Latest / A lektura? Ale która? / Anna Frey - O stanie oświaty raport intymny odc. 2

Transcript

Anna Frey - O stanie oświaty raport intymny odc. 2 · A lektura? Ale która?

• 0:00
  SPEAKER_00: Siostra Helenki miała kłopoty z gologią, opowiadała młody asystent.
• 0:05
  SPEAKER_00: Ale ja znam faceta, z którym miała zajęcia, więc poszedłem do niego i powiedziałem mu, że dziewczynie grozi wywalenie ze studiów.
• 0:14
  SPEAKER_00: To porządny gość, następnego dnia zaliczył jej od ręki.
• 0:18
  SPEAKER_00: Ileż takich opowieści słyszałam w każdej sesji.
• 0:22
  SPEAKER_00: A że przyszły nauczyciel nie będzie znał swojego przedmiotu?
• 0:26
  SPEAKER_00: No cóż, trzeba być ludzkim.
• 0:28
  SPEAKER_00: Aspekt humanitarny i życiowy, aspekt pragmatyczny.
• 0:32
  SPEAKER_00: Tylko formaliści oraz ci, co chcą być ważni, mogą się w takich sprawach upierać.
• 0:37
  SPEAKER_00: Czy tak myślą wszyscy?
• 0:39
  SPEAKER_00: Na szczęście nie.
• 0:41
  SPEAKER_00: Ale taka jest środowiskowa norma, czy jak to woli, podkultura, reszta to odstępstwa od tej reguły, to manniacy, którym zależy na ich przedmiotach.
• 0:51
  SPEAKER_00: To przesadnie uczciwi rygoryści, przekonujący, że nie mogą zaliczać zarówno tym, którzy umieją, jak i tym, którzy nie umieją.
• 1:00
  SPEAKER_00: Słowem są nieludzcy i nieżyciowi, ale i na takich są sposoby.
• 1:05
  SPEAKER_00: Jeśli nie skutkują kwiaty ani koniaki, wtedy trzeba poszukać krewnego lub znajomego, który ma dojścia do władzy w uczelni.
• 1:14
  SPEAKER_00: A władza lubi być ludzka, zwłaszcza jeśli może liczyć na doraźne dowody wdzięczności lub na przyszły rewanż.
• 1:22
  SPEAKER_00: Ponadto niektórym odmawiać nie wypada.
• 1:25
  SPEAKER_00: Fakty, przebieg wydarzeń jest następującym: Ciekan lub kierownik katedry wzywał pordy asystenta i prosi, aby wskazanej przez niego o sobie dać szansę.
• 1:37
  SPEAKER_00: Mógłby go kolega jeszcze raz przepytać.
• 1:39
  SPEAKER_00: Kolega, rozumiejąc o co chodzi, zalicza, bo jakże tu odmówić uprzejmemu nagle szefowi?
• 1:46
  SPEAKER_00: Ale w dwóch przypadkach, które znam, koledzy uparli się głupio.
• 1:51
  SPEAKER_00: Nie zaliczę, bo nie umie i szansy dodatkowej też nie dam.
• 1:55
  SPEAKER_00: Wszyscy mieli tyle samo możliwości i uprzywilejowanie tej jednej osoby byłoby nieuczciwe, niesprawiedliwe wobec reszty?
• 2:03
  SPEAKER_00: Co wtedy?
• 2:04
  SPEAKER_00: W pierwszym przypadku ćwiczenia zaliczył ostatecznie wykładowca, wpisując od razu także trójkę z egzaminu, a w drugim dzieka.
• 2:13
  SPEAKER_00: Dlaczego asystenci nie protestują przeciwko procederowi, który godzi bezpośrednio w ich godność, w ich pozycję, w sensowność ich pracy w ogóle?
• 2:21
  SPEAKER_00: Dlaczego nie protestują przeciwko innym rzeczom, na przykład niesprawiedliwemu rozdziałowi pokoju w akademiku czy nonsensowi szkolenia partyjnego?
• 2:31
  SPEAKER_00: Aby to zrozumieć, trzeba znać ich sytuację życiową.
