Latest / Boekestijn en De Wijk / Kan de VS Europa wel loslaten?
Transcript
- 0:03Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein en de Wijk. Hugo Rijtsma.
- 0:10Speaker 2: Welkom bij Boekestein en de Wijk, op zoek naar de
- 0:12Speaker 2: nieuwe wereldorde. Het is donderdag 5 februari. En elke dinsdag en
- 0:16Speaker 2: donderdag beantwoorden we vragen van onze luisteraars... die u in
- 0:19Speaker 2: grote getalen stuurt naar boekesteinandewijk.bnr.nl. En daar trof ik Tom Michiels...
- 0:26Speaker 2: Sinds jaren trouwe luisteraar. Onlangs ook bij ons in Breda
- 0:30Speaker 2: bij de theatershow geweest. En hij hoopt dat we dit
- 0:34Speaker 2: jaar ook eens naar Antwerpen komen met de theatertour. En
- 0:37Speaker 2: volgens mij waren we dat ook van plan
- 0:40Speaker 3: Ja, ik vind het wel leuk om dat te doen.
- 0:42Speaker 3: Helemaal naar het buitenland.
- 0:46Speaker 2: Graag, zegt Tom, leg ik u een lezersvraag voor... naar
- 0:50Speaker 2: aanleiding van het betoog dat onze Belgische premier Bart de Wever...
- 0:53Speaker 2: vorige week hield op het event The Future of Europe
- 0:55Speaker 2: in de krant De Tijd. Overigens, een andere Vlaamse luisteraar
- 0:59Speaker 2: attendeerde me daar ook al op. Ik moet nog even terugkijken,
- 1:01Speaker 2: dat was wel interessant. De Wever pleitte daar voor verdere marktintegratie.
- 1:06Speaker 2: Tom zegt, ik vond ook de metafoor van hem van
- 1:10Speaker 2: de EU als een ajuin... met verschillende lagen... Goed, dat
- 1:13Speaker 2: is iets waar wij in de podcast ook veel over
- 1:16Speaker 2: hebben gesproken. Idealiter gebeurt verdieping van de EU met alle 27 lidstaten.
- 1:22Speaker 2: Maar de wever erkent dat politieke verdeeldheid het proces kan vertragen.
- 1:25Speaker 2: Daarom optreedt hij dat kernlanden, of zelfs de Benelux, mogelijk
- 1:29Speaker 2: sneller zouden kunnen gaan. Concreet koppelde hij de verdere integratie
- 1:32Speaker 2: aan dossiers zoals de energiemarkt, de bankenunie, kapitaalmarkt, arbeidsmarkt en logistiek.
- 1:36Speaker 2: In dat laatste verband... Wees u opnieuw naar zijn eerdere
- 1:38Speaker 2: pleidooi om de havens van Antwerpen, Brugge en Rotterdam... nauwer
- 1:41Speaker 2: te laten samenwerken om sterker te staan. En mijn vraag
- 1:45Speaker 2: aan u is, hoe kijkt u naar dit pleidooi voor
- 1:47Speaker 2: de Benelux... als de mogelijke voortrekker of voorbeeld voor verdere
- 1:51Speaker 2: Europese integratie?
- 1:54Speaker 1: Nou, weet je, de Benelux is een onderwerp dat eigenlijk
- 1:57Speaker 1: een beetje pijnlijk is. Omdat de Belgen dat heel vaak
- 2:01Speaker 1: verder willen uitbouwen... en de Nederlanders gewoon niet zo geïnteresseerd zijn...
- 2:05Speaker 1: Vlaanderen land. Het is altijd zo dat de Belgen meer
- 2:08Speaker 1: weten over Nederland... dan Nederland over de Belgen. Dat is
- 2:11Speaker 1: een beetje pijnlijk. Naar aanleiding van de opmerking van De Wever... Kijk,
- 2:18Speaker 1: hij zegt dus... ik wil dat de Europese Raad strenge
- 2:21Speaker 1: richting gaat geven... aan de Europese Commissie. De Europese Commissie
- 2:25Speaker 1: is de hoedster van de verdragen. Die moet dat dus uitvoeren...
