Latest / Stüdyo recap / Süreçte Kritik Eşik: Çerçeve Yasa çıkacak mı?

Transcript

Süreçte Kritik Eşik: Çerçeve Yasa çıkacak mı? · Stüdyo recap

0:00
SPEAKER_00: Stüdyo recap'a hoşgeldiniz.
0:01
SPEAKER_00: Ben Hilmi Hacaloğlu.
0:03
SPEAKER_00: Bugün önemli bir konuğum var.
0:07
SPEAKER_00: Çünkü Türkiye uzun zamandır bir süreci konuşuyor.
0:11
SPEAKER_00: Bu süreç terörsüz Türkiye süreci olarak
0:17
SPEAKER_00: bu süreci barış ve demokratik toplum süreci olarak adlandırıyor ve bu konuda da DEM
0:26
SPEAKER_00: Parti'den önemli bir isim şu anda
0:30
SPEAKER_00: Antalya Milletvekili Saruhan Uluş'la beraberiz.
0:32
SPEAKER_00: Saruhan Bey şöyle yani Türkiye uzun bir sürecidir.
0:37
SPEAKER_00: Bu terörsüz Türkiye sürecinin barış ve demokratik toplum sürecinin nereye
0:43
SPEAKER_00: evrileceğini konuşuyor tartışıyor.
0:45
SPEAKER_00: Birincisi bir önceki süreçle mukayese ettiğiniz zaman toplumsal desteği nasıl görüyorsunuz?
0:51
SPEAKER_01: Şöyle söyleyeyim ben bir önceki süreçte de parti yöneticisiydim o zaman HDP'de
0:58
SPEAKER_01: yöneticiydim ve o zaman da süreci hep yakından takip ettik şimdi bugün de toplumda
1:05
SPEAKER_01: sürecin iyi
1:06
SPEAKER_01: sonuçlanmasına dair beklentiler yüksek.
1:10
SPEAKER_01: Yani herkes barış olsun istiyor, iyi sonuçlansın istiyor.
1:14
SPEAKER_01: Bu süreç ilk başladığı zamanlarda ve mecliste kurulan Milli Dayanışma Kardeşlik ve
1:20
SPEAKER_01: Demokrasi Komisyonu
1:21
SPEAKER_01: çalışırken çeşitli kamuoyu yoklamaları da yapıldı.
1:24
SPEAKER_01: Bunların bir kısmını belki siz de görmüşsünüzdür.
1:28
SPEAKER_01: Sürecin başarıya ulaşması beklentisi toplumda yüksek.
1:32
SPEAKER_01: Yani barık olsun istiyor herkes, huzur olsun istiyor herkes.
1:37
SPEAKER_01: Fakat bir taraftan da şunu gösterdi bize kamuoyu yoklamaları bütün bu zaman içinde
1:44
SPEAKER_01: sürece güven yani bu işin olabileceğine dair güven epey düşük toplumda.
1:51
SPEAKER_01: Beklenti çok yüksek olmasına dair ama olacak mı sorusuna güven cevabı çok büyük
1:59
SPEAKER_01: gördüğümüzde yani baya fark var ikisi arasında öyle diyeyim yani ilk başlarda
2:04
SPEAKER_01: birinci soruya verilen cevap
2:07
SPEAKER_01: %70'ler civarında artı eksi 5 oynarken o sırada güven %30-40 arasında bir yerdeydi
2:14
SPEAKER_01: ve bu aslında çok fazla da değişmedi bakarsak eğer.
2:19
SPEAKER_01: Hatta bazı araştırmalar güven sonuçlarının biraz daha vahime doğru gittiklerini de gösterdiler.
2:27
SPEAKER_01: Bütün bu süre açısından baktığımızda böyle bir tabloyla karşı karşıya kaldık.
2:32
SPEAKER_00: Yani şöyle bir taraftan bu sürece baktığımız zaman
2:37
SPEAKER_00: yani MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli sürecin en önemli aktörlerinden biri.
2:41
SPEAKER_00: Cumhurbaşkanı Erdoğan yani kritik anlarda müdahale ediyor.
2:45
SPEAKER_00: Mesela geçtiğimiz hafta çerçeve yasa ile ilgili benim beklemediğim bir çıkış yaparak
2:50
SPEAKER_00: sanki sürecin arkasında olduğuna dair bir işaret verdi.
2:54
SPEAKER_00: Cumhuriyet Halk Partisi komisyondaydı.
2:57
SPEAKER_00: Dolayısıyla Den Parti zaten en başından beri bu sürecin ilerlemesi için elinden gelen
3:03
SPEAKER_00: Hemen her şeyi yapıyor.
3:04
SPEAKER_00: Dolayısıyla bu güvensizlik nereden ileri geliyor Sayın Saruhan Oluç?
3:08
SPEAKER_00: Yani şundan kaynaklandığını düşünüyorum.
3:10
SPEAKER_01: Yani toplumun önemli bir kesiminin iktidara dönük soru işaretleri çok yüksek, çok fazla.
3:18
SPEAKER_01: İzincisi bundan kaynaklanıyor.
3:19
SPEAKER_01: Yani 2013-2015 döneminde böyle değildi.
3:24
SPEAKER_01: Karşılaştırma yapacak olursak eğer.
3:26
SPEAKER_01: Bu bir faktör, önemli bir faktör.
3:28
SPEAKER_01: Bunun peki aşılabilmesinin yolu nedir?
3:31
SPEAKER_01: Yani 2013-2015 döneminde de biz güven arttırıcı adımlar atılsın diye çok
3:37
SPEAKER_01: konuşuyorduk, çok söylüyorduk bunu.
3:39
SPEAKER_01: Yani bu adımlar olmadığı zaman
3:42
SPEAKER_01: Toplum göremiyor bazı gelişmeleri diye bunu söylüyorduk.
