Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas Podcast: Waarom spelen zo belangrijk is
Transcript
- 0:00SPEAKER_00: Mama! Welkom in de podcast van Mama Paas.
- 0:09SPEAKER_00: Ik ben de gastvrouw Tine de Donder en ik heb hier elke aflevering een andere gast bij mij.
- 0:14SPEAKER_00: Een specialist om het te hebben over een thema dat interessant is voor ons jonge ouders, want iedereen kan toch altijd nog iets bijleren.
- 0:22SPEAKER_00: Dat is zeker zo voor dit thema: het is iets wat we allemaal deden als kind.
- 0:27SPEAKER_00: Maar gaandeweg hebben we het een beetje afgeleerd: spelen en dan vooral vrij spel.
- 0:32SPEAKER_00: Waarom is dat zo belangrijk?
- 0:34SPEAKER_00: Wat leren onze kinderen daaruit en wat als je kind dat niet zo goed kan, vrij spelen?
- 0:39SPEAKER_00: Dat zijn allemaal vragen voor mijn kenner van Zaken vandaag.
- 0:42SPEAKER_00: En dat is psychiater Ilse van Looy.
- 0:44SPEAKER_00: Dag Ilse.
- 0:45SPEAKER_00: Hallo, dagin.
- 0:46SPEAKER_00: Spelen, dat is iets wat ieder kind doet, toch?
- 0:50SPEAKER_01: Het is de bedoeling dat ieder kind dat doet.
- 0:53SPEAKER_01: Helaas doet niet ieder kind dat.
- 0:57SPEAKER_01: Ik kom er in de praktijk wel vaker tegen, voor wie dat uitermate moeilijk is.
- 1:04SPEAKER_01: Ja, en hoe komt dat?
- 1:06SPEAKER_01: Er zijn natuurlijk bepaalde ontwikkelingsstoornissen.
- 1:10SPEAKER_01: Dat zijn dan echt grote ontwikkelingsproblemen, die ervoor zorgen dat dat spelen niet gaat, dat er heel moeilijk een doen alsof denken en doen alsof doen ontstaat.
- 1:27SPEAKER_01: Dat is natuurlijk een beetje een categorie apart.
- 1:29SPEAKER_01: Dan denk ik bijvoorbeeld aan de autisme spectrumstoornissen, waarbij we zien dat dat veel moeilijker verloopt.
- 1:35SPEAKER_01: Maar daarnaast zie ik toch ook wel een hele groep kinderen bij wie dat bemoeilijkt wordt omwille van ernstig ingrijpende gebeurtenissen in hun leven.
- 1:46SPEAKER_01: Of omdat ze in een omgeving zitten waar ze dat te weinig aangereikt krijgen, waar ze dat te weinig zin gebeuren en daardoor ook zelf niet gaan doen.
- 1:58SPEAKER_00: Ja, maar jij pleit er dus voor om alle kinderen meer te laten spelen en dan vooral vrij te laten spelen.
- 2:06SPEAKER_00: Kan jij zelf iets uitleggen wat dat juist is?
- 2:08SPEAKER_00: Vrij spel?
- 2:09SPEAKER_01: Ja, ik denk dat het iets anders dan een gestructureerd spel of spel dat geleid wordt door een volwassenen.
- 2:16SPEAKER_01: Vrij spel voor mij is een spel dat geïnitieerd wordt door de kinderen zelf.
- 2:24SPEAKER_01: Waarbij het spelscenario ook helemaal bepaald wordt door de kinderen zelf, waarbij zij de thema's aanreiken, de rollen verdelen en dat verhaal gaan verder in goede banen gaan leiden, afhankelijk van de dingen die dat bij hen uitlokt.
- 2:43SPEAKER_01: Dus doorheen het spelen, ontstaan er nieuwe verhaallijnen en wordt er ook bijgestuurd in allerlei richtingen, worden rollen herverdeeld eventueel.
- 2:56SPEAKER_01: Zij bepalen hoe dat spel gaat.
- 3:00SPEAKER_01: Zij bepalen de regels, de grenzen.
- 3:04SPEAKER_01: Het is helemaal aan hen.
- 3:05SPEAKER_01: Dus het is voor mij geen spel, waarbij volwassenen de krijtlijnen gaan uittekenen, waarbij volwassenen gaan zeggen.
- 3:14SPEAKER_01: Dit is het verhaal, en we gaan nu dat en dat doen.
- 3:17SPEAKER_01: En dat is de bedoeling.
- 3:18SPEAKER_01: Nee.
- 3:18SPEAKER_01: Een vrije spel is voor mij een spel dat echt vanuit het kind of de kinderen.
- 3:23SPEAKER_01: Want je kan dat zo wel individueel doen.
- 3:25SPEAKER_01: Een kind kan alleen vrijspelen, of in groep vrij spelen.
- 3:30SPEAKER_00: En waarom is dat nu zo belangrijk om vaak vrij te spelen?
- 3:35SPEAKER_01: Omdat in dat vrij spel dingen kunnen ontstaan en dat kinderen aan de slag kunnen gaan met dingen die ze moeten kunnen verwerken.
- 3:45SPEAKER_01: En wat ze niet in de echte wereld doen.
- 3:48SPEAKER_01: Het is zo dat als jij in een spelwereld zit, dan zit je in een doen alsof.
- 3:55SPEAKER_01: Je zit uiteraard in de realiteit, maar toch ook niet helemaal.
- 3:59SPEAKER_01: Want het is niet echt, je doet alsof.
- 4:02SPEAKER_01: Het is net dat aspect van je zit in de realiteit en een aantal van dezelfde regels en wetten en zo van de realiteit die gelden ook wel echt.
- 4:12SPEAKER_01: Maar je doet alsof.
- 4:14SPEAKER_01: Dus je kan wel net iets anders doen, of iets anders proberen, of iets meer doen.
- 4:20SPEAKER_01: Er kunnen veiligheden in gebouwd worden.
- 4:23SPEAKER_01: Ik kan een voorbeeldje geven.