- 2:29Speaker 1: En natuurlijk is die marktintegratie in Europa onvolkomen. Die uncommon
- 2:34Speaker 1: common market, daar hebben we heel veel over gesproken. Maar
- 2:37Speaker 1: dat wordt niet noodzakelijkerwijs beter... als de politieke Europese Raad
- 2:42Speaker 1: daar meer over te zeggen heeft. Want het protectionisme wordt
- 2:45Speaker 1: ook uitgespeeld in die Europese Raad. Dat wil niet zeggen
- 2:50Speaker 1: dat de wever hier een valide punt heeft... maar het
- 2:52Speaker 1: is nog niet direct ook de oplossing, ben ik bang.
- 2:57Speaker 1: En verder, nog even terug over die Benelux-formaat. Ik geloof
- 3:01Speaker 1: zelf meer in een soort Europa van de zes of
- 3:04Speaker 1: de achten. Gewoon een grotere coalition of the willing. Benelux
- 3:09Speaker 1: is gewoon te klein, eigenlijk
- 3:11Speaker 3: Ja, goed, dat zou natuurlijk wel kunnen. Achter is al
- 3:14Speaker 3: heel lang overgesproken. En ik werd vorig jaar, volgens mij
- 3:18Speaker 3: was dat vorig jaar zomer... benaderd voor een nieuw initiatief.
- 3:22Speaker 3: En eigenlijk wat De Wever heeft gedaan, is... Hij heeft
- 3:27Speaker 3: gerefereerd aan dat initiatief. Daar komt het feitelijk op neer.
- 3:31Speaker 3: Maar wat de bedoeling was van dat initiatief... waar ik
- 3:36Speaker 3: over werd benaderd vorig jaar. Dat was ergens in juli
- 3:38Speaker 3: volgens mij. En daarna nog een keer in september. is
- 3:42Speaker 3: dat er een initiatief moet komen om voor te bouwen
- 3:45Speaker 3: op Draghi. Nou, Draghi, dat hoeven de luisteraars niet meer
- 3:47Speaker 3: uit te leggen wat dat is. Dat gaat over concurrentiekracht
- 3:50Speaker 3: van Europa. Dus dat moet worden verbeterd. En waarom zou
- 3:54Speaker 3: dan de Benelux op dat punt niet toch een nieuw
- 3:57Speaker 3: initiatief gaan presenteren? Daarnaast zou het moeten gaan over migratie,
- 4:03Speaker 3: interne markt en strategische autonomie. Dat was het oorspronkelijke initiatief
- 4:08Speaker 3: wat ik heb gezien en waar de Wever heel veel
- 4:13Speaker 3: belangstelling voor had. Of het ervan komt, dat weet ik niet.
- 4:17Speaker 3: De bedoeling was wel om te gaan samenwerken met Nederland
- 4:20Speaker 3: op dat gebied, ook met Nederlandse instituten. Vandaar dat ik
- 4:23Speaker 3: die mail kreeg. Maar goed, ik heb het overgedragen, dus
- 4:28Speaker 3: ik ben er niet meer bij betrokken. Ik weet ook
- 4:30Speaker 3: niet precies wat nu exact de stand van zaak is.
- 4:33Speaker 3: Maar dat het gebeurt, ik denk dat dat heel goed is.
- 4:36Speaker 3: En het past trouwens ook wel in het streven... naar
- 4:40Speaker 3: een Europa van meer snelheden, realiseer je. Dat hebben we
- 4:43Speaker 3: net ook besproken, althans, vanaf vorige week of zo. Dat Duitsland,
- 4:49Speaker 3: die wil eigenlijk twee snelheden Europa hebben... om de defensie
- 4:52Speaker 3: op te bouwen en heeft daarvoor... heeft erover gesproken met
- 4:56Speaker 3: de E6. Dat zijn de zes Europese landen. Daar zit
- 4:59Speaker 3: Nederland ook in. Je zou dan een kopgroep moeten vormen.
