Latest / Make Europe Great Again / Wat moet Europa zonder Macron? - 23 september 2026

Transcript

Wat moet Europa zonder Macron? - 23 september 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast
• 0:14
  Speaker 2: Welkom bij de podcast van BNR, waarin we je elke
• 0:17
  Speaker 2: dag bijpraten... over de worstelingen in Europa ten tijde van Poetin,
• 0:21
  Speaker 2: Xi en Trump. Ik ben Micha van der Toorn, Europa-verslaggever
• 0:24
  Speaker 2: bij BNR... en dit is de Make Europe Great Again
• 0:27
  Speaker 2: van 23 september 2026. Gisteren heeft Gert-Jan al een en
• 0:34
  Speaker 2: ander uitgelegd over de nieuwe sancties tegen Rusland. En waarom
• 0:38
  Speaker 2: het lastig was om die extra personen op de sanctielijst
• 0:41
  Speaker 2: te zetten. Heel kort, als je meer wil weten, luister
• 0:44
  Speaker 2: dan vooral naar de aflevering van gisteren. Frankrijk deed moeilijk
• 0:47
  Speaker 2: omdat ze oligarch Ousmanov van de sanctielijst wilde halen. Dat
• 0:52
  Speaker 2: leek te gaan lukken. Toen lag Letland opeens dwars. Gert-Jan
• 0:56
  Speaker 2: heeft beloofd dat we op deze plek een uitkomst zouden geven...
• 0:59
  Speaker 2: Belofte maakt schuld, dus hierbij. De lidstaten zijn het gisteren
• 1:02
  Speaker 2: op het nippertje eens geworden... over die nieuwe sancties. En
• 1:06
  Speaker 2: dat betekent dat maatregelen tegen zo'n 3000 Russische bedrijven... en
• 1:09
  Speaker 2: personen wordt verlengd. De deadline was om middernacht, maar ze
• 1:12
  Speaker 2: werden het einde middag eens... en de Russische oligarchen Usmanov
• 1:18
  Speaker 2: en Friedman... zijn wel van de sanctielijst gehaald. Zoals Frankrijk
• 1:23
  Speaker 2: onder andere dus wilde. Dat betekent dat Letland zijn blokkade
• 1:26
  Speaker 2: heeft laten vallen... Wat ze daarvoor terugkrijgen is niet helemaal duidelijk...
• 1:30
  Speaker 2: maar Letse media melden dat Gulbergs, de Letse premier... gepraat
• 1:34
  Speaker 2: heeft met Macron. In de Letse media zegt hij dat
• 1:37
  Speaker 2: Macron ermee heeft ingestemd... om met Letland onderhandelingen te starten
• 1:41
  Speaker 2: over toetreding... tot het Franse nucleaire afschrikkingsinitiatief... Forward Nuclear Deterrence Initiative...
• 1:48
  Speaker 2: en dat een Franse delegatie binnenkort in Letland zal aankomen...
• 1:51
  Speaker 2: om deze onderhandelingen te beginnen. Volgens de Letse premier heeft
• 1:54
  Speaker 2: Macron ook beloofd... om de Franse militaire aanwezigheid in Letland
• 1:57
  Speaker 2: te versterken... met name op het gebied van luchtverdediging. Dat
• 2:01
  Speaker 2: zou dan niet alleen de veiligheid van Letland... maar ook
• 2:03
  Speaker 2: die van de hele NAVO versterken. Een deal dus, ja
• 2:07
  Speaker 2: als het klopt... we moeten nog even kijken of we
• 2:09
  Speaker 2: dit nog verder bevestigd kunnen krijgen... maar verder belangrijk aan
• 2:13
  Speaker 2: deze sancties... is dat er afgesproken is dat voortaan nog
• 2:17
  Speaker 2: maar eens in de drie jaar... over het verlengen van
• 2:20
  Speaker 2: de sancties moet worden gestemd. Nu moet dat elk half jaar.
• 2:24
  Speaker 2: lijkt misschien handig, maar het is eigenlijk heel kwalijk... zegt
• 2:27
  Speaker 2: sanctierechtsexpert Helene Overdelinde.
• 2:30
  Speaker 1: Zoals gisteren is gebleken zijn de sancties nu voor drie
• 2:34
  Speaker 1: jaar verlengd... in plaats van wat normaal gebeurt voor zes maanden.
• 2:38
  Speaker 1: Dat lijkt heel gunstig, want dan hoeven de 27 lidstaten...
