Latest / Nie-winna Sztuka / 48. Amedeo Modigliani: tragiczna historia malarza duszy

Transcript

48. Amedeo Modigliani: tragiczna historia malarza duszy · Nie-winna Sztuka

0:00
Jest Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
0:03
Dzisiaj przenosimy się do rozpustnego Paryża, ponieważ
0:06
chciałabym wam opowiedzieć o pewnym włochu, który skradnie
0:11
jedno serce, mieszkając na paryskim on mantr mianowicie
0:14
amedeo modigliani. Ja wiem, że już nie raz w
0:18
ogólnych podcastach niewinnej sztuki opowiadałam wam o tym
0:22
artyście, ale myślę, że jest to idealna postać, żeby zagłębić
0:26
się w jego życie, bo było może niezbyt długie, ale obfite w
0:31
bardzo interesujące. Wydarzenia, także jak zwykle nie
0:36
będę skupiała się na dzieciństwie, dlatego, że
0:39
musiałabym wam powiedzieć, że był chorowitym dzieckiem i
0:42
bardzo lubił rysować, jak każdy przyszły wybitne artysta także
0:48
przejdziemy do tych ciekawszych wątków od razu modi, bo tak na
0:51
niego mówili. Odbył formalną edukację, więc
0:55
miał ogromną wiedzę o sztuce renesansu i bardzo inspirował go
0:59
nasz ulubiony Michał Anioł da Vinci.
1:02
Czy karawana dio jest to istotna wiedza dlatego, że sztuka tych
1:05
artystów? Potem wpłynęła na sztukę samego
1:09
niego. No ok, przynosimy się do Paryża,
1:11
bo tutaj jest całe mięcho, którym chcę wam dzisiaj
1:14
opowiedzieć, a powiem wam, że przygotowywałam się do tego
1:18
bardzo konkretnie. Coraz więcej czasu mi to
1:22
zajmuje, więc mam nadzieję, że będzie warto.
1:24
Ja wiem, że to właśnie tutaj do Paryża wracamy wy prawie każdym
1:29
podcaście, ale to tutaj pisała się historia najwybitniejszych.
1:33
Także mamy rok 1908, modli, postanawia wyjechać z Włoch i w
1:39
Paryżu już na dobre. Zagościł się nasz drogi Pablo
1:42
Picasso, ale to nie oni go fascynowali.
1:45
Nie, Pablo Picasso, nie degas czy nie artyści, którzy się tam
1:49
znajdowali, bo wielki wpływ na niego miał gumę albo też wam go,
1:55
a to czemu nie inspirował się picassem?
1:58
To też się zaraz dowiemy, bo najpierw chce wam opowiedzieć,
2:02
dlaczego na niego mówiono modi. Okazało się, że to wcale nie
2:07
pochodzi wyłącznie od jego nazwiska, a słowo modi?
2:11
Tylko pisane po francusku właśnie w języku francuskim
2:15
znaczy przeklętym, no i nawiązuje do poetów przeklętych
2:19
Wyklętych, a sam ani ubóstwiał wręcz literaturę i poezję wręcz
2:26
nie lubił rozmawiać o sztuce, wolał rozmawiać o literaturze i
2:30
o poezji. I muszę przyznać, że tak
2:33
naprawdę niewiele znamy szczegółów z jego życia, mimo że
2:36
może się wydawać totalnie odwrotnie, bo mówi się, że wiele
2:40
faktów to są mity albo kreacje, że znamy je tylko poprzez
2:43
historie opowiadane przez wiecie no ludzi, którzy go znali.
2:47
I, którzy mieszkali na Mon ale, zastanawiam się, czy to w ogóle
2:51
jest źle, bo w wielu artykułach było to poruszane.
2:55
Ja sobie pomyślałam, że no przecież większość historii o
2:57
wspaniałych artystach jest owiana legendami, kreacją czy
3:01
właśnie takimi podkoloryzowane opowieściami.
