Latest / Comprehensible Tagalog Podcast / #285 - Importansya Ng Mga Wetlands Sa Pilipinas
Transcript
- 0:07Hello kumusta ako si miguel ng comprehensible tagalog podcast
- 0:12at ngayong araw pag uusapan natin yung isang bagay na
- 0:17mahalaga sa buong mundo lalo na sa pilipinas at madami tayo nito
- 0:22madaming benepisyo to sa bansa natin at sa mundo natin.
- 0:27Ito yung mga wetlands oo wetlands siguro nasa isip niyo.
- 0:33Nakakainip naman bakit ganito yung tema baka nakakainip o.
- 0:39Hindi interesante pero ipapakita ko sa inyo ikukwento ko sa inyo
- 0:43bakit interesante bakit mahalaga itong temang to lalo na sa bansa
- 0:48natin na apektado ng madaming bagyo.
- 0:52Madaming baha at yung pagbabago ng klima.
- 0:57So ano ba yung wetlands? Simple lang yung wetlands, yung
- 1:01transition zone ng terrestrial ecosystem at yung aquatic
- 1:06system. So nasa gitna sya ng lupa at.
- 1:12Aquatic na system so may tatlong bagay sa wetlands una yung tubig
- 1:19na malapit dun sa sa surface niya.
- 1:22Isa pa yung lupa yung water log soils na tinatawag na hydroxy
- 1:27oils. At isa pa huli yung mga
- 1:31vegitation na na naka adopt dun sa basang kondisyon na tinatawag
- 1:37na hydro fights so ulit. Tatlong bagay meron sa mga
- 1:42wetlands. Una yung tubig dun sa mismong
- 1:45wetland o malapit sa surface niya.
- 1:48Isa pa yung lupa yung hydroxy oils at yung vegitation yung
- 1:51hydro fights tapos yung mga wetlands, meron ding iba't ibang
- 1:55klase sa buong mundo so meron yung mga marshes, mga swamps,
- 2:00mga bugs, mga fens, so yung mga classification na yon base lang
- 2:05sa iba't ibang vegetation. Anong klase ng vegitation yung
- 2:09nandon? Gaano katagal nag stay yung
- 2:13tubig at ano yung parang mga characteristic ng lupa?
- 2:18Gaano ka saturated ganun? So sa pilipinas madaming
- 2:22mangrove forests so yun yung swamp so yung category ng
- 2:27wetlands ng mango forest yung tinatawag na swamps so marami
- 2:32rin sa pilipinas mga marshes so sa mga bansa sa tropics yun yung
- 2:38dalawang parang wetlands na kadalasan nakikita mga swamps at
- 2:42marshes sabi ng mga ibang siyentipiko yung wetlands daw
- 2:47parang isang. Biological supermarket kasi
- 2:51gumagawa sila ng organic na material, yung tinatawag the
- 2:56treaties na merong benepisyo sa madaming food webs.
- 3:02So pwedeng iba't ibang hayop ibat ibang halaman o iba't ibang
- 3:06species. Nagbibigay sila ng nutrients.
- 3:10Halimbawa, yung mga insekto, mga shellfish, mga isda, may
- 3:14benepisyo, yung the theaters sa kanila, isa pang bagay, isa pang
- 3:19benepisyo, yung carbon sequestration capacity, malaking
- 3:23usapan to ngayon dahil sa. Pag init ng mundo di ba?
- 3:28So yung mga wetlands yung pinaka.
- 3:31Isa sa pinaka epektibong carbon sink sa planeta so nakakatulong
- 3:36yung mga wetlands na pababain yung lebel ng carbon dioxide na
- 3:44nagdudulot ng mabilis na pag init ng mundo.
- 3:47Di ba? Isang halimbawa yung peatlands?
- 3:50So yung peatlands isang klase ng um wetland at tatlong porsyento
- 3:56lang yung peatlands sa mundo sa surface ng mundo pero one third
- 4:02ng carbon ng mundo nasa peatlands so tatlong porsyento
- 4:07lang yung surface land surface. Pero one third yung carbon sa
- 4:12peat lance so ganun kagaling bilang carbon sink yung mga
- 4:16wetlands. Isang halimbawa sa pilipinas
- 4:19yung campugan peat swamp forest sa agusan del sur meron siyang
- 4:25twenty three million tons ng carbon.
- 4:27So sabi sa isang research, yun yung pinakamataas.
- 4:31Na parang carbon sink sa pilipinas.
- 4:34So pag usapan pa natin yung bansa natin pilipinas kasi di ba
- 4:39madaming isla pitong libo lampas pitong libo yung isla natin.
- 4:43At lampas animnapung porsyento ng populasyon nakatira sa
- 4:49coastal areas so malapit sa tubig.
- 4:52So yung. Relasyon ng lupa at tubig
- 4:56mahalaga sa madaming tao at maraming iba't ibang klase ng
- 5:01wetlands sa pilipinas, sabi sa isang research dalawampu't
- 5:06dalawa. So madami yun talagang
- 5:09biodiverse, di ba? Yung mga wetlands na importante
- 5:13sa bansa? Halimbawa, yung olango island
- 5:16wildlife sanctuary sa cebu, agusan marsh wildlife santuary
- 5:20sa agusan del sur las pinas, paranaque, wetland park sa metro
- 5:25manila, del carmen mangrove reserve sa siargao island at iba
- 5:30pa ngayon, pag usapan natin. Mas spesipiko yung mga
- 5:33mangroves. Sabi nila yung mga mangroves daw
- 5:36parang gubat ng dagat gubat ng dagat.
