Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: 'Zestien bruggen zouden kunnen instorten zonder dat deze bruggen vooraf een waarschuwing geven'
Transcript
- 0:12Speaker 1: Super spannend is het vandaag. Dit is het nieuws om
- 0:14Speaker 1: uit thuis te komen. Goed dat je luistert. Was het
- 0:17Speaker 1: een hack of een lek? Hoe je het ook noemt,
- 0:19Speaker 1: de gegevens van bijna alle Denen liggen op straat... nu
- 0:21Speaker 1: iemand zijn toegang heeft verschaft tot het bevolkingsregister. Hoe moet
- 0:25Speaker 1: de overheid zich tegen zoiets wapenen? De sociaaldemocratische premier van Spanje, Sánchez,
- 0:30Speaker 1: heeft te midden van protesten tegen het huurbeleid vervroegde verkiezingen uitgeschreven.
- 0:35Speaker 1: Gokt hij dat die kiezers zijn oplossing voor de crisis
- 0:39Speaker 1: kan laten kiezen? Het kabinet roept scholen op om mobieltjes
- 0:43Speaker 1: helemaal te verbieden, ook in de pauzes. Maar heeft dat zin?
- 0:46Speaker 1: Zometeen hebben we een verrassend antwoord van een gedragswetenschapper. Maar
- 0:49Speaker 1: we beginnen met mogelijk onveilige bruggen in Nederland.
- 0:53Speaker 2: Ja, want minimaal 16 bruggen in Nederland zouden kunnen instorten...
- 0:57Speaker 2: zonder dat ze vooraf daarvoor waarschuwen. Bijvoorbeeld in de vorm
- 1:00Speaker 2: van scheuren in het materiaal. Dat heeft te maken met
- 1:02Speaker 2: het staal dat is gebruikt in de constructies. Dat meldt
- 1:05Speaker 2: platform Follow the Money. Het ministerie van Infrastructuur is op
- 1:09Speaker 2: de hoogte... maar niet alle geadviseerde maatregelen worden genomen. Tim
- 1:13Speaker 2: Verlaan is van Follow the Money en bij ons, Hatim. Hoi. Welkom. Ja,
- 1:18Speaker 2: dat klinkt heel erg heftig. Is het ook zo alarmerend?
- 1:23Speaker 3: Nee, zo arlemerend is het niet. Die bruggen zijn al
- 1:26Speaker 3: 70 jaar oud. Die gaan niet met z'n allen omvallen morgen.
- 1:30Speaker 3: Dus er is geen reden voor paniek in die zin.
- 1:32Speaker 3: Het is alleen wel zo dat het beheer van deze bruggen...
- 1:35Speaker 3: al heel lang gebaseerd is op het waarschuwend vermogen. Namelijk
- 1:39Speaker 3: het idee dat de brug waarschuwt voordat die instort.
- 1:42Speaker 4: Dat
- 1:42Speaker 3: eerst scheuren komen in het wegdek, dat die een beetje doorzakt.
- 1:47Speaker 3: En in 2024 stortte een brug in Dresden in Duitsland.
- 1:50Speaker 3: En daar concludeerde de... Duitse ingenieurs na afloop... dat die
- 1:55Speaker 3: beproefd was met alle regels der techniek... en dat die
- 1:58Speaker 3: ondanks zonder voorwaarschuwing was ingestort. Dat was het teken dat
- 2:02Speaker 3: Rijkswaterstaat ook dacht... dan moeten wij opnieuw naar die bruggen
- 2:05Speaker 3: gaan kijken
- 2:06Speaker 2: Dus eigenlijk geloofden wij dat bruggen waarschuwen... voordat ze gaan instorten.
- 2:10Speaker 2: Maar dat doen ze dus eigenlijk helemaal niet. De
- 2:12Speaker 3: meeste bruggen doen dat wel. Vrijwel alle bruggen doen dat hopelijk.
- 2:17Speaker 3: Maar bruggen met dit defect... daar schrijft Rijkswaterstaat zelf over...
- 2:21Speaker 3: in interne memo's, dat die zonder voorwaarschuwing kunnen instorten. Dus
- 2:25Speaker 3: bij deze specifieke bruggen is dat een gevaar.
- 2:27Speaker 2: Ja, en kunnen we die bruggen herkennen? Niet als we
- 2:29Speaker 2: er overheen rijden, maar ik bedoel
- 2:32Speaker 2: wat kenmerkt dit soort bruggen?
