Latest / True Crime 24 - Nederlands / Every Street

Transcript

Every Street · True Crime 24 - Nederlands

0:00
Speaker 2: Every Street Er wonen zes mensen in een huis aan
0:04
Speaker 2: Every Street in Dunedin. Dunedin ligt aan de zuidoostkust van
0:09
Speaker 2: het zuidereiland van Nieuw-Zeeland. Het is een universiteitsstad met een
0:13
Speaker 2: Schotse geschiedenis. De naam is de oude Gaelische naam voor Edinburgh.
0:18
Speaker 2: Er staan Victoriaanse gebouwen van donkere steen, er waait vrijwel
0:22
Speaker 2: altijd wind van zee, en in juni, het hart van
0:25
Speaker 2: de zuidelijke winter, is het er koud en vroeg donker.
0:28
Speaker 2: Het gezin heette Byne. De vader heette Robin Bein. Hij
0:31
Speaker 2: was 58. De moeder heette Margaret. Ze was 50. Ze
0:36
Speaker 2: waren in 1969 in Dunedin getrouwd. Daarna gingen ze naar
0:41
Speaker 2: Papua New Guinea, waar ze als zendelingen en als onderwijzers werkten.
0:46
Speaker 2: Daar werden hun kinderen geboren. De oudste was David. Hij
0:49
Speaker 2: was geboren in 1972. Daarna kwamen Arawa, Lanit en Steven.
0:55
Speaker 2: In 1988 keerde het gezin terug naar Nieuw-Zeeland en vestigde
1:00
Speaker 2: het zich in Dunedin. In juni 1994 was Arawa 19.
1:05
Speaker 2: Ze studeerde voor onderwijzeres. Lanit was 18. Steven was 14.
1:11
Speaker 2: Hij zat op de middelbare school. David was 22. Hij
1:16
Speaker 2: studeerde muziek aan de Universiteit van Otago. Hij wilde operazanger worden.
1:21
Speaker 2: Hij hardliep. En hij bezorgde, zochtens kranten om wat bij
1:25
Speaker 2: te verdienen. Dat is het gezin. Het is belangrijk om
1:28
Speaker 2: even stil te staan bij hoe dat gezin er van
1:30
Speaker 2: dichtbij uitzag, want dat is in deze zaak geen achtergrond
1:33
Speaker 2: maar kern. Het huis aan Every Street verkeerde in slechte staat.
1:38
Speaker 2: Getuigen die er waren geweest hebben het beschreven als vervuild
1:40
Speaker 2: en rommelig. En het gezin woonde niet echt samen meer.
1:44
Speaker 2: Robin Bain was hoofd van een kleine plattelandschool buiten de stad.
1:48
Speaker 2: Door de week sliep hij daar, in een caravan bij
1:50
Speaker 2: de school. In het weekend kwam hij naar Every Street.
1:54
Speaker 2: Een vader die vijf dagen per week in een caravan
1:56
Speaker 2: bij zijn werk slaapt en in het weekend thuis komt
1:58
Speaker 2: in een huis waar het niet goed gaat. Dat is
2:00
Speaker 2: de situatie in de maanden voor juni 1994. Maandagochtend 20
2:05
Speaker 2: juni 1994. Het was midwinter in Dunedin. Buiten was het
2:11
Speaker 2: koud en donker. David Bain deed zijn ochtendronde met de kranten.
2:15
Speaker 2: Hij kwam thuis. En hij belde het alarmnummer. Wat er
2:20
Speaker 2: in dat huis lag, was het volgende. Robin Bain. Margaret Bain. Arawate. Lanit. Steven.
2:30
Speaker 2: Vijf mensen, allemaal doodgeschoten. Het wapen was een geweer van
2:34
Speaker 2: kaliber 22. Alle vijf hadden schotwonden in het hoofd. Het
2:38
Speaker 2: wapen behoorde tot het huishouden. Steven, de 14-jarige, was niet
2:43
Speaker 2: meteen gestorven. In zijn kamer waren duidelijke sporen van een worsteling.
2:48
Speaker 2: Hij had zich verzet. Robin Bain lag in de woonkamer.
