Latest / Boekestijn en De Wijk / Politici als verkopers van opvattingen
Transcript
- 0:02Speaker 1: Blijf
- 0:03Speaker 2: scherf. BNR Nieuwsradio
- 0:05Speaker 2: Boekestein in
- 0:09Speaker 1: de Wijk. Hugo Rijtsma. Dinsdag 14 april. Welkom bij Boekestein in
- 0:13Speaker 1: de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Zoals elke
- 0:15Speaker 1: dinsdag en donderdag. Met vragen van onze luisteraars. En dan
- 0:23Speaker 1: beginnen we hier met het lieve bericht van Robert Schepman.
- 0:25Speaker 1: Die zegt, het doet mij deugd dat Arjan wellicht weer
- 0:28Speaker 1: kan slapen s'nachts... nu de Hongaarse verkiezingen de goede kant
- 0:31Speaker 1: op zijn gerold voor Europa. Klopt dat, Arjan? Ja, ik
- 0:34Speaker 1: heb vannacht eindelijk weer eens goed geslapen. Heerlijk. Dat is belangrijk.
- 0:41Speaker 1: Robert vroeg zich wel af of Madjar wel genoeg ruimte
- 0:45Speaker 1: zou krijgen om beleid te voeren... nadat Orbán zich jarenlang
- 0:48Speaker 1: heeft bemoeid... met de media en de rechters, et cetera.
- 0:52Speaker 1: Denken jullie dat Maillard... kans heeft om inhoudelijk aan de
- 0:55Speaker 1: slag te gaan... of zal hij effectief gezien vleugellam zijn...
- 0:58Speaker 1: door continue tegenwerking van een Orbán-geleerde loyalisten... op allerlei posten.
- 1:04Speaker 1: Dat is natuurlijk een beetje het beeld dat we ook
- 1:05Speaker 1: uit Polen kennen. Nadat de Europese partij daar is
- 1:08Speaker 2: gebukt. Maar het mooie is, dat is echt wel heel
- 1:11Speaker 2: mooi van Maquillard... die heeft gewoon een tweederde meerderheid in
- 1:14Speaker 2: het parlement. En hij kan dus ook daadwerkelijk de grondwet wijzigen.
- 1:18Speaker 2: Want ik heb dus begrepen dat Orbán had... Wat Hugo
- 1:22Speaker 2: ook uitlegde, allemaal gerrymandering gedaan... in die districten, weet je wel.
- 1:26Speaker 2: En dat gaat via de kieswet vermoedelijk. Maar hij had
- 1:28Speaker 2: ook dus met die rechtersbenoemingen... had hij het allemaal zo
- 1:31Speaker 2: gemaakt dat dat gunstig voor hem was. En in de
- 1:34Speaker 2: analyses lees ik dat dit dus heel belangrijk is. Want
- 1:37Speaker 2: als je de grondwet kan wijzigen... dat je dus echt
- 1:39Speaker 2: dingen kan veranderen.
- 1:41Speaker 1: Ja, en volgens mij is ook de positie van de
- 1:42Speaker 1: president daar anders. Want die wordt in Hongarije door het
- 1:45Speaker 1: parlement gekozen... en heeft niet een apart mandaat door presidentsverkiezingen...
- 1:50Speaker 1: Dus dat is ook anders. Hoe het zit met de media,
- 1:53Speaker 1: weet ik niet zo goed. Die zitten wel ook helemaal
- 1:55Speaker 1: vol met de urbanistas. Ja, dat klopt. En het is
- 1:58Speaker 1: te zeggen
- 1:58Speaker 3: nog, die media zijn in belangrijke mate ook eigendom van
- 2:03Speaker 3: pro-urban types. Dus via die media zou Orban nog steeds
- 2:07Speaker 3: een behoorlijke invloed kunnen uitoefenen in het land.
- 2:12Speaker 2: Want het ellende is, als een miljardair dus een krant opkoopt,
- 2:14Speaker 2: een beviende miljardair, ja, dan kan hij ook columnisten ontslaan
- 2:18Speaker 2: en zo. Daar kan je niet zo gek veel aan doen.
- 2:21Speaker 3: Nee, en dat is gebeurd.
- 2:22Speaker 1: En dat is gebeurd, ja. In Polen zag je een
- 2:26Speaker 1: beetje het dilemma van Donald Tusk, van ga je de
- 2:28Speaker 1: rechtsstaat herstellen op een rechtsstatelijke manier? Of ga je dan
- 2:32Speaker 1: gewoon net zo hard mensen die je niet bevallen, gewoon ontslaan? Ja,
- 2:38Speaker 1: dat is dan misschien ook de keuze waar Major voor
- 2:41Speaker 1: gaat staan.
- 2:41Speaker 3: Nou, hier kan het makkelijk, omdat hij een tweederde meerderheid heeft.
- 2:44Speaker 3: Maar hij heeft natuurlijk wel gevraagd, en daar zit al
- 2:46Speaker 3: een probleem in, aan bijvoorbeeld een opperrechter om z'n slag
- 2:51Speaker 3: te nemen. Dus hij, die echt, die officials die hem
- 2:55Speaker 3: in de weg staan, daarvan heeft hij al gevraagd, stap
- 2:58Speaker 3: zelf op. En dat is natuurlijk makkelijker dan ze te
- 3:02Speaker 3: kunnen ontslaan, denk ik
- 3:04Speaker 2: Ja. En wat ook gaat spelen, kijk, de corruptie was
- 3:07Speaker 2: ontstellend in Oekraïne. En er komen ongetwijfeld, of is ongetwijfeld,
- 3:13Speaker 2: komen daar nu rechtszaken van. Maar ja, er zijn zoveel
- 3:16Speaker 2: mensen bij betrokken. Dat gaat nog enorme spanningen opleveren. Als
- 3:21Speaker 2: je het niet doet, krijg je spanning. Als je het
- 3:22Speaker 2: wel doet, krijg je ook spanningen
- 3:24Speaker 1: Ja. Nou, daar staat nog een hoop te gebeuren. Maar
- 3:28Speaker 1: in elk geval, wat jullie betreft, een hele positieve afdeling, hè? Jazeker.