3:47
SPEAKER_01: Bugün de aynı şey geçerli.
3:48
SPEAKER_01: Çünkü toplum sonuç olarak çok gündelik olarak işin içinde olmadığı için insanlar tek
3:54
SPEAKER_01: tek her yapılan işi her atılan adımı
3:57
SPEAKER_01: yakından takip edemedikleri için bu konuda ellerinde bilgi eksikliği de olduğu için
4:03
SPEAKER_01: neye bakıyor?
4:04
SPEAKER_01: İktidar güven arttırıcı bir adım atıyor mu diye bakıyor.
4:07
SPEAKER_01: Bir takım işte kriterler var toplum açısından baktığımızda.
4:11
SPEAKER_01: Nedir mesela bu?
4:12
SPEAKER_01: Bunlardan bir tanesi siyasi tutuklular meselesidir.
4:16
SPEAKER_01: Yani Selahattin Demirtaş,
4:18
SPEAKER_01: Figen Yüksektağ,
4:19
SPEAKER_01: bizim seçilmiş olan belediye başkanlarımız ve milletvekillerimiz,
4:24
SPEAKER_01: Kobani Kumpas davasında yargılanmakta olan
4:27
SPEAKER_01: arkadaşlarımız yargılanmakta olan diyorum çünkü hala kesinleşmiş bir hüküm yok
4:32
SPEAKER_01: ortada mesela toplum onlara bakıyor tanıdığı bildiği insanlar Selahattin Demirtaş
4:37
SPEAKER_01: başta olmak üzere ve onların hala haklarında kesinleşmiş bir hüküm
4:42
SPEAKER_01: İktidar ve İktidar
5:06
SPEAKER_01: Toplumun çok gördüğü şeylerden bir tanesi kayımlar meselesi biliyorsunuz.
5:10
SPEAKER_01: Yani 2016'da bize kayım atanmaya başlandı.
5:15
SPEAKER_01: Yani 10 yıl geçti.
5:17
SPEAKER_01: Toplamda 150'den fazla belediyemize kayım atandı bu 10 yıl.
5:26
SPEAKER_01: Cumhuriyet Halk Partisi'ne kayım atanmış vaziyette.
5:30
SPEAKER_01: Şimdi bu toplumun yaygın olarak gördüğü bir şey.
5:33
SPEAKER_01: 10 yıldır izlediği bir konu.
5:36
SPEAKER_01: Kayyum atanmasına son verdi bir süredir.
5:41
SPEAKER_01: Atanmıyor yeni kayyum belediyelere.
5:43
SPEAKER_01: Ama atamış olan kayyumlar geri çekilip diyelim onların yerine belediye meclislerinin
5:50
SPEAKER_01: içinden başlamışlar.
5:51
SPEAKER_01: Başkan Vekili seçilmiyor ya da yerine atanmış olan belediye başkanları göreve iade edilmiyor.
5:59
SPEAKER_01: Şimdi bu önemli bir işaret yani mesela bu konuda adım atılsa yine toplum görecek ki
6:06
SPEAKER_01: Kayın meselesinde iktidar başka bir noktaya geldi ve güven arttırıcı bir adım attı gibi.
6:12
SPEAKER_01: Yani lafı çok uzatmayayım.
6:14
SPEAKER_01: Bazı konular var ki toplumun gündeminde olan insanların gördüğü izlediği o konuları
6:26
SPEAKER_01: Bu konuda adım atılmazsa da iktidarın tutumunda bir farklılık oluşmadığına dair
6:31
SPEAKER_01: toplumda bir kanaat oluşacağı için o zaman güven artışı olmuyor baktığımızda.
6:38
SPEAKER_01: Yani biraz bu tür şeyler aslında süreci etkileyen, belirleyen şeyler diye düşünebiliriz.
6:44
SPEAKER_00: Evet yani geçtiğimiz yaz mesela Selahattin Demirtaş'ın Figen Yüksekdağ'ın tahliye
6:49
SPEAKER_00: edilebileceği konuşuluyordu.
6:51
SPEAKER_00: İşte şu bayramda çıkacak vesaire.
6:53
SPEAKER_00: Onlar pek realize olmadı.
6:55
SPEAKER_00: Gerçi geçtiğimiz günlerde Selahattin Demirtaş az kaldı diye bir mektup kamuoyuna ulaştırdı.
7:03
SPEAKER_00: Ama o az kaldığının da ne anlama geldiğini görüyoruz.
7:07
SPEAKER_00: Siz nasıl yorumluyorsunuz yani buradan sürecin ilerlediğine dair kendisinin ve diğer
7:13
SPEAKER_00: az önce altını çizdiğiniz zikrettiğiniz tutukluların serbest kalacağına dair bir
7:20
SPEAKER_00: umut mu taşıyor siz bunu nasıl yorumladınız acaba
7:25
SPEAKER_01: Yani önce şu cümleyi söyleyeyim biliyorsunuz Selahattin Demirtaş hakkında ve tabi
7:30
SPEAKER_01: diğer arkadaşlarımızla kapsayan biçimde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 4 kere ihlal
7:34
SPEAKER_01: kararı verdi buna rağmen tahliye olmadı yani anayasa çiğneniyor açıkçası.
7:40
SPEAKER_01: Yine geçtiğimiz hafta Kobani Kumpas davasında yargılanan bir arkadaşımız Merkez
7:45
SPEAKER_01: Yürütme Kurulu üyesi aynı zamanda Ali Ürküt hakkında yine Avrupa İnsan Hakları
7:49
SPEAKER_01: Mahkemesi ihlal kararı verdi ve onun da uygulanmadığını görüyoruz.
7:54
SPEAKER_01: İşte aradan bir hafta geçti.