- 5:02Speaker 3: Ik ben daar zeer voor om dat te doen. Maar
- 5:05Speaker 3: realiseer je dat het hele idee van een meer snelheden Europa...
- 5:09Speaker 3: ook al heel erg oud is. Ja, volgens mij 2017. Merkel, Hollande,
- 5:16Speaker 3: die waren er toen bij betrokken. Maar ook de Spaanse
- 5:18Speaker 3: en de Italiaanse premier, die hebben toen ook afgesproken. Dat
- 5:21Speaker 3: was na de brexit. Moeten wij nu dus gaan nadenken
- 5:24Speaker 3: over hoe wij gezamenlijk die Europese integratie verder gaan brengen.
- 5:29Speaker 3: En ook toen was het al duidelijk dat Amerika een
- 5:32Speaker 3: andere koers ging. als belangrijke militaire speler verder moest. Dus
- 5:40Speaker 3: dit zijn discussies die al heel lang spelen en die
- 5:44Speaker 3: nu steeds relevanter worden in het kader van het Amerikaanse
- 5:48Speaker 3: beleid om afstand te nemen van Europa
- 5:52Speaker 2: Overigens zit ik net te denken, ik las nog in
- 5:54Speaker 2: het coalitieakkoord, maar ik ben er gewoon niet aan toegekomen
- 5:56Speaker 2: om dat verder op te zoeken. Er stond dat Nederland
- 5:59Speaker 2: wil toetreden tot het verdrag van Aken. En dat was
- 6:03Speaker 2: volgens mij ooit tussen Frankrijk en Duitsland. Een soort extra toenadering.
- 6:07Speaker 2: Het is
- 6:08Speaker 1: een juridisch verdrag tussen Frankrijk en Duitsland. En als dan
- 6:12Speaker 1: Nederlandse daarbij aansluiten... dan zou je dus ook daar een
- 6:14Speaker 1: soort Europese kern krijgen... wat ook tot een defensieunie zou
- 6:18Speaker 1: kunnen leiden. Het is een idee dat door Volt ook
- 6:20Speaker 1: is opgenomen en verdedigd.
- 6:23Speaker 2: Oké
- 6:23Speaker 1: Nou, staat dus in het coalitieakkoord. Ja, staat in het coalitieakkoord.
- 6:26Speaker 1: Interessant
- 6:27Speaker 2: Oké. Even zien. Rob Herfkens zegt... Ik heb het idee,
- 6:34Speaker 2: luisterend naar alle informatie die ik tot me krijg... via nieuwsuitzendingen,
- 6:38Speaker 2: podcasts enzovoort... dat de VS en Rusland op de achtergrond
- 6:42Speaker 2: Europa eigenlijk al hebben opgedeeld. Groenland naar de VS, de
- 6:46Speaker 2: rest van Europa opsplitsen en naar Rusland... zodat in de
- 6:49Speaker 2: nieuwe wereldorde Europa niet meer bestaat. Maar dat je alleen
- 6:53Speaker 2: nog het hebt over de VS, Rusland en China. Dit
- 6:57Speaker 2: wordt wat mij betreft onderbouwd door de manier waarop beide...
- 7:01Speaker 2: Amerika en Rusland spreken over Europa. Vele puzzelstukjes vallen bij
- 7:05Speaker 2: mij dan op zijn plek. En ja, dat betekent dat
- 7:07Speaker 2: Europa zich als de sodemieter moet verenigen... en dat ze
- 7:11Speaker 2: haar spierballen moet laten zien, zeker in taalgebruik. Zou dit
- 7:15Speaker 2: op middellange termijn de uitkomst kunnen zijn? Dat is in
- 7:19Speaker 2: ieder
- 7:19Speaker 1: geval de natte droom van Poetin. Hij zou dat
- 7:21Speaker 3: fantastisch vinden. En ik denk het
- 7:23Speaker 1: ook. Trump
- 7:28Speaker 3: moet niks hebben van de Europese Unie. En die wil
- 7:30Speaker 3: hij het liefst beslopen. Want die staat eigenlijk alleen maar
- 7:32Speaker 3: zijn eigen ambities in de weg. Doet afstand van zijn
- 7:37Speaker 3: positie binnen de NAVO. Dus ik denk dat Trump ook
- 7:42Speaker 3: een behoorlijk eind in die richting meegaat.
