Latest / Tech Update | BNR / We zoeken minder op Rijksoverheid.nl en meer met AI en dat zorgt voor problemen

Transcript

We zoeken minder op Rijksoverheid.nl en meer met AI en dat zorgt voor problemen · Tech Update | BNR

• 0:00
  Speaker 1: En daarom is bij ons Joe van Buurik. Joe, goedemorgen.
• 0:03
  Speaker 1: Goedemorgen Bas. De websites van de Rijksoverheid worden minder geraadpleegd
• 0:08
  Speaker 1: voor informatie. En dat is allemaal te wijten aan AI.
• 0:13
  Speaker 1: Hoe zit dat en is dat wenselijk
• 0:14
  Speaker 2: Nou, het antwoord op je laatste vraag? Nee, denk ik.
• 0:18
  Speaker 2: Het eerste is, nou ja, mensen vragen toch wel aan
• 0:20
  Speaker 2: ChatGPT of eigenlijk ook gewoon aan Google. Want daar krijg
• 0:24
  Speaker 2: je immers ook gewoon een AI-overzicht bij je meeste zoekopdrachten
• 0:27
  Speaker 2: als antwoord. En daar komen we zo op terug. Het
• 0:29
  Speaker 2: gaat niet eens om cijfers van dit jaar, maar over
• 0:31
  Speaker 2: 2025 daalde het aantal bezoeken aan Rijksoverheid.nl al met 15%
• 0:37
  Speaker 2: ten opzichte van het jaar ervoor. Blijkt uit cijfers gedeeld
• 0:41
  Speaker 2: door de Dienstpubliek en Communicatie, die had het FD opgevraagd.
• 0:46
  Speaker 2: Cijfers over het huidige klendejaar zijn er nog niet. Maar
• 0:48
  Speaker 2: de ontwikkeling zet door, zegt de DPC. Precies in mei
• 0:52
  Speaker 2: 2025 begint de daling. En jawel, wat gebeurde er toen?
• 0:55
  Speaker 2: De introductie van het AI-overzicht in Google zoeken in Nederland.
• 0:59
  Speaker 2: Dus ja, daar werd toen al... Nu vinden we dat
• 1:02
  Speaker 2: vrij normaal. Je krijgt een AI-genereerd resultaat bovenaan. Maar toen
• 1:06
  Speaker 2: vond het ook best wel een ding, best wel controversieel.
• 1:08
  Speaker 2: Want nu gaat AI jou opeens een antwoord geven... in
• 1:11
  Speaker 2: plaats van dat je gewoon je lijstje... met sites en
• 1:13
  Speaker 2: informatie krijgt, zoals we gewend zijn. Dat is nu secundair.
• 1:16
  Speaker 1: Ja, precies. Toch is dat inderdaad wel niet altijd wenselijk,
• 1:19
  Speaker 1: kan ik me voorstellen. Want AI kan wel eens, zoals
• 1:22
  Speaker 1: we weten, wat hallucineren. Maar voordat we het daarover hebben,
• 1:26
  Speaker 1: wat voor onderwerpen wordt naar gevraagd? Wat voor informatie zoeken we,
• 1:30
  Speaker 1: weten we dat? Ouderschapsverlof wordt vaak opgezocht
• 1:32
  Speaker 2: uitkeringen, vaccinaties. En dat laatste is misschien nog wel het
• 1:35
  Speaker 2: meest prangend. Als we kijken naar bezoeken aan Rijksoverheid-websites... voor
• 1:39
  Speaker 2: informatie over vaccinaties... dan is daar zelfs een daling van
• 1:42
  Speaker 2: 40 procent in de eerste helft van dit jaar... vergeleken
• 1:45
  Speaker 2: met dezelfde periode een jaar eerder. Dat zegt dan weer
• 1:47
  Speaker 2: het ministerie van Volksgezondheid. En ja, we kunnen er allerlei
• 1:50
  Speaker 2: analyses op loslaten... maar het feit is wel dat die informatie...
• 1:53
  Speaker 2: als het door de Rijksoverheid zelf wordt gedeeld... zuiver en
• 1:56
  Speaker 2: correct is volgens de geldende regelgeving... Daar kan ook naar
• 1:59
  Speaker 2: verwezen worden... als er bijvoorbeeld voor de rechter een geschil
• 2:01
  Speaker 2: moet worden uitgevochten. Dat benadrukt dan weer de Nationale Ombudsman
• 2:04
  Speaker 2: ook in de publicatie. Want ja, daar gaat het toch om.
• 2:07
  Speaker 2: Is alles volgens de regels gegaan? Houden de burgers zich
• 2:10
  Speaker 2: ook aan hoe het zou moeten? En dan hebben we