7:56
SPEAKER_01: Yani bu tür kararları istilaf mahkemesi de yerel mahkemede,
8:01
SPEAKER_01: Kobani Kumpas davasındaki yerel mahkemede görmüyor ve duymuyor.
8:04
SPEAKER_01: Şimdi süreçle ilgili olarak tabii çalışmalar devam ediyor.
8:08
SPEAKER_01: Biz de cezaevin
8:10
SPEAKER_01: Doğan arkadaşlarımızı Selahattin Demirtaş başta olmak üzere zaman zaman
8:14
SPEAKER_01: bilgilendiriyoruz hangi aşamada olduğunu kendilerine iletiyoruz gidip onların
8:18
SPEAKER_01: görüşlerini de alıyoruz ayrıca tabii ki açık alandaki medyadan da izliyorlar şimdi
8:25
SPEAKER_01: Onların da beklentisi aslında sürecin ilerlemesi ve yasal bir çerçeveye kavuşması
8:31
SPEAKER_01: halinde kendi durumlarının da gözden geçirileceği ve aslında kendi tutukluluklarının
8:38
SPEAKER_01: sona ereceği doğrultusundadır.
8:40
SPEAKER_01: Dolayısıyla biraz az kaldı derken ben kendi adıma öyle yorumladım bunu yani
8:45
SPEAKER_01: buluşacağız dışarıda ve birlikte mücadeleyi sürdüreceğiz anlamında hani belki çok
8:52
SPEAKER_01: iyimser bir yorum diyebilir birçok arkadaşımız
8:55
SPEAKER_01: Ama ben bu şekilde yorumlamayı tercih ediyorum.
8:58
SPEAKER_01: Yani süreç olumlu ilerlediğinde bir sonuca ya da ilk sonuçları ortaya çıkmaya
9:04
SPEAKER_01: başladığında yasalar anlamında baktığımızda bu elbette ki cezaevinde olan
9:09
SPEAKER_01: arkadaşları ilk önceden
9:11
SPEAKER_01: O doğrultuda bir temenni olduğu kanaatindeyim doğrusu.
9:16
SPEAKER_01: Umarız da öyle olur.
9:17
SPEAKER_01: Biz zaten Selahattin Demirtaş ve Kobani Kumpas davasındaki arkadaşlarımızın dediğim
9:22
SPEAKER_01: gibi hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları hem Anayasa Mahkemesi kararları
9:27
SPEAKER_01: nedeniyle zaten çoktan salınmış olmaları gerektiğini düşünüyoruz ve bunu dile
9:33
SPEAKER_01: getiriyoruz ama hala bu konuda bir adım atılmadı maalesef.
9:36
SPEAKER_01: İnşallah olur.
9:38
SPEAKER_00: Şimdi Sayın Oluç ben sizinle bu röportajı sinirden gerçekleştiriyorum.
9:44
SPEAKER_00: Arkamda İstanbul Büyükşehir Belediye Davası'nın yargılamasının yapıldığı mahkeme salonu var.
9:49
SPEAKER_00: Ve 19 Mart'tan beri aslında bunun evveliyatı da var.
9:52
SPEAKER_00: İşte Esenürt Belediye Başkanı Ahmet Özer'in tutuklanması bunun içinde.
9:57
SPEAKER_00: Kent uznesiyle ilgili olarak yazılmış olan iddianamede işte batıdaki Kürtlerin
10:03
SPEAKER_00: efendim siyasete müdahale etmesi, karışması için yapılmış bir
10:08
SPEAKER_00: Türkiye İttifakı'nı böyle tanımlayan bir iddianame ile karşı karşıya kalmıştık.
10:13
SPEAKER_00: Sonrasında bu 19 Mart soruşturmaları başladı ve toplumun bir kesiminde özellikle ana
10:21
SPEAKER_00: muhalefete mensup insanlarla
10:22
SPEAKER_00: Ya bu iş nasıl olacak?
10:24
SPEAKER_00: Cumhuriyet Halk Partili siyasetçilere bunlar da yapılırken bu iktidar Kürt sorununun
10:30
SPEAKER_00: bu kadar kadim bir sorunun çözümü için ne kadar samimi,
10:34
SPEAKER_00: ne kadar içten bir siyaset yapamayacak
10:38
SPEAKER_00: Siz bu kaygıya yani aslında iktidarın kendi bir gündemi var bu gündeme doğru bu
10:46
SPEAKER_00: takvime doğru gitmek konusunda bu süreci de kullanıyor algısı ya da kaygısı hakim bu
10:53
SPEAKER_00: durumu siz nasıl değerlendiriyorsunuz bu
10:56
SPEAKER_00: İtirazları, bu kaygıları nasıl buluyorsunuz Sayın Oluç?
10:59
SPEAKER_01: Yani tabi bu itirazları ve kaygıları anlamak çok mümkün.
11:03
SPEAKER_01: Yani çünkü hep hepimiz aynı topraklarda yaşıyoruz,
11:07
SPEAKER_01: aynı coğrafyada ve aynı politik iklimde yaşıyoruz.
11:11
SPEAKER_01: olan bitenler aslında Türkiye'de büyük demokratikleşme hamleleri ve reformları
11:18
SPEAKER_01: yapılıyor gibi bir duyguyu kimse de yaratmıyor çok haklı olarak.
11:23
SPEAKER_01: Fakat şöyle bir durumla karşı karşıyayız.
11:26
SPEAKER_01: Kürt sorununun demokratik barışı çözümü çok toplumsal tarihsel bir sorun 100 yıllık
11:33
SPEAKER_01: cumhuriyetin içinde büyümüş ve bugünkü hale gelmiş olan bir sorun vesaire bu tür
11:39
SPEAKER_01: tarihsel ve toplumsal sorun
11:41
SPEAKER_01: Bu sorunu çok önemli ki bölgesel bir sorun aynı zamanda küresel güçlerin dahil
11:47
SPEAKER_01: olduğu bir sorun aynı zamanda yani yerel bir sorundan bahsetmiyoruz artık.
