: Ik ook niet.
- 41:13SPEAKER_01: Helemaal niet.
- 41:13SPEAKER_01: Die kan ik absoluut niet vergeven.
- 41:15SPEAKER_01: Daarom...
- 41:16SPEAKER_01: Die kan ik echt absoluut niet vergeven.
- 41:19SPEAKER_01: Het is wel zo dat ik soms wel eens denk ik wil,
- 41:22SPEAKER_01: ik zou hem wel eens in de,
- 41:24SPEAKER_01: nou ja dat is belachelijk,
- 41:25SPEAKER_01: ik heb het wel eens met de moeder van Theo over gehad,
- 41:27SPEAKER_01: die wil het helemaal niet,
- 41:29SPEAKER_01: maar dat ik wel eens naar de gevangenis wil om hem niet alleen met mij
- 41:32SPEAKER_01: te confronteren.
- 41:33SPEAKER_01: Maar in het begin wilde ik dat zeker.
- 41:36SPEAKER_01: Toen wilde ik hem eens confronteren met wat hij allemaal had aangedaan en aangericht.
- 41:40SPEAKER_01: En ik wilde de dieperliggende reden weten.
- 41:43SPEAKER_01: Ik wilde weten net alsof ik dat kan achterhalen.
- 41:46SPEAKER_01: Dat kan natuurlijk helemaal niet.
- 41:48SPEAKER_01: Maar ik weet dat hij nog steeds achter zijn daad staat.
- 41:52SPEAKER_02: Je kan de taal en de tekst van zijn uitleg begrijpen.
- 41:56SPEAKER_02: Maar je kan de overtuiging en de ideologie, dat is abracadabra, dat is waanzin.
- 42:02SPEAKER_01: Ja, ja.
- 42:03SPEAKER_02: En inderdaad,
- 42:04SPEAKER_02: ik denk dat je gelijk hebt dat als je hem zou opzoeken,
- 42:07SPEAKER_02: dat je op geen enkele manier...
- 42:08SPEAKER_02: Hij zal jouw pijn niet begrijpen.
- 42:11SPEAKER_02: Jij zal zijn redenen nog altijd niet begrijpen.
- 42:15SPEAKER_02: En je komt in die zin niet nader tot elkaar.
- 42:17SPEAKER_02: Dus ook dat lost... Een beetje plat cliché, maar het heel komt er ook niet mee terug.
- 42:24SPEAKER_01: Nee, nee, nee, precies.
- 42:25SPEAKER_01: Dat is zo.
- 42:25SPEAKER_01: Maar daarom ben ik wel heel erg tegen waar sprake van was...
- 42:31SPEAKER_01: Ben ik tegen het vrij laten van misdadigers die levenslang hebben gekregen.
- 42:38SPEAKER_01: En aan het verloop van tijd willen ze die levenslang niet meer levenslang laten zijn.
- 42:43SPEAKER_01: Maar hem toch weer in de maatschappij sturen.
- 42:46SPEAKER_02: Dat gaat bij Boyeri niet gebeuren overigens.
- 42:48SPEAKER_01: Dat gaat bij Boyeri niet gebeuren.
- 42:50SPEAKER_01: Maar ik weet wel dat er met de familie gesproken is.
- 42:53SPEAKER_01: Hoe ze daar tegenover zouden staan.
- 42:55SPEAKER_01: En wat dat was, dat werd uitgezocht.
- 42:59SPEAKER_01: Ook door de regering.
- 43:00SPEAKER_01: Van ja, wat moeten we doen?
- 43:02SPEAKER_01: Toen heeft hij een familie ook gezegd, een familie van Gogh.
- 43:04SPEAKER_01: En dat willen we niet.
- 43:05SPEAKER_01: We willen dat hij in de gevangenis blijft zitten.
- 43:07SPEAKER_01: Hij heeft straf verdiend.
- 43:09SPEAKER_01: En ik heb zelf,
- 43:10SPEAKER_01: ik heb soms wel een...
- 43:13SPEAKER_02: Al was het maar omdat ik hem ook nog een recidieve kandidaat zou vinden.
- 43:18SPEAKER_02: Zeker, zeker.
- 43:19SPEAKER_01: Ja, ik ook.
- 43:20SPEAKER_01: En dat heeft hij in de gevangenis ook gedaan.
- 43:22SPEAKER_01: Hij heeft pogingen gedaan om mensen te verwonden.
- 43:25SPEAKER_01: Hij heeft een keuken in elkaar gebeukt.
- 43:26SPEAKER_01: Hij is ook...
- 43:30SPEAKER_01: Hij is niet veranderd.
- 43:32SPEAKER_01: En in het begin kreeg ik ook nog wel van gevangenen,
- 43:35SPEAKER_01: hoe dat kwam,
- 43:36SPEAKER_01: via via van gevangenen,
- 43:38SPEAKER_01: kreeg ik wel berichten dat hij niet veranderd was en dat hij totaal gestoord was.
- 43:45SPEAKER_01: En die wilden dan wel misschien hem ombrengen, waarbij ik ook zei, nee doe dat nou maar niet.
- 43:54SPEAKER_01: Maar dat is een...
- 43:56SPEAKER_01: Het is heel raar, want ook bijvoorbeeld over zaken als de doodstraf.
- 44:01SPEAKER_01: Ik was zo kwaad.
- 44:04SPEAKER_01: Daar ging ik toch wel heel erg weer opnieuw over nadenken.
- 44:08SPEAKER_01: Ik was tegen de doodstraf.
- 44:12SPEAKER_01: Toch dacht ik vaak, zou het nou niet rechtvaardig zijn als hij ook gewoon...
- 44:19SPEAKER_01: De doodstraf krijgt en het kostte mij heel veel moeite.
- 44:22SPEAKER_01: Ik moest echt rationeel zeggen nee dat wil ik niet en dat zeg ik nog steeds
- 44:26SPEAKER_01: maar gevoelsmatig wil ik dat wel.