3:05
I tak naprawdę to jest jedyna możliwość, żebyśmy mogli poznać
3:10
niego właśnie widzianego poprzez oczy ludzi, którzy go znali, a
3:15
nie jak na przykład w przypadku daleko, który sobie sam.
3:18
Pisał swoje pamiętniki i tam wręcz nakreślają nam narrację
3:24
tego, w jaki sposób mamy odbierać jego postać.
3:27
Pewnie zastanawiacie się, jaki był modi?
3:31
Zdecydowanie był charakterny i frywolne i myślę, że te słowa
3:35
super pasują właśnie do amedeo był niesamowicie charyzmatyczny
3:40
i o tym mówił cały Paryż, ale wiadomo, on był Włochem, więc
3:44
też był bardzo temperamentny. Jeżeli wiecie, o co mi chodzi.
3:49
I mam fragment z książki, w którym lunia opisuje, jak
3:54
wyglądał ja tutaj. Tylko muszę wam powiedzieć, że
3:57
poza czytaniem różnych fragmentów książek i artykułów,
4:01
to też słuchałam audiobooka, lunia i i tam jest bardzo
4:06
obszerna wiedza na temat mody niego, jakby przedstawionego
4:10
oczami luni lunia czechowska była to Polka, która wyjechała
4:15
do Paryża i tak naprawdę wyobraźcie sobie, że w Paryżu
4:19
było bardzo dużo Polaków związanych ze sztuką.
4:23
Ale o tym jeszcze wam troszkę później opowiem, bo chcę wam
4:26
przeczytać ten fragment właśnie jak wyglądał modli, bo jest
4:30
bardzo ciekawy, niski, Szczupły, Barczysty, ubrany w sztruksowy,
4:34
musztardowy garnitur. Pasek do spodni zastąpiła mu
4:38
Czerwona szarfa, a spod białej koszuli Wystawała Apaszka.
4:42
Miał na sobie bury, kapelusz, lunia.
4:45
Też tutaj powiedziała, że miał nie więcej niż 160 cm.
4:48
Wiemy, że Włosi nie są zbyt wysocy.
4:52
Pablo też miał z jakieś metr. 62, ale myślę, że ich ogromne
4:56
ego i charyzma nadrabiają te wszystkie centymetry.
5:01
Jest to opis w ogóle, który bardzo jest bardzo szczegółowy i
5:05
wydaje mi się, że mężatce w tamtych czasach nie wypadało
5:10
patrzeć z takimi detalami na mężczyznę, zważywszy, że kiedy
5:14
lunia poznała modiego i momentu, kiedy pochodzi ten opis no, to
5:18
jej mąż siedział obok niej. Cała ta książka jest taką mocną
5:23
fascynacją tej osoby do. Naprawdę, ale wiecie, to są
5:29
tylko aspekty wizualne, jakby pierwsze wrażenie, które
5:33
oczywiście też jest istotne, ale mój Tata Don Vito mówi, że ładna
5:38
miska Jeść nie daje i z tym się bardzo zgadzam.
5:42
Także muszę wam powiedzieć, jak model Janie się zachowywał, bo
5:46
to tworzyło całość razem z jego wyglądem.
5:49
Ponieważ młody miał bardzo wytworne ruchy, miał zalotne
5:53
spojrzenie i właśnie w takim mocno zalotny sposób patrzył na
5:56
Kobiety, wręcz przy przeszywające i tak przenikliwie
6:00
na nie patrzył. Uśmiechał się i zagadywał, nie
6:03
zwracając w ogóle uwagi na to, kto im towarzyszy, czy był to
6:07
mąż, czy jakieś przyjaciółki. Także no wyobrażam sobie,
6:10
dlaczego tak mocno zadłużyła się wy i zafascynowała.
6:15
Może tak w nim od pierwszego wejrzenia i nie wiem jak wy, ale
6:19
ja uwielbiam takie detale i dlatego przebrnęłam przez tę
6:23
książkę, bo byłam bardzo ciekawa.