- 3:33Speaker 3: Als Arjan maar goed slaapt, dan is er niks aan
- 3:35Speaker 3: de hand.
- 3:36Speaker 1: Ja, dat is ook wel positief voor de podcast. Wat
- 3:39Speaker 1: hier in Hongarije is gebeurd. Ik doe ook
- 3:40Speaker 2: oordopjes in tegenwoordig. Helpt. Gaan
- 3:44Speaker 1: we naar Ahmed Duvan. Die zegt Amerika komt met de
- 3:48Speaker 1: geweldige zet... om zelf de straat van Hormuz te blokkeren.
- 3:52Speaker 1: Ik neem aan dat ze dit doen om China pijn
- 3:54Speaker 1: te doen. Door alle tankers richting het oosten te blokkeren.
- 3:58Speaker 1: China zal vervolgens Iran steunen in hun oorlog in het Midden-Oosten...
- 4:02Speaker 1: Mocht Europa Amerika steunen in het Midden-Oosten, zijn wij als
- 4:07Speaker 1: het Westen dan niet op een tweede schaakwoord in oorlog
- 4:10Speaker 1: met Rusland en China? Heb je dan niet een soort wereldoorlog?
- 4:15Speaker 1: Nou ja
- 4:17Speaker 2: Jan wil jij hem pakken? Het is in ieder geval,
- 4:21Speaker 2: dat is precies de reden waarom Macron en Starmer heel
- 4:25Speaker 2: voorzichtig opereren. Wij zijn zeer afhankelijk van China. Denk maar
- 4:29Speaker 2: aan de kritische grondstoffen. En we hebben absoluut geen zin
- 4:33Speaker 2: in geflikkerd daar. Nog even afzien van het feit dat
- 4:36Speaker 2: onze soldaten... komen dan in Harmswee op een vreselijke manier.
- 4:40Speaker 2: Je wil alleen maar, als er een degelijk bestand is...
- 4:43Speaker 2: wil je daar een beetje wat met mijnen gaan doen.
- 4:46Speaker 2: Maar we zitten absoluut niet te wachten op shit met China...
- 4:51Speaker 2: En bovendien, dit is niet onze oorlog. Dat heeft Trump
- 4:55Speaker 2: allemaal bedacht in zijn hoofd. Dat was ook nog eens
- 4:57Speaker 2: een keer illegitiem. En het voorkomen van een derde wereldoorlog...
- 5:02Speaker 2: dat hebben we in Oekraïne ook heel erg geprobeerd. En
- 5:05Speaker 2: dat is tot nu toe gelukt. Wat denk
- 5:08Speaker 3: jij? Die conflicten zijn aan elkaar verbonden. Ik denk dat
- 5:11Speaker 3: dat de crux is. Het is niet eens het punt
- 5:14Speaker 3: wat Ahmed hierin zegt... zijn we dan niet eigenlijk bezig
- 5:23Speaker 3: op een tweede schaakbord en drijven dan niet af in
- 5:28Speaker 3: de richting van de wereldoorlog? Nee, ik denk dat dat
- 5:30Speaker 3: het punt niet is. Maar alle conflicten zijn aan elkaar verbonden.
- 5:34Speaker 3: Als je kijkt, China steunt... Steunt Iran tegen Amerika. Rusland
- 5:46Speaker 3: steunt Iran ook tegen Amerika. En is tegelijkertijd bezig om
- 5:52Speaker 3: Amerika van Europa weg te duwen. Europa steunt Oekraïne. Als
- 6:00Speaker 3: de Houthis in de Rode Zee. het op hun heupen
- 6:04Speaker 3: krijgen en de aanval opent op Aspides... dat is de EU-operatie,
- 6:10Speaker 3: een maritieme operatie... dan is de Europese Unie betrokken bij
- 6:14Speaker 3: een conflict. Dus je ziet aan alle kanten dat die
- 6:19Speaker 3: conflicten nu bij elkaar... eigenlijk in elkaar grijpen en daar
- 6:24Speaker 3: zijn gevolgen voor de veiligheid... overal in de wereld. Dus
- 6:28Speaker 3: we hebben vaak genoeg uitgelegd dat wanneer... Amerika zo doorgaat
- 6:33Speaker 3: in het Midden-Oosten... nou, heel simpel, dan zijn er geen
- 6:36Speaker 3: patriots meer over voor Oekraïne. En wat er dan gebeurt,
- 6:42Speaker 3: is dat Oekraïne in een slechtere positie komt te zitten...
- 6:45Speaker 3: maar automatisch de rest van Europa ook. En als Amerika
- 6:50Speaker 3: zo verzwakt op dit ogenblik, als die verzwakt wordt... dan
- 6:54Speaker 3: is de kans steeds groter dat Poetin... niet alleen probeert
- 6:59Speaker 3: door te persen in Oekraïne... wat denk ik niet goed lukt...
- 7:02Speaker 3: maar bijvoorbeeld wel in staat is om een tweede front
- 7:04Speaker 3: te openen... in de richting van wat nu nog de
- 7:07Speaker 3: naam is... bijvoorbeeld de Baltische Staten of helemaal in het noorden...