- 2:34Speaker 3: Nou ja, ze hebben dus gebruik gemaakt van voorspanstaal. Dat
- 2:36Speaker 3: kan je aan de buitenkant niet echt zien. Voorspanstaal? Ja
- 2:39Speaker 3: technische term. Het idee is een beetje dat je staaldraden
- 2:43Speaker 3: onder spanning brengt. En dan dat je ze in beton brengt,
- 2:46Speaker 3: het beton laat uitharden en dan het staal loslaat. En
- 2:48Speaker 3: dan trekt dat staal als het ware als een soort
- 2:50Speaker 3: elastiekje dat beton in elkaar. Daardoor wordt het sterker en
- 2:53Speaker 3: kan je een brug goedkoper en dunner en
- 2:55Speaker 4: sneller
- 2:56Speaker 3: bouwen. En dat staal dat ervoor gebruikt werd in de
- 3:00Speaker 3: jaren 50 tot 70... Dat werd allemaal gemaakt in Duitsland.
- 3:05Speaker 3: En daar zijn we op een gegeven moment achtergekomen dat
- 3:06Speaker 3: dat ontvankelijk is voor waterstofverbrossing. Kleine moleculen die in het
- 3:11Speaker 3: staal komen. Daardoor wordt het bros een beetje alsof je
- 3:13Speaker 3: een elastiekje heel lang in de zon laat liggen. Dan
- 3:16Speaker 3: kan
- 3:16Speaker 2: het
- 3:16Speaker 3: gaan korrelig inderdaad. Nou stel je dat een beetje voor.
- 3:20Speaker 3: En dat kan dus gebeuren bij dit type staal dat
- 3:22Speaker 3: in deze bruggen zit.
- 3:23Speaker 2: En om welke bruggen gaat het? Zestien?
- 3:26Speaker 3: Ja, het gaat om 16 bruggen. Ik kan er een
- 3:28Speaker 3: paar opnoemen. Ik denk niet dat het mens iets zegt. Kadettenkamp, Kleinpolder, Plein, Stenenhoek.
- 3:35Speaker 3: Dat is een leuke trouwens. De Stenenhoek is het viaduct
- 3:37Speaker 3: een paar honderd meter voor de Merwedebrug. Dus daar is
- 3:39Speaker 3: heel veel om te doen. Mensen met een brugfobie die
- 3:42Speaker 3: zeggen waarschijnlijk nu hun schietgebedje voor de Merwedebrug. Maar die
- 3:46Speaker 3: moeten eigenlijk een paar honderd meter eerder beginnen. Want dan
- 3:48Speaker 3: rijden ze over de Stenenhoek. En die bevat dus dat
- 3:52Speaker 3: type staal.
- 3:53Speaker 2: Nou zeg jij, Rijkswaterstaat heeft onderzoek gedaan... na de ramp
- 3:57Speaker 2: of de ineenstorting van die brug in Duitsland
- 4:00Speaker 2: En toen
- 4:01Speaker 3: En toen hebben ze een interne adviesmemo gestuurd. Naar hun top,
- 4:05Speaker 3: zeg maar. En daarin stond dat deze bruggen zo snel
- 4:07Speaker 3: mogelijk vervangen moesten worden. En ze hebben ook gevraagd aan TNO,
- 4:11Speaker 3: TU Delft en TU Eindhoven... om een second opinion te schrijven...
- 4:14Speaker 3: En Rijkswaterstaat zei zelf al in die interne memo... dat
- 4:18Speaker 3: ze niet konden garanderen dat het constructief veilig was. Ze
- 4:21Speaker 3: wilden ook niet zeggen dat het constructief onveilig was. En
- 4:23Speaker 3: de second opinion zei... jullie moeten vijf maatregelen treffen. En
- 4:28Speaker 3: zonder dat jullie vijf maatregelen treffen... is de veiligheid niet gewaarborgd.
- 4:32Speaker 3: En kun je niks zeggen over het wel of niet
- 4:34Speaker 3: veilig zijn van de bruggen
- 4:36Speaker 2: Dus sowieso onderzoeken.
- 4:37Speaker 3: En
- 4:38Speaker 2: wat is er toen gebeurd?
- 4:39Speaker 3: Het allereerste wat er gebeurde is dat de minister... zonder
- 4:43Speaker 3: dat die vijf maatregelen genomen waren... concludeerde dat de bruggen
- 4:46Speaker 3: veilig waren. En vervolgens beloofde om die maatregelen uit te
- 4:50Speaker 3: gaan voeren. We zijn nu anderhalf jaar verder. Dit was
- 4:53Speaker 3: 1 april 2025. En ik heb opgevraagd bij die toen
- 4:58Speaker 3: nog dertien bruggen... wat er nou is gebeurd. En toen
- 5:01Speaker 3: kreeg ik antwoord. En toen was het eerste antwoord... nou,
- 5:02Speaker 3: we hebben er nog drie gevonden. Dat is sowieso al saillant.