2:53
Speaker 2: En op de computer in dat huis stond een bericht
2:55
Speaker 2: op het scherm. Er stond, in het Engels, dat het
2:59
Speaker 2: de afzender speet, en dat de ontvanger de enige was
3:01
Speaker 2: die het verdiende om te blijven. Vanaf dat moment waren
3:04
Speaker 2: er twee mogelijkheden, en er zijn er nooit meer dan
3:07
Speaker 2: twee geweest. Ofwel Robin Bain had zijn vrouw en drie
3:10
Speaker 2: van zijn kinderen doodgeschoten en daarna zichzelf, en dat bericht
3:14
Speaker 2: was voor David bedoeld. Ofwel David Bain had zijn ouders,
3:17
Speaker 2: zijn twee zussen en zijn broertje doodgeschoten, en dat bericht
3:20
Speaker 2: was door hem getypt. Er was geen derde optie. Er
3:24
Speaker 2: was geen inbreker. Er was niemand anders in dat huis geweest.
3:28
Speaker 2: De politie van Dunedin koos. Vier dagen later, op 24
3:33
Speaker 2: juni 1994, werd David Bain aangehouden en aangeklaagd voor vijf moorden.
3:39
Speaker 2: En hier komt het detail waar in Nieuw-Zeeland dertig jaar
3:42
Speaker 2: later nog steeds over wordt gesproken. Ongeveer twee weken na
3:45
Speaker 2: de moorden werd het huis aan Every Street gesloopt. Dat
3:48
Speaker 2: gebeurde op verzoek van omwonenden. Denk daar even over na.
3:53
Speaker 2: De plaatsdelict van een vijfvoudige moord, in een zaak die
3:56
Speaker 2: volledig zou draaien om wat er precies in welke kamer
3:58
Speaker 2: was gebeurd, werd binnen veertien dagen met de grond gelijkgemaakt.
4:03
Speaker 2: Alles wat daarna nog onderzocht kon worden, moest komen uit foto's,
4:06
Speaker 2: uit aantekeningen en uit voorwerpen die al waren veiliggesteld. Er
4:10
Speaker 2: was geen weg terug. Het proces vond plaats in mei 1995.
4:16
Speaker 2: De zaak van het Openbaar Ministerie rustte op een reeks
4:19
Speaker 2: onderdelen die elk op zichzelf niet doorslaggevend waren, maar die
4:22
Speaker 2: samen een beeld vormde. Er was een fragment van een brillenglas,
4:26
Speaker 2: afkomstig van een bril die aan David werd gekoppeld, gevonden
4:29
Speaker 2: in de kamer van Steven, waar de worsteling had plaatsgevonden.
4:33
Speaker 2: Er was het tijdstip waarop het bericht op de computer
4:35
Speaker 2: was getypt, dat volgens de aanklager niet paste bij een
4:38
Speaker 2: vader die zichzelf daarna doodschoot. Er waren bloedsporen. Er waren
4:42
Speaker 2: vingerafdrukken op het geweer. En er was de tijdlijn van
4:45
Speaker 2: de krantenronde. David Bain werd schuldig bevonden op alle vijfde punten.
4:50
Speaker 2: Hij kreeg de verplichte levenslange gevangenisstraf, met een minimumtermijn van
4:53
Speaker 2: 16 jaar. Hij was 22. En daarmee had de zaak
4:57
Speaker 2: afgelopen kunnen zijn. Dat werd ze niet. En de reden
5:00
Speaker 2: daarvoor heet Joe Karam. Joe Karam is een Nieuw-Zeelandse zakenman
5:04
Speaker 2: en een voormalig international rugby's. Peler. Hij had de All
5:09
Speaker 2: Blacks vertegenwoordigd. Hij kende David B. niet. Een jaar na
5:14
Speaker 2: de veroordeling hoorde hij dat studenten in Dunedin geld inzamelden
5:17
Speaker 2: voor een hoger beroep. Hij ging zich erin verdiepen. En
5:20
Speaker 2: daarna is hij er twintig jaar niet meer mee opgehouden.
5:24
Speaker 2: Hij schreef boeken. Hij financierde onderzoek. Hij haalde deskundigen erbij.
5:29
Speaker 2: Hij voerde campagne. Hij stak er zijn eigen geld in.
5:32
Speaker 2: En volgens berichten uit die tijd bracht hem dat in
5:34
Speaker 2: ernstige financiële moeilijkheden. In Nieuw-Zeeland is hij daardoor zelf een
5:38
Speaker 2: omstreden figuur geworden. Voor de ene helft van het land
5:42
Speaker 2: was hij de man die een onschuldige uit de gevangenis
5:44
Speaker 2: heeft gehaald. Voor de andere helft was hij iemand die
5:47
Speaker 2: een moordenaar had omarmd. Wat vaststaat, is dat zonder hem
5:51
Speaker 2: niets van wat hierna komt zou zijn gebeurd. De beroepen
5:54
Speaker 2: in Nieuw-Zeeland liepen op niets uit. Maar Nieuw-Zeeland had in
5:58
Speaker 2: die jaren nog een hogere instantie. Tot 2004 was de
6:02
Speaker 2: Privy Council in Londen de hoogste beroepsinstantie voor Nieuw-Zeelandse zaken,
6:06
Speaker 2: en zaken die al liepen konden daar nog terechtkomen. In
6:09
Speaker 2: 2007 boog die raad zich over de zaak. En de
6:13
Speaker 2: Privy Council vernietigde de veroordelingen. De grond daarvoor was dat
6:17
Speaker 2: er sprake was van een substantiële rechterlijke dwaling. Er werd
6:20
Speaker 2: een nieuw proces bevolen. David Bain kwam op borgtocht vrij.