• 2:34
  SPEAKER_00: Są to przeważnie bardzo młodzi ludzie, coraz częściej absolwenci tej właśnie uczelni, by rośli i dojrzewali w jej atmosferze żadnej innej nie znają.
• 2:44
  SPEAKER_00: Po drugie, są w przyogromnym stopniu zależni od instytucji, w której pracują.
• 2:49
  SPEAKER_00: Są bowiem przeważnie dziećmi chłopów, które wielkim wysiłkiem własnym i swoich rodzin zdobyły wyższe wykształcenie i co więcej, zostały pracownikami nauki.
• 3:00
  SPEAKER_00: Danich samych dla ich rodzin oznacza to zawrotną karierę, ale chociaż awansowali tak znacznie, ich pensje są poniżej przeciętnej krajowej.
• 3:10
  SPEAKER_00: Choć jak to się mówi, przeszli ze wsi do miasta w mieście nie mają gdzie mieszkać.
• 3:15
  SPEAKER_00: Akademik jest dla nich jedyną możliwością.
• 3:18
  SPEAKER_00: Z ich zarobkami nie może być mowy o prywatnym wynajęciu choćby tylko pokoju.
• 3:23
  SPEAKER_00: No i mieszkając w akademiku mają szansę.
• 3:26
  SPEAKER_00: Odległą ale zawsze na przydział mieszkania współi uczelni.
• 3:30
  SPEAKER_00: Czy jest więc do pomyślenia o ruch buntu lub tylko niezgody na obyczaje, które panują na uczelni, ich uczelni czym żeby byli bez uczelnianego etatu?
• 3:43
  SPEAKER_00: Czy jego strata nie oznaczałaby największej życiowej porażki, czy ich środowisko zapewniłoby im wtedy moralne, psychologiczne wsparcie?
• 3:53
  SPEAKER_00: Są to pytania retoryczne.
• 3:56
  SPEAKER_00: Zadziwiali mnie raczej ludzie, którzy w takich warunkach nie skonformizowali się całkowicie, którzy zachowali własne spojrzenie na sprawę uczelni i po swojemu je oceniali.
• 4:07
  SPEAKER_00: Poznałam kilka takich osób.
• 4:09
  SPEAKER_00: Były to jednak większości osoby, które zetknęły się z innymi środowiskami akademickimi, kończyły studia w Warszawie, Krakowie czy Wrocławiu lub nawet tam zaczynały pracować.
• 4:20
  SPEAKER_00: Chciałabym być dobrze zrozumiana, nie mam nic przeciwko asystentom chłopskiego czy robotniczego pochodzenia.
• 4:27
  SPEAKER_00: Odczuwam szacunek i podziw dla ich wysiłku i tego, co osiągnęli.
• 4:31
  SPEAKER_00: Nie wiem, jak to zrobili, żyjąc od ukończenia szkoły podstawowej na stancjach i w internatach, których warunki urugają już nie tylko wymogom stawioną przez pracę umysłową, ale po prostu wymogą higieny, tak psychicznej, jak fizycznej.
• 4:46
  SPEAKER_00: Jako asystenci zaś mieszkają w dwuosobowych pokojach klitkach, gdzie nie ma nawet miejsca na dwa biurka, czy choćby blaty do pracy.
• 4:55
  SPEAKER_00: Ściany są tak cienkie, że słychać szelest przewracanych w sąsiednim pokoju kartek nie przesadzam.
• 5:02
  SPEAKER_00: Nie są to właściwie ściany, lecz przepierzenia z dykty, a jeden prysznic i JOWC przypadają na 6-7 osób.
• 5:10
  SPEAKER_00: Między sytuacją studentów i młodszej kadry z takich prowincjonalnych ośków, a ich rówieśników z dużych ośrodków akademickich o starej tradycji nie ma żadnego porównania.
• 5:22
  SPEAKER_00: Są to dwa niewspółmierne pod każdym względem światy, są to dwie różne rzeczywistości, dla których jednej miary być nie może.