- 44:28SPEAKER_01: Je zou het bij wijze van spreken zelf willen doen.
- 44:32SPEAKER_02: Gevoelsmatig.
- 44:33SPEAKER_02: Ik denk om het daadwerkelijk te doen is wel echt nogal een paar stappen verder.
- 44:38SPEAKER_02: En stappen ook die je niet zomaar kan zetten en uitvoeren.
- 44:42SPEAKER_02: Het is niet voor niks dat vuurpelotons,
- 44:45SPEAKER_02: dat er maar één militaire scherpe kogel heeft en de rest allemaal losse vlodder.
- 44:48SPEAKER_02: Zodat ze altijd kunnen slapen met de gedachte dat zij het misschien niet waren die
- 44:52SPEAKER_02: het fatale schot gelost hebben.
- 44:54SPEAKER_01: Ja, maar wel moeten alle kogels geteld worden na afloop.
- 44:57SPEAKER_01: Om te vragen kijken of ze wel goed geschoten hebben.
- 45:00SPEAKER_01: Ja, dat is waar.
- 45:02SPEAKER_02: Maar ja,
- 45:03SPEAKER_02: en als je Bouyeri inderdaad zou doden,
- 45:06SPEAKER_02: of hij nou gedood zouden door een medegevangene,
- 45:07SPEAKER_02: of de doodstraf zou krijgen in zijn wereld,
- 45:10SPEAKER_02: in zijn ideologie, wordt hij dan ook nog een martelaar.
- 45:13SPEAKER_02: Wat dat betreft kun je hem beter laten wegrotten in de cel.
- 45:16SPEAKER_01: Ja, gewoon.
- 45:17SPEAKER_01: En ik vind het ook wel iets te hebben,
- 45:20SPEAKER_01: daarom wilde ik ook niet dat hij vrijkomt,
- 45:22SPEAKER_01: Een levenslange vrijheidsberoving is misschien wel erger dan de doodstraf.
- 45:27SPEAKER_01: Daar kan ik een redenering voor opzetten.
- 45:30SPEAKER_01: Je hebt je vrijheid verloren.
- 45:32SPEAKER_01: Maar ja, tegenwoordig is dat onethisch geloof ik om zo te denken.
- 45:37SPEAKER_01: Maar ik ben daar niet uit in die zin.
- 45:41SPEAKER_01: Ik ben tegen de doodstraf.
- 45:43SPEAKER_01: Maar ik weet wel dat ik gevoelsmatig heel erg soms voor de doodstraf ben.
- 45:49SPEAKER_01: Die mensen die,
- 45:52SPEAKER_01: weet ik veel,
- 45:53SPEAKER_01: 100 kinderen in de leeftijd van 8 maanden tot 8 jaar allemaal hebben verkracht
- 46:00SPEAKER_01: en daar foto's van hebben gemaakt.
- 46:03SPEAKER_01: Ik geloof dat trouwens Femke Halsema zou er nog een boek over schrijven.
- 46:06SPEAKER_01: Een boek dat nooit gekomen is.
- 46:08SPEAKER_01: Ik weet niet meer hoe die man heet.
- 46:10SPEAKER_01: Wat zeg je?
- 46:11SPEAKER_02: Ik weet wie je bedoelt.
- 46:12SPEAKER_02: Ik kom ook even niet op zijn naam.
- 46:14SPEAKER_01: Maar Femke Halsema had daar zelfs al een voorschot voor gekregen, geloof ik.
- 46:17SPEAKER_01: Ik hoop dat ze dat heeft terugbetaald.
- 46:19SPEAKER_01: Of misschien gaat ze het boek nog schrijven, wie weet.
- 46:22SPEAKER_02: Je bedoelt die man die in het kinderdagverblijf werkte?
- 46:26SPEAKER_01: Ja, ja, ja.
- 46:29SPEAKER_01: Ik kan me voorstellen dat dat ouders,
- 46:31SPEAKER_01: en ik zelf ook hoor,
- 46:32SPEAKER_01: dat wanneer het oordeel geveld zal zijn,
- 46:35SPEAKER_01: doodstraf, ja,
- 46:38SPEAKER_01: dat het je meer moeite kost om rationeel te zijn en te denken,
- 46:43SPEAKER_01: laten we dat maar niet doen,
- 46:44SPEAKER_01: die doodstraf, dan dat je denkt van ja, hij verdient het.
- 46:48SPEAKER_01: Ik vind ook dat zo iemand dat echt het recht,
- 46:50SPEAKER_01: die heeft misschien wel het recht om verder te leven verspeeld.
- 46:55SPEAKER_01: En ja, Ik zit daar nog steeds mee.
- 46:57SPEAKER_01: Ik zit daar vaak aan te denken.
- 46:59SPEAKER_01: Ik zit daar vaak aan te denken, ook met oorlogen, weet je wel.
- 47:06SPEAKER_01: Als je militair bent, ik kom uit een militair geslacht.
- 47:10SPEAKER_01: Mijn ooms en zo waren allemaal militair.
- 47:12SPEAKER_01: Mijn vader ook voor een enige tijd.
- 47:16SPEAKER_01: Hij zat bij het bierbuiken peloton.
- 47:18SPEAKER_01: Landstormer was hij.
- 47:19SPEAKER_01: Ja.
- 47:21SPEAKER_01: Ja, daar heb ik het vaak,
- 47:22SPEAKER_01: en mijn vader was tegelijkertijd jurist, daar heb ik het vaak over gehad.
- 47:25SPEAKER_01: Hij was heel erg tegen de doodstraf.
- 47:27SPEAKER_01: Maar ja,
- 47:27SPEAKER_01: ik zei wel,
- 47:28SPEAKER_01: je wordt op een gegeven moment wel de oorlog ingestuurd om daar wat Japanners
- 47:34SPEAKER_01: te doden.
- 47:35SPEAKER_01: Hoe vind je dat dan?
- 47:38SPEAKER_01: Met welk gevoel doe je dat?
- 47:40SPEAKER_01: Nou ja, het waren interessante discussies.