- 4:24SPEAKER_01: Als jij een doen alsof spel de schurk bent en je bent te slecht en je gaat stout zijn, dat is iets wat je in de echte wereld misschien helemaal niet wilt doen, of waar je bang voor bent om dat te doen.
- 4:40SPEAKER_01: Maar op dit moment ga je daar wel mee experimenteren met wat dat dan zou zijn om stout te zijn.
- 4:45SPEAKER_01: Met die veiligheid bedoel ik ook dat als jij de schurk bent, ik denk dat je dat al heel vaak gezien hebt bij spelen van kinderen.
- 4:53SPEAKER_01: Als je dan achterna gezeten wordt door de politieagent die je komt pakken, dan zijn er wel plekjes.
- 4:59SPEAKER_01: Hier is mijn huisje, hier kan je mij niet pakken.
- 5:01SPEAKER_01: Ik ben gered.
- 5:02SPEAKER_01: En dat is natuurlijk alsof.
- 5:06SPEAKER_01: Als de spanning te hoog oploopt, en dan zijn er wel zo van die veiligheden die ze kunnen.
- 5:11SPEAKER_01: Hier kan het niet gepakt worden.
- 5:12SPEAKER_01: En de spanning kan weerzaken.
- 5:14SPEAKER_01: Dus er kan geëxperimenteerd worden, maar met stoutigheid, daarom niet omdat ze zelf precies stout willen zijn, maar soms omdat ze willen verstaan waarom mensen dingen doen, en misschien dat ze op karwiet of ergens iets gehoord hebben, dat iemand iets stout eet.
- 5:28SPEAKER_01: En ze kunnen daar niet goed verstaan, ze kunnen dat niet goed bevatten, ze kunnen dat niet goed behappen.
- 5:32SPEAKER_01: En dan kunnen ze dat gaan spelen.
- 5:34SPEAKER_01: Wat betekent dat dan?
- 5:37SPEAKER_01: Om stout te zijn of zo'n dingen te doen.
- 5:40SPEAKER_01: En van waar komt dat dan?
- 5:41SPEAKER_01: En hoe reageren anderen daarop?
- 5:43SPEAKER_01: En welke oplossingen kan ik daarvoor bedenken?
- 5:46SPEAKER_01: Dus dat spelen, dat vrij spelen, dat maken, dat kinderen, de dingen die ze meemaken en die zich aandien in de realiteit, dat ze dat echt kunnen gaan bevatten, dat ze dat kunnen gaan verwerken, dat ze dan plaats kunnen geven, dat ze daarmee aan de slag kunnen.
- 6:02SPEAKER_01: Met dingen die ook spanning oproepen.
- 6:05SPEAKER_01: Want als ze horen over stoute mensen of schurken of wat.
- 6:09SPEAKER_01: in de realiteit, dan lokt dat bij kinderen ook wel heel veel angst en spanning uit.
- 6:14SPEAKER_01: En in spel kunnen ze daarmee aan de slag kunnen ze dat gaan bewerken.
- 6:18SPEAKER_01: Kunnen ze die spanning een plekje gaan geven en ze die gaan symboliseren.
- 6:23SPEAKER_01: En natuurlijk, als je dat in het echte realiteit houdt, dan is dat voor een kind zeer moeilijk om daar iets mee te gaan doen, omdat het hen vaak nog aan reflectiemogelijkheden ontbreekt, aan taligemogelijkheden ontbreekt.
- 6:37SPEAKER_01: Dus dat vrij spelen is cruciaal om hen te helpen, angsten en spanningen te gaan bedwingen, een beetje steek te maken van de realiteit.
- 6:48SPEAKER_01: Om het gevoel te hebben van ik kan daar iets mee met alles wat mij overkomt.
- 6:53SPEAKER_01: Ik ben niet overgeleverd aan datgene wat mij gebeurt, maar ik kan dat zelf ook wel een stukje gaan bewerken.
- 6:58SPEAKER_01: Ik heb dat zelf ook wel in de hand.
- 7:01SPEAKER_01: Dus dat is cruciaal.
- 7:02SPEAKER_01: Ik kan gewoon nog blijven doorgaan.
- 7:05SPEAKER_01: Dat maakt stevige mensen van onze kinderen.
- 7:09SPEAKER_01: Ja, en kunnen ze dat dan allemaal?
- 7:11SPEAKER_01: Zo'n vrije spel.
- 7:12SPEAKER_01: Wel, dat is iets wat ik natuurlijk ook in mijn boek aanhaal.
- 7:18SPEAKER_01: Dat je moet daar ook wel het klimaat voor maken, voor vrij spel.
- 7:24SPEAKER_01: En dat is iets waar ik mij in toenemende mate zorgen over maak.
- 7:27SPEAKER_01: Dat wij als maatschappij dat klimaat helemaal niet meer voorzien.
- 7:33SPEAKER_01: Enerzijds, door zeer zeer drukke agenda's.
- 7:38SPEAKER_01: En dan heb ik het over agenda's van onze kinderen, die moeten op school zitten.
- 7:44SPEAKER_01: Ik merk dat wij van onze kinderen ook vanaf steeds jongere leeftijd verwachten dat zij van alle vaardigheden verwerven.
- 7:52SPEAKER_01: De klemtoon ligt vooral daarop.
- 7:55SPEAKER_01: Het verwerven van vaardigheden, kunnen tellen, kunnen lezen, kunnen snappen dat dit zoveel is.
- 8:01SPEAKER_01: Lagere schoolkinderen zitten acht uur op een dag te leren.
- 8:05SPEAKER_01: Daar komt dan nog wat huiswerk bij.
- 8:08SPEAKER_01: Ja, dat is vrij spelen, is iets in de marge.
- 8:10SPEAKER_01: Dat is voor het uurtje dat dan overblijft.
- 8:13SPEAKER_01: Als kinderen thuiskomen van school, vaak is het vier uur.
- 8:17SPEAKER_01: Dan is het nog een half uurtje huiswerk maken.