• 2:41
  Speaker 1: niet elke keer te beslissen verlengen of niet verlengen. Wie
• 2:46
  Speaker 1: gaat er eventueel van de lijst af? Zoals wat nu
• 2:48
  Speaker 1: een enorm issue is gebleken met een aantal personen... Dus
• 2:52
  Speaker 1: het lijkt heel gunstig, drie jaar verlenging, geen discussie meer.
• 2:56
  Speaker 1: Maar een hele grote keerzijde aan dit verhaal is... dat
• 2:58
  Speaker 1: de meeste gesanctioneerden bij het Hof van Justitie in Luxemburg...
• 3:03
  Speaker 1: procederen om van de lijst proberen af te komen. De
• 3:06
  Speaker 1: doorlooptijden van die procedure zijn extreem lang, kun je wel zeggen.
• 3:11
  Speaker 1: Na anderhalf jaar is er dan een zitting en na
• 3:14
  Speaker 1: twee jaar een uitspraak. En wat gebeurt er dan? Dat
• 3:17
  Speaker 1: hebben we al regelmatig gezien... dat er bijvoorbeeld een zitting
• 3:20
  Speaker 1: is in 2026 over een sanctieperiode 2024... en dan besluit
• 3:26
  Speaker 1: het Hof van Justitie... dat de criteria om een persoon
• 3:30
  Speaker 1: op de lijst te zetten... achteraf gezien onvoldoende bleken. Dus
• 3:34
  Speaker 1: dan wordt hij voor die periode van de sanctielijst afgehaald.
• 3:38
  Speaker 1: Maar dat is een piresoverwinning... want elke half jaar worden
• 3:41
  Speaker 1: die sancties verlengd. Dus als jij over 2024 met terugwerkende
• 3:45
  Speaker 1: kracht van de lijst wordt gehaald... dan is dat nu
• 3:48
  Speaker 1: al niet meer geldig... want de sancties zijn daarna alweer
• 3:51
  Speaker 1: een paar keer verlengd. Wat gaat er dan gebeuren als
• 3:54
  Speaker 1: de sancties nu voor drie jaar worden afgekondigd... en het
• 3:57
  Speaker 1: Hof van Justitie besluit... wanneer een gesanctioneerde dus daartegen in
• 4:02
  Speaker 1: beroep gaat... over de afkondiging van 2026... een zitting half 2027,
• 4:09
  Speaker 1: een oudspraak eind 2027... dan is die drie jaar nog
• 4:12
  Speaker 1: lang niet voorbij. Stel dat de gesanctioneerde dan zijn zaak wint...
• 4:17
  Speaker 1: dan gaat hij definitief van de sanctielijst af. En dat
• 4:19
  Speaker 1: is een heel groot verschil met zoals het nu werkte.
• 4:22
  Speaker 1: Nu was het altijd een piresoverwinning... omdat die sancties alweer
• 4:25
  Speaker 1: waren verlengd. Dus dat zou wel heel kwalijk zijn eigenlijk...
• 4:29
  Speaker 1: als het zover komt dat personen dan als ze winnen...
• 4:32
  Speaker 1: inderdaad van die sanctielijst afgaan. Dat betekent dat ze gewoon
• 4:35
  Speaker 1: weer hier zaken kunnen doen... Hun tegoeden worden ontdooid, ze
• 4:39
  Speaker 1: kunnen weer reizen. Dat geldt dus voor gesanctioneerde oligarchen, Duma-leden...
• 4:44
  Speaker 1: maar ook voor militaire bevelhebbers, officieren van justitie, rechters... al
• 4:50
  Speaker 1: die Russen die wij in de afgelopen 4,5 jaar op
• 4:53
  Speaker 1: de lijst hebben gezet. Dus ik ben heel benieuwd hoe
• 4:56
  Speaker 1: dit zich gaat ontwikkelen. Het lijkt dus heel mooi, die
• 4:59
  Speaker 1: drie jaar. Maar of dat in de praktijk ook zo is,
• 5:02
  Speaker 1: dat valt nog te bezien.