- 5:05Speaker 3: Daar ga ik sowieso iets dieper op in, wellicht... En
- 5:09Speaker 3: daar kwam uit dat er verschillende delen van die maatregelen
- 5:12Speaker 3: niet zijn getroffen. Bijvoorbeeld, ieder half jaar moet iedere brug
- 5:15Speaker 3: geïnspecteerd worden. Nou, bij de helft van die bruggen is
- 5:18Speaker 3: zo'n inspectie het afgelopen half jaar niet gebeurd. Bij drie
- 5:20Speaker 3: van die bruggen is het al jaren niet gebeurd. Een
- 5:24Speaker 3: ander ding is dat ze... rekenkundig herberekend moest worden. Een
- 5:27Speaker 3: soort risicoanalyse moest worden gemaakt. En daarvan zegt Rijkswaterstaat nu...
- 5:31Speaker 3: dat doen we niet, want die methode is niet meer betrouwbaar.
- 5:34Speaker 3: En die methode hebben ze... dat hebben wij overgenomen van
- 5:37Speaker 3: de Duitsers. En dat doen de Duitsers ook al niet meer.
- 5:39Speaker 1: Maar is er nou helemaal geen manier... waarop je wel
- 5:42Speaker 1: een voorspelling kunt doen... over wanneer die brug het niet
- 5:44Speaker 1: meer houdt?
- 5:45Speaker 3: Nou, dat is lastig te zeggen. Het zit echt in
- 5:49Speaker 3: de brug. Dus je kan het slecht zien van de buitenkant.
- 5:52Speaker 3: En als een brug niet waarschuwt... Ja, dan zie je
- 5:55Speaker 3: het dus niet. Wat je wel kan doen is het
- 5:58Speaker 3: beton vrijmaken... of de staaldraden vrijmaken door het beton weg
- 6:02Speaker 3: te halen. Een paar staaldraden eruit te halen, een soort steekproef.
- 6:06Speaker 4: Dat
- 6:06Speaker 3: stuur je naar een lab in Duitsland. Dat is in
- 6:08Speaker 3: 2000 overigens al gebeurd bij acht van de bruggen. Steenhoek
- 6:11Speaker 3: was daar één van. En die testen dan dat materiaal.
- 6:14Speaker 3: Een van de tests die ze doen bijvoorbeeld is dat
- 6:15Speaker 3: ze het in een... moeilijke omgeving leggen, zeg maar, in
- 6:20Speaker 3: een soort zuurbak. Nee, dat maakt het niet uit. En
- 6:23Speaker 3: dan proberen ze het uit elkaar te trekken. En zo'n
- 6:26Speaker 3: draad zou het dan 2000 uur moeten volhouden, zeg maar.
- 6:29Speaker 4: Dat is de
- 6:30Speaker 3: richtlijn. 26 jaar geleden braken sommige draden al binnen 200 uur.
- 6:36Speaker 3: Dat is niet direct heel alarmerend, maar dat geeft wel
- 6:38Speaker 3: een indicatie van... oké, dit staal is inderdaad gevoelig voor
- 6:41Speaker 3: het effect dat we
- 6:41Speaker 2: hebben. Dus het komt weer neer op... Het onderhoud van
- 6:45Speaker 2: onze infrastructuur. Wat een groot dossier. Daar ben je nog
- 6:48Speaker 2: vast heel lang mee bezig. Ik
- 6:50Speaker 3: hoop het niet
- 6:51Speaker 2: Wij misschien wel. Dankjewel. Tim Verlaan van Follow the Money.
- 6:59Speaker 1: Ondervoegden hebben in Denemarken toegang gekregen tot het centrale persoonsregister.
- 7:03Speaker 1: Daarin zijn de persoonsgegevens van bijna 9 miljoen mensen opgeslagen.
- 7:07Speaker 1: Het gaat dan onder meer om namen, adressen en de
- 7:10Speaker 1: Deense variant van het BSN-nummer. In Denemarken wonen zo'n 6
- 7:14Speaker 1: miljoen mensen. Het gaat dus ook om gegevens van mensen
- 7:16Speaker 1: die inmiddels zijn geëmigreerd of zelfs overleden. Bij ons tech-jurist
- 7:20Speaker 1: Christian Albenink-Thijm van bureau Brandhuis. Dag Christian. Goedemiddag. Het gaat
- 7:26Speaker 1: om persoonsgegevens. Hoe ernstig is dit lek?
- 7:29Speaker 5: Nou, dit is wel een vrij ernstig lek. Het gaat
- 7:32Speaker 5: dus inderdaad om de gegevens van alle denen die in
- 7:37Speaker 5: het bevolkingsregister staan. Dus het is bij ons het equivalent
- 7:41Speaker 5: van wat er allemaal in de DigiD app staat. Al
- 7:45Speaker 5: onze persoonsgegevens. En dat zijn hele gevoelige gegevens. Ook ons BSN,
- 7:50Speaker 5: een In Denemarken noemen ze dat het CPR staat daarin.