- 7:11Speaker 3: tegen een van de Scandinavische landen... waardoor je dus de
- 7:16Speaker 3: Europese landen voor het blok zet... en eigenlijk ook betrekt
- 7:20Speaker 3: bij een conflict... waarin die Europeanen niet willen zitten... Ja,
- 7:25Speaker 3: dan zie je dus dat er op twee delen in
- 7:28Speaker 3: de wereld al wordt gevochten in conflicten die alles met
- 7:31Speaker 3: elkaar te maken hebben. China is er al bij betrokken.
- 7:34Speaker 3: En als China ook dan nog eens een keer zegt
- 7:36Speaker 3: van nou, dit is echt wel de tijd met een
- 7:38Speaker 3: zo verzwakte Amerika om wat meer te gaan experimenteren met Taiwan.
- 7:43Speaker 3: Dan zou het wel eens inderdaad kunnen zijn dat je
- 7:45Speaker 3: op dat moment gewoon van een wereldoorlog of een wereldomvallend
- 7:50Speaker 3: conflict moet spreken
- 7:52Speaker 2: Ja, dat zou heel goed kunnen. En de escalatiepotentie is vergroot.
- 7:56Speaker 2: Omdat je hebt niet alleen Oekraïne. Je hebt ook het Midden-Oosten.
- 7:58Speaker 2: Je hebt de Rode Zee. En je hebt Taiwan. Het
- 8:01Speaker 2: is dus gewoon onveiliger geworden. Het
- 8:05Speaker 1: is een beetje misschien 1940. Toen had je ook allemaal oorlog
- 8:10Speaker 1: in Europa. En het rommelde in Azië. Maar het was
- 8:13Speaker 1: nog niet allemaal aan elkaar in één grote shooting war verbonden.
- 8:16Speaker 1: Dat kwam eigenlijk pas later
- 8:18Speaker 3: Ja, en nu is het wel al elkaar verbonden. En
- 8:21Speaker 3: realiseer je dat ook, zeg maar... En Zelensky is naar
- 8:28Speaker 3: het Midden-Oosten afgereisd... om daar zijn dienst aan te bieden.
- 8:31Speaker 3: Dus de Oekraïne-order is ook op die manier verbonden aan
- 8:36Speaker 3: het Midden-Oosten. Het is eigenlijk meer 1941. Ja, je kunt dat
- 8:41Speaker 3: wel zeggen. En Europa probeert, en dat vind ik heel verstandig...
- 8:45Speaker 3: om gewoon niet te stappen in die druk van Trump...
- 8:49Speaker 3: om buiten die straf van Omos te blijven... maar om
- 8:52Speaker 3: er alleen maar in te gaan als er een goed
- 8:54Speaker 3: akkoord is... Wat anders? Ja, dan is Europa ook betrokken
- 8:57Speaker 3: bij die oorlog. Nou, dan kan je bijna spreken van
- 9:01Speaker 3: een wereldoorlog. Dan is er alleen nog geen oorlog in Azië.
- 9:06Speaker 2: Weet je, je kan het goed vergelijken met 1914. In 1914 had
- 9:10Speaker 2: je wisselende bondgenootschappen. Dat was mooi, dan kon je nog
- 9:13Speaker 2: een beetje de zaak... het machtsevenwicht herstellen via een ander bondgenootschap.
- 0:00Speaker 2: 1914 zit het gewoon helemaal vast. Dus Rusland, Frankrijk en
- 9:23Speaker 2: Engeland tegenover Duitsland... En Oostenrijk. En nu zit het ook vast.
- 9:30Speaker 2: Je hebt het ene kamp. Iran, Rusland, China. En je
- 9:36Speaker 2: hebt het andere kamp.
- 9:38Speaker 1: Waarbij ook nog
- 9:39Speaker 2: Amerika... Waarbij Amerika ook nog in het verkeerde kamp zit.
- 9:43Speaker 2: Want het is toch een krankzinnige wereld dit
- 9:46Speaker 1: En wat gebeurt er als er morgen inderdaad een Chinees schip...
- 9:49Speaker 1: onderweg naar Iran of daar vandaan komend... op die Amerikaanse
- 9:53Speaker 1: blokkade stuit? Ja, dat
- 9:55Speaker 3: lijkt me ook heel spannend. Ja, ze gaan niet vechten natuurlijk.
- 10:00Speaker 3: En dan moet er een Chinese oorlogsschip meekomen. Nee, ik
- 10:03Speaker 3: heb geen idee. Maar daardoor zouden de spanningen wel eens
- 10:06Speaker 3: op kunnen lopen. En dat zou op de iets langere
- 10:09Speaker 3: termijn kunnen leiden... tot een nieuwe actie van Kwan-si tegen Taiwan.
- 10:16Speaker 3: Dat zou ik me wel kunnen voorstellen. Dat je daar
- 10:19Speaker 3: zo boos wordt in Beijing... dat je dat soort dingen
- 10:24Speaker 3: uiteindelijk gaat doen. Dat is wel normaal, dat is wel
- 10:27Speaker 3: een logica van dit soort dynamieken
- 10:34Speaker 1: Jan Stelwagen vraagt... kan Europa niet beter dealen met het
- 10:38Speaker 1: congres dan met Trump? Laat die maloot links liggen en
- 10:41Speaker 1: start de Europese lobby op... zodat het congres zijn verantwoordelijkheid
- 10:45Speaker 1: gaat nemen.
- 10:46Speaker 2: Het klinkt mooi, maar de Republikeinen zijn tot nu toe
- 10:49Speaker 2: zo bang voor Trump... voor hun carrière... dat ze de
- 10:52Speaker 2: telefoon ongeveer niet opnemen. Nee, dat is in het Amerikaanse
- 10:57Speaker 2: presidentiële stelsel... wat eigenlijk dus nu de facto door Trump
- 11:01Speaker 2: is uitgekleed... en waarbij dus de Republikeinen bang zijn voor Trump...