• 5:03
  Speaker 2: Dit zorgt er dus eigenlijk voor... als er dus dit
• 5:06
  Speaker 2: soort oligarchen van een sanctielijst worden gehaald... het veel moeilijker
• 5:10
  Speaker 2: is om ze weer erop terug te stoppen. Daarbij zei
• 5:14
  Speaker 2: ze wel dat Brussel altijd handig is... met het verzinnen
• 5:17
  Speaker 2: van geitenpaadjes. Dus misschien dat bijvoorbeeld de procedures weer langer
• 5:22
  Speaker 2: kunnen worden gemaakt... zodat het meer in lijn is met
• 5:24
  Speaker 2: die drie jaar die er nu staat voor de sancties. Nou,
• 5:27
  Speaker 2: dat gaan we allemaal zien. Tegen Your Active zegt de
• 5:30
  Speaker 2: letse premier nog... dat dit cherrypicken van sancties, wat is gebeurd,
• 5:34
  Speaker 2: gevaarlijk is... omdat we daarmee in Europa Rusland een beetje normaliseren.
• 5:44
  Speaker 2: Dan nog even een leestip uit het FD. Correspondent Eva
• 5:48
  Speaker 2: Ramelow heeft een stuk geschreven over wat Europa nou moet
• 5:53
  Speaker 2: zonder Macron. Hij geldt natuurlijk als kartrekker van Europa, zo
• 5:56
  Speaker 2: ziet hij zichzelf. Maar hij heeft ook veel gedaan en
• 5:59
  Speaker 2: natuurlijk de Coalition of the Willing bijvoorbeeld opgezet om Oekraïne
• 6:03
  Speaker 2: te steunen. Binnenkort zijn er verkiezingen in Frankrijk, zoals we weten. Nogmaals,
• 6:07
  Speaker 2: wat moeten we nou zonder Macron? Eva.
• 6:09
  Speaker 3: In eigen land heeft zo'n beetje iedereen een hekel aan Macron.
• 6:13
  Speaker 3: Maar in Europa heeft hij de afgelopen tien jaar de
• 6:15
  Speaker 3: kar getrokken. Hij kwam met economische en militaire soevereiniteit aanzetten.
• 6:21
  Speaker 3: Al heel vroeg in zijn presidentschap kwam hij met dat begrip.
• 6:24
  Speaker 3: Dat vond iedereen toen een beetje raar. Maar nu is
• 6:27
  Speaker 3: een groot deel van het Europese beleid gebaseerd op die
• 6:30
  Speaker 3: ambitie om onafhankelijk en autonoom te zijn. Hoe moet het
• 6:35
  Speaker 3: verder als Macron straks geen president van Frankrijk meer is?
• 6:40
  Speaker 3: Wie ook de nieuwe president wordt, die zal zich minder
• 6:43
  Speaker 3: met Europa en meer met het eigen land gaan bezighouden.
• 6:46
  Speaker 3: Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is heel ervaren, maar die
• 6:50
  Speaker 3: moet ook de regeringsleiders meetrekken. Onder die leiders, de Europese Raad,
• 6:54
  Speaker 3: lijkt vooralsnog niet echt een opvolger voor Macron te zijn.
• 6:58
  Speaker 3: Macron houdt zich nu al een beetje buiten de dossiers...
• 7:01
  Speaker 3: die hij niet kan afmaken. Volgende maand wordt er weer
• 7:05
  Speaker 3: onderhandeld met China. Er moet onderhandeld worden over een meerjarige
• 7:09
  Speaker 3: Europese begroting. Dat zijn allemaal grote, gevoelige thema's... waar Macron
• 7:14
  Speaker 3: zich naar verwachting niet heel erg mee zal bemoeien. Dus
• 7:17
  Speaker 3: het wordt interessant om te zien hoe dat gaat
• 7:21
  Speaker 3: De
• 7:21
  Speaker 2: link naar haar analyse die afgelopen maandag is verschenen in
• 7:24
  Speaker 2: het FD... zal ik linken in de show notes. Dan
• 7:31
  Speaker 2: nog wat korte Europese nieuwtjes. Ten eerste Hongarije is goed bezig.
• 7:35
  Speaker 2: De Europese Commissie wil 4,2 miljard euro aan bevroren EU-gelden vrijgeven...
• 7:40
  Speaker 2: vanwege de verbetering van de rechtsstaat. Het gaat om geld
• 7:44
  Speaker 2: uit het EU-cohesiefonds. Dat is in 2022 bevroren omdat Hongarije
• 7:49
  Speaker 2: onder Orbán... de rechtsstaat te erg liet afbrokkelen. Inmiddels is
• 7:54
  Speaker 2: daar volgens von der Leyen verbetering in gekomen... en gaan
• 7:58
  Speaker 2: ze dus kijken of die 4,2 miljard weer terug kunnen.
• 8:01
  Speaker 2: En ook stelt de commissie voor Erasmus Plus en Horizon Europe...
• 8:05
  Speaker 2: weer volledig open te stellen voor Hongaarse studenten en onderzoekers.
