Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / JAKOBI PARA FARAONIT Plaku që Bekoi Mbretin — dhe Vitet e Urisë Zanafilla 47:1–31
Transcript
- JAKOBI PARA FARAONIT Plaku që Bekoi Mbretin — dhe Vitet e Urisë Zanafilla 47:1–31 1. Vargjet Kyçe të Kapitullit Pastaj Jakobi bekoi Faraonin dhe u largua nga prania e tij. — Zanafilla 47:10 Jakobi iu përgjigj Faraonit: «Ditët e viteve të shtegtimit tim janë njëqind e tridhjetë vjet; ditët e viteve të jetës sime kanë qenë të pakta dhe të vështira...» — Zanafilla 47:9 Atëherë Izraeli i tha Jozefit: «Ja, unë po vdes; por Perëndia do të jetë me ju dhe do t'ju çojë përsëri në vendin e etërve tuaj». — Zanafilla 48:21 — krahaso 47:29–31 Një bari i vjetër nga Kanaani qëndron para mbretit më të fuqishëm të botës — dhe e bekon. Jo një herë, por dy. Ky kapitull na tregon se kush është vërtet i madh në sytë e Perëndisë, si duket besnikëria në vite urie, dhe si përgatitet një njeri për vdekje me sy nga premtimi. 2. Konteksti Historik dhe Kulturor Bekimi në botën e lashtë nuk ishte thjesht mirësjellje. Ai që bekonte, qëndronte më lart se ai që bekohej. Letra drejtuar Hebrenjve e thotë hapur: «më i vogli bekohet nga më i madhi» (Hebrenjve 7:7). Prandaj skena e vargut 7 dhe 10 është e jashtëzakonshme: një plak pa tokë, pa pushtet, pa asgjë — bekon Faraonin, perëndinë e gjallë të Egjiptit. Në sytë e botës, Faraoni ishte më i madhi; në rendin e Perëndisë, Jakobi ishte. Dhe pjesa e dytë e kapitullit — blerja e tokës nga Jozefi — shpesh keqkuptohet. Ai nuk po shfrytëzonte njerëzit: uria kishte pesë vjet të tjera për të vazhduar, dhe pa administrimin e tij i gjithë vendi do të vdiste. Njerëzit vetë erdhën, vetë kërkuan, dhe në fund thanë: «Ti na shpëtove jetën» (v. 25). Sistemi që vendosi — një e pesta për Faraonin, katër të pestat për ta — ishte më i lehtë se taksat e shumë vendeve të lashta. Dhe priftërinjtë u përjashtuan, sipas ligjit egjiptian. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–6: Pesë vëllezër para mbretit Jozefi zgjodhi pesë nga vëllezërit dhe i çoi para Faraonit. Ata thanë atë që i kishte mësuar: «shërbëtorët e tu janë barinj, si etërit tanë» (v. 3). Dhe kërkuan Goshenin. Faraoni jo vetëm pranoi, por shtoi: «nëse ka mes tyre njerëz të aftë, vëri krye intendentë të bagëtive të mia» (v. 6). Vini re: familja e Jakobit hyri në Egjipt jo si lypës, por si të ftuar me nder. Ata morën tokën më të mirë sepse dikush nga të tyret kishte qenë besnik për vite. Besnikëria e një njeriu të vetëm mund të hapë dyer për një familje të tërë. Jozefi kishte vuajtur trembëdhjetë vjet — dhe tani gjithë shtëpia e babait korrte frytin. Dhe vini re se Jozefi zgjodhi pesë vëllezër — jo të gjithë dhjetë. Ndoshta i zgjodhi ata që dukeshin më të thjeshtë, më pak të aftë për të bërë përshtypje. Sepse ai s'donte që Faraoni t'i merrte për oborrin e vet; donte që familja të mbetej bashkë në Goshen. Kur ke ndikim, mund ta përdorësh për të ngritur njerëzit — ose për t'i ruajtur. Jozefi zgjodhi të dytën. Vargjet 7–10: Plaku që bekon mbretin Dhe pastaj skena kryesore: Jozefi solli babain e vet