6:26
Właśnie takich momentów, których o takich rzeczach za często się
6:31
nie słyszy. Jakby wejść w całą postać danego
6:33
artysty. No to mnie bardzo frapuje fakt,
6:36
jak wyglądał. Nie wiem jak pachniał, jak się
6:39
ruszał, co lubił pić, gdzie lubił chodzić, co lubił robić.
6:43
No bo myślę, że te wszystkie aspekty mocno wpływają potem na
6:45
jego późniejszą sztukę także. No ja Jestem bardzo zadowolona z
6:51
tego opisu i muszę wam się przyznać, że jako artystka mam
6:55
bardzo mocno rozwiniętą wyobraźnię, ale do takiego
6:58
stopnia, że czytając, czy słuchając książki, ja przenoszę
7:02
się wręcz do tamtego świata. Ja czuję zapach tych drewnianych
7:06
podów, kafejce, zapach palonych papierosów i świeżo zaparzonej
7:10
kawy. Ja wręcz czuję w ogóle promienie
7:13
słońca, które wdzierają się do tej kawiarenki, bo ja sobie od
7:16
razu wyobrażam, że ona miała otwarte drzwi na oścież wiecie,
7:20
że wiał cieplutki jakiś tam letni wiatr, jakaś bryza
7:25
sekwany, więc no ja bardzo lubię czytać książki, bo.
7:29
Naprawdę przenoszę się w całkiem inny świat i czasami chciałabym
7:34
w taki sposób poprowadzić podcast, ale nie da się słowo
7:38
pisane. Jest dużo łatwiejszej,
7:40
przyjemniejsze wy opisywaniu rzeczywistości czy jakiejkolwiek
7:45
codzienności. Ale staram się, więc mam
7:48
nadzieję, że nie jest najgorzej, ale chociaż będę znała różne
7:52
ciekawostki detale, o których może nie wiecie, więc będę mogła
7:56
się z wami tym podzielić. W dzisiejszym podcaście i muszę
8:00
wam powiedzieć, że podobno mody mówił fenomenalnie po francusku
8:05
i tu dam od razu dygresję. No bo zobaczcie, słuchamy
8:08
podcastów i uczymy się wspólnie o wielu faktach i od razu mi
8:12
przychodzi na myśl Picasso, który mieszkał dokładnie w tym
8:16
samym miejscu na początku, gdzie mody.
8:20
I wiecie, no Picasso był uznawany za takiego, który
8:25
bardzo brzydko i niechlujnie się ubierał, którego francuski był
8:29
no żenujący, wręcz nie mógł się dogadać z nikim na początku
8:34
swojej drogi także mamy ogromną dysproporcję pomiędzy 2
8:38
genialnymi artystami. No ale wracając do tego
8:41
francuskiego podobno mody mocno akcentował słowo madam, co było
8:46
bardzo urocze według wielu kobiet, którego poznały.
8:51
I sama opowiadała, że gdy młody się przedstawił i zdjął
8:55
kapelusz, to jego twarz wyglądała jak ożywiona, antyczna
8:59
rzeźba. Ale to nie Wszystko, bo ta twarz
9:01
wyglądała jak ożywiona rzeźba z luwru, a luwr dla nich.
9:06
No to było bardzo wyjątkowe miejsce.
9:10
Wydaje mi się, że to jest bardzo ciekawy komplement.
9:12
Nie będę tutaj Jeszcze raz zapominała, że Unia miała męża,
9:16
który siedział obok i przyznam wam się, że ja zawsze mówię,
9:20
jeżeli ktoś jest dobrze. Umięśniony, że wygląda jakby go
9:24
Michał Anioł Wyrzeźbił. No ja sama raczej wyglądam jak z
9:28
obrazów rubensa już w to nie wnikajmy, ale słuchajcie, bo
9:32
wracamy do niego i mówiła, że on wygląda jak Antyczny Bóg o
9:38
przydługich ciemnych włosach miał wystający podbródek
9:42
oliwkową Cerę i piękne, pełne usta.