- 7:57Speaker 5: Dus dat is een uniek nummer dat ons allemaal onderscheidt.
- 7:59Speaker 1: Ja, dus het gaat tot de kern van privacygevoelige gegevens.
- 8:05Speaker 1: En wat zouden mensen daarmee kunnen?
- 8:09Speaker 5: Dit is ook op basis van de AVG. De privacyverordening
- 8:14Speaker 5: die we in Europa hebben. Zijn dit bijzonder gevoelige gegevens.
- 8:17Speaker 5: Juist doordat je een BSN vaak gebruikt voor speciale diensten.
- 8:20Speaker 5: Denk aan het inloggen. Bij je ziektekostenverzekering maak je ook
- 8:24Speaker 5: vaak gebruik van je DigiD. Of je BSN. Maar dat
- 8:27Speaker 5: doe je ook als je allemaal gemeentelijke diensten wil afnemen.
- 8:31Speaker 5: Dus het is bij uitstek een middel om je mee
- 8:33Speaker 5: te identificeren. En als dat... nummer in handen komt van criminelen...
- 8:39Speaker 5: dan is er heel veel kans dat er identiteitsfraude ontstaat...
- 8:43Speaker 1: Ja, dus de Deense autoriteiten hebben ook opgeroepen... om daar
- 8:48Speaker 1: extra alert op te zijn. Hoe is het in zijn
- 8:50Speaker 1: werk gegaan? We begrijpen dat er een bedrijf is dat
- 8:52Speaker 1: toegang heeft... tot het Centraal Persoonsregister. En daar zijn onbekenden
- 8:59Speaker 1: die zich toegang hebben verschaft.
- 9:00Speaker 5: Ja, het is dus niet de klassieke hack in de zin...
- 9:03Speaker 5: dat de hackers technische beveiliging hebben omzeild... en zijn pinnen gebroken,
- 9:09Speaker 5: zoals we het ons zo vaak voorstellen... Het is eigenlijk
- 9:11Speaker 5: gewoon een menselijke fout geweest. En de AVG schrijft dus
- 9:14Speaker 5: voor dat jij ter beveiliging van persoonsgegevens... niet alleen technische
- 9:18Speaker 5: maatregelen moet nemen... maar ook organisatorische maatregelen. En het zijn
- 9:22Speaker 5: juist die organisatorische maatregelen, die menselijke fouten... die zo vaak voorkomen.
- 9:28Speaker 5: Eigenlijk bij alle lekken die we de afgelopen jaren zien...
- 9:34Speaker 5: is er een menselijke fout geweest. En in dit geval
- 9:37Speaker 5: zijn de hackers eigenlijk via een account van een bedrijf...
- 9:41Speaker 5: dat wettelijk toegang had tot de administratie, zijn ze binnengekomen.
- 9:45Speaker 1: Dus hebben ze
- 9:46Speaker 5: voorgedaan als een ander.
- 9:47Speaker 1: En weten we al of men er misbruik van maakt?
- 9:51Speaker 1: Liggen die gegevens echt op straat? In de zin dat
- 9:54Speaker 1: ook anderen nu overal bij kunnen kijken
- 9:57Speaker 5: Nou, de Denen zijn nog wat schaars met de informatie
- 9:59Speaker 5: die ze hebben. die ze verstrekken. Tegelijkertijd worden alle burgers opgeroepen...
- 10:04Speaker 5: om extra maatregelen te treffen. Als je verdachte activiteit in
- 10:09Speaker 5: je e-mail ziet of via de telefoon... om daar niet
- 10:12Speaker 5: meteen op te reageren. Volgens de Denen hebben ze niet
- 10:16Speaker 5: alle gegevens weten te krijgen... Het is net vandaag bekendgemaakt,
- 10:22Speaker 5: dus er is ook nog een hoop onduidelijk
- 10:24Speaker 1: Kan dit in Nederland ook gebeuren
- 10:27Speaker 5: Bij iedere grote gegevensverwerking kan dit gebeuren. Dus juist ook
- 10:32Speaker 5: ons bevolkingsregister, onze gemeentelijke basisadministratie... is hier kwetsbaar voor. Dus
- 10:39Speaker 5: zowel technisch in technisch opzicht... maar ook in organisatorisch opzicht,
- 10:43Speaker 5: wat mensen doen ermee
- 10:44Speaker 1: Ja, maar zijn er ook externe bedrijven die zo bij
- 10:47Speaker 1: ons bevolkingsregister kunnen...