• 5:30
  SPEAKER_00: Dopiero z tamtej perspektywy zrozumiałam, że mimo wszelkich kłopotów, jakich przysparza mi moja nieukrywana postawa, jestem właściwie uprzywilejowana.
• 5:39
  SPEAKER_00: Zależy od instytucji w takim stopniu, tak nieporównanie mniejszym, że szczycić się niezależnością poglądów byłoby wręcz nie taktem.
• 5:47
  SPEAKER_00: Ja mam za sobą wcale niemałe środowisko i najlepsze w moim pojęciu tradycje.
• 5:52
  SPEAKER_00: Mam więc zabezpieczenie psychiczne, a w pewnej mierze i materialne.
• 5:56
  SPEAKER_00: Wszak ponad rok żyłam schałtu, o które postarano się dla mnie.
• 6:01
  SPEAKER_00: Mam wiele do stracenia.
• 6:03
  SPEAKER_00: Ale solidarność grupy przyjaciół i przekonanie, że jestem po stronie słusznej sprawy, wyrównują do pewnego stopnia te koszta, co mają moi koledzy z prowincjonalnej uczelni, co mogą mieć.
• 6:15
  SPEAKER_00: Jest więc taka, jak może być ta młodsza kadra naukowa, ale im wyżej, tym gorzej.
• 6:22
  SPEAKER_00: I to pod każdym względem.
• 6:25
  SPEAKER_00: Wśród młodszych zdarzają się jeszcze ludzie, którzy chcą być i pozostają uczciwi, których stać na odmowę, gdy proponuje im się przeglądanie torby podejrzanego sąsiada i donoszenie, co ów sąsiad mianowicie w niej wozi.
• 6:40
  SPEAKER_00: Podmowie przenosi się ich wprawdzie do innego pokoju, ale jest to pokój nie gorszy.
• 6:45
  SPEAKER_00: Natomiast ów podejrzany zastaje nowego współmieszkańca.
• 6:49
  SPEAKER_00: Fakt.
• 6:50
  SPEAKER_00: Wśród młodszych są jeszcze tacy, którym zależy.
• 6:53
  SPEAKER_00: Często za własne pieniądze jeżdżą na seminaria do większych ośków akademickich, zają tam na studia doktoranckie, wybierają niepobłażliwych promotorów dla swoich prac doktorskich, skąd biorą siły, aby to zrobić?
• 7:06
  SPEAKER_00: Kto i kiedy wyposażył ich we właściwe miary, dzięki którym potrafią odróżnić dęte głupstwo od wiedzy?
• 7:15
  SPEAKER_00: A może nosi w sobie te miary każdy człowiek?
• 7:20
  SPEAKER_00: Może nie trzeba się ich uczyć.
• 7:22
  SPEAKER_00: Wystarczy tylko nie niszczyć ich, nie zagłuszać, pozwolić im sobie pracować.
• 7:29
  SPEAKER_00: Skąd w takim razie biorą się te rzze nieprawdziwych magistrów, fałszywych doktorów, oszukańczych docentów?
• 7:36
  SPEAKER_00: Czy oni po prostu sprzedali swoje miary za pozycję i prestiż nauczyciela akademickiego?
• 7:42
  SPEAKER_00: Niektórzy pewnie tak, ale nie wszyscy, nawet nie większość.
• 7:46
  SPEAKER_00: Większość odbyła dziwną, nieco okrężną drogę do tej prowincjonalnej uczelni.
• 7:52
  SPEAKER_00: Jedni najzdolniejsi z wojewódzkiego aparatu partyjnego, lub może raczej najgorzej ustawieni w wojewódzkich koteriak, dostali skierowanie do nauki, przeszli przez Wyższą Szkołę Nauk Społecznych przy KC albo i studia doktoranckie w Moskwie, na przykład z naukowego ateizmu, po czym zostali wykładowcami filozofii na mojej uczelni, inni to docenci.
• 8:14
  SPEAKER_00: Uczelni Instytutów w centralnych ośrodkach naukowych cierpią na nadprodukcję doktorów habilitowanych, których w związku z tym nie mogą pobdzić stanowiskami docentów.