- 7:44Speaker 1: Ja, want hij denkt in invloedssferen. En hij heeft een
- 7:47Speaker 1: grote hekel aan al die woke regeringsleiders hier. En daarom
- 7:52Speaker 1: steunt hij met name dus die rechtsradicalen. Overigens, er zijn
- 7:55Speaker 1: natuurlijk ook tegenkrachten. Dacht je nou dat de Amerikaanse wapenhandel... bijvoorbeeld,
- 8:00Speaker 1: die wil natuurlijk dolgraag blijven verkopen aan Europa. Daar krijgen
- 8:03Speaker 1: we nog gedonden genoeg mee als de Europese Defensie op
- 8:06Speaker 1: stoom komt. En die willen dat natuurlijk helemaal niet dat
- 8:09Speaker 1: Rusland hier het voor het zeggen heeft. Een andere tegenkracht
- 8:12Speaker 1: is dat Rusland natuurlijk... die kan ons verzwakken en zo.
- 8:15Speaker 1: Die kan nog een heleboel nare dingen doen, maar echt
- 8:17Speaker 1: heel Europa besturen... dat zie ik er ook niet gebeuren.
- 8:22Speaker 1: Maar het is zeker waar dat dat denken in de invloedssfere...
- 8:25Speaker 1: en internationaal recht in de brullenbak... dat leidt dus tot
- 8:28Speaker 1: het ondergang van Europa... als Europa niet in het geweer
- 8:31Speaker 1: komt
- 8:32Speaker 3: Ja, ik denk dat dus ook. Nou ja, dat heeft
- 8:34Speaker 3: te maken met de aanvallen die er zijn. Niet alleen
- 8:40Speaker 3: door Trump, maar ook door de Russen. Die ook zeggen
- 8:44Speaker 3: van die NAVO moet verdwijnen. Dan moet je echt teruggaan
- 8:48Speaker 3: om dit denken te kunnen begrijpen. Na december 2021, als een
- 8:51Speaker 3: vooravond van de oorlog in Oekraïne. Toen de Amerikanen en de...
- 8:59Speaker 3: Europeanen in Brussel, de NAVO-hoofdkwartier... een aantal ontwerpverdragen heeft gekregen
- 9:06Speaker 3: van de Russen... waarin eigenlijk de afbraak van de NAVO
- 9:11Speaker 3: werd aangekondigd... en de terugtrekken van Amerikaanse troepen uit die landen...
- 9:15Speaker 3: die vroeger bij de Russische invloedssfeer hoorden. Dus ja, dat speelt.
- 9:20Speaker 3: Die Russen willen inderdaad de oude invloedssfeer herstellen... Oekraïne, Belarus.
- 9:30Speaker 3: Dat gaat op dit ogenblik door middel van de oorlog verdragen.
- 9:35Speaker 3: Baltische staten. Maar ook delen van Polen, Bulgarije, Roemenië. Ga
- 9:40Speaker 3: zo maar door. Dus dat speelt absoluut op dit ogenblik.
- 9:44Speaker 3: En moet je dan dat meenemen in je discussies om
- 9:47Speaker 3: je te gaan verenigen? Absoluut. Het gaat dus om meer
- 9:51Speaker 3: dan alleen maar Trump. Het gaat ook om het hele
- 9:54Speaker 3: idee van Rusland. Die ook een herstel wil van de invloedssferen.