- 8:20SPEAKER_01: Misschien met proefwerken zelf wat langer.
- 8:22SPEAKER_01: Misschien is daar dan toch ook wel een hobby bij.
- 8:25SPEAKER_01: Wat schiet er dan nog over naast het eten om te gaan spelen?
- 8:28SPEAKER_01: Als je weet dat de meeste kinderen tussen half acht en acht uur in hun bed liggen, dan wordt dat iets in de marge.
- 8:35SPEAKER_01: Er zijn zeer drukke schema's waarvan wij andere zaken van onze kinderen verwachten, namelijk dat zij vaardigheden gaan verwerven.
- 8:44SPEAKER_01: Plus we zitten ook met de realiteit dat wij als volwassenen daar ook geen tijd en ruimte meer voor maken bij onszelf.
- 8:56SPEAKER_01: We vinden dat al niet belangrijk, want we zeggen eigenlijk vanuit onze maatschappij school is belangrijk, prestaties zijn belangrijk, vaardigheden verwerven zijn belangrijk.
- 9:04SPEAKER_01: Dus we zeggen al tegen onze kinderen, het is niet belangrijk.
- 9:08SPEAKER_01: Maar we doen zelf ook niet zo heel veel meer aan dat spelen.
- 9:13SPEAKER_01: Dan zouden we kunnen zeggen: ja, maar ja, spelen is toch echt iets voor kinderen.
- 9:17SPEAKER_01: Ja, nee, wij als volwassenen kunnen ook spelen.
- 9:20SPEAKER_01: Dat is niet meer hetzelfde als kinderen.
- 9:22SPEAKER_01: Wij lopen niet meer rond in een prinsespak in Den Hof.
- 9:26SPEAKER_01: Maar wij gaan wel, of wij zouden wel dat spelen kunnen tillen naar een heel ander niveau.
- 9:33SPEAKER_01: Het meer gesymboliseerde spreken.
- 9:36SPEAKER_01: We geven woorden aan onze beleving.
- 9:38SPEAKER_01: En in het spreken met anderen en in het uitwisselen van ideeën daar tijd voor maken van ja, vandaag met die collega, en die zei dat en ik dacht aan dat.
- 9:49SPEAKER_01: En ik had daar willen zeggen dat, dat is alsof.
- 9:52SPEAKER_01: Ik had misschien willen zeggen dat.
- 9:54SPEAKER_01: En dan gaat uw gesprekspartner, uw vriendin of uw buurvrouw misschien zeggen.
- 9:59SPEAKER_01: Ja, ik versta dat, maar ik denk daar toch ook over dat.
- 10:02SPEAKER_01: En wat bent je dan eigenlijk?
- 10:04SPEAKER_01: Eigenlijk ben je een vorm van rollenspel aan het doen op dat moment.
- 10:07SPEAKER_01: Eigenlijk zet je aan het experimenteren met posities.
- 10:10SPEAKER_01: Ik ben iets tegengekomen met een collega op mijn werk en ik verstond er geen schikpit van.
- 10:15SPEAKER_01: En ik spreek u nu aan om het mij te helpen verstaan.
- 10:18SPEAKER_01: We gaan hier eens als of doen en help mij iets om dat andere perspectief in te nemen, van intussen niet meer van de schurk en de politieagent, maar het trekt er wel een klein beetje op.
- 10:28SPEAKER_01: Wij maken daar geen tijd voor.
- 10:31SPEAKER_01: Ik weet niet hoeveel moeders, vaders hebben dat er nog tijd hebben om s'avonds twee, drie uur in hun hof te gaan zitten en te gaan babbelen met de buurvrouw, de buurvrouw, hun zus, hun vriendinnen.
- 10:43SPEAKER_01: Hoeveel mensen hebben daar nog tijd voor?
- 10:45SPEAKER_01: Dus wij creëren daar geen klimaat voor.
- 10:49SPEAKER_01: Wij achten het niet meer belangrijk.
- 10:52SPEAKER_00: Ja, nu je bent zelf ook een mama.
- 10:54SPEAKER_00: Doe jij het anders?
- 10:56SPEAKER_00: Lukt het jou?
- 10:58SPEAKER_01: Ik vind dat zelf ook niet evident.
- 11:00SPEAKER_01: Ik ga daar ook niet on hozen over doen.
- 11:03SPEAKER_01: Ik merk ook dat er heel veel druk op dingen ligt, wat er dan allemaal moet, wat kinderen ook allemaal moeten kunnen.
- 11:14SPEAKER_01: Ik merk dat dat mij soms ook wel bekruipt.
- 11:17SPEAKER_01: Dat ik denk van oei, is daar nu wel mee?
- 11:19SPEAKER_01: En dan denk ik, ah potje, hier doe ik het ook.
- 11:22SPEAKER_01: Die brainwashing, die is er bij mij ook in geslopen en ik weet dat het niet oké is.
- 11:30SPEAKER_01: Ik ben blij dat ik het besef.
- 11:32SPEAKER_01: Ik ben blij dat ik het zie.
- 11:34SPEAKER_01: En dat maakt ook dat ik echt wel veel meer kan relaxen en ruimte kan maken.
- 11:41SPEAKER_01: En ik moet heel eerlijk zeggen dat ik effectief als ik van mijn werk thuiskom, dat ik niet opnieuw begin te werken, dat ik niet de verplichting voel om hem van alles te gaan aanleren of wat dan ook.
- 11:56SPEAKER_01: En dat wij eigenlijk heel vaak of samen zitten te babbelen, dat mijn zoon niet met Denis dan of de achtergrond leuk aan het spelen, maar dat ik daar echt altijd ruimte voor maak.
- 12:07SPEAKER_01: En dat ik mij echt wel hoed om opnieuw in die mallemolen van dat doen.
- 12:13SPEAKER_01: En kunnen, kunnen, kunnen, kunnen en op orde krijgen en het hele moeten dat ik daar niet in schiet.