- 11:05Speaker 2: kan hij dus zonder het congres met allemaal executive orders
- 11:09Speaker 2: aan en te komen... is de rechter alleen nog maar
- 11:11Speaker 2: een demper. Het is wel zo, zodra die senatoren en
- 11:17Speaker 2: de mensen van het huis ontdekken... dat hun herverkiezing in
- 11:20Speaker 2: dit gedrang komt... dan is het handig om wat kritischer
- 11:24Speaker 2: te worden op Trump. Want dan ben je je baantje kwijt.
- 11:27Speaker 2: Maar daar zijn we nog niet.
- 11:29Speaker 3: Eigenlijk een korte antwoord is... Trump heeft geen boodschap aan
- 11:33Speaker 3: het congres. Dat is denk ik eigenlijk gewoon de boodschap.
- 11:37Speaker 3: Dus nee, het kan niet. Je hoort het vaak ook
- 11:41Speaker 3: in Nederland. We moeten gewoon proberen goede contacten te onderhouden
- 11:45Speaker 3: met het congres. Daar zitten een hele hoop leden die
- 11:48Speaker 3: ons goed gezind zijn. Dat hoor ik nu ook weer
- 11:51Speaker 3: over de NAVO. Ik moet met die leden gaan praten. Ja,
- 11:53Speaker 3: maar daar gaat het helemaal niet over. Want we weten
- 11:55Speaker 3: inmiddels dat, officieel kan het niet... maar in de praktijk
- 12:00Speaker 3: kan het wel... dat de president, die kan inderdaad eenzijdig...
- 12:05Speaker 3: zich terugtrekken uit de NAVO. Ondanks dat het verdrag geratificeerd is. Ja,
- 12:10Speaker 3: dat is ook precies de reden waarom er een nieuw wet...
- 12:14Speaker 3: een wet onder Biden ligt om dat te voorkomen. Doordat
- 12:18Speaker 3: de tweederde meerderheid nodig is. Maar ik heb nu ook
- 12:21Speaker 3: gezien dat als Trump... dat toch zou willen omzeilen, dan
- 12:25Speaker 3: kan dat zelfs ook nog een keer
- 12:27Speaker 1: Maar zou dus wel door die midtermverkiezingen... die zijn over
- 12:30Speaker 1: een half jaartje. Dus de campagnes moeten op gang komen.
- 12:33Speaker 1: De blikken gaan richting de peilingen. Trump is ontzettend impopulair.
- 12:38Speaker 1: De benzineprijs is hoog en zal hoog blijven. Zo mogen
- 12:42Speaker 1: we wel verwachten. Het leidt alleen maar tot meer inflatie.
- 12:45Speaker 1: Ook elders zo'n hoge brandstofprijs. Dat dan dus inderdaad leden
- 12:49Speaker 1: van het congres... misschien zich wat onafhankelijker gaan proberen op
- 12:53Speaker 1: te stellen.
- 12:56Speaker 3: Ja, dat is de hoop. En ik moet eerlijk zeggen,
- 12:59Speaker 3: het is zo'n freakshow geworden in het Witte Huis... dat
- 13:04Speaker 3: het me niet zou verbazen als op een gegeven ogenblik...
- 13:08Speaker 3: toch die discussie over dat 25e abonnement... waarbij de president
- 13:15Speaker 3: eigenlijk niet toerekeningsvaltbaar wordt verklaard. Dat zijn mijn woorden. dat
- 13:20Speaker 3: dat toch een vlug gaat nemen. Het zou mij niet verbazen.
- 13:25Speaker 3: Want al die idiotie die op dit ogenblik wordt uitgehaald...
- 13:29Speaker 3: in de richting van de bondgenoten, in de richting van
- 13:32Speaker 3: de paus... maar ook in de richting van het congres
- 13:35Speaker 3: en de staten van Amerika... en de stemmen die steeds
- 13:40Speaker 3: luider worden over dat 25e abonnement... het zou mij gewoon
- 13:44Speaker 3: niet verbazen als op een gegeven moment... dat dat toch
- 13:47Speaker 3: een eigen dynamiek gaat krijgen. Vraag me niet... Of hoe.
- 13:51Speaker 3: Maar het zou mij niet verbazen. Wat denk
- 13:53Speaker 2: jij aan het, Jan? Het is heel moeilijk in te schatten.
- 13:55Speaker 2: Het is, ik geloof, maar één keer gebeurd. Als ik
- 13:59Speaker 2: me niet vergis. Ook alle impeachment. Dat zijn die andere procedures.
- 14:03Speaker 3: Dat kan niet. Impeachment kan hier niet. Maar het feit is,
- 14:07Speaker 3: het abonnement is... Voor mij is het nog nooit gebeurd.
- 14:09Speaker 3: Nog nooit gelukt in ieder geval. Dat is een ding
- 14:11Speaker 3: dat zeker is. Maar ja, maar zou het kunnen? Ik bedoel,
- 14:15Speaker 3: deze man heeft toch wel merkwaardige trekjes.
- 14:23Speaker 2: in natuurlijk.
- 14:25Speaker 3: Maar hoe zou je nog idioter moeten worden? Ik bedoel,
- 14:28Speaker 3: het is uitermate consistent. Op een gegeven moment hebben mensen
- 14:32Speaker 3: er genoeg van en zeggen ze van, nou weten we
- 14:34Speaker 3: het al, nu moet het een keer afgelopen zijn.