- 47:42SPEAKER_02: Ja, en ik snap dat morele dilemma vind ik ook een interessante,
- 47:46SPEAKER_02: omdat ik vind eigenlijk niet dat de staat zou moeten beschikken over het leven van
- 47:49SPEAKER_02: een mens, in die zin.
- 47:52SPEAKER_02: Tegelijkertijd zijn er natuurlijk mensen
- 47:54SPEAKER_02: te bedenken die zulke onsprekelijke dingen doen,
- 47:57SPEAKER_02: onzegbare dingen doen,
- 48:00SPEAKER_02: en die ook een kans op herhaling en die gewoon per definitie niet te genezen of
- 48:05SPEAKER_02: te rehabiliteren zijn.
- 48:06SPEAKER_02: Dat je denkt van ja, misschien kunnen we ons er echt maar beter van verlossen.
- 48:11SPEAKER_02: En mensen die inderdaad op zo'n manier een permanente schade
- 48:16SPEAKER_02: of zo'n impactvolle misdaad begaan dat ze alle rechten bleven voorspelen
- 48:22SPEAKER_02: omdat vergelding dan gewoon een hele rationele afweging wordt.
- 48:25SPEAKER_02: Ik wil hier niet pleiten voor de doodstraf voor Volkert van der Graaf,
- 48:31SPEAKER_02: maar ik heb het altijd onbegrijpelijk gevonden dat hij na zo'n korte tijd alweer...
- 48:41SPEAKER_02: Als die van zijn leven die me vrijkomt, waarom Volker van der Graaf dan wel?
- 48:45SPEAKER_02: Die heeft een niet minder impactvolle daad begaan in ongeveer dezelfde tijdsperiode.
- 48:49SPEAKER_02: Het zat maar twee jaar tussen.
- 48:51SPEAKER_02: En die loopt gewoon ons rond.
- 48:52SPEAKER_01: Ik vind dat onbegrijpelijk.
- 48:54SPEAKER_01: Ik vind dat ook onbegrijpelijk.
- 48:55SPEAKER_01: Ik vind ook dat hij vast had moeten zitten.
- 49:00SPEAKER_01: Kijk, mijn vader... Heb je weer een mooie herinnering aan mijn vader?
- 49:04SPEAKER_01: Dat bedoel ik om ons gesprek eerder te houden.
- 49:07SPEAKER_01: Mijn vader zei altijd...
- 49:09SPEAKER_01: Als ik vroeg waarom ben je tegen de doodstraf en dan zei hij de dood is geen ervaring.
- 49:16SPEAKER_01: Het is niet zo dat we schieten jou neer als straf en daarna sta je op
- 49:22SPEAKER_01: en nou leef je weer verder.
- 49:23SPEAKER_01: Ja, we hebben hem de doodstraf gegeven.
- 49:25SPEAKER_01: Hij staat op uit de dood.
- 49:26SPEAKER_01: Hij zei de dood is geen ervaring.
- 49:28SPEAKER_01: Dus dat betekent dat op dat moment vond hij dat de dood geen zin meer had om dat te geven.
- 49:34SPEAKER_01: Hij zei alleen als het een ervaring is en daarvoor is straf bedoeld.
- 49:40SPEAKER_01: Zou je de doodstraf kunnen geven, maar het is verder geen straf.
- 49:46SPEAKER_01: Dus we hebben er niets aan.
- 49:47SPEAKER_01: Je haalt zo iemand uit het bestaan,
- 49:48SPEAKER_01: maar dat kan je ook doen door hem gewoon voor eeuwig,
- 49:52SPEAKER_01: zolang als hij leeft, op te sluiten.
- 49:54SPEAKER_01: En daar ben ik voor.
- 49:55SPEAKER_01: En de levenslange opsluiting is wel een ervaring.
- 49:59SPEAKER_01: Dat is wel een ervaring en daarom vond hij levenslange opsluiting beter dan de doodstraf.
- 50:07SPEAKER_01: En daarom ben ik ook voor levenslange opsluiting dat echt levenslang is.
- 50:11SPEAKER_01: En niet ja jongen je hebt nou 24 jaar vastgezeten en je bent al oud we laten je maar vrij.
- 50:19SPEAKER_01: Nee dat vind ik niet goed.
- 50:21SPEAKER_01: Levenslang is levenslang.
- 50:22SPEAKER_01: Afhankelijk van het gewicht van de daad inderdaad.
- 50:24SPEAKER_02: Ja, natuurlijk.
- 50:41SPEAKER_02: Als je hem al voltrekt moet je wel zo absoluut zeker zijn van
- 50:45SPEAKER_02: dat degene die ter dood veroordeeld wordt ook degene was die
- 50:48SPEAKER_02: de dodenswaardige daad begaan heeft ook die persoon was.
- 50:55SPEAKER_02: Beru leidt het geen twijfel, want die bekende gewoon.
- 50:57SPEAKER_02: En die was er zelfs een soort van trots op.
- 50:59SPEAKER_02: Of die verklaarde in ieder geval vanuit zijn overtuigingen waarom hij het deed.
- 51:04SPEAKER_02: Hetzelfde geldt van Van
- 51:05SPEAKER_02: de Graaf heeft geloof ik geen woord gezegd tijdens zijn rechtszaken,
- 51:12SPEAKER_02: rechtszittingen.
- 51:13SPEAKER_02: Maar ook daar leidt het geen twijfel dat hij de dader was.
- 51:17SPEAKER_02: Maar er zijn genoeg gevallen bekend dat iemand ter dood veroordeeld was die het niet gedaan had.
- 51:22SPEAKER_02: Ja.
- 51:25SPEAKER_01: Is dat mijn regen, want hier regent het wat ik hoor of is het bij jou?
- 51:30SPEAKER_01: Bij mij regent het niet.
- 51:33SPEAKER_02: Al drie of vier maanden niet.
- 51:36SPEAKER_01: Hoor je het niet?
