Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / A KA SHPRESË PËR NJERËZIT E THYER?

Transcript

A KA SHPRESË PËR NJERËZIT E THYER? · Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania

• Mbreti fal dhe thërret Mateu 9:1–38 TEMA E KAPITULLIT SHTREGA “Unë dua mëshirë dhe jo flijim, sepse nuk erdha për të thirrur të drejtët, por mëkatarët.” — Mateu 9:13 ILUSTRIME HAPËSE Askush nuk hyn në dhomën e pritjes së një mjeku, sheh të gjithë njerëzit e sëmurë dhe fillon të ankohet: “Pse kaq shumë njerëz të sëmurë këtu?” Në fund të fundit, për këtë është dhoma e mjekut — për të sëmurët. Njerëzit e shëndetshëm nuk janë aty dhe askush nuk pret që të jenë. Megjithatë, disi, kur e njëjta gjë ndodh në kishë, njerëzit habiten. Ata shohin njerëz me plagë, me probleme, me dobësi dhe me nevojë për ndryshim — dhe pyesin: “Pse ka kaq shumë njerëz të tillë në kishë?” Mateu 9 është kapitulli ku Jezusi e thotë këtë shumë qartë: “Unë nuk erdha për ata që mendojnë se janë mirë. Unë erdha për ata që e dinë se kanë nevojë për një Mjek.” Kisha nuk është një muze për njerëz të përsosur; është një vend ku njerëzit e thyer takojnë Mjekun e tyre. 1. Vargjet Kyçe “Por që ta dini se Biri i Njeriut ka pushtet mbi tokë të falë mëkatet — i tha atëherë të paralizuarit — ‘Çohu, merr shtratin tënd dhe shko në shtëpi’” — Mateu 9:6 «Kur pa turmat, pati dhembshuri për to, sepse ishin të munduar dhe të pambrojtur, si dele pa bari.» — Mateu 9:36 2. Konteksti historik dhe kulturor Kapitulli 8 na tregoi fuqinë e Jezusit. Kapitulli 9 na tregon zemrën e tij. Mrekullitë vazhdojnë të ndodhin, por tani Mateu shton diçka të re: reagimin e udhëheqësve fetarë. Tri herë në këtë kapitull ata kundërshtojnë. Çdo herë, Jezusi përgjigjet me një fjali që shkon më thellë se pyetja. Për ta kuptuar këtë kapitull, duhet të dimë se kush ishte një mbledhës taksash. Roma nuk i mblidhte taksat e veta. Ajo ua shiste të drejtën e mbledhjes së tyre burrave vendas. Këta burra i paguanin Romës një shumë të caktuar dhe pastaj merrnin sa më shumë që mundnin nga populli i tyre. Çdo gjë mbi shumën e caktuar ishte fitim. Pra, një mbledhës taksash ishte dy gjëra njëherësh: një tradhtar që punonte për pushtetin pushtues dhe një hajdut që merrte nga fqinjët e tij. Ai u ndalua nga sinagoga. Fjala e tij nuk u pranua në gjykatë. Ai u grupua së bashku me grabitës dhe vrasës. Mateu e shkroi këtë ungjill. Dhe në kapitullin 9, vargu 9, ai na tregon historinë e tij në një rresht të shkurtër, pa asnjë justifikim dhe pa asnjë shpjegim. Marku dhe Luka e quajnë Levi. Mateu e quan veten me emrin me të cilin e njihnin të gjithë - mbledhësi i taksave. Gjithashtu duhet ta kuptojmë gruan në vargjet 20 deri në 22. Sipas ligjit në Levetiku 15, një grua me gjakderdhje të vazhdueshme ishte ceremonialisht e papastër. Kushdo që prekte bëhej i papastër. Çdo gjë mbi të cilën ulej bëhej e papastër. Për dymbëdhjetë vjet ajo nuk mund të adhuronte normalisht dhe nuk mund të prekej nga askush pa e bërë edhe atë të papastër. Dymbëdhjetë vjet duke qenë e paprekshme. Ajo shtrihet në një turmë, duke shpresuar se askush nuk do ta vinte re. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–8 — Njeriu që kishte nevojë për dy gjëra Katër miq i sjellin Jezusit një burrë të paralizuar. Mateu e mban historinë të shkurtër, por Marku na tregon se ata nuk mundën të kalonin nëpër turmë, kështu që hapën çatinë dhe e ulën poshtë. Cilado qoftë metoda, ata e çuan përpara Jezusit. "Dhe kur Jezusi pa besimin e tyre…" — Besimi i tyre. Jo vetëm besimi i njeriut të paralizuar, por edhe i njerëzve që e mbanin atë. Ndonjëherë një person nuk është në gjendje të vijë vetë, dhe dikush tjetër duhet ta mbajë atë. Ky nuk është besim i dobët. Ky është pikërisht lloji i besimit që Jezusi vëren. "Merr zemër, biri im; mëkatet e tua të janë falur." — Kjo nuk është ajo që askush nuk e priste. Burri erdhi për këmbët e tij. Jezusi fillon me mëkatet e tij. Ai nuk e injoron trupin — ai do ta shërojë atë në një çast. Por ai merret së pari me problemin më të thellë, sepse ky është problemi që burri nuk mund ta shihte. Le të jemi të kujdesshëm këtu. Jezusi nuk po thotë se ky njeri u paralizua sepse mëkatoi. Në Gjonin 9 ai thotë qartë se nuk funksionon kështu. Ajo që ai po thotë është se secili prej nesh ka një nevojë më të thellë se ajo me të cilën ka ardhur. "Ky njeri po blasfemon." — Skribët kanë të drejtë për këtë parim. Vetëm Zoti mund të falë mëkatet. Nëse unë vjedh prej teje, fqinji yt nuk mund të më falë. Vetëm personi të cilit i kam bërë padrejtësi mund ta bëjë këtë. Çdo mëkat është në fund të fundit kundër Zotit, kështu që vetëm Zoti mund ta falë atë. Skribët e kuptuan teologjinë në mënyrë të përsosur. Ajo që ata nuk e kuptonin ishte se kush po qëndronte përpara tyre. "Cila është më e lehtë, të thuash 'Mëkatet e tua të janë falur', apo të thuash 'Çohu dhe ec'?" - Mendo për këtë pyetje. Të thuash "mëkatet e tua të janë falur" është më e lehtë, sepse askush nuk mund ta kontrollojë. Të thuash "ngrihu dhe ec" është më e vështirë, sepse të gjithë do ta shohin brenda tre sekondash nëse funksionoi. Pra, Jezusi bën atë që mund të kontrollohet, për të provuar se ka autoritet të bëjë atë që nuk mundet. Turma është e mahnitur dhe Mateu shënon diçka interesante. Ata lavdëruan Perëndinë, i cili u kishte dhënë një autoritet të tillë njerëzve. Jo një njeriu - njerëzve. Diçka është hapur këtu që nuk do të mbyllet më. Vargjet 9–13 — Thirrja dhe Darka "Më ndiq." — Dy fjalë. Kjo është e gjithë thirrja. Mateu ishte ulur në sportelin e taksave, në mes të punës për të cilën të gjithë e urrenin, dhe Jezusi kaloi andej dhe tha dy fjalë. Dhe Mateu u ngrit dhe iku. Mendo për atë që la ai. Pjetri dhe Andrea lanë rrjeta, dhe rrjetat mund të mblidhen përsëri. Nëse ndjekja e Jezusit nuk do të kishte funksionuar, ata mund të ishin kthyer përsëri në peshkim. Mateu la një kabinë taksash. Pasi u largua nga ajo pozicion, ajo iu dha dikujt tjetër. Nuk kishte kthim prapa. Vendimi i tij ishte përfundimtar që në hapin e parë. Skena tjetër është një darkë në shtëpinë e Mateut, dhe lista e të ftuarve është pikërisht ajo që do të prisnit të njihte një mbledhës taksash: mbledhës të tjerë taksash dhe njerëz që komuniteti i quante mëkatarë. Ky është akti i parë i Mateut si ndjekës i Jezusit. Ai nuk i braktis miqtë e tij të vjetër. Ai i fton ata të takojnë Jezusin. "Pse mësuesi juaj ha me tagrambledhës dhe mëkatarë?" — Në atë kulturë, të ngrënit së bashku nuk ishte e rastësishme. Të ndaje një tryezë me dikë do të thoshte ta pranoje atë. Farisenjtë nuk po pyesin për ushqimin. Ata po pyesin pse Jezusi po i trajton këta njerëz sikur të ishin pjesë e vendit. "Ata që janë të shëndetshëm nuk kanë nevojë për mjek, por ata që janë të sëmurë." - Përgjigja është e thjeshtë dhe e hesht pyetjen. Ku tjetër duhet të jetë një mjek? Ankesa ka kuptim vetëm nëse ke harruar pse ka ardhur. «Shkoni dhe mësoni se çfarë do të thotë kjo: ‘Unë dua mëshirë dhe jo flijime’» — Kjo është një përgjigje e prerë. «Shkoni