- 10:51Speaker 5: Uiteindelijk kan je overal bij. Met name als je via
- 10:54Speaker 5: een menselijke fout erin komt. Dus door dat stiekem te doen.
- 10:59Speaker 5: Dus je moet altijd extra checks en balances opnemen. En
- 11:03Speaker 5: het belangrijkste is... neem niet te veel informatie op in
- 11:05Speaker 5: dat bevolkingsregister. Kijk, vroeger... stond er ook informatie over godsdienst
- 11:10Speaker 5: in het bevolkingsregister. Het is juist die informatie die de
- 11:14Speaker 5: Duitsers in de Tweede Wereldoorlog gebruikten... om onze Joodse medeburgers
- 11:19Speaker 5: te deporteren. Dus het gaat er ook om dat je
- 11:22Speaker 5: niet meer informatie in dat register opneemt dan nodig
- 11:25Speaker 1: We zijn door deze situatie gewaarschuwd... dank tegen jurist Christian Albelink-Thijm,
- 11:31Speaker 1: Bureau Brandeis.
- 11:37Speaker 2: Yes. Yes. We gaan Spanish. Let's get Spanish. Met Europa-verslaggever
- 11:56Speaker 2: Geert-Jan Haan. Hola. Pedro Sánchez doet niet mee aan volgend jaar.
- 12:00Speaker 2: Nee
- 12:01Speaker 6: ik denk ook dat hij niet naar de jeugd van
- 12:03Speaker 6: tegenwoordig gaat. Want wat draai je dat snel weg? Ik
- 12:06Speaker 2: draai helemaal niks weg
- 12:06Speaker 6: Ik dacht, we horen even iets meer van dat Spaans
- 12:10Speaker 2: Dat Spaans. De hele track spelen we voor jou straks
- 12:13Speaker 2: na de uitzending nog een keer af.
- 12:14Speaker 6: Dank je wel. Sanchez dacht, no way, José, ik doe
- 12:17Speaker 6: niet mee in dat superverkiezingsjaar. Ik kondig verkiezingen af voor
- 12:20Speaker 6: 29 november. En zo ging dat eerder vandaag. Ja, zondag
- 12:38Speaker 6: 29 november zit een beetje een zelfreflectie in van Sanchez...
- 12:41Speaker 6: van ik heb fouten gemaakt en ook een aanval richting
- 12:44Speaker 6: de oppositie... en ook wel oproep tot nieuwe steun. En ja,
- 12:47Speaker 6: wij op de buitenlandredactie zaten al handen te wrijven... verkiezingen
- 12:50Speaker 6: in alle grote landen van Europa... Wij dachten, we doen
- 12:54Speaker 6: niks volgend jaar met familie en vrienden... maar we zien
- 12:56Speaker 6: alleen maar verkiezingspamfletten en stembiljetten. Even voor de schrijvers
- 13:00Speaker 2: thuis.
- 13:01Speaker 6: Niet in de auto, maar onthoud het maar. Presidentsverkiezingen Frankrijk,
- 13:05Speaker 6: parlementsverkiezingen Italië... parlementsverkiezingen Polen, Eerste Kamerverkiezingen Nederland... Provinciale Staten, deelstaatverkiezingen
- 13:11Speaker 6: in Duitsland... waar het misschien wel Merxit wordt. En dus
- 13:14Speaker 6: ook die parlementsverkiezingen in Spanje. Maar Sanchez dacht dus, ik
- 13:17Speaker 6: haal die verkiezingen naar
- 13:18Speaker 2: voren. Ja, en jij zei al, hij kondigde aan, ik
- 13:20Speaker 2: heb ook fouten gemaakt. Waar gaat dit dan
- 13:22Speaker 6: over? Nou, dit gaat in feite om iets wat de
- 13:25Speaker 6: oppositie al jaren wil. Want Partido Popular en Vox zeggen
- 13:29Speaker 6: al jaren... Sanchez, je moet pleiten. Hij heeft een minderheidsregering,
- 13:32Speaker 6: kan al jaren moeilijk functioneren. Maar er is nu een
- 13:36Speaker 6: huizencrisis bijgekomen. Heel veel Spanjaarders in de straat opgegaan tegen
- 13:40Speaker 6: het huidige woonbeleid. Het gevoel dat rijke vastgoedbazen... alle betaalbare
- 13:44Speaker 6: woningen in Spanje opkopen. Dat de regels oneerlijk zijn dat
- 13:47Speaker 6: je alleen nog maar een doos kunt kopen... omdat gepensioneerden
- 13:50Speaker 6: of toeristen of immigranten... alle beschikbare appartementen inpikken. Kortom, kommer
- 13:54Speaker 6: en kwel. Maar wat denkt Sanchez? Hé, die huizencrisis... iedereen
- 13:58Speaker 6: wil dat ik nu een nieuwe verkiezing in het leven roep...