- 12:19SPEAKER_01: Ik probeer mij daar echt heel hard voor te hoeden.
- 12:22SPEAKER_00: Oké, heel interessant.
- 12:23SPEAKER_00: Zodat ik praten we verder, dokter Ilse van Looij.
- 12:26SPEAKER_00: Maar eerst even tijd voor de boodschap van onze sponsor, die deze podcast mogelijk maakt.
- 12:32SPEAKER_00: Elk kind begint klein.
- 12:34SPEAKER_00: Ook in het spelen, toch kunnen jonge kindjes al grote stappen zetten.
- 12:38SPEAKER_00: Lego Dublo gelooft rotsvast dat leuk speelgoed daarbij helpt om een sterke basis te bouwen voor de vaardigheden die ze nodig hebben voor een grote eerste stap in het leven.
- 12:49SPEAKER_00: En dat met speelsets rond toffe thema's, fijne personages en kleurrijke stenen, waarmee je guidige spruit op een speelse manier zelfvertrouwen ontwikkelt en doorzettingsvermogen en de nodige zelfexpressie.
- 13:02SPEAKER_00: Kleine stapjes voor een grootse start.
- 13:05SPEAKER_00: Ontdek de Duplo speelgoed voor de allerjongste op lego.com slash Duplo.
- 13:10SPEAKER_00: Bij mij zit nog altijd psychiater Ilse van Looij.
- 13:13SPEAKER_00: Hallo, dag, Ilse.
- 13:14SPEAKER_00: Hallo, dagen.
- 13:15SPEAKER_00: Wij hebben het hier over het belang van spelen en dan specifiek over vrij spel.
- 13:20SPEAKER_00: Nu hoor je ouders wel eens zeggen, ik zou wel graag hebben dat mijn kind dat doet, maar die kan dat niet.
- 13:25SPEAKER_00: Die kan zich niet alleen bezighouden.
- 13:27SPEAKER_00: Als ik die niet entertain, dan verveelt hij zich de platter.
- 13:30SPEAKER_01: Ja, ik herken dat.
- 13:32SPEAKER_01: Ik hoor dat ook heel vaak, ook in de praktijk.
- 13:36SPEAKER_01: En ja, spelen is uiteindelijk iets dat wij waar er een klimaat moet voor zijn, en dat wij onze kinderen ook wel een klein beetje moeten leren.
- 13:44SPEAKER_01: En wat ik daar juist ook al zei, we zitten daar zelf een stuk in geblokkeerd.
- 13:50SPEAKER_01: We doen dat zelf heel weinig nog, dat spelen en dat gaan mentaliseren.
- 13:56SPEAKER_01: Ik zeg soms, we zitten zo in de oplossoepesmaatschappij.
- 13:59SPEAKER_01: Wat bedoel ik daarmee?
- 14:01SPEAKER_01: Als er zich een probleem aandient, en een probleem is dan meestal een of andere negatieve emotie, dan moeten we dat zo rap mogelijk wegkrijgen.
- 14:09SPEAKER_01: En we willen dat in de vorm van een oplosssoepje.
- 14:13SPEAKER_01: We willen niet geen soep moeten maken, maar we willen in een tas, heet water erbij, voilà soep.
- 14:22SPEAKER_01: Maar helaas zo werkt het niet.
- 14:26SPEAKER_01: Als je dat goed wilt doen, als je goede soep wilt, dan gaat je daar ook gewoon tijd in moeten steken.
- 14:31SPEAKER_01: En dan gaat je daar energie in moeten steken.
- 14:35SPEAKER_01: Dat is iets wat we niet meer doen, als daar een een of andere negatieve emotie op duikt, dan willen wij een of andere tip of trick.
- 14:45SPEAKER_01: Ik ben niet per se tegen de tips en de tricks, maar mijn haar komt toch wel altijd een klein beetje overeind.
- 14:51SPEAKER_01: Dat kan helpend zijn, tips en tricks.
- 14:54SPEAKER_01: Maar de realiteit is heel vaak dat als je geconfronteerd worden met een negatieve emotie, dat die waarschijnlijk een reden heeft en dat die er mag zijn en dat we dat ook moeten leren verdragen en samen moeten leren dragen.
- 15:06SPEAKER_01: Dat dat tijd en energie kost en dat we dat niet zomaar kunnen wegkommen.
- 15:11SPEAKER_01: En in al onze drukte doen we dat niet meer.
- 15:16SPEAKER_01: Dat spelen dient ervoor om met die negatieve emoties: angst, spanning, boosheid, verdriet, om daarmee aan de slag te kunnen gaan.
- 15:23SPEAKER_01: En dat betekent daar samen over denken, daar samen over spelen, daar ruimte voor maken en niet willen van dit is het probleem, zo lossen ze dat op klaar, weg is het.
- 15:37SPEAKER_01: Dat belemmert zoveel.
- 15:39SPEAKER_01: En ik denk door onze rus en door ons gebrek aan vermogen om nog te kunnen spelen, omdat we bang zijn, daar wil ik heel duidelijk beklemden.
- 15:49SPEAKER_01: Wij zijn een zeer, zeer zeer angstige maatschappij.
- 15:52SPEAKER_01: Wat voor mij zeer raar is, omdat eigenlijk zijn we evolutionair gezien, staan we ontzettend ver.
- 16:00SPEAKER_01: We hebben medisch gezien, superveel mogelijkheden om al zaken te verhelpen, dingen te genezen.
- 16:06SPEAKER_01: En toch zijn wij uitermate angstig.
- 16:08SPEAKER_01: En het is die angst die ons blokkeert.
- 16:12SPEAKER_01: Wij zijn bang dat we het niet gaan redden in onze maatschappij, dat we niet genoeg gaan hebben, dat we het niet gaan overleven.
- 16:21SPEAKER_01: Wij zitten met een soort bizarre overlevingsangst in een eigenlijk redelijk geavanceerde, veilige wereld.
- 16:28SPEAKER_01: En toch hebben wij zoiets van.