- 51:36SPEAKER_01: Ik hoor een geluid in mijn koptelefoon van heftige regenval.
- 51:41SPEAKER_01: Als jij er geen last van hebt, dan heeft niemand er last van.
- 51:43SPEAKER_02: Ik heb er geen last van.
- 51:45SPEAKER_01: Maar ja, daarom is het ook zo moeilijker, bijvoorbeeld met het internationaal recht.
- 51:49SPEAKER_01: We hebben nou die Mladic gezien, die dood is.
- 51:55SPEAKER_01: En ik Ik snapte eigenlijk wel dat hij de hele tijd zei,
- 52:00SPEAKER_01: toen hij gepakt werd,
- 52:01SPEAKER_01: het is natuurlijk een groot oorlogsmisdadiger,
- 52:03SPEAKER_01: daar doe ik niets aan af, maar dat hij zei, ja, ik ken uw recht niet.
- 52:07SPEAKER_02: Ik ken uw rechtbank niet.
- 52:09SPEAKER_02: Die herken ik niet.
- 52:09SPEAKER_02: Hij zette op een gegeven moment zijn koptelefoon met zijn vertalingsdingen af en
- 52:12SPEAKER_02: dat hij gewoon zei dat hij nou die onzin niet ging luisteren.
- 52:14SPEAKER_01: Ja, ik hoef daar niet naar te luisteren.
- 52:16SPEAKER_01: U heeft mij gevangen genomen.
- 52:17SPEAKER_01: Ik ben hier gevangen, maar die rechtspraak, die deugt niet.
- 52:22SPEAKER_01: Dit is een rechtbank, die herken ik niet.
- 52:25SPEAKER_01: En dat is natuurlijk, dat gebeurt vaak, dat mensen dat zeggen.
- 52:31SPEAKER_01: Ik zou er ook moeite mee hebben om,
- 52:34SPEAKER_01: als ik in Pakistan gearresteerd zou worden,
- 52:41SPEAKER_01: of in Rusland zelfs gearresteerd zou worden,
- 52:46SPEAKER_01: dan heb ik het vermoeden dat ik geen eerlijk proces zal krijgen.
- 52:52SPEAKER_01: En dat vermoeden alleen al dat je geen eerlijk proces zal krijgen,
- 52:56SPEAKER_01: dat maakt het, vind ik, moeilijk en dubieus.
- 53:00SPEAKER_01: En dat had Mladic natuurlijk ook als hij het had over een internationaal,
- 53:03SPEAKER_01: ik weet niet, strafrecht of strafhof, waar hij zat.
- 53:09SPEAKER_01: En ik begreep dat hij zei, ja, ik herken deze rechtbank niet.
- 53:13SPEAKER_01: Natuurlijk erkende hij die niet.
- 53:15SPEAKER_01: Hij wist al van tevoren dat hij schuldig zou zijn en wij wisten het allemaal
- 53:19SPEAKER_01: dat hij schuldig zou zijn.
- 53:20SPEAKER_01: En hij wist ook,
- 53:21SPEAKER_01: als ik terug ga naar mijn eigen land en ik word daarvoor het gerecht gesleept,
- 53:25SPEAKER_01: dan word ik door de ene partij schuldig bevonden,
- 53:27SPEAKER_01: maar door de andere partij als een held onthaald.
- 53:29SPEAKER_01: Wat je nou ook ziet.
- 53:30SPEAKER_01: Hij wordt begraven met de grootst mogelijke eer en lof en dat schijnt zo te zijn.
- 53:34SPEAKER_01: Is dat zo, ja?
- 53:35SPEAKER_02: Ja, dat hoorde ik.
- 53:39SPEAKER_01: Een kleine dorpsgemeenschap.
- 53:42SPEAKER_02: Er zijn ongetwijfeld mensen, zeker in die Balkanregio, die hem nog steeds als een held.
- 53:48SPEAKER_02: Ja, die zien hem als een held.
- 53:50SPEAKER_02: Ja goed, die discussie hebben we natuurlijk ook de afgelopen jaren...
- 53:53SPEAKER_02: Inmiddels is het wat minder,
- 53:54SPEAKER_02: maar die hebben we natuurlijk in die woke jaren ook heel erg gezien over
- 53:58SPEAKER_02: met name generaals van de zuidelijke staten enzo
- 54:02SPEAKER_02: in de Verenigde Staten.
- 54:03SPEAKER_02: Terwijl die vanuit hun geschiedenisboeken oordelen
- 54:07SPEAKER_02: over bepaalde zuidelijke generaals als hele grote strategen en
- 54:10SPEAKER_02: als mensen die hun mensen konden motiveren en die gewoon goed waren in wat ze deden.
- 54:18SPEAKER_02: Alleen ja, hun missie, de geschiedenis oordeelt matig over de missie die ze voorstonden.
- 54:23SPEAKER_01: Ik bedoel, dat geldt ook over...
- 54:25SPEAKER_02: Er zit een scène in Band of Brothers.
- 54:28SPEAKER_02: De miniserie over de 101st Airborne.
- 54:32SPEAKER_02: Ik denk niet dat ik dat toe hoef te lichten.
- 54:34SPEAKER_02: Ik denk dat iedereen die wel kent.
- 54:36SPEAKER_02: Waarin ze op een gegeven moment in een van de laatste afleveringen...
- 54:38SPEAKER_02: een Duitse generaal die zijn ooggraven tekent.
- 54:43SPEAKER_02: Die zich overgeeft aan de Amerikanen.
- 54:45SPEAKER_02: En die nog één keer zijn mannen mag toespreken.
- 54:47SPEAKER_02: En dat is één van de meer indrukwekkende korte scènes in die serie.
- 54:51SPEAKER_02: Dat hij in het Duits zegt van mannen...
- 54:53SPEAKER_02: Lange oorlog,
- 54:54SPEAKER_02: het was een zware oorlog,
- 54:55SPEAKER_02: maar we hebben hier kameraadschap gesmeed die je
- 55:00SPEAKER_02: op geen enkele andere manier kan smeden dan in zo'n omstandigheid.
