Latest / Stüdyo recap / Meclis’te hesap kitap zamanı

Transcript

Meclis’te hesap kitap zamanı · Stüdyo recap

• 0:06
  SPEAKER_00: Stüdyo Recap'tan merhaba, Türkiye Büyük Millet Meclisindeyiz.
• 0:09
  SPEAKER_00: Bütçeyi konuşacağız.
• 0:10
  SPEAKER_00: Çünkü bütçe başlıyor.
• 0:11
  Bütçe başlıyor ama kimilerine göre bütçe görüşmeleri,
• 0:14
  kimine göre bütçe maratonu başlıyor.
• 0:16
  SPEAKER_00: Böyle kısaltmalar var.
• 0:17
  SPEAKER_00: Biz böyle kısaltsak da bu aslında bir kanun teklifi.
• 0:20
  SPEAKER_00: 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi.
• 0:24
  SPEAKER_00: Her kanun teklifi gibi bütçede önce ilgili komisyona gelecek.
• 0:27
  SPEAKER_00: Bütçe için ilgili komisyon plan ve bütçe komisyonu.
• 0:30
  Plan ve bütçe komisyonuna her bakanlık tek tek gelerek 2026
• 0:35
  yılının harcama
• 0:36
  SPEAKER_00: planlamalarını aktaracaklar.
• 0:37
  SPEAKER_00: Yani nereye ne kadar para harcayacaklarını anlatacak bakanlıklar.
• 0:41
  SPEAKER_00: Muhalefet partileri de bu harcama kalemlerine odaklanacak,
• 0:45
  SPEAKER_00: iktidarın bu kalemlerindeki,
• 0:46
  bakanlıkların bu kalemlerindeki açıkları yakalamaya çalışacak
• 0:50
  ve bu açıkların
• 0:50
  SPEAKER_00: üzerine gidecek.
• 0:51
  SPEAKER_00: Tabii siyaseten tartışmalar da olacak.
• 0:54
  Yani aslında bütçe görüşmeleri meclis için hesap kitap zamanı
• 0:58
  diyebiliriz.
• 0:59
  SPEAKER_00: Neden çok önemli bütçe görüşmeleri?
• 1:01
  SPEAKER_00: Meclisin en önemli faaliyeti, en önemli yasama faaliyeti diyebiliriz.
• 1:04
  SPEAKER_00: Çünkü
• 1:05
  SPEAKER_00: Bütçe görüşmeleri hem halkın,
• 1:07
  kamunun parasının nereye harcanacağının hesabının verildiği yer
• 1:10
  hem de muhalefetle
• 1:12
  SPEAKER_00: iktidarın yan yana gelebildiği neredeyse tek yer.
• 1:15
  SPEAKER_00: Özellikle Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişten sonra böyle oldu.
• 1:18
  SPEAKER_00: Dolayısıyla muhalefet çok fazla önemsiyor çünkü
• 1:21
  SPEAKER_00: İktidara,
• 1:22
  siyasi iktidara yani yürütme organına hesap sorabildiği tek yer
• 1:26
  bütçe görüşmeleri
• 1:27
  SPEAKER_00: ve plan bütçe komisyon salonu.
• 1:29
  SPEAKER_00: Tabii ki bu sebeple sadece bütçesel bir hesap sorma süreci yaşanmıyor.
• 1:34
  SPEAKER_00: Aynı zamanda siyaseten de bir hesaplaşma yerine dönüşebiliyor plan bütçe
• 1:37
  SPEAKER_00: komisyonundaki bu görüşmeler.
• 1:39
  Tabii ki bir başka önemi aslında belki de en önemli kısmı da
• 1:42
  halkın bütçe hakkının
• 1:43
  SPEAKER_00: savunulduğu,
• 1:44
  SPEAKER_00: konuşulduğu,
• 1:45
  SPEAKER_00: tartışıldığı yer olması.
• 1:47
  Çünkü aslında siyasi iktidarın bütçedeki önceliklerinin de
• 1:50
  ortaya konulduğu bir
• 1:51
  SPEAKER_00: kanun teklifi,
• 1:52
  SPEAKER_00: bütçe kanun teklifi.
• 1:53
  SPEAKER_00: Örneğin savunma mı,
• 1:55
  SPEAKER_00: milli eğitim mi,
• 1:55
  SPEAKER_00: savunma mı,
• 1:56
  SPEAKER_00: sağlık mı,
• 1:57
  SPEAKER_00: savunma mı,
• 1:58
  SPEAKER_00: itibar mı,
• 1:59
  SPEAKER_00: itibar mı,
• 1:59
  SPEAKER_00: milli eğitim mi,
• 2:00
  SPEAKER_00: hangi kalemlere öncelik verileceği işte bu görüşmelerde netleşmiş,
• 2:04
  SPEAKER_00: açığa çıkmış olacak.
• 2:05
  Kamunun parasının nereye harcandığının belgesi masaya
• 2:09