- 14:35Speaker 2: Hij begint oorlogen dus zonder instemming van het congres. En
- 14:39Speaker 2: dat hebben ze gepikt. En die war powers die wordt
- 14:41Speaker 2: gewoon tegengehaald door de republikeinen
- 14:45Speaker 2: Ja
- 14:45Speaker 3: Kijk, zijn kabinet zou dat moeten doen. Als je 25e
- 14:48Speaker 3: abonnee Dan moet het kabinet daarop vragen. Maar ja, dan
- 14:56Speaker 3: krijg je wel automatisch die vice-president. Die nieuwe president wordt.
- 15:02Speaker 3: Ik weet niet of je dan niet van de regen
- 15:04Speaker 3: de druk raakt. Oh ja. Dat lijkt me
- 15:05Speaker 1: een groot
- 15:06Speaker 2: probleem
- 15:07Speaker 3: Nou ja, goed. Dank
- 15:08Speaker 1: u wel. Even iets tussendoor. Welkom terug. Ik heb hier
- 15:15Speaker 1: nog een lange vraag van Tim de Ruiter. Die zegt
- 15:18Speaker 1: dat ondanks jullie noeste arbeid... het hem nog steeds niet
- 15:21Speaker 1: is gelukt om één van zijn meest prangende vragen... In
- 15:24Speaker 1: woorden te vatten, laat staan er een antwoord op te vinden.
- 15:28Speaker 1: Het ging dus afgelopen zaterdag, hadden we Thijs Reuten, die
- 15:34Speaker 1: net als jullie zijn verbazing liep blijken over de weinig
- 15:36Speaker 1: doortastende houding en het gebrek aan leiderschap in het Europese politiek.
- 15:40Speaker 1: En het gaat precies daarom, zegt Tim. Waarom blijven politici
- 15:44Speaker 1: zo hardnekkig adviezen van deskundigen in de wind slaan? Het
- 15:47Speaker 1: blijft mensen inziens al jaren boven de mondkant. dat een
- 15:52Speaker 1: groot deel van de westerse politici zo'n naïeve houding erop nahoudt.
- 15:56Speaker 1: Of liever gezegd, volstrekt eigenwijze houding. Veelal zonder diepgaande expertise.
- 16:01Speaker 1: Hij zegt, ik onderken het belang van de politicus... ten
- 16:04Speaker 1: opzichte van de technocraat in de democratie. Maar het lijkt
- 16:07Speaker 1: wel alsof de hedendaagse politicus is verwoorden... tot een soort
- 16:09Speaker 1: mengeling van consultant en communicatiemanager... Zou dat het zijn? Waarom
- 16:15Speaker 1: wijken politici zo vaak af van de zienswijze die jullie hebben?
- 16:19Speaker 1: Maar ook andere deskundigen op andere terreinen. En dat keer
- 16:23Speaker 1: op keer. Ik behoor absoluut niet tot de groep die
- 16:26Speaker 1: politiek is afgehaakt, zegt hij. Maar dit steekt me al jaren.
- 16:30Speaker 1: Regeren is vooruitzegging. Dan zeggen we dan, maar veel verder
- 16:33Speaker 1: dan twee, drie jaar. Het lijkt dat gewoon niet te lukken.
- 16:36Speaker 2: Kijk, het grote probleem is, verdiep je nou eens in
- 16:38Speaker 2: de ellende van de minderheidskabinetten. Dit is echt vreselijk, een minderheidskabinet.
- 16:43Speaker 2: Daar moet je dus altijd maar overal weer mee leuren.
- 16:47Speaker 2: En als je dan met allemaal mensen ook aan tafel zit...
- 16:50Speaker 2: die helemaal geen boodschap hebben aan die expertise-rapporten... en dat
- 16:54Speaker 2: zijn er nogal wat... dan verwatert dat dus automatisch. En
- 16:57Speaker 2: daar word je ook moedeloos van. Dat is één. Dus
- 17:00Speaker 2: je moet wheelen en dealen en dingen verwateren dan.
- 17:03Speaker 3: Maar dat heeft natuurlijk niks met een minderheidskabinet te maken.
- 17:06Speaker 3: Dit probleem speelt bijvoorbeeld in Nederland al... Het
- 17:15Speaker 2: tweede reden is dat de korte termijn altijd regeert. En
- 17:18Speaker 2: de lange termijn altijd de prijs betaalt. En dat je
- 17:22Speaker 2: dus ook de enorme verdeeldheid in het parlement... En dan
- 17:26Speaker 2: worden ook de experts tegen elkaar uitgespeeld. Dan wordt er gezegd,
- 17:28Speaker 2: de economen zijn het ook niet met elkaar eens. Dus
- 17:30Speaker 2: dan weten ze ook die rapporten te relativeren. En dan
- 17:36Speaker 2: zeggen ze ook, een slimmerik zegt dan ook nog van... ja,
- 17:38Speaker 2: in een democratie moeten we gewoon een meerderheid zien te vinden.
- 17:42Speaker 2: En anders moet je maar een koningsfilosoof aanstellen, weet je wel...
- 17:46Speaker 2: met alleen maar professoren in het kabinet. Maar dat werkt
- 17:48Speaker 2: ook niet, want de professoren maken ruzie met elkaar. Het
- 17:51Speaker 2: lijkt wel alsof de politieke dynamiek is totaal anders... dan
- 17:55Speaker 2: die van de wetenschappelijke dynamiek. Bij wetenschap gaat het om
- 17:59Speaker 2: de waarheid. Je probeert zo objectief mogelijk dingen te beschrijven.
- 18:03Speaker 2: Bij politiek gaat het om overtuigen. En dat is dat
- 18:06Speaker 2: je soms ook een beetje economisch met de waarheid bent. Nou,
- 18:10Speaker 2: ik denk dat het allemaal nog veel erger is.