• 2:12
  Speaker 2: het niet eens gehad over ook de kleine problemen. Bijvoorbeeld,
• 2:15
  Speaker 2: je moet iets regelen op een kantoor bij de gemeente.
• 2:18
  Speaker 2: Wat neem je mee? Hoe gaat de procedure? Ja, als
• 2:21
  Speaker 2: het dan niet klopt... want we hebben alleen even gekeken
• 2:24
  Speaker 2: wat AI erover zegt... dan zorgt dat ook voor een
• 2:26
  Speaker 2: boel extra werk en frustratie... Het probleem is dat AI,
• 2:31
  Speaker 2: het zijn effectieve woordvoorspelmachines. Ze kijken alleen wat is logisch,
• 2:36
  Speaker 2: niet wat is juist. En dus lopen ze tegenaan dat
• 2:39
  Speaker 2: als mensen een antwoord van AI krijgen... het vaak gewoon
• 2:41
  Speaker 2: niet klopt. Het probleem is ook nog eens dat Rijksoverheid
• 2:44
  Speaker 2: er niet zoveel tegen kan doen. Ze proberen van alles,
• 2:47
  Speaker 2: bijvoorbeeld nadrukkelijk... teksten voor websites zo te schrijven... dat de
• 2:50
  Speaker 2: AI-modellen ze sneller oppikken. Dus ze werken eraan mee eigenlijk
• 2:53
  Speaker 1: Ja, het moet wel. Het wordt zelfs onderdeel van
• 2:57
  Speaker 2: het probleem... in de hoop het probleem te bestrijden. We
• 2:59
  Speaker 2: wisselen ook ervaring uit met de Verenigde Koninkrijken... en Vlaanderen trouwens.
• 3:03
  Speaker 2: Er is ook een tijd lang een proef gedraaid... waarbij
• 3:05
  Speaker 2: elke dag geautomatiseerd honderd vragen... over noodpakketten op Google werden afgevuurd...
• 3:09
  Speaker 2: Om te kijken of het dan vaker als bron werd opgepikt. Nee,
• 3:12
  Speaker 2: informatie van een survival website kwam eerder
• 3:16
  Speaker 1: in het AI-review. Dus ja, dank u wel. Nog even
• 3:20
  Speaker 1: naar de Duitse AFD heel kort. Die zijn gehackt. En
• 3:23
  Speaker 1: die zo'n beetje ook, want zo'n beetje alles ligt op straat,
• 3:25
  Speaker 1: begrijp
• 3:26
  Speaker 2: ik. Nou, daar lijkt het wel op. Bijna een half
• 3:28
  Speaker 2: miljoen e-mails die naar buiten zijn gekomen. Gepubliceerd op een website.
• 3:31
  Speaker 2: Hoewel dat zijn dan niet de e-mails zelf... maar met
• 3:34
  Speaker 2: AI-gemaakte samenvattingen ervan. Daar zijn ze weer, die AI-generated samenvattingen.
• 3:38
  Speaker 2: Geïnteresseerd op een website met... daar zien we afzenders van
• 3:40
  Speaker 2: mails onder meer... AfD-politici Ali Zweidel en Leif-Erik Hollem. Gaat
• 3:44
  Speaker 2: om een hack van afgelopen september. Alternatieven voor Duitsland heeft
• 3:47
  Speaker 2: dat ook bevestigd. Althans, ze zeggen... Onze hostingprovider is toen getroffen,
• 3:50
  Speaker 2: laat ons weten aan de krant Bild. Ze bagatelliseerden het
• 3:53
  Speaker 2: zelf door te zeggen... het gaat vooral om enkele mailboxen...
• 3:55
  Speaker 2: waarvan de meesten al jaren niet meer in gebruik zijn.
• 3:58
  Speaker 2: Maar ja, het gaat wel om een lek van in
• 4:00
  Speaker 2: totaal 281 gigabyte... met dus 421.000 mails. En een beetje
• 4:04
  Speaker 2: om precies te zijn... onduidelijk is nog of wat de
• 4:07
  Speaker 2: gepubliceerders ook allemaal... echt is. We zien van alles en
• 4:10
  Speaker 2: nog wat. Foto's van ideebewijzen, facturen, diploma's, ledenlijsten. Ook verschillende
• 4:15
  Speaker 2: uitspraken van leden. En ze laten zelf weten dat ze
• 4:18
  Speaker 2: nog onderzoek doen naar de authenticiteiten van. Maar het ligt
• 4:21
  Speaker 2: wel op straat inderdaad. En dat is wel fijn dik.
• 4:24
  Speaker 2: Best
• 4:25
  Speaker 1: pijnlijk
• 4:26
  Speaker 1: Dankjewel, Jo van Buurik.