• 8:09
  Speaker 2: Dus dat is goed nieuws voor die onderzoekers en studenten.
• 8:15
  Speaker 2: Dan een onderzoekje van Politico. Ze hebben een peiling gedaan
• 8:18
  Speaker 2: onder Europeanen... en trouwens ook niet-Europeanen over de angst voor AI...
• 8:23
  Speaker 2: Recent sloegen wat belangrijke figuren in Silicon Valley alarm... over
• 8:26
  Speaker 2: wat AI binnenkort allemaal kan, dat de ontwikkeling te snel gaat.
• 8:30
  Speaker 2: Wat vinden Europeanen? Nou... Laten we eens kijken naar de
• 8:33
  Speaker 2: resultaten van die peiling. Is gedaan door Public First onder
• 8:37
  Speaker 2: ruim 12.000 mensen in de VS, Canada, het VK, Frankrijk,
• 8:41
  Speaker 2: Spanje en Duitsland. En die laat zien dat de zorgen
• 8:44
  Speaker 2: over AI sterk zijn toegenomen. Bijna de helft van de
• 8:48
  Speaker 2: ondervraagden in elk land vindt dat AI voorlopig goed genoeg is.
• 8:52
  Speaker 2: En wil daarom een pauze in verdere ontwikkeling om risico's
• 8:55
  Speaker 2: te beperken. Dat varieert van 45% in Duitsland tot 51%
• 8:59
  Speaker 2: in het VK. Dus overal ongeveer de helft van de mensen.
• 9:04
  Speaker 2: Slechts 30 tot 40 procent kiest voor verdere ontwikkeling om
• 9:08
  Speaker 2: mogelijke grote voordelen te realiseren. In alle zes landen denkt
• 9:13
  Speaker 2: meer dan de helft dat er minstens een matig risico
• 9:15
  Speaker 2: bestaat dat AI uiteindelijk de mensheid kan vernietigen. In de VS, Frankrijk,
• 9:20
  Speaker 2: het VK en Canada loopt dat aandeel op tot bijna
• 9:22
  Speaker 2: twee derde. Veel mensen vinden dat het acceptabel is dat
• 9:27
  Speaker 2: hun land achterloopt op andere landen met AI als dat
• 9:30
  Speaker 2: voor meer veiligheid en verantwoordelijkheid zorgt. In Canada en het
• 9:34
  Speaker 2: VK kiest 53% van de ondervraagden daarvoor. Tegelijkertijd wijzen critici
• 9:39
  Speaker 2: er ook op dat veel mensen nog weinig praktische ervaring
• 9:42
  Speaker 2: met AI hebben. In bijna alle landen had minstens een
• 9:45
  Speaker 2: derde AI zelden of nooit gebruikt. En hun argument is
• 9:50
  Speaker 2: dat angst voor toekomstige schade sneller groeit dan ervaring met
• 9:54
  Speaker 2: de voordelen die het kan hebben. Interessant dus, ik ben
• 9:57
  Speaker 2: benieuwd wat de uitkomsten in Nederland zouden zijn. Daarnaast is
• 10:01
  Speaker 2: er natuurlijk ook een discussie in Europa dat er meer Europese...
• 10:06
  Speaker 2: alternatieven moeten komen voor AI. De waarschuwingen waar ik het
• 10:10
  Speaker 2: eerder over had kwamen uit Silicon Valley, uit Amerika. Daar
• 10:13
  Speaker 2: komt veruit de meeste AI ook vandaan. Dus misschien zouden
• 10:17
  Speaker 2: Europeanen er wel iets anders tegenaan kijken als die AI-platforms
• 10:21
  Speaker 2: Europees waren. Maar goed, we weten allemaal dat dat nogal
• 10:24
  Speaker 2: moeilijk is. De Europese Commissie is daar heel hard mee bezig.
• 10:30
  Speaker 2: Dit was hem voor vandaag. De Make Europe Great Again
• 10:32
  Speaker 2: van 23 september 2026. Bedankt voor het luisteren. Vind je
• 10:38
  Speaker 2: ons leuk, abonneer je dan. Je weet ons te vinden.
• 10:40
  Speaker 2: Bijvoorbeeld in de BNR-app. Morgen zijn we er weer. En
• 10:43
  Speaker 2: vrijdag zijn we er met een extra lange uitzending... over
• 10:46
  Speaker 2: de ontmoeting tussen Trump en Xi. En natuurlijk wat Europa
• 10:49
  Speaker 2: daar dan mee moet. Tot dan.