- 18:11Speaker 3: Ik denk dat de politiek verworden is tot... Een stel
- 18:16Speaker 3: verkopers die iets aan willen smeren... en het maakt gewoon
- 18:19Speaker 3: niet uit of het product deugdelijk is. Wat je probeert
- 18:22Speaker 3: te doen door dat aansmeren... is zoveel mogelijk stemmen krijgen...
- 18:26Speaker 3: en eigenlijk gebruik maken van het onvermogen... een groot deel
- 18:31Speaker 3: van het publiek om zelfstandige afwegingen te kunnen maken. Dat
- 18:34Speaker 3: hebben we natuurlijk gezien in hoe Orbán aan de macht
- 18:37Speaker 3: is gekomen. We zien dat ook in Nederland. Er worden
- 18:41Speaker 3: praatjes verkondigd die nergens op slaan... maar die heel mobiliserend zijn...
- 18:46Speaker 3: doordat je de mensen naar de mond praat... en op
- 18:50Speaker 3: die manier probeert om ze naar je toe te trekken.
- 18:52Speaker 3: Dat is denk ik de meest erge verklaring voor wat
- 18:56Speaker 3: hier aan de hand is. En dat heeft dus helemaal
- 18:58Speaker 3: niets meer te maken met de inhoud van het beleid...
- 19:01Speaker 3: Historisch gezien is het zo dat ook ideologische stromingen tegenover
- 19:06Speaker 3: elkaar staan. Dus als jij communist bent, dan heb je
- 19:10Speaker 3: bepaalde opvattingen. En dat kleurt natuurlijk gewoon jouw visie over
- 19:16Speaker 3: de juistheid van bepaalde maatregelen. En die serveer je af
- 19:19Speaker 3: op grond van ideologie. Ook al zit er geen enkel
- 19:23Speaker 3: bewijs onder of het wel of niet gaat werken. Daar
- 19:27Speaker 3: zit denk ik ook een geweldig probleem in... Wat we
- 19:31Speaker 3: ook zien is dat de kennis in belangrijke mate weg
- 19:33Speaker 3: is gevloeid. Niet alleen uit de politiek, maar ook uit
- 19:37Speaker 3: de ministeries. Niet alleen in Nederland, want je ziet het
- 19:39Speaker 3: echt overal gebeuren. Dat heeft te maken onder andere met
- 19:42Speaker 3: bezuinigingen en andere manieren van politiek bedrijven. Dus die kennis
- 19:47Speaker 3: is er nog wel, maar die zit in belangrijke mate
- 19:49Speaker 3: gewoon niet meer in het politieke bestel. En dat is
- 19:53Speaker 3: denk ik ook een verklaring waarom er zo veel... Waarom
- 20:00Speaker 3: experts waarschuwen. Het meestal eigenlijk gewoon bij het rechter aan
- 20:04Speaker 3: te hebben. Maar waarom politici daar gewoon niet mee om
- 20:09Speaker 3: kunnen gaan. Of ze begrijpen die experts wel. En Arjan
- 20:14Speaker 3: en ik maken dat natuurlijk ook vrij vaak mee. Je
- 20:16Speaker 3: roept wat. Dan verzet een politicus zich daartegen. En dan
- 20:21Speaker 3: gaan de camera's uit. En dan krijg je je gelijk
- 20:23Speaker 3: achter de schermen. En dat is een fenomeen. Waar ik gewoon...
- 20:29Speaker 3: niet goed een antwoord op hebben. En ik vraag me
- 20:31Speaker 3: altijd af van waarom doe je dat en waarom gebeurt dat?
- 20:35Speaker 3: Waarom ben je niet in staat om gewoon een reële
- 20:39Speaker 3: analyse te geven? Het speelt nu met de NAVO bijvoorbeeld. Van, nee,
- 20:45Speaker 3: de NAVO is essig veel voor onze veiligheid. Nee, de
- 20:48Speaker 3: artikel 5 is keihard. Nee, we moeten de Amerikanen bij onze
- 20:55Speaker 3: veiligheid betrekken. Ten eerste klopt het dus niet, wat hier
- 21:05Speaker 3: wordt gezegd. En dat is toch wel de vraag van,
- 21:12Speaker 3: hoe moet je daar nou mee omgaan? We hebben het
- 21:14Speaker 3: natuurlijk ook gezien met Israël, met Amerika. De experts hebben gezegd,
- 21:18Speaker 3: dat red je niet... met Hamas om die helemaal weg
- 21:22Speaker 3: te varen. Je redt het niet met Hezbollah om die
- 21:24Speaker 3: helemaal weg te varen. Je redt het niet, Amerika, met
- 21:28Speaker 3: Iran om die helemaal weg te varen. En toch gebeurt het.
- 21:31Speaker 3: Dat is toch curieus
- 21:32Speaker 2: Arjan. Weet je, toen ik Kamerlid was, dan probeerde ik
- 21:36Speaker 2: bijvoorbeeld het ontwikkelingssamenleven
- 21:38Speaker 3: Ja, jij bent medeschuldig, vertel eens. Ik ben medeschuldig voor alles.
- 21:44Speaker 2: En ik probeerde dat ontwikkelingssamenwerkingsbeleid te hervormen. En als je
- 21:47Speaker 2: dat dan doet, dan word je gelijk afgeschilderd als een
- 21:50Speaker 2: heel slecht mens. Want dat betekent dat je mensen dood
- 21:53Speaker 2: wil laten gaan. En het enige wat werkt, als ik
- 21:57Speaker 2: dan allemaal rapporten... van de wetenschappelijke raad van het regeringsbeleid
- 22:00Speaker 2: op tafel leg... zij zeggen het ook, het gaat niet goed.