- 55:03SPEAKER_02: Ja, daar stond hij misschien wel aan de verkeerde kant, maar dat zijn wel ware woorden.
- 55:06SPEAKER_01: En ik vond het heel mooi dat ook in zo'n serie zat.
- 55:09SPEAKER_01: Ja, natuurlijk is dat zo.
- 55:12SPEAKER_01: En dat maakt het ook de oordelen in de geschiedenis,
- 55:18SPEAKER_01: dat is ook trouwens een van
- 55:19SPEAKER_01: de redenen waarom ik destijds geschiedenis ben gaan studeren.
- 55:22SPEAKER_01: Wij hadden Mijn vader was een echte koloniaal en die had in het Japanse kamp gezeten.
- 55:29SPEAKER_01: En gelukkig,
- 55:31SPEAKER_01: toen hij terugkwam in Nederland,
- 55:33SPEAKER_01: was het eigenlijk zo dat hij weer,
- 55:35SPEAKER_01: er is daar net aan ontsnapt,
- 55:37SPEAKER_01: dat hij eigenlijk terug moest naar Indië om aan de toenmalige koloniale oorlog
- 55:41SPEAKER_02: te werken,
- 55:43SPEAKER_01: te strijden.
- 55:43SPEAKER_01: Weet je wel en zo.
- 55:47SPEAKER_01: Dat was natuurlijk heel raar.
- 55:48SPEAKER_01: Dat gaf over goed en kwaad een heel raar idee over.
- 55:53SPEAKER_01: En dat zie je nu, ene ten dagen weer.
- 55:56SPEAKER_01: Hoe moeten we nou denken over die koloniale oorlogen?
- 55:59SPEAKER_01: Die wordt ons ontzettend kwalijk genomen.
- 56:02SPEAKER_01: In mijn jeugd was Sukarno een enorme lul.
- 56:05SPEAKER_01: Het was schandalig wat hij allemaal geflikt had.
- 56:08SPEAKER_01: Want waarom was Sukarno een lul?
- 56:09SPEAKER_01: Sukarno was een lul omdat hij had samengewerkt met de Japanners.
- 56:13SPEAKER_01: Dezelfde Japanners die mijn beide ouders in het kamp hadden gehaald.
- 56:21SPEAKER_01: En wat gebeurde er dan?
- 56:23SPEAKER_01: Nu is Sukarno wordt gezien als een grote vrijheidsheld.
- 56:27SPEAKER_01: En...
- 56:28SPEAKER_01: Iemand die enorm veel heeft bijgedragen voor de ontwikkeling van Indonesië.
- 56:34SPEAKER_01: Terwijl, ja, dat gaf allemaal rare constructies bij ons thuis.
- 56:39SPEAKER_01: Want mijn vader zei, ja, ik heb ook enorm geholpen aan de ontwikkeling van Indonesië.
- 56:44SPEAKER_01: Ik heb daar scholen op gericht.
- 56:46SPEAKER_01: Ik heb daar gezorgd dat het allemaal goed ging.
- 56:48SPEAKER_01: Ik heb samengewerkt met al die prinsen die daar waren.
- 56:53SPEAKER_01: Snap je?
- 56:54SPEAKER_01: Dus we hebben cultuur aan cultuurontwikkeling gedaan.
- 56:57SPEAKER_01: Mijn moeder had daar een balletschool.
- 56:59SPEAKER_01: En ja, allemaal dat soort zaken.
- 57:01SPEAKER_01: Dat maakt het heel ingewikkeld.
- 57:02SPEAKER_01: Ik wilde echt weten hoe het daar zat.
- 57:05SPEAKER_01: Het zit zo ingewikkeld zoals je nou ziet met Israël en de Palestijnen.
- 57:10SPEAKER_01: Je liet mij een mailtje zien.
- 57:12SPEAKER_01: Een totaal krankzinnig mailtje van Arend Jan Boekestein.
- 57:15SPEAKER_01: Die zei erg, 780 Palestijnen zijn tijdens de Nakba verdreven.
- 57:20SPEAKER_01: Ja...
- 57:21SPEAKER_01: Daar is wetenschappelijk nog steeds geen oordeel over te geven.
- 57:26SPEAKER_01: Nog steeds niet.
- 57:27SPEAKER_01: Dat speelde zich af voor 19, begon het al 48.
- 57:31SPEAKER_01: Nou ja, ik ga de hele geschiedenis niet herhalen.
- 57:33SPEAKER_01: Maar dat is natuurlijk volkomen krankzinnig.
- 57:37SPEAKER_01: En dat zodra het was eerst in strijd met de Britten, ga ik het toch weer vertellen.
- 57:44SPEAKER_01: Ja, maar omdat je ziet dat één zo'n tweetje van misschien 40 woorden, dat wint mij dan op.
- 57:51SPEAKER_01: Snap je?
- 57:51SPEAKER_01: Dan denk ik, nee man, je bent historicus.
- 57:55SPEAKER_02: Ja, vooral omdat hij zowel historicus als publiek figuur is en je in zo'n tweet ziet.
- 58:01SPEAKER_02: Volgens mij was het Eddie trouwens die hem doorstuurde.
- 58:03SPEAKER_02: Het was een tweet vanuit 2023 al ook, zag ik.
- 58:07SPEAKER_02: Maar je ziet in zo'n tweet dat hij niet gedreven wordt door een historische kennis
- 58:12SPEAKER_02: of zelfs maar een historische nieuwsgierigheid.
- 58:16SPEAKER_02: En ook niet door feiten, maar door een ideologische positie, een ideologische stelling namen.
- 58:21SPEAKER_02: Ja, want ja, ik snap dat er mensen zijn die de Nakba zien als hun grote drama.
- 58:26SPEAKER_02: Maar als je je er iets meer in verdiept, dan zie je dat die Nakba ook een wederkerigheid heeft.