- 16:30SPEAKER_01: Ja, maar ja, verzekeringsje voor daar, verzekeringsje voor dat, we moeten zeker zijn.
- 16:34SPEAKER_01: Dat ja, nee, dat ga ik nu niet tonen, want heb je dat al gehoord?
- 16:38SPEAKER_01: Het is die angst, die maakt dat wij zo harder en harder en krampachtiger en krampachtiger bezig zijn met van alles, ons van alles te verzekeren en te doen.
- 16:48SPEAKER_01: En die maakt dat wij niet kunnen zeggen.
- 16:52SPEAKER_01: Angstige mensen, onze kinderen, die zijn genetisch en biologisch gezien erop ingesteld om ons zeer goed te lezen.
- 17:02SPEAKER_01: Om zeer goed te gaan kijken naar die primaire zorgfiguren, die mensen die voor mij zorgen en die mee voor mijn overleving zorgen en waar ik afhankelijk van ben als kind.
- 17:11SPEAKER_01: Hoe zit het daarmee?
- 17:13SPEAKER_01: Zijn die oké?
- 17:15SPEAKER_01: Voelen ze zich oké, of zijn die gestresseerd, gespannen, bang.
- 17:19SPEAKER_01: Wij zijn daarop gedrild als mensen, om dat te gaan lezen.
- 17:23SPEAKER_01: En met dat te gaan lezen bedoel ik, kinderen zien alles.
- 17:28SPEAKER_01: Je moet niet onozen zijn en denken.
- 17:30SPEAKER_01: Ja, maar mijn kinderen, ik zeg dat niet en die weten dan eens dat ik op het werk lastig heb of dat ik mij zorgen maak.
- 17:38SPEAKER_01: Ja, vergeet het.
- 17:39SPEAKER_01: Een kind ziet alles.
- 17:42SPEAKER_01: Wij zijn daar biologisch op gedrilld.
- 17:44SPEAKER_01: Want in de tijden dat we in het oerwoud leefden, moesten we dat peilsnel oppikken.
- 17:51SPEAKER_01: Als onze zorgfiguur ook maar iets of wat van spanning ervaren, moesten wij dat meteen kunnen oppikken om ervoor te zorgen dat we meteen alert waren en ervoor konden zorgen.
- 18:03SPEAKER_01: Achter die zorgfiguur, het gevaar dat ons leven kon bedreigen, moesten we gespot hebben en moesten vooral zien dat we ons leven niet op het spel zetten door te veel lawaai te maken, door verder te gaan met spelen.
- 18:15SPEAKER_01: Dus die angst moesten we peil snel oppikken.
- 18:18SPEAKER_01: Wat gebeurt er?
- 18:19SPEAKER_01: Wij spelen niet meer omdat we angstig zijn.
- 18:21SPEAKER_01: We hebben daar geen tijd voor.
- 18:22SPEAKER_01: Ja, we hebben daar geen tijd voor.
- 18:24SPEAKER_01: Waarom hebben we geen tijd?
- 18:25SPEAKER_01: Om we bang zijn, omdat we steeds in doen schieten.
- 18:28SPEAKER_01: Die kinderen pikken die angst keihard op.
- 18:31SPEAKER_01: En wat gebeurt er?
- 18:33SPEAKER_01: Ze blokkeren in hun spelen.
- 18:35SPEAKER_01: Wij kunnen het niet meer, wij doen het niet meer met hen.
- 18:38SPEAKER_01: Zij pikken de angst en de spanning op.
- 18:40SPEAKER_01: Ze krijgen het niet aangereikt hoe dat dan moet.
- 18:43SPEAKER_01: Ze krijgen geen voorbeeld hoe dat nadenken kan.
- 18:46SPEAKER_01: En ze gaan het zelf ook niet ontwikkelen, omdat ze verkrampt zijn in angst.
- 18:50SPEAKER_01: Ze gaan het gewoon niet meer doen.
- 18:52SPEAKER_01: Dus het is een cascade die in gang gezet wordt, waarin wij als volwassenen ook een verantwoordelijkheid in hebben.
- 19:00SPEAKER_01: En we moeten niet alleen naar dat kind kijken, die kunnen dat niet meer.
- 19:04SPEAKER_01: We pakken het over.
- 19:05SPEAKER_01: Wij zeggen ook dat school belangrijk is.
- 19:08SPEAKER_00: Eerst je huiswerken, dan spelen.
- 19:10SPEAKER_00: Ja, maar pleit je dan voor het omgekeerde, ga maar eerst een beetje spelen in het huiswerk zien we wel daarna.
- 19:16SPEAKER_01: Als ik het zou kunnen bepalen, dan zou ik het heel anders schikken.
- 19:20SPEAKER_01: Dan zou ik het vaardigheden verwerven stuk.
- 19:28SPEAKER_01: En bundelen tot iets wat dan niet zoveel ruimte in beslag neemt.
- 19:32SPEAKER_01: En ik ben niet de enige.
- 19:34SPEAKER_01: Ik bedoel, als we naar Scandinavische landen gaan kijken, dan zien we dat ze daar maar op de leeftijd van acht jaar beginnen, met leren lezen, schrijven en al die zaken, dat de lesdagen daar veel minder lang duren.
- 19:47SPEAKER_01: Ik denk dat wij wat we vaak vergeten, is dat ons brein zo in elkaar zit.
- 19:53SPEAKER_01: Dat eerst heel die emotieregulatie en dus die spannings- en die angstregulatie, die veiligheid helemaal in orde moet zijn.
- 20:01SPEAKER_01: Voor alleer dat we tot leren kunnen komen.
- 20:03SPEAKER_01: Dus ik denk dat wij qua evolutie enorme sprongen zouden kunnen maken en veel efficiënter zouden kunnen zijn als wij veel meer zouden inzetten op vrij spelen.
- 20:14SPEAKER_00: Ja, interessant inzicht.
- 20:17SPEAKER_00: Wat als een ouder dit hoort en zegt oké, ik ga het anders doen.