dhe mësoni» ishte diçka që një rabin i tha një fillestari. Ai u thotë mësuesve profesionistë të Biblës të kthehen dhe të studiojnë, dhe pastaj u citon atyre Hozenë 6:6. Zoti e kishte thënë këtë tashmë shekuj më parë, dhe ata e kishin humbur. Pastaj rreshti përmbyllës: Nuk erdha të thërras të drejtët, por mëkatarët. Ky nuk është një kompliment për farisenjtë. Është ironi e thjeshtë. Askush nuk është në të vërtetë i drejtë. Por nëse këmbëngul se je, atëherë me fjalët e tua e ke nxjerrë veten jashtë grupit që ai erdhi të thërriste. Vargjet 14–17 — Vera e re dhe qeset e vjetra Dishepujt e Gjonit vijnë me një pyetje të sinqertë. Pse ne agjërojmë, dhe farisenjtë agjërojnë, por dishepujt e tu jo? Është një pyetje e drejtë, dhe Jezusi përgjigjet me një shëmbëlltyrë. "A mund të mbajnë zi dasmorët për sa kohë që dhëndri është me ta?" — Një martesë në atë kulturë zgjaste rreth një javë dhe ishte ngjarja më e lumtur në jetën fshatare. Nuk agjërohet në një dasmë. Jezusi po thotë: diçka e gëzueshme po ndodh tani dhe agjërimi nuk do t'i përshtatej momentit. Pastaj ai shton se dhëndri do të merret dhe pastaj ata do të agjërojnë. Ky është aluzioni i parë i qetë në Mateu se ai do të vdesë. "As vera e re nuk vihet në kacekë të vjetër." — Kacekët bëheshin nga lëkura e kafshëve. Një kacekë e re ishte e butë dhe mund të shtrihej ndërsa vera fermentohej. Një kacekë e vjetër ishte shtrirë një herë dhe ishte ngurtësuar. Vendosja e verës së re në të do ta çante atë nga presioni. Jezusi nuk po thotë se besëlidhja e vjetër ishte e keqe. Ai po thotë se ajo që sjell ai nuk mund të derdhet në sistemin e vjetër fetar siç ishte. Nuk është një arnë në veshjen e vjetër. Nuk është një mbushje e enës së vjetër. Është diçka e re dhe i duhet një formë e re. Vargjet 18–26 — Dy bija, dymbëdhjetë vjeç Tani Mateu bën diçka të zgjuar. Ai fillon një histori, e ndërpret atë me një histori të dytë dhe pastaj e përfundon të parën. Ky nuk është shkrim i pakujdesshëm. Ai dëshiron që ne t'i shohim dy gratë krah për krah. Një kryetar i sinagogës vjen dhe gjunjëzohet. Vajza e tij sapo ka vdekur. Vini re se kush është ky: një zyrtar fetar, që gjunjëzohet publikisht para një mësuesi që kolegët e tij tashmë e kishin sulmuar. Ai nuk interesohet më se çfarë mendon dikush. Kjo është ajo që bën dëshpërimi. "Nëse vetëm ia prek rrobën, do të shërohem." — Gjatë rrugës, një grua i del nga pas. Dymbëdhjetë vjet gjakderdhje. Dymbëdhjetë vjet papastërti. Ajo nuk kërkon leje, sepse e di çfarë duhet të bëjë: të qëndrojë larg. Ajo prek cepin e palltos së tij dhe shpreson të zhduket në turmë. "Merr zemër, bijë; besimi yt të ka shëruar." — Ai ndalet. Kthehet. I flet publikisht dhe e thërret të bijën. Nuk e qorton që e ka prekur. Ajo donte një shërim të qetë; ai i jep një restaurim publik. Ajo kishte nevojë për shërimin e trupit të saj dhe kishte nevojë për vendin e saj përsëri midis njerëzve. Ai i jep të dyja. Pastaj ai shkon në shtëpinë e sundimtarit, ku tashmë kanë filluar vajtuesit profesionistë. Ai thotë se vajza vetëm po fle, dhe ata qeshin me të. Ai i nxjerr jashtë, e merr për dore dhe ajo ngrihet. Tani bashkojini të dyja. Njëra vajzë ishte dymbëdhjetë vjeçe. Gruaja tjetër kishte vuajtur për dymbëdhjetë vjet. Njëra kishte një baba që mund të shkonte dhe të pyeste. Tjetra nuk kishte askënd dhe duhej të vinte fshehurazi. Njëra ishte një familje e respektuar; tjetra ishte një e përjashtuar. Jezusi u jep saktësisht të njëjtën gjë të dyjave. Vargjet 27–34 — Dy të verbër