11:51
SPEAKER_01: Bu kadar tarihsel toplumsal ve bölgesel bir sorunu küçük seçimlerden
11:56
SPEAKER_01: seçim hesaplarına biz hiçbir zaman bağlamadık.
12:00
SPEAKER_01: Yani geçmiş yıllarda da hiçbir zaman bağlamadık.
12:03
SPEAKER_01: Gündelik siyasi amaçlara hiçbir zaman bağlamadık.
12:07
SPEAKER_01: Bizim için hep bu konu ilkesel ve çok önemli bir konu olarak
12:11
SPEAKER_01: İzlediğiniz için teşekkür ederim.
12:26
SPEAKER_01: ve bölgesel bir sorunu kullanmayı denemek iyi sonuçlar üretmez.
12:33
SPEAKER_01: Dolayısıyla bizim yaklaşımımız böyle.
12:35
SPEAKER_01: Biz ilkesel olarak bakıyoruz ve hep şunu söyledik.
12:38
SPEAKER_01: Hangi iktidar oluşu olsun, hangi kombinasyon
12:45
SPEAKER_01: Hangi iktidar olursa olsun biz Kürt sorununun demokratik barışı çözümünü konuşmak
12:52
SPEAKER_01: istiyoruz diyenler varsa biz kapıyı kapatmayız konuşuruz dedik.
12:56
SPEAKER_01: Yaklaşımımız ilkesel olarak hep böyle oldu.
12:59
SPEAKER_01: Bugün de böyle.
13:00
SPEAKER_01: Yani kim konuşmak istiyorsa konuşuruz.
13:02
SPEAKER_01: Bizim yaklaşımlarımız var.
13:04
SPEAKER_01: Neler yapılması gerekiyor konusunda politikalarımız var.
13:07
SPEAKER_01: Kendi politikalarımıza güveniyoruz bu konuda.
13:10
SPEAKER_01: Dolayısıyla konuşuyoruz.
13:12
SPEAKER_01: Çözüm çıkar mı her konuşmadan derseniz çıkmaz geçmişte gördük bunu ama bugün yine
13:18
SPEAKER_01: böyle bir çaba var böyle bir deneme var ve belki de yakın tarihe baktığımızda
13:23
SPEAKER_01: 2013-2015 dahil olmak üzere
13:26
SPEAKER_01: İlk defa bu kadar ileriye gitmiş olan bir süreçle karşı karşıyayız.
13:31
SPEAKER_01: İlk defa yapılanlar, atılan adımlar bu kadar ileriye gitti.
13:35
SPEAKER_01: Bitti mi derseniz bitmedi elbette ki.
13:39
SPEAKER_01: Daha atılması gereken çok adım var ama
13:41
SPEAKER_01: Gelinmiş olan nokta önemli bir nokta.
13:44
SPEAKER_01: O nedenle evet kaygıları anlıyoruz.
13:46
SPEAKER_01: Fakat öte taraftan biz hep bir yaklaşımda olduğumuz için Kürt sorununun demokratik
13:51
SPEAKER_01: çözümü Türkiye'nin demokratikleşmesinden bağımsız olarak ele alıyoruz.
13:57
SPEAKER_01: Türkiye'de Kürt sorunun da demokratik çözüm elde edilmeden demokratikleşme olmaz
14:02
SPEAKER_01: dediğimiz için hep bu iki konuyu birbirine içkin gördüğümüz için bu meseleyi
14:08
SPEAKER_01: tartışmaya başladığımızda Kürt sorunun çözümünü demektir.
14:11
SPEAKER_01: Türkiye'deki genel demokratikleşmeden bağımsız ayrı hiç ele almıyoruz.
14:15
SPEAKER_01: Dolayısıyla bunu aynı zamanda bir demokratikleşme mücadelesi olarak değerlendiriyoruz.
14:21
SPEAKER_01: Zaten meclisteki komisyonun raporuna da bakarsak özellikle
14:26
SPEAKER_01: 6. bölüm ve 7.
14:27
SPEAKER_01: bölüm açısından bu iki bölümde Türkiye'deki yasal ve hukuki ve siyasi zeminde
14:33
SPEAKER_01: atılması gereken adımları ve demokratikleşme perspektifine esas olarak çizmiştir,
14:38
SPEAKER_01: oluşturmuştur.
14:41
SPEAKER_01: ne kadar haklı bir yaklaşım olduğunu gösteriyor bize toparlarsam kaygıları anlıyoruz
14:47
SPEAKER_01: fakat bu kaygıları ortadan kaldırmanın yolu Türkiye'deki demokratikleşme
14:51
SPEAKER_01: mücadelesini en güçlü şekilde ve ortaklaşa bir şekilde sürdürmek ve sonuçlar
14:57
SPEAKER_01: alabilmektir diye düşünüyoruz yoksa bu kaygıları taşıyarak hayatın gelişimini ve
15:04
SPEAKER_01: değişimini sağlayamayız
15:05
SPEAKER_00: Peki şimdi çerçeve yasaya da geçeceğim ama şunu da sormak istiyorum bıraktığınız
15:09
SPEAKER_00: yerden Türkiye neredeyse bir aydır bu mutlak mutlanı da tartışıyor çünkü mutlak
15:15
SPEAKER_00: mutlan karar çıktıktan sonra Cumhuriyet Halk Partisi'nde bir yarılma oldu bu ortadan
15:19
SPEAKER_00: ikiye bölünme değil ama ciddi bir yarılma var iki tarafta farklı siyaset yapıyor ve
15:24
SPEAKER_00: onların ilgileri de aslında bu tarafa yani yeni bir parti mi kurulacak olağanüstü
15:30
SPEAKER_00: kurultaya mı gidilecek parti arınacak mı böyle bir tartışmanın içinde yani
15:36
SPEAKER_00: Böyle bir şey varken mesela Öcalan'ın da Cumhuriyet Halk Partisi'nin bu sürecin
15:40
SPEAKER_00: içine güçlü bir şekilde yer alması gerektiğini yaptığı açıklamalardan ya da
15:44
SPEAKER_00: birileriyle yaptığı görüşmelerden bunu okumuştuk.