- 20:20SPEAKER_00: Ik wil het ook doen, zoals jij het vertelt.
- 20:22SPEAKER_00: Hoe pak je dat nu aan?
- 20:23SPEAKER_00: Je kan toch niet zomaar aan je kind zeggen.
- 20:25SPEAKER_00: Ga nu maar eerst een beetje vrij spelen.
- 20:28SPEAKER_01: Ja, waarom niet?
- 20:32SPEAKER_01: Ik vind dat zelf ook zeer moeilijk, omdat je zit natuurlijk in dit schoolsysteem, waarbij je je verwacht dat het huiswerk de volgende dag af is.
- 20:43SPEAKER_01: Ik vind dat ook echt niet evident.
- 20:44SPEAKER_01: Ik moet daar heel eerlijk in zijn dat dat heel moeilijk is en dat je als individu een heel maatschappelijk gegeven niet kunt omkeren.
- 20:53SPEAKER_01: Daar ben ik mij bewust van.
- 20:55SPEAKER_01: Ik kan alleen maar hopen dat er steeds meer initiatieven komen om dat te doen keren.
- 20:59SPEAKER_01: En ik ben daar zeker niet alleen in.
- 21:02SPEAKER_01: Ik merk ook dat er steeds meer scholen zijn die geen huiswerk meer geven of die kinderen zoveel mogelijk zaken op school laten doen en niet per se nog verwachten dat zij na schooltijd die zaken thuis nog gaan doen.
- 21:18SPEAKER_01: Dus ik merk dat daar een beweging in zit, dat er ook mensen zijn die voelen dat het mis is.
- 21:25SPEAKER_01: En ik kan eigenlijk alleen maar hopen dat het steeds meer zo gaat evolueren en niet verder die andere richting uitgaat.
- 21:33SPEAKER_01: Waarin wij dan Sebietaal gaan verwachten van een kind van de eerste kleuterklasse tot tien kunnen tellen.
- 21:39SPEAKER_01: Want ik vind dat echt wel ver gaan.
- 21:44SPEAKER_01: Ik hoop dat.
- 21:45SPEAKER_01: Ik hoop dat ik daar iets in kan bewegen.
- 21:47SPEAKER_01: Maar ja, ik heb daar geen pasklaar antwoord op.
- 21:50SPEAKER_01: En ik snap ook dat je je kind niet naar school kunt sturen zonder zijn huiswerk gemaakt te hebben.
- 21:54SPEAKER_01: En ik snap ook dat huiswerk maken niet meer lukt om kwart na zeven s'avonds.
- 21:59SPEAKER_01: Dat gaat.
- 22:01SPEAKER_01: Als die verwachting van een huiswerker blijft liggen vanuit een school en je kiest voor die school, dan gaat ze dat op een of andere manier moeten inpassen, dat kan niet anders.
- 22:12SPEAKER_00: Ja, Ilse, heb je nu concrete tips als je nu zegt.
- 22:16SPEAKER_00: ik ga het vandaag eens proberen.
- 22:18SPEAKER_00: Zeg je dan aan je kind, we gaan geen schermen, we gaan speelgoed gebruiken.
- 22:22SPEAKER_00: Het vindt maar iets uit.
- 22:24SPEAKER_00: Hoe kan je ermee beginnen?
- 22:25SPEAKER_01: Ja, dat vind ik een moeilijke vraag.
- 22:28SPEAKER_01: Ik merk bij mijn zoontje ook vooral dat dat zeer spontaan gebeurt.
- 22:34SPEAKER_01: We hebben heel lang gewacht met scherm kijken.
- 22:37SPEAKER_01: Hij was al drie jaar gepasseerd voordat hij voor de eerste keer een schermpje aangeboden kreeg.
- 22:44SPEAKER_01: We hebben dat dan ook gedaan, omdat we merk, hij begon zo bij vriendjes en vriendinnetjes al eens een keer over de vloer te gaan en te gaan spelen.
- 22:51SPEAKER_01: En dan kwam hij daartoe en eerste wat hij vroeg was of een tv op mocht.
- 22:54SPEAKER_01: En dan hadden mijn man en ik zoiets van oei, ja oké.
- 22:57SPEAKER_01: Misschien moeten we dat hier wel een beetje anders gaan aanpakken.
- 23:00SPEAKER_01: Want dat is natuurlijk niet de bedoeling dat hij dan bij andere kinderen komt en meteen tv wil kijken.
- 23:05SPEAKER_01: Dan hebben we dat wel wat anders aangepakt.
- 23:07SPEAKER_01: Maar we begrenzen dat.
- 23:09SPEAKER_01: En eigenlijk doet hij dat spontaan.
- 23:13SPEAKER_01: Die is op 1, 2, 3 vertrokken.
- 23:16SPEAKER_01: Die is dan misschien wel even boos als we zeggen van nee, nu niet.
- 23:19SPEAKER_01: Maar dan stormt hij de tuin in of zijn speelkamer in.
- 23:24SPEAKER_01: En tien minuten later is daar een heel fantasiespel ontstaan, een heel rollenspel.
- 23:29SPEAKER_01: Dus hij doet dat spontaan, omdat hij het ook niet anders gekend heeft.
- 23:34SPEAKER_01: Maar wat ik wel van overtuigd ben, is uit verveling groeit superveel moois.
- 23:41SPEAKER_01: Ik denk dat dat vooral iets is wat wij als volwassenen ook moeten kunnen verdragen.
- 23:46SPEAKER_01: We kennen dat bijna zelf niet meer, verveling.
- 23:49SPEAKER_01: We verdragen dat ook niet, we boeken alles vol en we doen.
- 23:53SPEAKER_01: En hoeveel mensen zeggen er, ik heb heel de zaterdag in mijn pyjama gezeten.
- 23:56SPEAKER_01: Ik heb eigenlijk niets gedaan.
- 23:57SPEAKER_01: Ik heb koffie zitten drinken en een koffiekoek gegeten.