- 58:32SPEAKER_02: In de zin dat alle joden die in
- 58:33SPEAKER_02: de omliggende Arabische landen werden net zo goed allemaal daar vandaan verdreven.
- 58:36SPEAKER_02: Alleen die joden hebben daar niet een soort verzamelwoord aan gegeven, want die stroomde...
- 58:41SPEAKER_02: Die konden op dat moment naar een gebied wat er eerst niet was,
- 58:44SPEAKER_02: namelijk een onafhankelijk Israël.
- 58:46SPEAKER_01: Maar binnen Israël
- 58:48SPEAKER_02: zijn ook heel veel Palestijnen niet verdreven en gewoon gebleven.
- 58:52SPEAKER_02: En die zijn opgegaan in de Israëlische samenleving,
- 58:54SPEAKER_02: waardoor nu,
- 58:56SPEAKER_02: ik bedoel,
- 58:56SPEAKER_02: ik sla me een beetje plat,
- 58:57SPEAKER_02: maar waardoor nu ongeveer een kwart van de Israëlische bevolking is,
- 59:00SPEAKER_02: überhaupt niet Joods, maar onder andere Arabisch, Islamitisch slash Palestijns.
- 59:07SPEAKER_02: En die zijn daar gebleven en hebben daar hun familie opgebouwd.
- 59:13SPEAKER_02: Die zijn dus eigenlijk op grond waar anderen van zeggen dat het hun generationele grond is.
- 59:17SPEAKER_02: Die zijn daar gebleven en zijn in de samenleving opgenomen.
- 59:20SPEAKER_02: Ja.
- 59:21SPEAKER_02: En daarmee laat Israël zien dat zij daar,
- 59:23SPEAKER_02: je kan over Nakba lullen tot je naar ons weegt,
- 59:25SPEAKER_02: maar Israël heeft ook gezegd,
- 59:27SPEAKER_02: je mag hier,
- 59:27SPEAKER_02: daar gaat Exodus en ik heb het boek dit jaar gelezen en ook de film gezien.
- 59:31SPEAKER_01: Leon Noer is een goed boek, hè?
- 59:32SPEAKER_02: Ja, maar die gaat daar ook over,
- 59:34SPEAKER_02: dat er in principe,
- 59:35SPEAKER_02: het zal niet overal hetzelfde gegaan zijn,
- 59:37SPEAKER_02: maar er werd ook gewoon een hand gereikt aan die mensen van wij gaan hier samen
- 59:40SPEAKER_02: een land bouwen, jullie zitten hier al, we kunnen dit ook samen doen.
- 59:44SPEAKER_02: Ja.
- 59:44SPEAKER_02: Dat wilden met name de Arabieren, Palestijnen, Islamieten niet.
- 59:50SPEAKER_02: En dat zullen vast ook niet alle Joden en Israëli's hebben gewild,
- 59:54SPEAKER_02: maar het zijn de Arabieren,
- 59:57SPEAKER_02: de Palestijnen die daar het grootste poeh over maken alsof ze verdreven zijn.
- 1:00:00SPEAKER_02: En dan zie je dus in zo'n boekenstein en helaas bij velen, velen, velen anderen...
- 1:00:05SPEAKER_02: Dat die dat slachtoffernarratief heffen tot een soort waarheid en
- 1:00:13SPEAKER_02: een onrecht waar Israël schuld aan heeft.
- 1:00:15SPEAKER_02: En Israël wordt dan in de persoon van Netanyahu makkelijk te verketteren.
- 1:00:20SPEAKER_02: Zeker in de persoon van Benquir en dat soort dingen.
- 1:00:24SPEAKER_02: Smotrich.
- 1:00:25SPEAKER_01: Maar ja, goed, kijk, dat zijn ook soldaten geweest.
- 1:00:30SPEAKER_02: Maar het is dus wel oneerlijk.
- 1:00:32SPEAKER_02: Het is onoprecht, het is ideologisch, het is gekleurd.
- 1:00:35SPEAKER_02: En ik bedoel,
- 1:00:36SPEAKER_02: ik heb ook mijn kleuren en misschien ook wel mijn ideologieën en
- 1:00:39SPEAKER_02: in ieder geval mijn overtuigingen.
- 1:00:41SPEAKER_02: Maar je moet toch altijd proberen om ze te schragen met feiten of te laten uitdagen
- 1:00:49SPEAKER_02: door weerwoord.
- 1:00:50SPEAKER_02: En dan nog kun je uiteindelijk kiezen om aan een bepaalde kant te blijven staan,
- 1:00:53SPEAKER_02: maar probeer in godsnaam niet om het zwart-wit te maken.
- 1:00:59SPEAKER_02: Bijna niets, zeker historische en geopolitieke gebeurtenissen zijn nooit zwart-wit.
- 1:01:05SPEAKER_01: Nee, dat is zeker waar.
- 1:01:08SPEAKER_01: En dat maakt het oordeel erover juist ongelooflijk problematisch,
- 1:01:12SPEAKER_01: tenzij er jaren en jaren en jaren overheen gaan.
- 1:01:15SPEAKER_01: Ik zou niet weten of de Romeinen, of de Romeinen, de Grieken heel veel leed hebben aangedaan.
- 1:01:21SPEAKER_01: Ik denk het wel.
- 1:01:23SPEAKER_01: Dat waren barbaarse volkeren, maar ik kan er toch op het ogenblik geen tranen om laten.
- 1:01:29SPEAKER_01: Het ruisement erover.
- 1:01:33SPEAKER_01: En zo gaat het door.
- 1:01:34SPEAKER_01: Na verloop van tijd worden al die... Je merkt het nou al.
- 1:01:41SPEAKER_01: Sommige mensen weten helemaal niet...
- 1:01:44SPEAKER_01: Wat 40, 45, als je die twee getallen noemt, wat dat betekent.
- 1:01:49SPEAKER_01: Ik denk dat de generatie na jou, die moet het opzoeken.
- 1:01:53SPEAKER_01: Die leest het, die moet het even opzoeken via AI of whatever.