- 5:41Ito yung mga puno na makikita niyo meron silang mga ugat na
- 5:46naka. Babad sa tubig pero nakaangat
- 5:50din sa taas ng tubig para kumuha ng hangin.
- 5:55So yung adaptation nila na nasa tubig sila pero may parte din ng
- 5:59ugat na nakaangat at pwedeng makakuha ng hangin at yung
- 6:04pilipinas yung isa sa mga pinaka biodiverse in terms ng mangoes
- 6:11kalahati daw ng porsyento ng mangoes species makikita sa
- 6:15pilipinas pero malaking numero ng mga bank of force na to
- 6:22nawawala na simula nineteen twenty.
- 6:25Nabawasan daw yung yung mangrove forest.
- 6:28Yung ektarya ng seventy five percent.
- 6:31So ganun kalaki yung nabawasan o yung nabawas sa gubat ng
- 6:37mangrove? Malaking dahilan dito yung
- 6:40pagputol ng mga mango forest. Yung different station parang sa
- 6:46indonesia ganun din ah indonesia yung may pinakamalaking mangrove
- 6:51area sa buong mundo pero nababawasan din yung mangle sila
- 6:55dahil sa shrimp farming at yung pagde develop ng lugar so
- 7:00pinuputol din yung mga mangroves.
- 7:03Pareho sa brazil sa australia sa nigeria ganon din pero sa
- 7:08pilipinas kapag nawawala yung mga mangoes mas nagiging
- 7:12vulnerable yung mga tao na nasa coastal areas kasi isang line of
- 7:18defense din yung mga mangoes para sa mga taong yun para sa
- 7:23baha erosion, storm surge so ulit sa pilipinas halos
- 7:29dalawampung bagyo yung dumadaan kada taon kapag nag landfall
- 7:33yung bagyo nagkakaroon ng storm surge yung storm surge yung
- 7:39tubig na. Galing sa dagat na parang
- 7:43tinutulak ng hangin. So pwedeng mataas yung storm
- 7:47surge pwedeng tatlo apat limang metro ang taas at pag umabot
- 7:53yung tubig na yun sa sa lupa magkakaroon ng mga baha.
- 7:59So yung mga mangoes physically hinaharangan nila yung yung wave
- 8:04energy na to so mas humihina mas bumababa nababawasan yung storm
- 8:10surge so bukod sa pagiging parang pisikal na barriers sa
- 8:14storm surge yung mangroves tumutulong din sa coastal.
- 8:18Devotion kasi yung mga ugat ng mangoes parang pinagdidikit
- 8:23dikit nya yung lupa at yung sediment so mas nagiging okay
- 8:30yung coastline mas nagiging intact yung coastline.
- 8:33Syempre importante yun kasi pilipinas yung isa sa mga
- 8:38pinakamabilis na pagtaas ng lebel ng tubig at isa pang
- 8:43kahalagahan ng mangoes yung pagiging habit at ng mga marine
- 8:48species. Halimbawa yung isda mga crabs,
- 8:51prawns, mollusks zone, nakatira sila dun sa.
- 8:56Ang sheltered nutrient rich na environment ng mangrove forests
- 9:01kasi yung mga ugat parang pinoprotektahan sila sa mga
- 9:05predator. Tapos yun nga yung death rates
- 9:09kinakain nila o parte ng nutrition.
- 9:11Yun nga ng mga isda mga shellfish.
- 9:13So sa madaling salita yung mangroves tumutulong na pakainin
- 9:19tayo. Pakainin tayo ng mga alimango,
- 9:23mga isda at iba iba pang shellfish at isa pa yung blue
- 9:30carbon sa isa pang benepisyo ng mangrove forests.
- 9:33So yung blue carbon lang yun yung mga carbon na nasa coastal
- 9:39o marine ecosystem tulad ng mangoes at yung carbon.
- 9:43Nasa biomass ng puno halimbawa nasa trunk nasa branches nasa
- 9:48ugat at hindi lang yun pati yung mga lupa yung water logs soil na
- 9:53nasa ilalim ng mangrove. Meron ding ah organic carbon.
- 9:58At kung titingnan natin yung economic na epekto ng.
- 10:03Ito ng pagiging carbon sink, pwede nating tingnan yung
- 10:07konsepto ng carbon credits kasi meron ng carbon market.
- 10:11So pwedeng ibenta yung mga nasisi koester ng carbon ng mga
- 10:18mangroves sa susunod. Mas pag uusapan natin yung
- 10:21carbon market, carbon credits at yung importansya ng wetlands at
- 10:26mga gubat. Pero yun lang yung parang
- 10:31simpleng explanation ng importansya ng mga.
- 10:36Wetlands lalo na yung mga mangroves sa pilipinas.
- 10:40Proteksyon sa storm surge sa erosion.
- 10:45Tumutulong sa pagkain ng mga tao, carbon sequestration at iba
- 10:50pang mga benepisyo tulad ng water filtration at yung tourism
- 10:56na value. So malaki talaga yung mga
- 11:00benepisyo. Madaming benepisyo yung mga
- 11:02wetlands sa pilipinas. So yun lang yung episode natin
- 11:05ngayon tungkol sa wetlands. Salamat sa pakikinig nyo.
- 11:09Marami pang impormasyon tungkol dito, pwede kayong mag research
- 11:13merong transcript nung kailangan nyo at meron tayong page ron
- 11:17kung gusto niyo suportahan ng podcast, maraming maraming
- 11:20salamat at paalam.