- 24:00SPEAKER_01: En tegen dat middag was, hebben we nog iets anders op de tafel gesleurd.
- 24:05SPEAKER_01: Wij kunnen ons bijna niet meer vervelen, terwijl ik denk, ja, oefent dat is.
- 24:10SPEAKER_01: Blijf eens in uw pyjama zitten en blijft eens aan tafel zitten en ziet welke gesprekken daar ontstaan.
- 24:15SPEAKER_01: En kijk eens wat uw kinderen dan komen doen.
- 24:18SPEAKER_01: Komen ze dan babbelen met u?
- 24:19SPEAKER_01: Komen ze dan dingen uitwisselen met u?
- 24:22SPEAKER_01: Uit verveling ontstaat de prachtigste creativiteit.
- 24:26SPEAKER_01: Er moet tijd en ruimte, er moet een omgeving zijn die zich leent om tot spelen te kunnen komen.
- 24:31SPEAKER_01: En soms betekent dat eerst even keihard stilvallen.
- 24:37SPEAKER_01: Dat je kinderen daar even zitten te kniezen en aan betanten zijn, omdat ze niets om handen hebben.
- 24:44SPEAKER_01: En dan denk ik, en voordat je het weet, zijn ze met dat blaadje of dat stok kunnen aan het spelen en komt het wel, trekt het zich wel op gang.
- 24:52SPEAKER_01: Ik denk dat dat iets is wat we.
- 24:54SPEAKER_01: En ik merk dat bij mezelf ook.
- 24:56SPEAKER_01: Op een gegeven moment had ik met mijn zoon het gevoel, wij bleven heel vaak in het weekend hier thuis.
- 25:05SPEAKER_01: En dan liep hij in de tuin en was hij van alles aan doen.
- 25:07SPEAKER_01: En dan hoor ik zo ineens van ouders, die zijn naar de kinderboerderij, en die hebben dat al gedaan.
- 25:12SPEAKER_01: Die zijn daar naartoe geweest en daar naartoe geweest.
- 25:14SPEAKER_01: En ik dacht, we hebben dat allemaal nog niet gedaan.
- 25:19SPEAKER_01: En even bekroop mij het gevoel van.
- 25:24SPEAKER_01: En dan dacht ik, nee, nee, dat is oké.
- 25:28SPEAKER_01: Het is oké.
- 25:29SPEAKER_01: Dat is niet erg.
- 25:30SPEAKER_01: Ik moet niet gepland hebben op mijn zaterdag voor de kinderpoerderij.
- 25:34SPEAKER_01: En dan in de zadrijdag gaan we zwemmen en dan gaan we dat.
- 25:37SPEAKER_01: En dan gaan we dat.
- 25:38SPEAKER_01: Nee, dat hoeft niet.
- 25:39SPEAKER_01: Onze zoon is dat perfect gewoon dat wij in het weekend uren de lanterfanten aan tafel.
- 25:45SPEAKER_01: Dat er drie, vier, vijf koffiees gedronken worden.
- 25:48SPEAKER_01: Dat tegen dat half twaalf is de tafel afgeruimd.
- 25:52SPEAKER_01: Dat er dan even buiten gelanterfant worden.
- 25:56SPEAKER_01: Hij weet dat.
- 25:56SPEAKER_01: Hij zou gewoon en hij weet dat die ruimte er is om Godwijk veel wat voor fantasies te laten ontstaan.
- 26:02SPEAKER_00: Ja, je zal een beetje meer rust nemen om ons te vervelen.
- 26:05SPEAKER_00: Ook wij volwassenen kunnen er deugd van hebben.
- 26:07SPEAKER_01: Ja, wij ook vooral, denk ik.
- 26:11SPEAKER_01: Ik denk dat als wij meer tot ontspanning zouden kunnen komen en relaxer zouden kunnen zijn, dat dat een wereld van verschil zou maken.
- 26:21SPEAKER_01: Maar je moet het daar heel eerlijk in zijn, ik heb het afgelopen jaar ook echt ontzettend veel verdriet.
- 26:28SPEAKER_01: Heel dat gegeven van de krashes en van de kinderopvang gevolgd heeft mij zo diep geraakt.
- 26:35SPEAKER_01: Want als ik dan spreek over ontspannen volwassenen die kunnen spelen in hun hoofd.
- 26:40SPEAKER_01: Mentaliseren heet dat.
- 26:41SPEAKER_01: Maar dat die spelen in uw hoofd.
- 26:43SPEAKER_01: U kunt van alle gedachten door u laten gaan.
- 26:46SPEAKER_01: U kunt verplaatsen in het hoofd en in de gevoelswereld van iemand anders.
- 26:50SPEAKER_01: En u daar echt op kunnen afstemmen en in al zof kunnen gaan, dat is alsof.
- 26:56SPEAKER_01: Kunnen indenken in iemand anders, inleven.
- 26:58SPEAKER_01: Maar dat vraagt heel veel tijd en dat vraagt dat je eigen spanningsniveau niet te hoog is.
- 27:04SPEAKER_01: Maar als je dan hoort dat één opvoeder verantwoordelijk is voor zeven, acht kinderen.
- 27:09SPEAKER_01: Dat is onmogelijk.
- 27:11SPEAKER_01: Dus wij stellen onze baby's al bloot aan gespannen, angstige, gestresseerde, volwassenen die niet kunnen mentaliseren.
- 27:19SPEAKER_01: We weten, er is een boek geschreven over die eerste drie levensjaren, de eerste duizend dagen, hoe belangrijk dat die zijn.
- 27:27SPEAKER_01: Dat is wetenschappelijk aangetoond.
- 27:29SPEAKER_01: En wat doen wij?
- 27:30SPEAKER_01: Wij stoppen onze kinderen bij iemand die ongetwijfeld, het kan gewoon niet anders, overspannen rondloopt.
- 27:37SPEAKER_01: Dus die kinderen krijgen niet anders gespiegeld dan angst.
- 27:41SPEAKER_01: Angst, angst, angst, angst, angst.