para Faraonit. «Dhe Jakobi bekoi Faraonin» (v. 7). Pa u ulur, pa u përkulur — bekoi. Pastaj Faraoni pyeti: «sa vjeç je?». Pyetje e çuditshme për t'ia bërë dikujt — por ndoshta plaku ishte aq i moshuar sa mbreti u mahnit. Dhe përgjigja e Jakobit është një nga më prekëset e Biblës: «Ditët e viteve të shtegtimit tim janë njëqind e tridhjetë vjet; ditët e viteve të jetës sime kanë qenë të pakta dhe të vështira, dhe nuk kanë arritur ditët e viteve të etërve të mi» (v. 9). 2)Tri gjëra në një fjali. E para: ai e quan jetën e vet «shtegtim» — udhëtim, kalim, jo vendbanim. E dyta: «të pakta» — njëqind e tridhjetë vjet i duken të pakta! Kur je duke parë prapa, çdo jetë duket e shkurtër. E treta, dhe më e ndershmja: «të vështira». Ai nuk e zbukuroi. Kishte pasur vite të rënda: ikja, njëzet vjet te Labani, vdekja e Rakelës, humbja e Jozefit, tragjedia e Dinës, turpi i Rubenit. Dhe prapë — «Jakobi bekoi Faraonin dhe u largua» (v. 10). Ai që s'kishte asgjë, dha bekim atij që kishte gjithçka. Sepse Jakobi kishte diçka që Faraoni s'e kishte: Perëndinë e besëlidhjes. Ky është mësimi i madh: vlera jote para Perëndisë nuk matet me atë që zotëron, por me Atë të cilit i përket. Vargjet 13–26: Vitet e urisë Uria u rëndua. Njerëzit erdhën te Jozefi në valë: së pari dhanë paratë, pastaj bagëtinë, dhe në fund tokën dhe veten e tyre. Dhe thanë: «blina ne dhe tokën tonë për bukë, dhe do të bëhemi skllevër të Faraonit» (v. 19). Jozefi bleu tokën për Faraonin, i zhvendosi njerëzit në qytete, u dha farë për të mbjellë dhe vendosi rregullin: një e pesta e prodhimit për mbretin, katër të pestat për ta. Dhe reagimi i popullit? Jo ankesë, por: «Ti na shpëtove jetën! Le të gjejmë hir në sytë e zotërisë tonë» (v. 25). Ky pasazh na mëson diçka të rëndësishme për administrimin e mirë. Jozefi nuk dha grurë falas pa fund — kjo do ta kishte shterur depon brenda dy vitesh dhe të gjithë do të vdisnin. Ai ndërtoi një sistem që i mbajti gjallë shtatë vjet. Mëshira pa mençuri mbaron shpejt; mëshira me mençuri zgjat sa kriza. Kjo vlen edhe për kishën dhe familjen: ndihma e vërtetë kërkon plan, jo vetëm zemër të mirë. Dhe vini re ironinë e hidhur që Bibla e lë pa koment: egjiptianët u bënë shërbëtorë të Faraonit me vullnetin e tyre, për të mbijetuar. Katërqind vjet më vonë, pasardhësit e Jakobit do të bëheshin skllevër të Faraonit kundër vullnetit të tyre. Ai që sot ke shpëtuar, nesër mund të ketë harruar — Eksodi 1:8 do të thotë: «u ngrit një mbret i ri që nuk e njihte Jozefin». Dhe një hollësi që tregon karakterin e Jozefit: ai bleu tokën për Faraonin, jo për vete (v. 20). Kishte fuqi ta bënte veten pronarin më të madh të Egjiptit — askush s'do ta ndalonte. Por ai ishte administrator, jo grabitës. Njeriu që ka fuqi mbi pasurinë e të tjerëve dhe s'e prek atë për vete, është njeri i rrallë — dhe pikërisht i tillë ishte njeriu që Perëndia e ngriti. Vargjet 27–31: Përgatitja për vdekje «Izraeli banoi në vendin e Egjiptit... dhe u shtua me të madhe» (v. 27). Shtatëdhjetë veta filluan të shumohen — pikërisht siç kishte premtuar Perëndia. Dhe Jakobi jetoi