- 9:59Speaker 3: Alle kanten worden we dus onder druk gezet. Dus je
- 10:02Speaker 3: moet wel
- 10:03Speaker 2: Maar is het beeld dat Rob schetst hier nou niet
- 10:05Speaker 2: een beetje erg negatief? Alsof Europa met zijn half miljard mensen,
- 10:09Speaker 2: rijke consumenten... overvleugeld zou kunnen worden door... In Trump-termen
- 10:15Speaker 3: zou je
- 10:16Speaker 2: Rusland een shithole country noemen, denk ik. Met ruim 100 miljoen
- 10:20Speaker 2: paupers en kernwapens. Maar alsof
- 10:22Speaker 3: die Europa
- 10:22Speaker 2: kunnen overvleugelen.
- 10:23Speaker 3: Nee, die kunnen dat absoluut niet. Maar het grote probleem
- 10:26Speaker 3: zit natuurlijk in het feit... dat de Russen wel geïnvesteerd
- 10:29Speaker 3: hebben in defensie en wij niet. Daar zit echt een
- 10:32Speaker 3: groter probleem in. En ze investeren als gekken op dit
- 10:35Speaker 3: ogenblik in hun defensie. Het wordt een soort militaire staat, Rusland.
- 10:39Speaker 3: En ja, als je dan staat tegen een heel rijk
- 10:43Speaker 3: deel van Europa... zonder een adequate defensie... dan heb je
- 10:46Speaker 3: wel kansen om bijvoorbeeld de Baltische Staten in te nemen.
- 10:50Speaker 3: Zo moet je dat bekijken. Zijn wij in principe aan
- 10:53Speaker 3: elkaar gewaagd? Ja, natuurlijk. Als je kijkt naar het bruto
- 10:58Speaker 3: binnenlands product... van alle Europese landen... dan is Rusland gewoon...
- 11:09Speaker 3: problemen in. Dat hebben wij onszelf aangedaan. Dat wisten we ook.
- 11:12Speaker 3: Dat we dat onszelf aandeden. Dat we ons daar kwetsbaar
- 11:16Speaker 3: mee maakten. In de richting van Rusland, dat is een
- 11:18Speaker 3: ding dat zeker is. Maar het verandert nu wel. Dus
- 11:21Speaker 3: ik denk dat dit hele scenario wat nu geschetst wordt,
- 11:25Speaker 3: dat er is een vrij grote kans dat Europa zich
- 11:29Speaker 3: inderdaad verenigd. Lukt dat niet, dan valt de boel uit
- 11:31Speaker 3: elkaar en dan hebben we een volgend probleem wat we
- 11:34Speaker 3: moeten oplossen. Weet je, Rusland
- 11:36Speaker 1: doet er alles aan om Europa uit elkaar te spelen.
- 11:39Speaker 1: En dat betekent dus dat ze rechtsradicalen steunen. Maar het
- 11:43Speaker 1: gaat ook via een andere route. Gisteren heb ik even
- 11:45Speaker 1: gekeken naar het debat. Naar aanleiding van het rapport van
- 11:49Speaker 1: de informateur.
- 11:51Speaker 3: Geen
- 11:52Speaker 1: minuut ging het over het buitenland. Het ging alleen maar
- 11:55Speaker 1: over de afslanking van de verzorgingstaat. Wat natuurlijk heel pijnlijk is.
- 11:58Speaker 1: Wij moeten meer geld uitgeven voor defensie. Dat lijkt me
- 12:01Speaker 1: ook een heel goed idee. Maar dat leidt dus tot...
- 12:05Speaker 1: hele moeizame discussies over de verzorging staat. En dat is
- 12:10Speaker 1: voor de politiek gewoon een enorme uitdaging... omdat ze niet
- 12:14Speaker 1: goed zijn in het verdelen van krimp, als het ware
- 12:18Speaker 2: Hé, trouwens, ik zat ook laatst nog een leuk filmpje
- 12:21Speaker 2: te kijken... van een debat bij de Oslo Security Conference.
- 12:25Speaker 2: Daar zat Ben Rogers, goede bekende
- 12:27Speaker 3: van
- 12:27Speaker 2: jou Rob, de Amerikaanse
- 12:28Speaker 3: generaal
- 12:28Speaker 2: en die hield een verhaal dat ik ook herkende van jou.