dhe një akuzë e hidhur "Ki mëshirë për ne, Bir i Davidit." — Kjo është hera e parë në Ungjillin sipas Mateut që dikush e quan Jezusin me zë të lartë "Bir i Davidit". Është një titull mbretëror. Do të thotë Mesia. Dhe vjen nga dy burra të verbër që nuk mund ta shohin fare, në një kapitull ku njerëzit me sy që punojnë vazhdojnë të mos e kuptojnë se kush është ai. "A beson se unë jam në gjendje ta bëj këtë?" — pyet ai para se të shërohet. Jo sepse ka nevojë për informacion, por sepse dëshiron që ata ta thonë. "U bëftë sipas besimit tuaj" nuk do të thotë që besimi është një pagesë që blen mrekullinë. Do të thotë që besimi është dora e hapur që e pranon atë. Pastaj i sjellin një burrë që nuk fliste dhe Jezusi e liron. Turmat thonë se nuk kanë parë kurrë diçka të tillë në Izrael. Dhe farisenjtë thonë: ai i dëbon demonët me anë të princit të demonëve. Shikoni çfarë ka ndodhur. Ata nuk mund ta mohojnë mrekullinë - burri po qëndron aty duke folur. Kështu që ata sulmojnë burimin në vend të kësaj. Ky është kundërshtimi i tretë në kapitull dhe është më seriozi. Jezusi do ta trajtojë plotësisht në kapitullin 12. Vargjet 35–38 — Zemra Pas Gjithçka je "Ai kishte dhembshuri për ta, sepse ishin të munduar dhe të pafuqishëm, si dele pa bari." - Mateu na ka treguar mrekulli pas mrekullie. Tani ai na tregon pse. Jezusi shikon turmën dhe diçka lëviz brenda tij. Fjala greke përshkruan një ndjesi në stomak - dhimbjen fizike që ndjen kur sheh vuajtje dhe nuk mund ta injorosh. "I ngacmuar dhe i pafuqishëm" është një çift fjalësh i fortë. E para përshkruan delet e shqyera dhe të lodhura. E dyta përshkruan delet e hedhura përtokë, të paafta të ngrihen. Dhe arsyeja e dhënë është se ato nuk kishin bari - gjë që është një akuzë e drejtpërdrejtë kundër udhëheqësve që supozohej se i kullotnin ato. "E korra është e bollshme, por punëtorët janë pak." — Imazhi ndryshon nga delet në një arë me drithëra të pjekur. Dhe vini re se çfarë u thotë ai atyre të bëjnë në lidhje me këtë. Jo "shkoni dhe punoni më shumë". Së pari: lutuni. Kërkojini Zotit të të korrave të dërgojë punëtorë. Pastaj, në kapitullin 10, ai i dërgon ata - dhe ata bëhen përgjigjja e lutjes që ai sapo u tha atyre të luteshin. 4. Fjalë kyçe Aphiēmi / ἀφίημι (aphíemi) — “Të falësh, të përzësh, të lësh të shkojë” — e njëjta fjalë përdorej për anulimin e një borxhi. Kur Jezusi fal, borxhi nuk zvogëlohet ose vonohet. Ai largohet. Splanchnizomai / σπλαγχνίζομαι (Splaknizomai) — “Të prekesh nga dhembshuria” — e ndërtuar nga fjala për organet e brendshme. Përshkruan ndjesinë e diçkaje në trupin tënd kur sheh vuajtje. Në ungjij kjo fjalë përdoret pothuajse vetëm për Jezusin. Eleos / ἔλεος (éleos) — “Mëshirë” — fjala në citatin nga Osea. Do të thotë mirësi e treguar ndaj dikujt që nuk mund ta shpërblejë dhe nuk ka të drejtë mbi të. Zoti thotë se e dëshiron këtë më shumë sesa një ceremoni fetare. Akoloutheō / (akulutheo) — “Të ndjekësh, të ecësh në të njëjtën rrugë” — përdoret për Mateun që ngrihet nga kabina e taksave. Nuk do të thotë ta admirosh dikë nga larg. Do të thotë të shkosh atje ku shkon ai. 5. Lidhja me Dhiatën e Vjetër dhe Përmbushjen Profetike Katër fragmente të Dhiatës së Vjetër qëndrojnë pas këtij kapitulli, dhe secili prej tyre shpjegon diçka që Jezusi bën ose thotë: Osea 6:6 — “Unë dëshiroj mëshirë dhe jo flijime.” Jezusi e citon drejtpërdrejt dhe u thotë farisenjve të shkojnë dhe ta mësojnë. Osea i foli një kombi që i mbante ceremonitë e tij fetare në lëvizje, ndërkohë