- 1:01:56SPEAKER_02: Ik denk dat het vergeten van de geschiedenis,
- 1:02:00SPEAKER_02: dat zit er wel,
- 1:02:02SPEAKER_02: als je de Tweede Wereldoorlog als ankerpunt neemt,
- 1:02:06SPEAKER_02: wat het in jouw leven nog meer was.
- 1:02:08SPEAKER_02: Was dan het mijne, maar het mijne ook historisch, onderwijstechnisch.
- 1:02:14SPEAKER_02: Discovery Channel gerelateerd.
- 1:02:17SPEAKER_02: Een van de belangrijkste onderwerpen altijd is geweest.
- 1:02:19SPEAKER_02: Films.
- 1:02:21SPEAKER_02: Ik heb er ook zeker in mijn jeugd heel veel over gelezen.
- 1:02:23SPEAKER_02: Ik had een oom die was geabonneerd op allerlei tijdschriften.
- 1:02:28SPEAKER_02: Van fotobladen over de oorlog tot historische verhandelingen.
- 1:02:32SPEAKER_02: Daar heb ik heel veel van gelezen vroeger en zo.
- 1:02:34SPEAKER_02: Maar we zijn dus wel op een punt dat...
- 1:02:37SPEAKER_02: Degenen die het hebben meegemaakt zijn bijna allemaal dood.
- 1:02:40SPEAKER_02: De eerste generatie daarna die de overlevering nog uit eerste hand heeft,
- 1:02:43SPEAKER_02: die is ook oud en aan het verslijten.
- 1:02:47SPEAKER_02: En dan de generatie die daarna komt,
- 1:02:49SPEAKER_02: die kan het eigenlijk niet meer op die manier de beleving ervaren.
- 1:02:53SPEAKER_02: En die lijkt dus geneigd om te doen wat mensen in de geschiedenis altijd doet.
- 1:02:56SPEAKER_02: Het is namelijk de geschiedenis vergeten.
- 1:02:59SPEAKER_01: En dan gedoemd zijn hem te herhalen.
- 1:03:02SPEAKER_01: Maar je moet hem ook vergeten, want anders valt er niet te leven.
- 1:03:05SPEAKER_01: Ik bedoel...
- 1:03:07SPEAKER_01: Dan zit je de hele tijd, maar ik moet dat nog oplossen en ik moet dat nog oplossen.
- 1:03:11SPEAKER_01: Ik ben daar onrechtvaardig behandeld en daar onrechtvaardig behandeld.
- 1:03:14SPEAKER_02: Een van de lessen die je kunt trekken uit de geschiedenis is
- 1:03:17SPEAKER_02: dat mensen überhaupt heel slecht lessen trekken uit de geschiedenis.
- 1:03:20SPEAKER_02: Ja, klopt.
- 1:03:21SPEAKER_02: Ze vinden altijd wel een aanleiding.
- 1:03:22SPEAKER_02: Mijn moeder zei dat vroeger altijd in relatie tot religie.
- 1:03:25SPEAKER_02: Ik was van jongs af aan al wars van God.
- 1:03:30SPEAKER_02: En ik bracht wel eens in als kind.
- 1:03:33SPEAKER_02: Ik denk dat ik nog op de basisschool zat of misschien onderbouw, middelbare school.
- 1:03:36SPEAKER_02: Ik zei van ja, religie is de aanleiding voor bijna alle oorlogen.
- 1:03:40SPEAKER_02: Mensen maken oorlog over religie.
- 1:03:42SPEAKER_02: En toen zei mijn moeder alleen maar,
- 1:03:43SPEAKER_02: die zei ja,
- 1:03:43SPEAKER_02: maar als er geen religie was,
- 1:03:44SPEAKER_02: dan verzonden mensen wel iets anders om elkaar de hersens over in te slaan.
- 1:03:47SPEAKER_01: En toen dacht ik ja, dat is ook waar.
- 1:03:49SPEAKER_02: Want er zijn ook genoeg oorlogen die helemaal niet zoveel met religie te maken hebben.
- 1:03:53SPEAKER_02: Ja, de Tweede
- 1:03:57SPEAKER_02: Wereldoorlog was niet religieus gedreven.
- 1:04:02SPEAKER_01: Tenzij je het fascisme religieus noemt.
- 1:04:05SPEAKER_01: Ja, maar als je die
- 1:04:06SPEAKER_02: helling opgaat,
- 1:04:07SPEAKER_02: dan moet je dus eigenlijk alle religies ook een vorm van fascisme noemen.
- 1:04:12SPEAKER_01: Ik zou het wel eens willen verdedigen.
- 1:04:15SPEAKER_02: Ze hebben allemaal in meer of mindere mate natuurlijk hun regressieve trekken.
- 1:04:21SPEAKER_02: En ik denk dat zeker de islam komt in veel opzichten,
- 1:04:26SPEAKER_02: zeker de overtuigde islam komt in veel opzichten wel in de buurt
- 1:04:30SPEAKER_02: van fascistische trekken natuurlijk.
- 1:04:32SPEAKER_01: Ja, voor mij helemaal.
- 1:04:34SPEAKER_02: Maar ja, ik zeg dat bij het boeddhisme alweer veel lastiger te verdedigen vinden.
- 1:04:37SPEAKER_02: En bij het huidige christendom trouwens ook.
- 1:04:42SPEAKER_01: Ja, zeker.
- 1:04:44SPEAKER_02: Dus laten we het fascisme van Nazi-Duitsland niet als een religie behandelen in deze context.
- 1:04:55SPEAKER_01: Nee, dat klopt.
- 1:04:57SPEAKER_01: Nee.
- 1:04:58SPEAKER_01: Nou ja, goed.
- 1:05:03SPEAKER_01: We zijn eruit.
- 1:05:04SPEAKER_01: We zijn nog meer dan nu aan het lullen.
- 1:05:08SPEAKER_02: Ja, laten we er een keurig rond eind aan breien.