- 12:31Speaker 2: Die zei van, ja, Amerika en Europa zijn... Ja, er
- 12:34Speaker 2: is echt een breuk, want wij delen niet meer dezelfde waarden. Interessant,
- 12:38Speaker 2: daarnaast zat een of andere professor, een Amerikaan ook, van
- 12:41Speaker 2: Purdue University. En die zei, ach wat een onzin, in
- 12:44Speaker 2: de internationale politiek gelden belangen. Geografie en belangen. Nou, dat
- 12:49Speaker 2: is ook wat aansluitbaar
- 12:50Speaker 3: We hebben dezelfde belangen niet meer, dat maakt het alleen
- 12:52Speaker 3: maar erger.
- 12:53Speaker 2: Hij zegt, kijk naar de Amerikaanse belangen in Europa. Die
- 12:57Speaker 2: zijn zo gigantisch groot. Het is onmogelijk om dat uit
- 13:02Speaker 2: elkaar te trekken. En het is ook onmogelijk om op
- 13:04Speaker 2: die manier voor Trump Europa te laten vallen. Want daar
- 13:07Speaker 2: hangt zoveel honderdduizend miljard aan investeringen vanaf. Dus de belangen
- 13:12Speaker 2: dicteren dat Amerika, ook als Trump ons stom vindt, niet
- 13:15Speaker 2: los kan laten.
- 13:16Speaker 3: Nou, dat is maar zeer de vraag. Wat je dus
- 13:18Speaker 3: nu ziet op dit ogenblik is enorme beweging om bijvoorbeeld
- 13:23Speaker 3: onafhankelijk te worden van de Amerikaanse techbedrijven, de Amerikaanse cloud.
- 13:28Speaker 3: Ik bedoel, dit raakt de Amerikaanse industrie in het hart.
- 13:31Speaker 3: Kijk wat Amsterdam op dit ogenblik aan het doen is.
- 13:33Speaker 3: Die heeft gewoon gezegd van... op termijn willen we gewoon
- 13:36Speaker 3: helemaal weg bij die Amerikaanse techbedrijven. Ik denk dat dat
- 13:40Speaker 3: algemeen een probleem gaat worden... voor de Amerikaanse techbedrijven. En
- 13:44Speaker 3: realiseer je dat al die beurskoersen... die zo geweldig zijn
- 13:47Speaker 3: in de Verenigde Staten... in belangrijke mate worden veroorzaakt... door
- 13:50Speaker 3: de koersstijging van de techbedrijven. Want de maakindustrie in Amerika
- 13:54Speaker 3: stelt op zich niet zoveel voor. Maar dit wel. Dus ja, nee,
- 13:58Speaker 3: dat kan die professor wel vinden... En dat kan ook
- 14:02Speaker 3: allemaal wel waar zijn. Maar door het beleid van Trump.
- 14:05Speaker 3: En dat is precies de reden waarom ik altijd heb gezegd.
- 14:10Speaker 3: Dit beleid gaat hem in zijn handen ontploffen. Of in
- 14:14Speaker 3: zijn gezicht ontploffen. Hoe je het ook allemaal zou willen noemen.
- 14:16Speaker 3: Want wij gaan namelijk gewoon de andere kant op. Gaat
- 14:19Speaker 3: niet direct. Maar je zal verbaasd zijn denk ik. Hoe
- 14:23Speaker 3: de wereld in Europa in 2030 uitziet. En als je nu
- 14:27Speaker 3: gewoon kijkt. Onder elkaar zet. Van wat er allemaal gaat veranderen.
- 14:31Speaker 3: dat we Europese wapensystemen willen gaan ontwikkelen. Waarbij eigenlijk de
- 14:36Speaker 3: grote zware wapensystemen... altijd uit de Verenigde Staten zijn gekomen.
- 14:39Speaker 3: Maar Oekraïne laat zien dat die hele grote zware wapensystemen...