  yatırılacak bu görüşmelerde.
• 2:11
  Yani aslında muhalefetin iktidar üzerindeki en önemli denetim
• 2:15
  mekanizması bütçe görüşmeleri.
• 2:17
  Ama Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden sonra bu denetim
• 2:20
  yetkisinin azaldığı
• 2:21
  SPEAKER_00: yorumu özellikle muhalefet tarafından sık sık yazılıyor.
• 2:24
  Yani muhalefet şunu söylüyor aslında sembolik hale geldi bütçe
• 2:27
  görüşmeleri çünkü
• 2:29
  iktidarın sandalye sayısı muhalefetin herhangi bir değişiklik
• 2:32
  yapmasına olanak
• 2:33
  SPEAKER_00: sağlamayacak kadar çok.
• 2:35
  Bir eleştiri de şu Cumhurbaşkanı'nın bütçe görüşmelerinde
• 2:38
  mecliste olmaması yani
• 2:39
  SPEAKER_00: yürütmenin başı olan kişi
• 2:41
  SPEAKER_00: kendi bütçesini, kendi iktidarın bütçesini savunmaya gelmiyor.
• 2:44
  SPEAKER_00: Dolayısıyla bu hesap sorma mekanizması bir anlamıyla eksik kalıyor.
• 2:49
  SPEAKER_00: Peki nasıl bir süreç işliyor?
• 2:50
  SPEAKER_00: Biraz da bundan bahsedelim.
• 2:51
  SPEAKER_00: Ekim ayında meclise sonuldu bütçe teklifi.
• 2:55
  SPEAKER_00: 30 Ekim'den 28 Kasım'a kadar olan bir aylık,
• 2:58
  SPEAKER_00: yaklaşık bir aylık süreçte komisyonda ele alınacak bütçe kanun teklifi.
• 3:02
  17 bakanlık ve 95 kurum ile Cumhurbaşkanlığı,
• 3:06
  Meclis Başkanlığı gibi özel kurumların
• 3:08
  SPEAKER_00: Bütçeleri görüşülecek.
• 3:09
  Ve öyle bakanlıklar ve kurumlar var ki medyanın da muhalefetin
• 3:13
  de ilgisinin
• 3:14
  SPEAKER_00: üzerinde olduğu bazı özel kurumlar var.
• 3:16
  SPEAKER_00: Örneğin Milli Eğitim Bakanlığı.
• 3:17
  Nasıl bir milli eğitim sisteminin hayata geçirilmek istendiği
• 3:21
  de tartışılacak.
• 3:22
  SPEAKER_00: Milli eğitim harcamaları da tartışılacak kalem kalem.
• 3:24
  Ya da Adalet Bakanlığı bütçe görüşmelerinde hem Adalet
• 3:27
  Bakanlığı'nın bütçesi ele
• 3:28
  alınacak hem de örneğin Cumhuriyet Hak Partisi etrafında devam
• 3:32
  eden yargısal
• 3:33
  SPEAKER_00: süreçler de sorulacak muhalefet partileri ve CHP tarafından.
• 3:37
  SPEAKER_00: ya da devam eden süreç kapsamında hazırlanan,
• 3:39
  SPEAKER_00: hazırlanması planlanan yasa da bu bakanlığın konusu olacak.
• 3:42
  SPEAKER_00: Gene Milli Savunma Bakanlığı,
• 3:44
  Dışişleri Bakanlığı gibi bakanlıklar da muhalefetin yoğun
• 3:48
  ilgiyle takip ederek
• 3:49
  SPEAKER_00: ilgili bakanlara sorular yönelteceği bakanlıklar olacak.
• 3:52
  Ve her bütçede olduğu gibi Cumhurbaşkanlığı ve Diyanet İşleri
• 3:55
  Başkanlığı'nın
• 3:56
  SPEAKER_00: bütçeleri de muhalefetin özel olarak mercek tuttuğu kurumlar olacak.
• 4:01
  Peki muhalefet madem sembolik hale geldi neden hala bu kadar
• 4:04
  önemsiyor burayı?
• 4:05
  SPEAKER_00: Çünkü sözlerini kayda geçirmek istiyorlar.
• 4:07
  O yüzden de bütçe görüşmeleri muhalefetin olduğu kadar medyanın
• 4:11
  da oda alacak.
• 4:12
  SPEAKER_00: Bu bütçe görüşmelerinin plan bütçe aşaması bir ay sonunda bittiği zaman
• 4:16
  Yani 28 Kasım'da en son olarak Cumhurbaşkanlığının da bütçesi
• 4:20
  görüşüldüğü zaman
• 4:21
  verilecek kısa bir aranın ardından genel kurula sevk edilecek
• 4:24
  ve yaklaşık 10 günde
• 4:25
  SPEAKER_00: genel kurulda bütçenin oylamaları yapılacak.
• 4:28
  SPEAKER_00: Tüm bu süreçte de stüdyo RECAP olarak takipte olacağız.