15:46
SPEAKER_00: Mutlan meselesi bu sürecin önünde bir engel olur mu olmaz mı?
15:51
SPEAKER_01: Yani mutlan meselesi kesinlikle bu sürecin gelişiminin aksi yönündeki bir tutumdur.
15:58
SPEAKER_01: Bunu söyleyeyim.
15:59
SPEAKER_01: Yani neden diyorum hani bütün demokratikleşmeden bahsediyoruz ya şimdi Türkiye
16:04
SPEAKER_01: Türkiye'de maalesef uzun yıllardır bu yeni değil bugün karşımıza çıkan bir şey değil
16:09
SPEAKER_01: biz Dem Parti olarak da ve Dem Parti'nin öncesinde HDP olarak da bu meseleleri çok
16:15
SPEAKER_01: yaşadık biliyorsunuz HDP hakkında kapatma davası hala sürüyor
16:20
SPEAKER_01: Yargı Türkiye'de maalesef demokratik siyaset alanını dizayn etmek alışkanlığını
16:27
SPEAKER_01: geliştirdi çok fazla bir şekilde.
16:30
SPEAKER_01: Bu bir vesayet anlayışıdır aslında.
16:32
SPEAKER_01: Yargının vesayeti anlayışıdır.
16:33
SPEAKER_01: Yani siz demokratik siyaset alanını
16:34
SPEAKER_01: demokratik siyaset alanını yargı kararlarıyla,
16:37
SPEAKER_01: yargı sopasıyla düzenlemeye başlarsanız demokratik siyaset alanının kendi
16:44
SPEAKER_01: dinamikleri işlemez hale gelir ve bir süre sonra o alanın demokratikliği de kalmaz.
16:50
SPEAKER_01: Zaten siyaset olmaktan da çıkar.
16:52
SPEAKER_01: Şimdi maalesef böyle bir şey yaşıyoruz.
16:54
SPEAKER_01: Butlan'ı da biz böyle değerlendirdik ve Butlan'a itiraz ederken,
16:58
SPEAKER_01: Butlan kararına itiraz ederken de bu ilkesel duruştan hareket ettik.
17:02
SPEAKER_01: Dedik ki yargı demokrasi
17:05
SPEAKER_01: siyaset alanını dizayn etmekten uzak durmalıdır, vazgeçmelidir.
17:09
SPEAKER_01: İktidar da buna izin vermemelidir dedik.
17:12
SPEAKER_01: Bunu çok net olarak ifade ettik.
17:14
SPEAKER_01: 19 Mart'ı tartışırken de bunları söyledik.
17:18
SPEAKER_01: Yani biz 19 Mart'a
17:20
SPEAKER_01: İtirazımızı ilk anda çok ilkesel olarak ifade ettik.
17:24
SPEAKER_01: Dedi ki kesinlikle seçilmişlerin tutuksuz yargılanması gerekiyorsa yargılanmaları,
17:29
SPEAKER_01: tutuksuz yargılanmaları ve adil yargılanmaları gerekir.
17:33
SPEAKER_01: Bu bizim için ilkesel duruştur.
17:34
SPEAKER_01: Çünkü nihayetinde seçilmişlerdir ve bu yargılama sonunda bir ceza çıkıyorsa o durum
17:41
SPEAKER_01: başka bir durumdur ama beraat ediyorlarsa da onları seçmiş olanların iradesi
17:46
SPEAKER_01: geçerlidir nihayette.
17:49
SPEAKER_01: Bir de siyaset arasındaki bu ilişkinin böyle sağlıksız kurulmasını,
17:55
SPEAKER_01: yanlış kurulmasını, hani düğmenin ters iliklenmesini asla kabullenmiyoruz.
18:00
SPEAKER_01: Bunu söyleyeyim.
18:01
SPEAKER_01: Ve Butlan da açıklandığı zaman, Butlan kararı açıklandı.
18:05
SPEAKER_01: Dedi ki adeta süreci gölgelemeye dönük bir adımdır bu dedik.
18:11
SPEAKER_01: Yani kimse Türkiye'deki demokratikleşmeyi,
18:14
SPEAKER_01: hukuk ve siyaset alanındaki bir değişim ihtiyacını tartışmayacak.
18:19
SPEAKER_01: Başka bir şey tartışınacak.
18:21
SPEAKER_01: dedik ve nitekim de öyle oluyor baktığımızda.
18:24
SPEAKER_01: Dolayısıyla biz bunu doğru bulmuyoruz bu kararı ama bu karar var diye de sürecin
18:31
SPEAKER_01: gerekleri yerine getirilsin tartışmasından ve çabasından ve mücadelesinden elbette
18:37
SPEAKER_01: ki vazgeçmiyoruz.
18:38
SPEAKER_01: Yani bu da hayatın bir gerçeği bu da hayatın bir gerçeği bu ikisini şu anda birlikte yaşıyoruz.
18:44
SPEAKER_00: Tam da bu noktada çerçeve yasa konuşuluyor.
18:47
SPEAKER_00: Bir, yasanın taslağını gördünüz mü?
18:50
SPEAKER_00: İçinde ne olmasını bekliyorsunuz?