- 22:03Speaker 2: De professoren zeggen ook, het gaat niet goed. En dan
- 22:06Speaker 2: kreeg ik steun van mijn medekamerleden, want ja... In die
- 22:10Speaker 2: zin werkt het wel. Maar dat
- 22:12Speaker 3: is een tijd geleden eigenlijk
- 22:13Speaker 2: Jan. Ach man, ik ben een grijzaard van 87. Dus dat
- 22:16Speaker 2: is een half eeuw geleden.
- 22:18Speaker 3: Nee, maar even serieus. Even serieus. Dat is een aantal
- 22:22Speaker 3: jaren geleden dat je in de Kamer zat. Dat is 15
- 22:25Speaker 3: jaar geleden, 10 jaar geleden, hoe lang dat was. Nou, de
- 22:30Speaker 3: wereld is echt enorm veranderd. Ik denk inderdaad dat het
- 22:36Speaker 3: zo is... Zeker
- 22:42Speaker 3: ja. En dus op een heel andere manier politiek aan
- 22:45Speaker 3: de bedrijven zijn. En in jouw tijd kon je misschien
- 22:48Speaker 3: inderdaad nog eens een keer een professor vragen... van heb
- 22:50Speaker 3: ik gelijk? En die zei nou Arjan, ik denk het wel.
- 22:53Speaker 3: En daar kon je wat mee. Maar dat
- 22:54Speaker 2: werkt inmiddels ook niet meer. Kijk, je hebt een heel
- 22:57Speaker 2: goed punt. Wat ik heel erg droevig vind, is dat
- 23:00Speaker 2: als je op de rechterzijde opereert... dan zijn er een
- 23:03Speaker 2: aantal uitgangspunten. Niet ideologisch, maar gewoon die werken in het
- 23:07Speaker 2: kader van sociale mobilisatie. Dus alles wat van de Brussel komt,
- 23:11Speaker 2: daar moet je niet positief over praten. Want dat kost stemmen.
- 23:14Speaker 2: Dus dat doe je ook. En dat serveer je elke
- 23:16Speaker 2: dag weer uit. Het tweede is, er is een enorm integratie-pessimisme.
- 23:21Speaker 2: Mensen die hier komen, die passen zich niet aan... Er
- 23:24Speaker 2: is ook een heel groot probleem met de islam en
- 23:27Speaker 2: met immigratie. Die dingen worden allemaal opgeblazen. Natuurlijk zijn er
- 23:31Speaker 2: problemen met islam en immigratie. Maar het is niet zo
- 23:34Speaker 2: dat we met z'n allen kapot gaan. Elke dag wordt
- 23:37Speaker 2: dat gesuggereerd. Dus we zijn niet met de werkelijkheid bezig.
- 23:40Speaker 2: We zijn eigenlijk bezig met een soort marionettespel... waarmee je
- 23:44Speaker 2: probeert kiezers te mobiliseren. En dat is wel heel erg, hoor.
- 23:49Speaker 3: Ja, daar zijn we het wel eens, denk ik aan.
- 23:50Speaker 3: Ik noem dat dan het verkopen. van producten die niet deugen.
- 23:58Speaker 3: En waarvan de politici ook weten dat ze niet deugen.
- 24:02Speaker 3: Maar het doet het wel goed bij de kiezers, zodat
- 24:04Speaker 3: die naar hun toe komen. Dus we moeten ook niet
- 24:06Speaker 3: alleen de politiek aanspreken... we moeten ook de gemiddelde kiezer
- 24:10Speaker 3: aanspreken
- 24:11Speaker 1: Dat is precies waar ik jullie naar wilde vragen. Want
- 24:13Speaker 1: volgens mij, wat al die wijze overwegingen van deskundigen... met
- 24:18Speaker 1: elkaar gemeen hebben, is dat ze leiden tot besluiten... in
- 24:23Speaker 1: de eerste instantie pijn doen. De vervelende geldkosten. Dat geldt
- 24:27Speaker 1: voor de NAVO, maar ook voor alles wat er nodig is...
- 24:29Speaker 1: met het belastingstelsel of de arbeidsmarkt. Je gaat al eerst
- 24:32Speaker 1: op allemaal tenen staan. Is helemaal niet leuk. Is niet populair.
- 24:35Speaker 1: Maar die niet populaire dingen moesten altijd al gebeuren. En
- 24:38Speaker 1: die leken vroeger beter te lukken dan nu. Dus waarom
- 24:43Speaker 1: accepteerden kiezers dan vervelende maatregelen op korte termijn... omdat ze
- 24:49Speaker 1: nou eenmaal nodig zijn. Eerder wel en nu naar het
- 24:52Speaker 1: lijkt in het geheel niet meer
- 24:54Speaker 2: En dat komt gewoon door de steeds verdere polarisatie. Tom
- 24:57Speaker 2: Jan Meus had een fantastische essay... die hij elke zaterdag heeft.
- 25:01Speaker 2: Die Machtige Tijden heet dat... En daar zegt hij in van,
- 25:04Speaker 2: ja jongens, waarom wordt rechtsradicaal niet gewoon tot de orde geroepen?
- 25:09Speaker 2: Ook bij de interruptsmicrofoon. Het was Wilders en Mezoer die zeiden,
- 25:12Speaker 2: we moeten mee gaan vechten aan de Amerikaanse kant. We
- 25:15Speaker 2: moeten Trump de Nobelprijs voor de vrede gaan krijgen. En
- 25:19Speaker 2: waarom zegt iemand dan, nou het is niet zo'n heel
- 25:21Speaker 2: groot succes geworden meneer Wilders. Wat was uw standpunt nou eigenlijk?
- 25:26Speaker 2: En dat gebeurt niet, omdat ze, ja dan gaan ze
- 25:28Speaker 2: weer naar dat volgende issue. Maar dat is natuurlijk wel verkeerd.
- 25:31Speaker 2: Het rechtsradicaal moet nu ook tot de orde geroepen worden...