shtatëmbëdhjetë vjet të tjerë atje. Vini re numrin: shtatëmbëdhjetë vjet e rriti Jozefin para se ta humbte; shtatëmbëdhjetë vjet jetoi pranë tij para se të vdiste. Perëndia ia ktheu vitet. Dhe kur iu afrua fundi, thirri Jozefin dhe i kërkoi një betim: «mos më varros në Egjipt; kur të flej me etërit e mi, më merr nga Egjipti dhe më varros në varrin e tyre» (v. 29–30). Pse kaq e rëndësishme? Sepse varrimi në Makpelë ishte deklaratë besimi: «Egjipti nuk është shtëpia jonë. Perëndia premtoi Kanaanin. Unë dua të pushoj atje ku është premtimi». Dhe kapitulli mbyllet: «Izraeli u përkul mbi krye të shtratit» (v. 31) — një plak që adhuron, i mbështetur në shkopin e vet. Letra drejtuar Hebrenjve e kujton pikërisht këtë çast: «Me anë të besimit Jakobi, duke vdekur... adhuroi duke u mbështetur mbi majën e shkopit të tij» (Hebrenjve 11:21). Fjala e fundit e jetës së tij ishte adhurim. 4. Fjalët Kyçe të Kapitullit «Shtegtim» (v. 9). Fjala origjinale magur — banim si i huaj, kalim. Jakobi nuk tha «vitet e jetës sime» por «vitet e shtegtimit tim». Ai e dinte se ishte kalimtar. Davidi do ta thotë të njëjtën gjë: «unë jam i huaj para teje, një shtegtar si gjithë etërit e mi» (Psalmi 39:12), dhe Pjetri do t'u shkruajë besimtarëve si «të huaj e shtegtarë» (1 Pjetrit 2:11). «Bekoi Faraonin» (v. 7, 10). Folja barak — e njëjta fjalë e premtimit të Abrahamit: «te ti do të bekohen tërë familjet e tokës» (12:3). Kjo skenë është përmbushje e vogël e atij premtimi: një bir i Abrahamit që bekon mbretin e kombit më të madh. Premtimi po funksiononte, edhe në Egjipt. «Të pakta dhe të vështira» (v. 9). Në origjinal meat veraim — të pakta dhe të këqija. Jakobi ishte i ndershëm para mbretit për vështirësitë e jetës së vet. Bibla nuk kërkon nga ne të pretendojmë se gjithçka ka qenë e lehtë. Ndershmëria për dhimbjen nuk është mungesë besimi. «Vendos dorën nën kofshën time» (v. 29). Forma më solemne e betimit në atë kohë — e njëjta që përdori Abrahami me shërbëtorin e vet (24:2). Përdorej për premtimet që lidheshin me brezat e ardhshëm. Jakobi po e bënte varrimin e vet çështje besëlidhjeje, jo dëshire personale. 5. Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re Jakobi e quajti jetën e vet «shtegtim» — dhe kjo fjalë bëhet një nga temat e mëdha të Biblës për besimtarin: «Të gjithë këta vdiqën në besim, pa marrë premtimet, por i panë ato së largu... dhe rrëfyen se ishin të huaj dhe shtegtarë mbi tokë... Por ata dëshironin një atdhe më të mirë, domethënë qiellorin». — Hebrenjve 11:13, 16 Prandaj Jakobi kërkoi të varrosej në Kanaan. Trupi i tij do të flinte në tokën e premtimit, si dëshmi për fëmijët: «ne s'jemi egjiptianë — jemi popull i premtimit». Katërqind vjet më vonë, kur Moisiu do t'i nxirrte, ata do ta dinin se ku ishte shtëpia e tyre. Vendi ku zgjedhim të prehemi tregon se ku e kemi zemrën. Dhe skena e bekimit ka jehonën e vet. Jakobi, i vogli para botës, bekoi Faraonin, të madhin. Krishti bëri të njëjtën gjë në shkallë të pafundme: Ai që kishte gjithçka u bë i vogël dhe na bekoi ne. Dhe kur u ngjit në qiell, Luka shkruan: «duke ngritur duart, i bekoi... dhe ndërsa i bekonte, u nda prej tyre» (Luka 24:50–51). Gjesti i fundit i Krishtit mbi tokë ishte bekim — si gjesti i Jakobit para mbretit. Dhe Jozefi që shpëton një komb duke i dhënë bukë — kjo pamje na çon sërish te Ai që tha: «Unë jam buka e jetës» (Gjoni 6:35). Egjiptianët dhanë gjithçka që kishin për bukën e Jozefit, dhe e quajtën shpëtim. Sa më shumë vlen Buka që na jepet falas, dhe që nuk mban për shtatë vjet, por përgjithmonë. 