- 14:00Speaker 6: weet je, ik doe het, want als ik in mijn verkiezingscampagne...
- 14:03Speaker 6: inderdaad die oorlog verklaar aan die vastgoedbazen... ja, ik ben
- 14:06Speaker 6: een socialist. Dan maak ik misschien nog wel kans op
- 14:08Speaker 6: een herverkiezing. Want op migratie ga ik het niet winnen
- 14:12Speaker 6: van die andere partijen. En die Partido Popular, centrum rechts-rechts...
- 14:17Speaker 6: Als die iets zeggen over die vastgoedbasen... dan hebben ze
- 14:20Speaker 6: hun eigen achterbanden mee. Dus, Dag Sanchez, ja, ik mis
- 14:23Speaker 6: parlementaire steun... maar ik ga toch hiervoor aan de slag.
- 14:27Speaker 6: Dus dit gaat toch ook een beetje over ons, Lisbeth
- 14:29Speaker 6: en Niels... want wij hebben straks misschien wel minder aanbod
- 14:31Speaker 6: in Barcelona... voor dat weekendje weg, meer aanbod voor de
- 14:34Speaker 6: Catalanen zelf. Dus ja,
- 14:36Speaker 2: let's
- 14:37Speaker 6: get Italian of zo, want dit gaat de verkeerde kant op.
- 14:40Speaker 2: Maar nog heel even hoor, als hij in zijn campagnestrategie denkt...
- 14:43Speaker 2: De sociaaldemocraat Sanchez. Ik ga het helemaal hebben over die huizencrisis.
- 14:48Speaker 2: Dat is toch onder zijn beleid dan ook gebeurd?
- 14:50Speaker 6: Ja, maar hij wilde nu nieuwe wetten invoeren om dat
- 14:53Speaker 6: aan te pakken. En daar hebben andere partijen niet mee ingestemd.
- 14:56Speaker 6: Hij vond te weinig steun. En nu denkt hij van ja,
- 14:58Speaker 6: dan doe ik het wel op een andere manier.
- 15:00Speaker 2: Oké. Nou ja, hij speelt wel met vuur. Want misschien
- 15:04Speaker 2: wordt hij gewoon keihard weggestuurd.
- 15:05Speaker 6: Ja, het fenomeen vervroeg de verkiezing. Snap election. Ik vind
- 15:08Speaker 6: het een mooi Engels woord. Even wat statistieken erbij. Je
- 15:12Speaker 6: hebt verliezen, je hebt gokken. Theresa May 2017 wilde een
- 15:16Speaker 6: sterker mandaat voor brexitonderhandelingen. Kreeg ze niet. Emmanuel Macron 2024.
- 15:21Speaker 6: Europese verkiezingen. Een zware nederlaag, maar dat ging alleen maar achteruit.
- 15:26Speaker 6: Geen goed voorbeeld als je kijkt naar snap election... maar
- 15:29Speaker 6: wel iemand die het kabinet liet vallen, Geert Wilders... spon
- 15:32Speaker 6: daar geen garen bij. Sebastiaan Koorts 2019 won wel, Boris
- 15:36Speaker 6: Johnson 2019 won... en Pedro Sánchez in 2023. Zwaar verlies
- 15:42Speaker 6: bij eerdere verkiezingen, dacht ik doe een snap election... en
- 15:45Speaker 6: hij kwam terug. Dus het zou kunnen.
- 15:49Speaker 2: Maar als de Partido Popular aan de macht komt, de
- 15:52Speaker 2: oppositie dus... wat betekent dat dan voor ons in de
- 15:54Speaker 2: rest van Europa? Want Sanchez speelt zichzelf wel in de kijker.
- 15:59Speaker 2: Hij neemt altijd een beetje aparte beslissingen. Een beetje een buitenbeentje.
- 16:03Speaker 6: Een van de weinige linkse leiders die nog wel hamert
- 16:05Speaker 6: op meer vergroening. Niet zomaar alle migranten wegzetten. Dat zou
- 16:10Speaker 6: je dus met alternatieven wel kunnen krijgen... Ik moest nog
- 16:13Speaker 6: wel lachen, want ik sprak even onze correspondent Jorgen Lucas.
- 16:16Speaker 6: En ik zei, ja, wat als je nou geen Sanchez
- 16:18Speaker 6: meer hebt binnen die Europese Raad? En toen was er
- 16:20Speaker 6: gelijk één ding waar hij aan dacht... als je een
- 16:22Speaker 6: andere Spaanse premier hebt
- 16:23Speaker 7: Sanchez spreekt gewoon goed Engels. En dat krijg je bij
- 16:26Speaker 7: meneer Fégo, de leider van de Partie de Populair. Daar
- 16:29Speaker 7: gaat het al mis. Dat is al de eerste verandering
- 16:31Speaker 7: die je gaat merken.