6:25
Speaker 2: Hij had op dat moment 13 jaar vastgezeten. Het tweede
6:28
Speaker 2: proces vond plaats in juni 2009, in Christchurch. Dat proces
6:33
Speaker 2: was in Nieuw-Zeeland een gebeurtenis. Het werd dagelijks gevolgd. Het
6:37
Speaker 2: land was verdeeld op een manier die zelden voorkomt bij
6:40
Speaker 2: een strafzaak. De verdediging voerde nu voluit de andere lezing.
6:44
Speaker 2: Dat Robin Bain de dader was geweest. Dat hij zijn
6:47
Speaker 2: gezin had doodgeschoten en daarna zichzelf. En dat het bericht
6:51
Speaker 2: op de computer zijn afscheidsboodschap was, gericht aan zijn oudste zoon.
6:55
Speaker 2: Daar hoorde een motief bij, en dat motief was het
6:58
Speaker 2: pijnlijkste onderdeel van de hele zaak. De verdediging bracht naar
7:02
Speaker 2: voren dat Lanit de 18-jarige tegenover meerdere mensen zou hebben
7:05
Speaker 2: gezegd dat zij een incestueuze relatie had met haar vader
7:08
Speaker 2: en dat zij van plan was dat naar buiten te brengen.
7:12
Speaker 2: Dat is een beschuldiging die door de aanklager is betwist
7:14
Speaker 2: en die nooit is bewezen. Ik geef haar weer omdat
7:17
Speaker 2: ze in beide processen een rol speelde en ik ga
7:20
Speaker 2: er niet verder op in. De verdediging bracht daarnaast getuigen
7:23
Speaker 2: over het gedrag van Robin Bain in de periode ervoor
7:26
Speaker 2: en over zijn geestelijke toestand. En ze viel het forensisch
7:29
Speaker 2: bewijs aan. Het brillig la. Coitrees. De vingerafdrukken. De bloedsporen.
7:36
Speaker 2: De tijdlijn. Het openbaar ministerie hield vast aan de oorspronkelijke zaak.
7:42
Speaker 2: Op 5 juni 2009 sprak de jury zich uit. David
7:46
Speaker 2: Bain werd vrijgesproken van alle vijf de moorden. Hij was
7:49
Speaker 2: op dat moment 36 jaar oud. Nu is het belangrijk
7:53
Speaker 2: om te zeggen wat een vrijspraak juridisch wel en niet betekent,
7:57
Speaker 2: want dat is precies waar de rest van dit verhaal
7:59
Speaker 2: om draait. Een vrijspraak betekent dat de staat niet heeft
8:02
Speaker 2: bewezen dat iemand schuldig is, buiten redelijke twijfel. Ze betekent
8:07
Speaker 2: niet dat een rechtbank heeft vastgesteld dat hij onschuldig is.
8:10
Speaker 2: In het dagelijk spraakgebruik is dat hetzelfde. In het recht
8:13
Speaker 2: is het dat niet. En in Nieuw-Zeeland werd dat verschil
8:16
Speaker 2: binnen een jaar een kwestie van staatsbelang. In maart 2010
8:19
Speaker 2: diende David Bain een claim in bij de minister van Justitie.
8:23
Speaker 2: Hij vroeg compensatie voor onterechte veroordeling en gevangenisstraf. Hij had
8:28
Speaker 2: 13 jaar vastgezeten. Hij was toen 22 toen hij naar
8:31
Speaker 2: binnen ging en 35 toen hij op borgtocht vrijkwam. Om
8:35
Speaker 2: in Nieuw-Zeeland in aanmerking te komen voor zo'n vergoeding... moet
8:38
Speaker 2: een aanvrager aan een voorwaarde voldoen, die zwaarder is dan
8:41
Speaker 2: een vrijspraak. Hij moet aantonen dat hij onschuldig is, op
8:45
Speaker 2: basis van waarschijnlijkheid, niet buiten redelijke twijfel. Maar wel aannemelijker
8:50
Speaker 2: wel dan niet. De regering huurde daarvoor iemand in van
8:53
Speaker 2: buiten het land, om elke schijn van partijdigheid te vermijden.