6. Aplikimi për Ne Sot Kur pleqtë tanë kthehen nga kurbeti, e para që bëjnë është të shohin varrezën e fshatit. Jo nga trishtimi — nga përkatësia. Aty janë etërit; aty do të prehen edhe ata. Jakobi bëri të njëjtën gjë me fjalë: «mos më lini këtu». Nga Zanafilla 47 mësojmë Së pari — vlera jote nuk matet me atë që zotëron. Një bari pa tokë bekoi mbretin e botës. Nëse ndihesh i vogël para njerëzve me pozitë, para, ose emër — kujto se ti mban diçka që ata mund të mos e kenë: Perëndinë. Dhe ai që ka Perëndinë, ka çfarë të japë. Së dyti — ji i ndershëm për vitet e vështira. «Të pakta dhe të vështira» — tha Jakobi para mbretit. Nuk pretendoi se jeta e besimtarit është e lehtë. Kur dëshmon para njerëzve, mos e zbukuro. Ndershmëria për dhimbjen e bën dëshminë tënde më të besueshme, jo më të dobët. Së treti — besnikëria jote hap dyer për të tjerët. Jozefi vuajti trembëdhjetë vjet — dhe gjithë familja mori tokën më të mirë të Egjiptit. Ajo që bën sot me ndershmëri, mund t'u hapë rrugë fëmijëve, nipërve, kishës. Askush nuk është besnik vetëm për vete. Së katërti — ndihma e vërtetë kërkon edhe mençuri. Jozefi nuk dha grurë falas pa plan — ndërtoi një sistem që mbajti shtatë vjet. Kur ndihmojmë dikë — një familje në nevojë, dikë me borxhe, një të varfër — pyet jo vetëm «çfarë të jap sot?» por «çfarë e mban gjallë deri në fund?». Mëshira pa mençuri mbaron shpejt. Së pesti — jeto si shtegtar, jo si pronar. «Vitet e shtegtimit tim.» Kur e di se je kalimtar, i mban gjërat më lirshëm: shtëpinë, karrierën, planet. Nuk do të thotë të mos investosh — do të thotë të mos ngulësh zemrën aty ku s'do të mbetesh. Së gjashti — përgatitu për fundin me besim, jo me frikë. Jakobi rregulloi çështjen e varrimit, foli me djalin, dhe pastaj adhuroi. Nuk është e keqe të mendosh për fundin — është e urtë. Lëri gjërat në rregull: fjalët e pathëna, faljet e pa kërkuara, besimin e treguar qartë te fëmijët. Dhe pastaj adhuro. 7. Çfarë Mësuam nga Ky Kapitull Zanafilla 47 na tregoi pesë vëllezër të pranuar me nder në tokën më të mirë; një plak pa asgjë që bekoi mbretin e botës — dy herë; një përgjigje të ndershme për jetën: «të pakta dhe të vështira»; vite urie ku mëshira u bashkua me mençurinë dhe një popull tha «ti na shpëtove jetën»; shtatëmbëdhjetë vjet të kthyera; dhe një betim për varrimin që ishte në fakt deklaratë besimi. Dhe fjala e fundit: një plak i mbështetur në shkop, duke adhuruar. Mbaje mend këtë varg «Ditët e viteve të shtegtimit tim...» (Zanafilla 47:9). Kush e di se është kalimtar, i mban gjërat lirshëm — dhe e ka zemrën atje ku është premtimi. PAQJA E PERENDISE QOFTE MBI JU. ZOTI JU BEKOFTE.