- 16:33Speaker 6: Ja, dus met een nieuwe premier van de Partido Popular. Ja,
- 16:37Speaker 6: let's get Spanish wordt het dan. Dan kunnen de tolken
- 16:39Speaker 6: van stal worden gehaald. Want meneer Fego, die spreekt weinig Engels.
- 16:42Speaker 6: Er zijn nog andere dingen waar we op ons kunnen richten.
- 16:44Speaker 6: En daar kunnen we de komende weken op vooruit blikken.
- 16:46Speaker 6: Want Spaanse verkiezingen op 29 november.
- 16:48Speaker 2: Nog heel even in een breder perspectief. Europa, daar hebben
- 16:51Speaker 2: we het over gehad. Maar ook als je Sanchez natuurlijk
- 16:54Speaker 2: in perspectief... van grootmacht Amerika en China bekijkt. Want Trump
- 16:58Speaker 2: en Xi, dat zijn niet zijn vrienden.
- 17:00Speaker 6: Nou ja, met China doet hij best wel veel zaken.
- 17:02Speaker 6: Dus dat is nog wel interessant. En daar vindt hij
- 17:03Speaker 6: ook Duitsland aan zijn zijde. Maar Amerika is natuurlijk geëscaleerd
- 17:08Speaker 6: met Trump. En ik was nog wel benieuwd naar... Nou ja,
- 17:11Speaker 6: dat gaan we dan volgen de komende weken. Je hebt
- 17:14Speaker 6: verkiezingen in Europa met veel buitenlandse inmerking... maar voor wordt
- 17:17Speaker 6: gewaarschuwd dat de Chinezen wat te verliezen hebben. De Russen
- 17:20Speaker 6: misschien ook wel. Misschien omdat onder Partie de Populaar minder
- 17:23Speaker 6: steun voor Oekraïne is.
- 17:24Speaker 7: Maar
- 17:24Speaker 6: wat dacht je van de Amerikanen? Die misschien met een
- 17:27Speaker 6: andere leider denken... dan zitten we weer wat meer op
- 17:29Speaker 6: één lijn met Trump. Dus ik denk dat Elon Musk
- 17:32Speaker 6: via zijn propagandakanaal genaamd... x-wel de mes aan het slijpen is.
- 17:36Speaker 2: Dank je wel, Geert Jan Haan. En wil je meer
- 17:38Speaker 2: over Spanje, maar ook over de scholierenprotesten... in het buurland Frankrijk...
- 17:42Speaker 2: dan moet je zeker naar de dagelijkse podcast... Make Europe
- 17:46Speaker 2: Great Again gaan luisteren. Een nieuwe aflevering staat weer online.
- 17:50Speaker 1: Dank u wel.
- 18:08Speaker 2: Heel veel scholen hebben al een
- 18:10Speaker 1: beleid. Ja, thuis of in de kluis. Precies. Maar je
- 18:12Speaker 1: mag hem dus in de pauze
- 18:13Speaker 2: wel
- 18:14Speaker 1: uit de kluis halen.
- 18:15Speaker 2: Bij mij op school, of dan.
- 18:17Speaker 1: De school van
- 18:17Speaker 2: mijn kinderen zou niet. Daar moet hij de hele dag
- 18:20Speaker 2: of thuis of de hele dag in de kluis
- 18:21Speaker 1: Ja, kennelijk niet overal. Want het kabinet vindt dit dan
- 18:24Speaker 1: nog een nodige oproep. Ik kan het even voorleggen aan
- 18:26Speaker 1: Loes Pauwels, gedragswetenschapper aan de Radboud Universiteit. Die houdt zich
- 18:30Speaker 1: bezig met jeugd en digitalisering. Hallo. Het klinkt als een
- 18:35Speaker 1: grote stap, dus helemaal verbieden. In hoeverre is het inderdaad
- 18:38Speaker 1: niet al praktijk
- 18:41Speaker 8: Er zijn al heel veel scholen die al een kluis-en-kluisbeleid hebben.
- 18:44Speaker 8: Dus dat de telefoon de hele dag door, ook in
- 18:47Speaker 8: de pauze, thuis kan blijven of in de kluis. Maar
- 18:51Speaker 1: nog niet overal? Er
- 18:52Speaker 8: zijn al heel veel scholen, nog niet overal. Er zijn
- 18:54Speaker 8: al veel scholen die dat hebben doorgevoerd.
- 18:57Speaker 1: Het is best een opmerkelijke oproep, want het kabinet komt
- 19:00Speaker 1: dus zelf niet met zo'n verbod, maar laat dat aan
- 19:02Speaker 1: scholen over. Is het een goed idee? Kan het werken om,
- 19:07Speaker 1: hangt af van je doel natuurlijk, om kinderen zich beter
- 19:10Speaker 1: te laten concentreren bijvoorbeeld?