18:52
SPEAKER_00: İki takvim konusu.
18:53
SPEAKER_00: Meclis kapanmadan sizce çerçeve yasada tarif edilen maddelerin meclise
19:01
SPEAKER_00: İktidarın sonbahara bırakacağına dair bir takım iddialar söz konusu eğer sonbahara
19:10
SPEAKER_00: kalırsa sizin tavrınız ne olur?
19:16
SPEAKER_01: Şimdi hemen şunu söyleyeyim bu çerçeve yasağı adı verilen çalışmayla ilgili bizim
19:21
SPEAKER_01: elimizde herhangi bir taslak yok.
19:24
SPEAKER_01: Bize herhangi bir taslak maddelerden oluşan bir şey verilmedi bugüne kadar.
19:28
SPEAKER_01: Biz verilmesi gerekmektedir.
19:37
SPEAKER_01: Birincisi sürecin yani yasal düzenlemenin gecikmesi çünkü bu ilk defa Türkiye'de
19:43
SPEAKER_01: çıkacak bir yasa.
19:44
SPEAKER_01: Yani var olan bir yasayı üzerinde revizyon yapılmayacak.
19:49
SPEAKER_01: İlk defa bir yasa çıkacak.
19:51
SPEAKER_01: Dolayısıyla ilk defa çıkacağı için birçok yanının enine boyuna tartışılması
19:56
SPEAKER_01: gerekiyor ve bu barışa kapı aralayan bir yasa var.
20:00
SPEAKER_01: Yani bizim bir kök yasa adını verdiğimiz diğer yasalardaki düzenlemeler işte ceza
20:08
SPEAKER_01: yasası,
20:09
SPEAKER_01: terörle mücadele yasası, infaz yasası, yerel yönetimler yasası gibi yasalarda
20:14
SPEAKER_01: düzenlemeler de bu kök yasaya bağlı olarak yapılacağı için bunun çok büyük önemi var.
20:19
SPEAKER_01: Ama bir senir dediğim gibi herhangi bir taslak görmedik.
20:22
SPEAKER_01: Bize bu verilmedi böyle bir şey.
20:25
SPEAKER_01: Bizim kendi çalışmamız var.
20:27
SPEAKER_01: Yani DEM Parti olarak hukukçularımızın
20:29
SPEAKER_01: Bu konuda yaptığım bir çalışma var.
20:31
SPEAKER_01: Çok uzun değil ama 10-15 madde arasında değişen bir çalışmamız var.
20:37
SPEAKER_01: Aynı zamanda İmralı'da Öcalan'ın önerilerini, görüşlerini dinledi heyetimiz.
20:42
SPEAKER_01: O görüşleri ve önerilerini
20:45
SPEAKER_01: Biz de bütün bu önerileri hem bizim hem Öcalan'ın önerilerini,
20:51
SPEAKER_01: görüşlerini elbette ki diğer siyasi partilere, iktidar ortaklarını da aktardık.
20:57
SPEAKER_01: Aktarmaya da devam edeceğiz önümüzde.
21:00
SPEAKER_01: Ama dediğim gibi bize iktidar tarafından verilmiş yazılı herhangi bir taslak bugüne kadar yok.
21:06
SPEAKER_01: Yani biz şu söyleşiyi yapana kadar yok.
21:09
SPEAKER_01: Umarız verilir bir an evvel.
21:11
SPEAKER_01: Yani bir oldu bittiye getirilmez çünkü biliyoruz onların
21:14
SPEAKER_01: Bu konuda istişareler sağlıklı yürütülürse partiler arasında sadece iktidar
21:20
SPEAKER_01: partileriyle bizimle
21:21
SPEAKER_01: meclise gelmeden evvel bu konuda istişareler sağlıklı yürütülürse partiler arasında
21:27
SPEAKER_01: sadece iktidar partileriyle bizim aramızda
21:44
SPEAKER_01: Evet o mutabakat oluşursa meclisteki adalet komisyonunda işimiz daha kolay olur.
21:50
SPEAKER_01: Herkes birbirini daha iyi anlar.
21:53
SPEAKER_01: Sonra da genel kurul aşamasına geldiğinde de aynı şekilde daha kolay bir tartışma
21:59
SPEAKER_01: süreci yaşanarak genel kurgada bir sonuç alınabilir.
22:02
SPEAKER_01: Dolayısıyla
22:03
SPEAKER_01: Bu ön görüşmelerin bir ön mutabakatın büyük önemi olduğu kanaatindeyiz.
22:08
SPEAKER_01: Yani bunun bir oldu bittiye getirilmemesi lazım.
22:11
SPEAKER_01: Onu söylemek istiyorum.
22:13
SPEAKER_01: Buradaki yani mesele nedir esas itibariyle?
22:16
SPEAKER_01: Hani en başında da konuştuk ya güveni büyüttük.
22:23
SPEAKER_01: Bu sorunun cevabının ortaya çıkması lazım.
22:25
SPEAKER_01: Yani bu yasa çerçeve yasa ya hem toplumda hem siyaset alanında güveni büyütecek arttıracak.
22:33
SPEAKER_01: Bundan sonrası için olumlu adımlar atılacağına dair bir kanaati büyütecek ya da oldu
22:41
SPEAKER_01: bittiye getirilerek güveni sarsacak ve bundan sonraki sürecin de her aşamasına daha
22:47
SPEAKER_01: büyük soru işaretleriyle yaklaşılacak.
22:49
SPEAKER_01: Böyle bir kritik noktadayız esas itibariyle.