- 25:34Speaker 2: door een debat door intelligente debaters.
- 25:37Speaker 3: Het is niet alleen overigens rechtsradicaal die dit doet. In
- 25:41Speaker 3: algemene zin zie je dit wel. Want die hele discussie
- 25:44Speaker 3: over de NAVO... dat Amerika nog steeds ons vriend is...
- 25:47Speaker 3: en dat artikel 5 keihard is, et cetera, et cetera... dat
- 25:52Speaker 3: gaat door alle politieke partijen heen. Dus je houdt de
- 25:56Speaker 3: illusie ook overeind... dat niet zwaar is, terwijl je gewoon weet...
- 26:00Speaker 3: en dat wordt dan ook achter de schermen erkend, dat
- 26:02Speaker 3: het niet zo is. Maar kennelijk wil je dus niet,
- 26:06Speaker 3: en dat is denk ik... Want de consequentie is dat
- 26:14Speaker 3: je bijvoorbeeld op het moment van defensie nog meer inspanningen
- 26:17Speaker 3: moet leveren, dus geld. En de consequentie is ook dat
- 26:21Speaker 3: je met andere landen iets totaal anders moet gaan bedenken
- 26:24Speaker 3: om de boel verdedigbaar te houden. Dus je kunt dus
- 26:30Speaker 3: ook negeren wat de feiten zijn en wat de adviezen
- 26:35Speaker 3: zijn om... Omdat je terugdienst voor de consequenties die het
- 26:41Speaker 3: heeft als je dat werk gaat uitvoeren. Want jij wordt
- 26:43Speaker 3: dan een enkele probleemeigenaar. En ja, dat is echt lastig
- 26:47Speaker 3: voor veel politici
- 26:49Speaker 1: Ergens in een verhaal in de krant dit weekend las
- 26:51Speaker 1: ik wat economen uit Frankrijk en Duitsland. Die zeiden, dat
- 26:56Speaker 1: was een verhaal over de pensioenen. Die zeiden van onze
- 26:58Speaker 1: economie gaat kapot aan de pensioenkosten als de vergrijzing verder oploopt.
- 27:04Speaker 1: die hervorming is noodzakelijk, maar je hebt populistische partijen die
- 27:07Speaker 1: beloven mensen gratis bier, en de niet-populistische partijen die durven
- 27:11Speaker 1: om die reden geen hervorming voor te stellen. En dan
- 27:13Speaker 1: gebeurt er niks. En op langere termijn draait de economie,
- 27:16Speaker 1: gaat daaraan kapot. Maar dus zolang, als dus niet iedereen
- 27:21Speaker 1: redelijke argumenten gebruikt, lijkt het, als dus een groep politici
- 27:26Speaker 1: zich daar niks aan gelegen laat liggen en gewoon op
- 27:28Speaker 1: de gratis biertour gaat, dan loopt het hele systeem vast.
- 27:31Speaker 1: Want dan Ja, maar
- 27:32Speaker 3: het is leiderschap, Arjan en Hugo. Het is gewoon leiderschap.
- 27:36Speaker 3: Ik bedoel, wat Starmer nu doet. We hebben nu een
- 27:38Speaker 3: aantal malen, gisteren en vandaag hebben we hem genoemd. Starmer,
- 27:43Speaker 3: die zegt gewoon, ik ben fed up met Amerika. Klaar.
- 27:45Speaker 3: Ik wil dit niet meer. Ja, dat is toch hoe je...
- 27:49Speaker 3: Het is een zwakke premier. Maar op dit punt toont
- 27:52Speaker 3: hij wel leiderschap. Maar wie durft dat nou te zeggen?
- 27:57Speaker 3: Zie jij Rutte zeggen van, ik ben fed up met Trump? Nee.
- 28:01Speaker 3: Die probeert te lijmen. Zie je Jette? Ik bedoel, ik
- 28:07Speaker 3: waardeer hem. Maar die gaat dat ook niet
- 28:09Speaker 1: zeggen. Maar je ziet wel bijvoorbeeld Macron zeggen... we moeten
- 28:13Speaker 1: iets doen aan de pensioenen. En vervolgens krijgt hij het
- 28:15Speaker 1: er niet doorheen. Dat lukt gewoon niet. In Frankrijk is
- 28:18Speaker 2: dus die pensioendiscussie echt verschrikkelijk. Dan kan je nog van
- 28:22Speaker 2: Nederland zeggen... hier wordt ook allemaal onzin beweerd... maar we
- 28:24Speaker 2: hebben een degelijker stelsel dan de Fransen. En de Fransen
- 28:28Speaker 2: zijn dus echt in staat om zich zo... los te
- 28:31Speaker 2: zingen van de markt, dat vinden ze dan verkeerd en zo,
- 28:34Speaker 2: dat ze gewoon structureel te veel geld uitgeven. Ik vind
- 28:37Speaker 2: dat zo jammer. En daar maken ze Europa mee kapot,
- 28:40Speaker 2: hè
- 28:41Speaker 3: Ja, hun eigen land te beginnen.
- 28:43Speaker 2: Hun eigen land te beginnen, ja.
- 28:44Speaker 1: Nou, zoiets.
- 28:47Speaker 3: Ja, zoiets.
- 28:48Speaker 1: Gaat hem erop kouwen, zou ik zo zeggen. Ja, hij
- 28:52Speaker 1: kan er verder op gaan kouwen. Ja
- 28:54Speaker 3: vreselijk. En er zijn wel boeken over Schemen. Misschien moeten
- 28:56Speaker 3: jullie nog eens even bij elkaar zoeken
- 28:58Speaker 1: Dankjewel. Mede namens Tim en de andere vragenstellers. En tot
- 29:02Speaker 1: morgen