- 19:13Speaker 8: Ja, nou als je echt kijkt naar beter concentreren... zien
- 19:16Speaker 8: we vooral dat het belangrijk is of je je telefoon
- 19:18Speaker 8: wel of niet in de les hebt. Dus in de
- 19:21Speaker 8: pauze kan er wel gedoe ontstaan over de telefoon... wat
- 19:24Speaker 8: dan nog wel wat doorcijpelt in de les. Wat we
- 19:26Speaker 8: vooral zien is dat sommige scholen aangeven... dat het bijvoorbeeld
- 19:29Speaker 8: gezelliger kan worden in de pauze... als leerlingen meer met
- 19:32Speaker 8: elkaar gaan praten... in plaats van allemaal op hun telefoon zitten.
- 19:37Speaker 8: Dus dat is vaak een van de onderliggende gedachten die
- 19:39Speaker 8: daarachter ligt
- 19:40Speaker 1: Ja, en is dat een juiste gedachte? Wat ziet u
- 19:42Speaker 1: in de praktijk?
- 19:44Speaker 8: Nou, in de praktijk zien we dat het... Als we
- 19:48Speaker 8: kijken naar wetenschappelijk onderzoek...
- 19:50Speaker 1: zien we
- 19:50Speaker 8: wel dat er wel wat positieve effecten genoemd worden. Tegelijkertijd
- 19:55Speaker 8: zijn er ook wel wat problemen die nog verschuiven. Bijvoorbeeld
- 19:58Speaker 8: dat leerlingen thuis meer hun telefoon kunnen gaan gebruiken... of
- 20:01Speaker 8: dat ze toch... hun laptop erbij pakken. Als we kijken
- 20:06Speaker 8: naar wetenschappelijke resultaten... van de eerste onderzoeken die gedaan zijn...
- 20:09Speaker 8: is het niet overtuigend zo dat we nu kunnen zeggen...
- 20:12Speaker 8: het is veel beter als er een thuis- of in
- 20:15Speaker 8: de kluisbeleid is... dan als er een ander soort beleid is.
- 20:19Speaker 8: Er zijn ook juist scholen die heel bewust... bijvoorbeeld leerlingen
- 20:22Speaker 8: in de bovenbouw wel een telefoon toestaan... laten toestellen in
- 20:26Speaker 8: de pauze bijvoorbeeld... zodat ze langzaamaan leren omgaan van hoe
- 20:30Speaker 8: kan ik... omgaan met telefoon, wanneer gebruik ik hem wel,
- 20:33Speaker 8: wanneer niet. En ook een stukje voor te bereiden op
- 20:36Speaker 8: de toekomst.
- 20:37Speaker 2: Met het
- 20:37Speaker 8: hbo,
- 20:37Speaker 2: universiteit, mbo. Maar is zo'n verbod van een telefoon op school...
- 20:44Speaker 2: niet zozeer een kwestie van kinderen minder verslaafd maken... maar
- 20:48Speaker 2: vooral de opname van de lesstof bevorderen? Dus dat je
- 20:52Speaker 2: kinderen moet leren omgaan met telefoons...
- 20:55Speaker 4: dat is
- 20:55Speaker 2: misschien een andere taak dan zorgen dat je kinderen... zoveel
- 20:58Speaker 2: mogelijk leren tijdens een uur... Frans of geschiedenis
- 21:02Speaker 8: Ja, maar we zien juist ook als je kijkt naar
- 21:05Speaker 8: opname van de lesstof. Dus eigenlijk, er is momenteel al
- 21:09Speaker 8: een richtlijn... en die gaat echt over die telefoons in
- 21:11Speaker 8: de klas. Dus die regels, er is al een advies
- 21:15Speaker 8: van het kabinet... dus dat telefoons niet moeten worden toegestaan
- 21:18Speaker 8: in de klas. En in de pauze kunnen scholen ook
- 21:20Speaker 8: nog zelf een beleid bedenken... wat ze daarmee willen. Maar
- 21:24Speaker 8: het is niet zo eenduidig dat als je zegt van
- 21:27Speaker 8: over verbieden... Telefoons op school, dat dan in één keer
- 21:30Speaker 8: alle problemen opgelost zijn. Het zou fijn zijn dat het
- 21:37Speaker 8: een heel makkelijke oplossing was. Maar helaas ligt het in
- 21:41Speaker 8: de werkelijkheid toch een stukje complexer
- 21:45Speaker 1: Dank, Loes Pauwels, gedachtswetenschapper aan de Radboud Universiteit.