8:57
Speaker 2: In november 2011 werd Ian Binney aangesteld. Hij was een
9:01
Speaker 2: voormalig rechter van het Hooggerechtshof van Canada. Hij werkte er
9:04
Speaker 2: maanden aan. Op 30 augustus 2012 leverde hij zijn rapport
9:08
Speaker 2: in bij de toenmalige minister van Justitie, Judith Collins. Zijn
9:12
Speaker 2: conclusie was dat David Bain onschuldig was op basis van waarschijnlijkheid.
9:17
Speaker 2: Hij schatte de kans dat Bain schuldig was op niet
9:20
Speaker 2: meer dan 20 tot 25 procent. En hij zei iets
9:23
Speaker 2: over het politieonderzoek dat harder was dan alles wat er
9:26
Speaker 2: tot dan toe was gezegd. Hij sprak van flagrante fouten
9:29
Speaker 2: door de politie van Dunedin. Hij wees op forensisch bewijs
9:33
Speaker 2: dat over het hoofd was gezien en dat volgens hem
9:35
Speaker 2: in de richting van Robin Bijn wees en op tekortkomingen
9:38
Speaker 2: in het veiligstellen van de plaats delict. Hij noemde de
9:41
Speaker 2: omstandigheden buitengewoon en hij adviseerde om compensatie toe te kennen.
9:45
Speaker 2: De regering nam dat advies niet over. Er kwam kritiek
9:48
Speaker 2: op het rapport. De minister liet het beoordelen door een
9:51
Speaker 2: andere jurist en daarna gebeurde er iets wat in dit
9:54
Speaker 2: soort pro se tita dures ongebruikelijk is. Er werd een
9:59
Speaker 2: tweede rapport besteld. In december 2015 leverde Ian Cullinan, een
10:04
Speaker 2: voormalig rechter van het Australische Hoge Rechtshof, zijn bevindingen in.
10:09
Speaker 2: Zijn conclusie was het tegenovergestelde. Volgens hem had David Bain
10:13
Speaker 2: zijn onschuld niet aangetoond op basis van waarschijnlijkheid. Op grond
10:16
Speaker 2: van dat tweede rapport wees de regering de claim af.
10:20
Speaker 2: Er kwam geen verklaring van onschuld. Er kwam geen compensatie.
10:24
Speaker 2: David Bain en zijn adviseurs aanvaarden die uitkomst niet en
10:27
Speaker 2: kondigden aan de zaak juridisch aan te vechten. En toen
10:30
Speaker 2: deed de staat wat staten in zulke situaties doen. De
10:33
Speaker 2: kroon bood een betaling aan buiten het systeem om. 925.000
10:38
Speaker 2: Nieuw-Zeelandse dollar. Die betaling werd uitdrukkelijk niet gedaan als compensatie
10:42
Speaker 2: voor onterechte veroordeling. Ze werd gedaan, in de woorden van
10:46
Speaker 2: het ministerie, als erkenning van de tijd die hij aan
10:49
Speaker 2: de procedure had besteed en van de kosten die hij
10:51
Speaker 2: had gemaakt, en omdat het wenselijk was om verdere rechtszaken
10:56
Speaker 2: te vermijden. De andere woorden. Het was geld om de
11:00
Speaker 2: zaak te beëindigen, David Bain nam het aan. Joe Karam
11:04
Speaker 2: heeft daar later over gezegd dat hij het aannam omdat
11:07
Speaker 2: hij wanhopig was geworden over de strijd en omdat de
11:09
Speaker 2: kaarten tegen hem lagen geschud. Hij zei dat Bain het
11:13
Speaker 2: gevoel had dat hij wel moest. Wat blijft daarvan over?