- 1:05:11SPEAKER_02: Ik had nog één in de categorie luchtige onderwerpen.
- 1:05:14SPEAKER_02: Een eind aan breien.
- 1:05:16SPEAKER_02: Afsluiten met luchtige onderwerpen.
- 1:05:20SPEAKER_02: We moeten af en toe verkooppraatjes houden voor deze podcast en voor Nijmans Nieuwsbriefje.
- 1:05:26SPEAKER_02: En Maarten deed dat ook altijd in de Brand en Imming podcast.
- 1:05:30SPEAKER_02: En ik heb...
- 1:05:33SPEAKER_02: Ik weet niet of het een grap is of om hem te eren of dat
- 1:05:35SPEAKER_02: het eigenlijk gewoon schandalige lijken pikkerij is.
- 1:05:37SPEAKER_02: Dat laat ik aan de luisteraar over.
- 1:05:39SPEAKER_02: Maar ik heb een fragmentje dat ik even in ga starten waarin je Maarten hoort die
- 1:05:43SPEAKER_02: aan ledenwerving doet.
- 1:05:44SPEAKER_02: Dat leek me toch wel een soort van ongepast gepast.
- 1:05:49SPEAKER_02: En ik weet zeker dat hij er in ieder geval hard om zou kunnen lachen.
- 1:05:51SPEAKER_02: Dus bij deze komt hij.
- 1:05:53SPEAKER_00: Mensen, wordt u alstublieft allemaal lid en steunt u dit.
- 1:05:58SPEAKER_00: Ja, ik ga niet zeggen dat dit een fantastisch kanaal is.
- 1:06:01SPEAKER_00: Dat zou van een zelfvertrouwe getuigen waar ik niet op zou durven stemmen, zeg maar.
- 1:06:07SPEAKER_00: Het zou bijna van narcisme getuigen.
- 1:06:09SPEAKER_00: Nee, zeker niet.
- 1:06:10SPEAKER_00: Maar het is natuurlijk wel heel leuk dat we bestaan.
- 1:06:11SPEAKER_00: Het is heel leuk dat er dingetjes rafelrandjes zijn.
- 1:06:17SPEAKER_00: Waar...
- 1:06:18SPEAKER_00: Ja, mensen zich toch nog vrij voelen om de dingen te zeggen die wij zeggen.
- 1:06:21SPEAKER_00: We hebben niet altijd gelijk.
- 1:06:22SPEAKER_00: We hebben zelfs niet altijd onze feiten helemaal recht.
- 1:06:25SPEAKER_00: Niet iedere aflevering is even goed.
- 1:06:28SPEAKER_00: En...
- 1:06:29SPEAKER_00: En toch denk ik dat het waardevol is dat het bestaat.
- 1:06:32SPEAKER_00: En als u dat ook vindt en u denkt van nou ja weet je ik vind het prima om op
- 1:06:37SPEAKER_00: een half uurtje afgeknepen te worden.
- 1:06:39SPEAKER_00: Voor mij hoeft het geen anderhalf uur te worden.
- 1:06:41SPEAKER_00: Terwijl nog steeds denk ik dat het leuk is als we in deze wereld
- 1:06:47SPEAKER_00: een geluid wat we apprecieren belonen door dat proberen in stand te houden.
- 1:06:53SPEAKER_00: Dat doe ik zelf ook altijd.
- 1:06:54SPEAKER_00: Ik ben lid van een aantal podcasts.
- 1:06:57SPEAKER_00: Ik ben lid van een aantal Substack dingen die ik allemaal niet lees
- 1:07:00SPEAKER_00: en ook niet luister eigenlijk.
- 1:07:01SPEAKER_00: Maar ik ben gewoon heel blij dat het er is.
- 1:07:06SPEAKER_00: Of zit ik nu op te scheppen Matthijs?
- 1:07:09SPEAKER_02: Dit is Maarten ten voeten uit.
- 1:07:13SPEAKER_02: Ontzettend leuk.
- 1:07:16SPEAKER_02: Wel de pitch willen houden, maar niet zo goed weten hoe en dat dan op deze manier oplossen.
- 1:07:20SPEAKER_02: Ik kan mensen die Maarten nog een soort van willen leren kennen of zo aanraden
- 1:07:24SPEAKER_02: om misschien een paar fragmenten van de Branten en Immink podcast te kijken
- 1:07:29SPEAKER_02: of luisteren.
- 1:07:32SPEAKER_02: Als je hem een beetje wil leren,
- 1:07:33SPEAKER_02: als je niet weet wie het was en hem een beetje wil leren kennen.
- 1:07:36SPEAKER_02: En als je wel weet wie het was, kun je er misschien wat troost uit halen.
- 1:07:40SPEAKER_02: Maar ja, ik weet dat ik hem
- 1:07:44SPEAKER_01: vreselijk mis nu al en vreselijk zal blijven missen.
- 1:07:49SPEAKER_01: Nou, dat betekent dat je een goede vriend was.
- 1:07:51SPEAKER_01: Ik hoop het.
- 1:07:52SPEAKER_01: Ik weet dat hij het voor mij in ieder
- 1:07:54SPEAKER_02: geval zeer zeker was.
- 1:07:57SPEAKER_02: En ja, op die luchtige noot zullen wij voor deze week ook een einde aan dit gesprek breien.
- 1:08:02SPEAKER_02: En dan kunnen we de kijkers en luisteraars voor het kijken en luisteren.
- 1:08:07SPEAKER_01: Oké.
- 1:08:08SPEAKER_01: Joep.
- 1:08:08SPEAKER_02: Fijne weekje, Terdoor.
- 1:08:10SPEAKER_02: Ja, zelf dan.
- 1:08:10SPEAKER_02: Bye bye.
- 1:08:11SPEAKER_01: Ik ga een stukje schrijven voor je.
- 1:08:13SPEAKER_01: Oh ja, fijn.
- 1:08:13SPEAKER_01: Ben benieuwd.
- 1:08:14SPEAKER_01: Joep.