që i trajtonte keq njerëzit. Perëndia tha se ceremonitë nuk e përfshinin këtë. I njëjti paralajmërim gjendet te Mateu 9. Levetiku 15:25–27 — Ligji për një grua me gjakderdhje të vazhdueshme. Kjo është arsyeja pse ajo ishte e paprekshme për dymbëdhjetë vjet dhe pse ajo iu afrua nga pas. Të kuptuarit e këtij ligji është ajo që e bën fjalën "bijë" kaq të fuqishme. Numrat 27:17 dhe Ezekieli 34 — Moisiu i kërkoi Perëndisë të caktonte një udhëheqës në mënyrë që Izraeli të mos ishte si dele pa bari. Shekuj më vonë, Ezekieli i dënoi barinjtë e Izraelit për ushqimin e tyre dhe neglizhencën ndaj kopesë, dhe Perëndia premtoi të vinte dhe t'i kulloste vetë. Mateu 9:36 njofton me qetësi se kjo ka ndodhur tani. Isaia 35:5 — “Atëherë sytë e të verbërve do të hapen.” Isaia e renditi këtë midis shenjave që Perëndia kishte ardhur për të shpëtuar popullin e tij. Dy të verbër fitojnë shikimin në këtë kapitull dhe janë ata që e quajnë me të drejtë Jezusin Bir të Davidit. Vini re modelin në të gjithë kapitullin. Sa herë që Jezusi sfidohet, ai përgjigjet nga Dhiata e Vjetër. Ai nuk po i thyen Shkrimet e Shenjta. Ai po tregon se kritikët e tij nuk i lexojnë kurrë ato plotësisht. 6. Aplikimi për Sot Mbaj dikë që nuk mund të ecë. Jezusi pa besimin e miqve, jo vetëm të burrit në rrogoz. Dikush në jetën tënde nuk mund të arrijë tek Jezusi tani. Ti mund të jesh ai që duhet t'i mbash ata. Lutu për ta me emër. Silli ata. Nevoja juaj më e thellë mund të mos jetë ajo me të cilën keni ardhur. Burri donte këmbët e tij. Jezusi filloi me mëkatet e tij. Zakonisht ia sjellim Perëndisë rrethanat tona. Ai shpesh fillon diku më thellë. Mos u zhgënjeni nëse përgjigjja e tij e parë nuk është ajo që kërkuat. Ndiqni modelin e Mateut. Gjëja e parë që bëri pasi u thirr ishte të shtronte një darkë dhe të ftonte miqtë e tij të vjetër të takonin Jezusin. Ai nuk u zhduk nga jeta e tyre. Kë njihnit para se të besonit, të cilin keni ndaluar së shikuari në heshtje? Mëshirë mbi ceremoninë. Perëndia e tha këtë nëpërmjet OSEAS dhe Jezusi e përsëriti: ai do të preferonte mëshirë sesa performancë fetare. Është e mundur të jesh shumë aktiv në kishë dhe prapë të dështosh në provën në këtë varg. Ku po e mban formën dhe po e anashkalon mëshirën? Lutu para se të bësh plane. Jezusi pa një nevojë të madhe dhe u tha dishepujve të tij të luteshin për punëtorët. Pastaj i dërgoi ata. Nëse një nevojë që ke përpara duket shumë e madhe, kjo është pikërisht situata që Jezusi po përshkruante. Fillo aty ku tha të fillosh. 7. Çfarë mësojmë nga ky kapitull 1. Jezusi ka autoritet për të falur mëkatet. Skribët kishin të drejtë që vetëm Perëndia mund të falë. Jezusi e vërtetoi pretendimin e tij duke shëruar një njeri para tyre. Mrekullia ishte provë për faljen, jo e kundërta. 2. Ai thërret njerëz që askush tjetër nuk do t’i thërriste. Një mbledhës taksash u bë apostull dhe shkroi këtë ungjill. Nëse Jezusi e thirri Mateun, nuk ka askënd, e kaluara e të cilit e skualifikon atë. 3. Ai u jep të njëjtin hir të respektuarve dhe të përjashtuarve. Vajza e një kryetari sinagoge dhe një grua e paprekshme marrin saktësisht të njëjtën vëmendje në të njëjtën pasdite. 4. Dhembshuria është motori që qëndron pas çdo gjëje. Vargu 36 shpjegon të gjithë kapitullin. Ai bën atë që bën sepse kur shikon njerëzit, diçka lëviz brenda tij. VARG PËR T'U MBAJTUR MEND “E korra është e madhe, por punëtorët janë pak; prandaj lutuni me zjarr Zotit të të korrave që të dërgojë punëtorë në të korrat e tij.” Mateu 9:37–38