22:52
SPEAKER_01: Ön mutabakat dediğim işte bu ön görüşmeler, istişareler
22:56
SPEAKER_01: Eğer iyi bir şekilde sonuçlanırsa bu yasanın komisyondan ve genel kuruldan çıkması
23:02
SPEAKER_01: işte bütün prosedür açısından filan da baktığımızda bir haftada olabilecek bir
23:06
SPEAKER_01: şeydir esas itibariyle.
23:08
SPEAKER_01: Dolayısıyla meclis yaz arasındaki
23:10
SPEAKER_01: Aslında Saruhan Bey biraz takvimle sıkışık.
23:12
SPEAKER_01: bu adım atılabilir istenirse eğer böyle bir irade böyle bir karar varsa bizim böyle
23:18
SPEAKER_01: bir irademiz ve böyle bir beklentimiz var ama iktidar bunu yapacak mı yapmayacak
23:23
SPEAKER_01: onu önümüzdeki günlerde göreceğiz.
23:26
SPEAKER_00: Esas da Saruhan Bey biraz takvimde sıkışık önümüzдeki hafta NATO nedeniyle meclis kapalı
23:31
SPEAKER_00: diye anlıyorum dolayısıyla bir sonraki
24:03
SPEAKER_01: Yani şöyle söyleyeyim Orta Doğu'da yaşıyoruz ve hepimiz görüyoruz ki her gün Orta
24:09
SPEAKER_01: Doğu'da yeni gelişmelerle karşı karşıya kalıyoruz Yani işte savaşlar,
24:14
SPEAKER_01: çatışmalar her şey bir arada yaşanıyor Yani öyle dünyanın çok huzurlu ve istikrarlı
24:22
SPEAKER_01: giden bir bölgesinden bahsetmiyoruz Dolayısıyla Orta Doğu'daki gelişmeler işte en
24:26
SPEAKER_01: son İran-ABD-İsrail savaşı
24:28
SPEAKER_01: henüz bitmiş değil aslında baktığımızda.
24:31
SPEAKER_01: Nereye doğru evrileceği hala belli değil.
24:33
SPEAKER_01: Dolayısıyla bir kere bu önemli bir faktör ve Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler her
24:40
SPEAKER_01: zaman uzamasında olumsuz
24:43
SPEAKER_01: Dolayısıyla böyle ciddi bir kaygımız var.
25:02
SPEAKER_01: Şimdi ikincisi, Türkiye'de bir sürü şey yaşanıyor.
25:06
SPEAKER_01: İşte siz de söylediniz biraz evvel,
25:07
SPEAKER_01: Türkiye'nin politik iklimi, baktığımızda öyle çok huzurlu giden,
25:13
SPEAKER_01: demokratik bir politik iklimden söz etmiyoruz.
25:16
SPEAKER_01: Birçok gerilimin toplum içindeki kutuplaşmaların arttığı
25:21
SPEAKER_01: bir dönem yaşıyoruz, siyaset alanındaki
25:24
SPEAKER_01: kutuklaşmalarının arttığı bir dönemi yaşıyoruz.
25:27
SPEAKER_01: Dolayısıyla bu açıdan da...
25:28
SPEAKER_01: Bir de zaten bu süreci olumsuz bitsin diye uğraşanlar var yani hem siyaset alanında
25:40
SPEAKER_01: uğraşanlar var siyasi partiler açısından baktığımızda
25:44
SPEAKER_01: Hem de askeri ve sivil bürokrasi içinde bu sürecin bu şekilde devam etmesini istemeyenler var.
25:51
SPEAKER_01: Bir de küresel ve bölgesel devletler var bu sürecin böyle devam etmesini istemeyen.
25:58
SPEAKER_01: Bu faktörleri düşündüğünüzde ne kadar erken olursa o kadar hayırlı olur.
26:04
SPEAKER_01: Biz bunu anlatmaya çalışıyoruz iktidara.
26:06
SPEAKER_01: Yoksa hani bu nedenlerimiz olmasa oturup beklenebilir esas itibariyle.
26:12
SPEAKER_01: Fakat bu nedenler hepsi
26:13
SPEAKER_01: yakıcı nedenlerdir ve o nedenle de bir an evvel sonuç alınması,
26:19
SPEAKER_01: adımların atılmaya devam edilmesi hani o hep şeye benzetmesini yapıyoruz ya
26:23
SPEAKER_01: bisikletin ayakta durması için pedal çevirmeye devam etme meselesi
26:29
SPEAKER_01: Sürmelidir diye düşünüyoruz.
26:30
SPEAKER_01: O yüzden Temmuz'da gelir ve bir sonuç alınırsa olumlu anlamda iyi olur.
26:36
SPEAKER_01: Tabii ki içeriği çok önemli.
26:40
SPEAKER_01: Zaman kadar içerik de önemli.
26:41
SPEAKER_01: İçerikten kastım şu.
26:43
SPEAKER_01: Bu herkesin kabul edeceği özellikle konunun muhatabı olanların kabul edeceği ve
26:50
SPEAKER_01: işlevi olan bir yasal çerçeve olmalı.
26:53
SPEAKER_01: Yani hakikaten barışa bir kapı açmalı.
26:56
SPEAKER_01: İçinde ayrımcılık kategorisi
26:58
SPEAKER_01: Öcalan'ın olmasını bekliyor musunuz Saruhan Bey?
27:03
SPEAKER_00: Barı süreci ve siyasallaşma koordinatörü diye bir tanımlama yanılmıyorsam Sayın
27:09
SPEAKER_00: Bahçeli'den de gelmişti böyle bir şey.
27:11
SPEAKER_00: Öcalan'la ilgili bir düzenleme olmasını bu çerçeve yasada bekliyor musunuz?
27:18
SPEAKER_01: Yani şu açıdan olması gerekiyor.
27:21
SPEAKER_01: İmralda Öcalan şiddet defterini kapatmak üzere bütün bu süreci yönlendiriyor,
27:30
SPEAKER_01: elinden gelen katkıyı yapıyor vs.