9:46
Rzekłabym wręcz, że całuśne i odróżniał się od innych mężczyzn
9:52
z Paryża był. Onieśmielający był czarującym ją
9:56
dobre maniery. Miał piękny francuski i mimo
9:59
tego, że zazwyczaj no jego ciuchy nie były najnowsze, to
10:04
zawsze był zadbany i czysty, ale o to dbały jego wszystkie
10:09
kochanki, więc wyobraźcie sobie tego przystojnego Włocha super
10:14
utalentowanego rzeźbionego przez Michała Anioła z tym
10:18
perfekcyjnym francuskim z taką włoską melodyjności są naprawdę
10:23
musiał poruszać niejedną serce na tym mono.
10:26
I jak możecie się domyślać wielkim uwodzicielem, ale zanim
10:31
przejdziemy do tych kontrowersji DRAM i romansów, opowiem wam o
10:35
jego sztuce, bo myślę, że to jednak jest najistotniejszy
10:38
aspekt tego podcastu o sztuce. Mamy do modlina i malował
10:44
portrety jak ja myślę sobie o nim, to głównie widzę portret on
10:50
w swoim życiu może namalował 2 pejzaże także to jest
10:54
najważniejszy fakt, ale myślę, że jeszcze ważniejsze jest to,
10:58
że mówiono, że model ani jak nikt inny potrafi uchwycić
11:02
esencję ludzkiego charakteru ludzkiej duszy i portrety w jego
11:07
stylu miały długie, szyje i migdałowe oczy, często bez
11:12
źrenic. Sam mówił, że to oczy są oknami
11:15
duszy i że dopiero, gdy pozna duszę swojej kochanki, czy
11:19
osoby, którą portretuje, będzie mógł namalować jej źrenice.
11:24
Jej oczy to jest bardzo piękny motyw, więc z tym możecie
11:28
kojarzyć modiglianiego. Jeżeli kiedykolwiek zobaczycie
11:31
portret w muzeum w takich ciepłych barwach z Wydłużoną
11:36
szyję właśnie z oczami pustymi albo takimi migdałowymi, to na
11:40
pewno jest amedeo modli ani, bo nie ma 2 takiego artysty.
11:44
Ale powiem wam, że to, co wyróżniało jego obrazy, to były
11:48
akty, które zaczął malować w pewnym momencie swojej kariery,
11:54
bo były one bardzo mocno kontrowersyjne i mnie to
11:57
strasznie bawi, dlatego, że no bohema artystyczna Paryża, a już
12:02
trochę poznaliśmy ludzi z bohemy artystycznej, raczej nie miała
12:06
nic wspólnego z pruderii ją. Ja Jestem tego pewna łempicka
12:11
wciągała koks i brała udział w orgiach.
12:14
Picasso miał więcej kobiet niż ja.
12:16
Mam problemów w swoim życiu. Wiecie, no tam była jedna wielka
12:20
sodoma i gomora. Tam było grube bajlando także
12:24
bardzo mnie zdziwił fakt, że właśnie akty, które oczywiście
12:30
możecie zobaczyć w poście na Instagramie one nie mają nic
12:33
wspólnego z czymś gorszącym. I to nie jest tylko moje zdanie.
12:38
Taką dygresję wrzucę, bo to się działo trochę później, ale przy
12:41
którejś wystawie modiglianiego, która była w takiej galerii,
12:45
która miała powieszona też niektóre z jego prac na
12:47
witrynie, to wyobraźcie sobie, że.
12:50
Ludzie, którzy przechodzili, wezwali policję i kazali zdjąć
12:54
te jego akty, bo one po prostu oburzały ludzi, którzy
12:59
przechodzili koło tej galerii, że niby były tam dzieci, że one
13:03
nie mogą na coś takiego patrzeć. Było to absurdalne totalnie, bo
13:08
według mnie jego akty były no bardzo szczere w takiej swojej
13:13
zmysłowości były wręcz w takim ideologiczny sposób
13:18
przedstawione. Te postaci były takie troszkę
13:20
odrealnione. Mimo że były to portrety tych
13:23
kobiet, a mimo to one były skandaliczne, ja nie mogę sobie
13:28
trochę tego wyobrazić, no bo jakbyśmy przenieśli to Wszystko
13:31
do obecnych czasów, prawda? Do czasów t.