- 27:43SPEAKER_01: En dan verwachten wij dat die kunnen spelen.
- 27:45SPEAKER_01: In een onveilige situatie wordt er niet gespeeld.
- 27:48SPEAKER_01: En van de eerste dingen die wegvalt in oorlogszones, is spel.
- 27:52SPEAKER_01: En eigenlijk doen wij het niet veel beter.
- 27:54SPEAKER_01: Kinderen krijgen hier eigenlijk van ons het signaal dat we in een oorlogszone zitten.
- 27:58SPEAKER_01: Puur naar hun perceptie toe.
- 28:00SPEAKER_01: Het niveau van angst en spanning dat dat moet geven, om als opvoeder alleen voor zeven, acht baby's te moeten zorgen.
- 28:08SPEAKER_01: Het is daar dat we het al blokkeren.
- 28:10SPEAKER_01: Het is daar dat wij de creativiteit van onze jeugd blokkeren.
- 28:13SPEAKER_01: En ik vind dat schrijnend, want het is die creativiteit en die vindingrijkheid en die mogelijkheid tot mentaliseren die ons onderscheidt van artificiële intelligentie en die ons evolutionair eigenlijk de meest overheersende soort op aarde maakt.
- 28:30SPEAKER_01: En wij zijn dat eigenlijk allemaal aan het waken.
- 28:33SPEAKER_01: En dan denk ik, ja, hiermee zetten onze toekomst als mensheid op het spel.
- 28:38SPEAKER_01: En ik versta het niet.
- 28:39SPEAKER_01: Ik versta niet waarom we dat aan het doen zijn.
- 28:42SPEAKER_01: Want we hebben al die kennis.
- 28:44SPEAKER_01: We weten dat.
- 28:46SPEAKER_01: En toch doen wij dit.
- 28:49SPEAKER_00: Dus het moet anders.
- 28:50SPEAKER_01: Ja, en het moet echt dringend anders.
- 28:55SPEAKER_00: Kunnen we nog afronden met een positieve noemen.
- 28:59SPEAKER_01: Ik denk dat de positieve noot is dat ik merk dat ook naar aanleiding naar mijn boek dat ik geschreven heb, heb ik daar veel positieve reacties op gehad.
- 29:07SPEAKER_01: En dat ik ook wel merk dat er een platform is om dit, of dit idee aan te laten ondersteunen.
- 29:18SPEAKER_01: Ik hoop dat dat veel groter kan worden, dat die individualisering weggaat.
- 29:23SPEAKER_01: En dat we voorbije die fasen opnieuw in de verbinding kunnen gaan, dat we opnieuw tijd en ruimte kunnen maken voor een verbinding.
- 29:30SPEAKER_01: Ik zie ook samenlevingen die daar veel meer op inzetten.
- 29:33SPEAKER_01: Ik kijk dan naar de Scandinavische samenlevingen.
- 29:36SPEAKER_01: Dus ik weet dat het kan.
- 29:40SPEAKER_01: Ik weet dat er ook hier en daar wat platform en draagkracht ontstaat voor zo'n boodschap.
- 29:48SPEAKER_01: Ik kan alleen maar hopen dat we dat er genoeg metestanders komen, en slimme mensen die daarmee gaan ondersteunen.
- 29:56SPEAKER_01: En ik blijf daarin geloven dat creativiteit en menselijkheid, die verbinding die ons als mensheid zo sterk heeft gemaakt, want we zouden hier niet zijn, zonder dat we ons gegroepeerd hadden.
- 30:09SPEAKER_01: Het is door die verbinding, door dat samen doen, dat wij zo sterk en krachtig geworden zijn.
- 30:17SPEAKER_01: Ik hoop dat we die terugvinden.
- 30:19SPEAKER_01: Ik geloof daar ook echt in.
- 30:21SPEAKER_00: Oké, dankjewel.
- 30:22SPEAKER_00: Met deze wijze woorden gaan we deze podcast.
- 30:25SPEAKER_00: Dankjewel, dokter Ilse van Looij.
- 30:26SPEAKER_00: Dankjewel, Tim.
- 30:28SPEAKER_00: Je luisterde naar de podcast van Mama Paas.
- 30:32SPEAKER_00: Interview en montage waren in handen van mezelf.
- 30:34SPEAKER_00: Tiene de Donder.
- 30:35SPEAKER_00: Je wil je niets van deze podcast missen, abonneer je dan nu meteen helemaal gratis.
- 30:40SPEAKER_00: En vond je het een fijne podcast?
- 30:42SPEAKER_00: Geef ons dan alsjeblieft een goede review, zodat wij nog meer ouders kunnen helpen.
- 30:46SPEAKER_00: En jij kan ons ook helpen.
- 30:48SPEAKER_00: Spread the woord.
- 30:49SPEAKER_00: Stuur deze podcast naar jouw vrienden of vriendinnen die hier zeker iets aan kunnen hebben.
- 30:54SPEAKER_00: Er is ook nog veel meer Mama Baas te vinden op Facebook en Instagram en onze website mamabaas.com.
- 31:00SPEAKER_00: En dit is helemaal nieuw.
- 31:02SPEAKER_00: Was je hoofd vol zit met vragen rond het welzijn en de opvoeding van je kindje, dan is er nu Mama Baas Plus.
- 31:09SPEAKER_00: Met concrete en kwaliteitsvolle antwoorden dankzij masterclasses van ervaren experten.
- 31:16SPEAKER_00: Specifieke thema's zoals slaap, opvoeding, EHBO en veel meer worden op een heel toegankelijke manier uitgelegd.
- 31:22SPEAKER_00: In totaal 120 minuten aan video's zijn dat.
- 31:26SPEAKER_00: Die video's kan je bekijken wanneer het jou past en die worden aangevuld met een handig werkboekje.
- 31:32SPEAKER_00: Alle info op mamabaasplus.com.
- 31:35SPEAKER_00: Heel graag tot binnenkort voor een nieuwe aflevering