- 14:45Speaker 3: eigenlijk niet meer de allerhoogste prioriteit hebben. Je hebt ze
- 14:47Speaker 3: nog wel nodig, maar niet de allerhoogste prioriteit. Dus we
- 14:50Speaker 3: gaan dat gewoon in Europa oplossen. De discussie is op
- 14:53Speaker 3: gang gekomen om bij Amerika weg te drijven... door handelsverdragen
- 14:57Speaker 3: met India... Australië, Mercosur. Die vertragingstrategieken worden ook weggeschoven. Nee,
- 15:03Speaker 3: er gebeurt echt heel erg veel. En ook het idee
- 15:06Speaker 3: om minder afhankelijk te worden van de dollarstransacties... gaat op
- 15:10Speaker 3: dit ogenblik heel erg hard. Ja, het is zo. Maar
- 15:16Speaker 3: tegelijkertijd laat dat onverlet dat de Europeanen zeggen... we vertrouwen
- 15:21Speaker 3: niet meer en we gaan zelf verder. Ja,
- 15:22Speaker 2: ja. Heb ik hier nog een korte vraag van Arnoud
- 15:27Speaker 2: Vermeulen voor jullie. Hij zegt, als ik één ding heb
- 15:30Speaker 2: geleerd de afgelopen tijd... is wel dat afhankelijkheid erg gevaarlijk
- 15:33Speaker 2: kan zijn. In de zoektocht naar onafhankelijkheid wil ik ook graag...
- 15:36Speaker 2: op eigen kracht mijn informatievoorziening regelen. En daarom de vraag,
- 15:40Speaker 2: wat zijn de belangrijkste plekken... waar jullie je informatie vandaan halen...
- 15:43Speaker 2: die ook toegankelijk zijn voor de normale man
- 15:48Speaker 1: Nou, een aantal tips. Het kost wel een beetje geld...
- 15:51Speaker 1: Een abonnement op de New York Times is nu veel
- 15:53Speaker 1: goedkoper geworden. Ja, dat is niet zo duur. Digitaal. En
- 15:56Speaker 1: dat is een goede krant. De Wall Street Journal steunde
- 16:00Speaker 1: vroeger heel erg Trump. Daar had ik een beetje moeite mee.
- 16:03Speaker 1: Dat is tegenwoordig hartstikke kritisch geworden. En er is een
- 16:06Speaker 1: hele grote krant met een enorme correspondentennetwerk. Financial Times is belangrijk.
- 16:12Speaker 1: Heel duur
- 16:13Speaker 2: abonnement is dat hoor.
- 16:14Speaker 1: Ja, het is ontzettend duur, maar het is wel ongelooflijk goed.
- 16:17Speaker 1: The Guardian is gratis nog steeds en ook niet gek.
- 16:21Speaker 1: Je moet
- 16:21Speaker 3: je wel voorbetalen, vind ik
- 16:23Speaker 3: Ja,
- 16:23Speaker 1: je moet ze gewoon...
- 16:25Speaker 3: Ik vind dat je steunt dat gewoon. Goede krant steunt
- 16:28Speaker 3: dat gewoon.
- 16:29Speaker 1: Verder, de DenkTank-rapporten zijn altijd interessant. Klingendaal, HCSS... maar ook
- 16:34Speaker 1: zeker Brookings en de Council on Foreign Relations. Boeken zijn belangrijk.
- 16:39Speaker 1: En de podcast kan ik niet allemaal bijhouden... maar de
- 16:42Speaker 1: Rackman Review vind ik altijd interessant. Farid Zakaria, GPS is interessant.
- 16:47Speaker 1: En The Rest is Politics probeer ik ook
- 16:49Speaker 3: te volgen. Maar je moet inderdaad kijken, dat is wel
- 16:52Speaker 3: belangrijk wat je zegt... die denktanks, die doen met de
- 16:57Speaker 3: apotheek heel goed werk... en omdat dat gefinancierd wordt door
- 17:00Speaker 3: de bankroom... Met publieke gelden zijn die rapporten ook openbaar.