27:33
SPEAKER_01: ve kendi tarafı onu baş müzakereci olarak ilan etmiş vaziyette.
27:39
SPEAKER_01: Onun söylediklerini,
27:40
SPEAKER_01: önerdiklerini bu gözlere değerlendirip onlar da kararlarını alıyorlar,
27:44
SPEAKER_01: ciddiye alıyorlar.
27:45
SPEAKER_01: Şimdi bu açıdan baktığımızda yasa evet önemli.
27:49
SPEAKER_01: Fakat yasa çıktıktan sonra da bir uygulama süreci olacak.
27:52
SPEAKER_01: Yani şimdi bu silahların bırakılması vesaire meseleleri Türkiye'de ilk defa bunlar
27:58
SPEAKER_01: konuşuluyor tartışılıyor bu haliyle.
28:00
SPEAKER_01: Biliyorsunuz bir sene oldu neredeyse Süleymaniye'de.
28:03
SPEAKER_01: Türkiye'de silahlar yakıldı o zaman otuz kişiydi o silahları yakan sembolik bir
28:07
SPEAKER_01: törendi çok önemliydi fakat otuz kişi yani otuz kişi bir otobüse binip gelebilecek
28:13
SPEAKER_01: sayıda insan peki şimdi yarın bin kişi iki bin kişi
28:18
SPEAKER_01: Bir kişi silah bıraksa mesela nasıl düzenlenecek?
28:22
SPEAKER_01: Bunun uygulaması nasıl olacak?
28:24
SPEAKER_01: Bu çok önemli bir şey.
28:25
SPEAKER_01: Dolayısıyla yasanın çıkması kadar uygulama süreci de önem taşıyor ve bu uygulama
28:31
SPEAKER_01: sürecinde baş müzakereci olan
28:33
SPEAKER_01: Öcalan'ın aktif olması, olumlu rol oynaması ve bu süreci yönlendirmesi gerekiyor.
28:41
SPEAKER_01: Bunun adı ne olur?
28:44
SPEAKER_01: Bir kurul oluşursa bu kurulun adı ne olur?
28:47
SPEAKER_01: Öcalan'ın
28:49
SPEAKER_01: Buradaki statü açısından hangi kavramla tanımlanır vesaire ben o tartışmaya girmek
28:55
SPEAKER_01: istemiyorum şu anda ama bir kurul olması ve bu kurulun da içinde Öcalan'ın yer
29:02
SPEAKER_01: alması ve süreci yönlendirmesi ve ilerletmesi zaten işin gereği açısından önemli.
29:10
SPEAKER_01: O nedenle yani bu meseleyi biz öyle bir ideolojik tartışma olarak sürdürmüyoruz bu
29:16
SPEAKER_01: tür şeyleri konuşmaya başladığımızda sürecin ilerleyebilmesi ve sağlıklı adımlar
29:21
SPEAKER_01: atılabilmesi için gerekler neyse onları konuşuyoruz.
29:25
SPEAKER_01: ve bu da gerekli olan bir şey Öcalan'ın bu konuda rol alması ve onun rolünün bir
29:33
SPEAKER_01: biçimde tanımlanması meselesi dediğim gibi yani şunu çok önemsiyoruz hep
29:37
SPEAKER_01: söylediğimiz bir şey belki çok basit bir cümle gibi geliyor ama
29:40
SPEAKER_01: Çok önemli olduğunu düşünüyoruz.
29:42
SPEAKER_01: Yani yıllarca çok gencimiz toprağa düştü.
29:45
SPEAKER_01: Türkü, Kürdü,
29:47
SPEAKER_01: Alevisi,
29:47
SPEAKER_01: Sündisi, Arapı,
29:48
SPEAKER_01: Gürcüsü hangi inançtan ya da kimlikten kültürler olursa olsun fark etmez gençlerimiz
29:54
SPEAKER_01: toprağa düştü.
29:57
SPEAKER_01: bu sona ersin ve bir daha hiçbir gençimiz toprağa düşmesin hiçbir ana baba ağlamasın
30:03
SPEAKER_01: diyorsak eğer ki bu çok basit bir kelime basit bir cümle ama çok önemli çok değerli
30:09
SPEAKER_01: ve biz bir
30:10
SPEAKER_01: 1 ,5 yıldır bu süreç başladığından beri bunu yaşıyoruz yani hiç kimseyi hiçbir
30:15
SPEAKER_01: gencimiz sofrağa düşmüyor gerçekten.
30:17
SPEAKER_01: Bu çok önemli dediğim gibi bunun devam etmesi şiddet ortamının sona ermesi ve bu
30:23
SPEAKER_01: defterin kapatılması
30:25
SPEAKER_01: Yani Kürt sorunu ile ilgili demokratik barışçı çözümün siyaset ve hukuk alanındaki
30:32
SPEAKER_01: demokratik siyaset mücadelesiyle şekillenmesi ve ilerlemesi fikri önerisi adımları
30:39
SPEAKER_01: çok değerli geliyor bize.
30:40
SPEAKER_01: O nedenle de bunun başarıya ulaşması için herkesin elinden geleni yapması
30:45
SPEAKER_01: gerektiğini düşünüyoruz.
30:46
SPEAKER_01: Sadece iktidar değil muhalefet için de aynı şey geçerli.
30:49
SPEAKER_01: Çünkü bu hepimizin meselesi aslında.
30:52
SPEAKER_01: Umarız bu konuda böyle bir yönde gelişme devam eder çok fazla zamana yayılmadan.
30:59
SPEAKER_00: Ben de çok teşekkür ediyorum.
31:01
SPEAKER_00: İyi çalışmalar diliyorum.
31:03
SPEAKER_00: Sağ olun efendim.