• 8:25
  SPEAKER_00: Panowiska jej dzisiaj więc na prowincje.
• 8:27
  SPEAKER_00: Byłaby z tego jeżdżenia obopólna korzyść, gdyby nie fakt, że owi docenci pojawiają się tam na krótko i raczej rzadko.
• 8:37
  SPEAKER_00: W ciągu jednego dnia, raz na dwa tygodnie wyrabiają swoje pensum i znikają.
• 8:43
  SPEAKER_00: Praktycznie nie mogą oddziaływać ani na studentów, ani na kadrę w kontaktach tak krótkich, przypadkowych i u lotnych.
• 8:50
  SPEAKER_00: Jeszcze inni to ambitni, którym zależy na władzy przyjeżdżają kierować, zasiadać w radach naukowych w kolegiach rektorskich, decydować, karać i nagradza.
• 9:01
  SPEAKER_00: Amitni są członkami PZPR, co rozumie się samo przez sie.
• 9:06
  SPEAKER_00: Dlaczego?
• 9:07
  SPEAKER_00: Przede wszystkim w PZPR ma się więcej informacji.
• 9:11
  SPEAKER_00: Tak zwany szeregowy członek partii wprawdzie nie decyduje o niczym, ale przynajmniej wie, a wiedząc, może pilnować swego.
• 9:19
  SPEAKER_00: Już go nikt zaocznie na zebraniu partii nie obsmaruje.
• 9:24
  SPEAKER_00: Ponadto nie można mu zarzucić, że nie jest członkiem, co będzie pierwszym podstawowym zarzutem w razie jakiegoś podpadnięcia.
• 9:32
  SPEAKER_00: No, a jeśli podpadnie członek partii.
• 9:35
  SPEAKER_00: Cóż, ludzie są mylni.
• 9:38
  SPEAKER_00: Członkowi można wiele wybaczyć.
• 9:40
  SPEAKER_00: Członek może obiecać poprawę, trzeba wierzyć w człowieka.
• 9:44
  SPEAKER_00: Niemal na moich oczach wybaczano dość skandaliczne malwersacje finansowe.
• 9:49
  SPEAKER_00: Jest więc przynależność do PZP warunkiem przedwstępnym wszystkiego.
• 9:54
  SPEAKER_00: Poza osobami z awansu partyjnego, poza docentami i ambitnymi, są tam jeszcze osoby, którym z jakich względów nie powiodło się w większych ośrodkach akademickich, względy bywają bardzo różne.
• 10:07
  SPEAKER_00: Może chodzić o niepowodzenie osobiste, skandal finansowy, obyczajowy.
• 10:14
  SPEAKER_00: A poza nimi wszystkimi są tam zwyczajni autorzyści, którzy przyszli na uczelnię zarobić.
• 10:20
  SPEAKER_00: Można by sądzić, że w nauce nie robi się pieniędzy.
• 10:24
  SPEAKER_00: Otóż, jeśli się weźmie ponad 500 godzin zajęć w roku, pensł wynosi 270, to jest to już pieniądze, choć nie są to już uniwersyteckie zajęcia.
• 10:35
  SPEAKER_00: Wśród młodszych pracowników uczelni zaczynają najwyraźniej dominować jej wychowankowie, zależni od niej także psychicznie i kulturowo.
• 10:44
  SPEAKER_00: Uczelnia jest dla nich jedynym źródłem wzorów i norm postępowania, jedynym układem odniesienia i środowiskiem, z którym mogą się identyfikować.
• 10:54
  SPEAKER_00: Wiejskie lub małomastoczkowe rodziny funkcji takich spełniać nie mogą.
• 10:59
  SPEAKER_00: Nie tylko dlatego, że nie ma ich na miejscu, ale przede wszystkim dlatego, że dzieci dokonały awansu tak znacznego, iż łączy je z rodzinami niewiele wspólnego.
• 11:11
  SPEAKER_00: Może tylko wspomnienia z dzieciństwa i okruchy wiary.