- 17:06Speaker 3: CSIS bijvoorbeeld in Amerika is een hele goede. Chatham House
- 17:10Speaker 3: is een hele goede. Fondation de Recherche Strategique in Parijs
- 17:14Speaker 3: is een hele goede. Dus daar kun je echt heel
- 17:19Speaker 3: veel uithalen. Het is wel moeilijk leesbaar vaak, omdat dat
- 17:23Speaker 3: vrij gespecialiseerd is. IISS, dat is ongelooflijk goede informatie, maar
- 17:30Speaker 3: daar kan je niet bij. Want je moet uitgenodigd worden
- 17:33Speaker 3: om lid te worden van die club. Ik ben daar
- 17:36Speaker 3: lid van. Dat is echt een hele waardevolle bron van
- 17:40Speaker 3: informatie met survival. Dus daar kom je niet bij. En
- 17:44Speaker 3: waar je ook niet bij komt, is... Wat ik vooral doe,
- 17:48Speaker 3: is rondreizen, conferenties bezoeken... met mensen praten, in videocalls zitten met... Ja,
- 17:59Speaker 3: zo spreek ik Ben Hodges, die generaal, die spreek ik
- 18:03Speaker 3: heel regelmatig. En dat komt gewoon door de videocalls die
- 18:06Speaker 3: ik doe, waar allemaal dat soort mensen in
- 18:08Speaker 2: zitten. Ik denk dat je vooral moet beginnen, zou ik zeggen,
- 18:12Speaker 2: niet sociale media. Daar moet je gewoon
- 18:15Speaker 3: wegwezen. Nee, daar moet je helemaal goed, daar moet je wegwezen.
- 18:17Speaker 3: Er zit zoveel
- 18:18Speaker 2: troep tussen, je wordt totaal het bos ingestuurd. Over het
- 18:21Speaker 2: algemeen is het goed, betaal voor je nieuws.
- 18:25Speaker 3: En het is opmerkelijk dat we de Nederlandse
- 18:27Speaker 2: journalisten erachter zitten.
- 18:29Speaker 3: Eens. Het is opmerkt dat we geen enkele Nederlandse krant
- 18:32Speaker 3: hebben genoemd. En dat is niet omdat die kranten slecht zijn.
- 18:38Speaker 3: Maar dat heeft gewoon te maken met het feit dat
- 18:40Speaker 3: het relatief kleine kranten zijn op mondiale schaal. Je kan
- 18:46Speaker 3: een krant met 150 journalisten in Nederland... niet vergelijken met de
- 18:50Speaker 3: New York Times met 1500, 1700 journalisten. Die zetten gewoon 10, 15 man op
- 18:56Speaker 3: één artikel. En die kunnen ook tijden bezig zijn met
- 19:01Speaker 3: één artikel. En ik kom die mensen ook tegen op
- 19:05Speaker 3: de bijeenkomsten waar ik ben. Steven Erlenker bijvoorbeeld van de
- 19:09Speaker 3: New York Times... die kom ik echt overal ter wereld tegen.
- 19:12Speaker 3: Die is overal, spreekt met iedereen... En die hebben dus
- 19:17Speaker 3: een enorm informeel netwerk wat door de beperkingen van de
- 19:23Speaker 3: Nederlandse kanten eigenlijk gewoon onmogelijk is. En dat is op
- 19:26Speaker 3: zich jammer, maar dat is een kwestie van we leven
- 19:29Speaker 3: nu eenmaal in een klein land en er is ook
- 19:31Speaker 3: geen verwijt aan Nederlandse media.
- 19:34Speaker 2: Hoewel je natuurlijk wel kan vaststellen dat BNR Nieuwsradio toch
- 19:37Speaker 2: wel op de top... Absoluut. Ja, alleen dat is gewoon
- 19:41Speaker 2: een klas apart,
- 19:42Speaker 3: Hugo. Daar hoef
- 19:43Speaker 2: je het gewoon niet over te hebben
- 19:46Speaker 3: Dat dat
- 19:47Speaker 2: duidelijk is. Bedankt, mede namens de vragenstellers. En tot morgen.
- 19:52Speaker 2: Tot morgen.