11:17
Speaker 2: Een man die 13 jaar in de gevangenis heeft gezeten,
11:19
Speaker 2: wiens veroordelingen door de hoogste beroepsinstantie zijn vernietigd wegens een
11:23
Speaker 2: substantiële rechterlijke dwaling en die bij een tweede prok. Es
11:27
Speaker 2: door een jury is vrijgesproken van alle punten. En een
11:30
Speaker 2: staat die formeel heeft vastgelegd dat hij zijn onschuld niet
11:33
Speaker 2: heeft aangetoond en die hem geld heeft gegeven om op
11:36
Speaker 2: te houden met procederen. Dat is de reden waarom deze
11:39
Speaker 2: zaak in Nieuw-Zeeland 30 jaar later nog steeds het land
11:42
Speaker 2: in tweeën deelt. Er zijn mensen die wijzen op het
11:44
Speaker 2: rapport van Binnie, op de gesloopte plaatsdelict, op de fouten
11:48
Speaker 2: in het onderzoek en op het feit dat een jury
11:50
Speaker 2: hem heeft vrijgesproken. En er zijn mensen die wijzen op
11:53
Speaker 2: vragen die nooit goed zijn beantwoord. Waarom zaten er geen
11:57
Speaker 2: afweerwonden op het lichaam van Robin Bain, als hij door
12:00
Speaker 2: iemand anders zou zijn overmeesterd? Waarom zou een man handschoenen
12:03
Speaker 2: aandoen om zichzelf te doden? Waarom paste de tijdlijn van
12:07
Speaker 2: de krantenronde zo krap? Ik ga die vragen hier niet beantwoorden,
12:11
Speaker 2: en dat is geen ontwijking. Twee juryprocessen, een raad in Londen,
12:15
Speaker 2: een Canadese rechter en een Australische rechter hebben zich ov.
12:19
Speaker 2: Er deze zaak gebogen en ze zijn tot verschillende uitkomsten gekomen.
12:24
Speaker 2: Wat ik wel kan zeggen is welke beslissing alles heeft bepaald.
12:27
Speaker 2: Het huis aan Every Street is twee weken na de
12:30
Speaker 2: moorden gesloopt. Alles wat daarna nog te onderzoeken viel, was tweedehands. Foto's, aantekeningen,
12:37
Speaker 2: herinneringen en voorwerpen die iemand op dat moment belangrijk genoeg
12:40
Speaker 2: had gevonden om mee te nemen. Elke vraag over bloedspatten,
12:44
Speaker 2: over schoothoeken, over wie waar stond en over wat er
12:48
Speaker 2: in welke kamer is gebeurd, moest daarna worden beantwoord zonder
12:51
Speaker 2: de kamer. Dat is de reden waarom dit een zaak is,
12:54
Speaker 2: die niet meer kan worden opgelost. Niet door nieuwe techniek,
12:57
Speaker 2: niet door nieuwe deskundigen, niet door een derde proces. Het
13:01
Speaker 2: bewijs bestaat niet meer. David Bain heeft na zijn vrijspraak
13:05
Speaker 2: een leven opgebouwd. Hij is getrouwd. Hij heeft zijn naam veranderd,
13:10
Speaker 2: hij heeft een zoon. Naar Verluid woont hij inmiddels in Australië.
13:14
Speaker 2: Er zijn over deze zaak boeken geschreven, podcasts gemaakt en
13:18
Speaker 2: televisieseries geproduceerd. Dat is op zichzelf iets om bij stil
13:22
Speaker 2: te staan. En het brengt me bij waar ik wil eindigen.
13:26
Speaker 2: Want in 30 jaar Nieuw-Zeelandse discussie over deze zaak gaat
13:29
Speaker 2: het vrijwel altijd over dezelfde twee mannen. Over David en
13:33
Speaker 2: over Robin. Over wie van hen het heeft gedaan. Er
13:36
Speaker 2: zijn vijf mensen gestorven in dat huis en drie van
13:39
Speaker 2: hen komen in die discussie nauwelijks voor. Margaret Bain was
13:42
Speaker 2: 50 jaar oud. Ze had als zendeling en onderwijzeres in Papoya,
13:47
Speaker 2: Nieuw-Guinea gewerkt, en ze had vier kinderen grootgebracht. Arawa was 19.
13:53
Speaker 2: Ze was in opleiding tot onderwijzeres. Ze was het kind
13:56
Speaker 2: dat volgens iedereen die het gezin kende het best functioneerde.
14:01
Speaker 2: Lanit was 18. Wat er over haar is gezegd in
14:04
Speaker 2: twee rechtszalen, is het meest intieme dat er over een
14:07
Speaker 2: mens kan worden gezegd, en zij heeft daar zelf nooit
14:10
Speaker 2: iets over kunnen zeggen. Steven was veertien. Hij zat op
14:13
Speaker 2: de middelbare school. En van alle vijf de mensen in
14:16
Speaker 2: dat huis is hij degene van wie we zeker weten
14:19
Speaker 2: dat hij heeft gevochten voor zijn leven. Dat is wat
14:21
Speaker 2: er in zijn kamer is aangetroffen. Een jongen van veertien
14:24
Speaker 2: die wakker werd en zich verzette. Dank je wel voor
14:27
Speaker 2: het luisteren.