13:36
Tego, co się dzieje na Instagramie w ogóle na
13:38
wszystkich social mediach, że nie ma już nic do ukrycia, a
13:41
najbardziej popularną. Ikoną w cudzysłowie popkultury
13:47
influencerką, która teraz zarabia ogromne pieniądze i
13:51
która jest znana z tego, że. Mała udział w sektach śmie,
13:56
której taśma, kiedy uprawia seks ze swoim facetem, po prostu
13:59
wypłynęła na światło dzienne, więc no, dla mnie to jest
14:02
skandaliczne, a nie przepiękne, artystyczne, takie sensualne
14:06
akty amedeo modiglianiego także na widzicie, że dużo się
14:11
zmieniło od tego 1908 roku. Dla mnie jego styl do dzisiaj
14:16
jest bardzo wyjątkowy i tak jak wam powiedziałam na początku
14:19
jest rzadko powielany, bo ja nie widzę, żeby ludzie jakoś
14:23
namiętnie kopiowali styl. Niego bardziej jest to haring,
14:28
Picasso. To są te klimaty, gdzie właśnie,
14:31
w które ludzie idą, ale dobra wracamy, bo chodzi mi o to, że
14:35
za jego czasów byli na przykład kubi ści albo Post Impresjoniści
14:39
i to był jakby takie najważniejsze nurty i ci artyści
14:43
używali takich mocnych kolorów i abstrakcji.
14:46
Próbowali wprowadzać rewolucję, szczególnie pikaso się on się
14:51
tym bardzo chełpił i mówił o tej rewolucji w sztuce, a modli
14:55
właśnie skupiał się na. Najbardziej wypróbowanej
14:58
metodzie, czyli na portrecie, on bardzo szanował podstawy i tych
15:04
wszystkich artystów, których wam wymieniłam na początku i z
15:07
racji, że był wyedukowany właśnie pod względem sztuki
15:10
renesansu, to oddawał wielki hołd tym wszystkim wielkim
15:15
artystom. Mimo że jak spojrzycie na jego
15:18
portrety. No to nie do końca widać to na
15:20
pierwszy rzut oka, bo młody w ogóle mówił, że on nie szuka
15:24
tego, co rzeczywiste albo nierzeczywiste, ale raczej tego,
15:28
co nieświadome. Że szuka tej nieświadomości, że
15:31
szuka tajemnicy instynktów wy ludziach, bo ludzie go
15:35
najbardziej najmocniej inspirowali i właśnie często
15:38
sugerował, że to oczy są sposobem, w jaki możemy odkryć
15:42
głębsze znaczenie tego człowieka i tego, co w nim siedzi jego
15:46
duszy. Więc to jest bardzo piękne i
15:48
poetyckie, ale nie dziwmy się, skoro modigliani bardzo lubił
15:53
poezję, zanim jeszcze opowiem wam o tych oczach, bo to jest
15:56
istotne, to chcę wam jeszcze powiedzieć kilka rzeczy o
16:00
kobietach, bo Kobiety przedstawione na jego aktach
16:03
miały bardzo bujne kształty. Ale według mnie te akty były
16:08
bardziej właśnie sensualne, takie melancholijne niż
16:11
gorszące. Jak wielu mu zarzucało w czasach
16:15
tych rozpustnego Paryża. I co ciekawe, większość artystów
16:19
przedstawiało skórę modelek. Wręcz tak taką wyidealizowaną
16:24
porcelanową jak skóra przerobiona na zdjęciach powyżej
16:29
wymienionych kardashianek. A u Modiglianiego właśnie było
16:33
widać tą te wszystkie niedoskonałości, dlatego że on
16:36
potem nadawał. Fakturę tej skórze, więc to było
16:39
Wszystko. One nadal były piękne, no bo
16:42
właśnie wszystkie niedoskonałości są piękne w nas
16:45
ludziach, bo tworzą nas wyjątkowymi nie, no to jest
16:49
bardzo chyba oczywiste i jego akty według mnie były mocno
16:54
liryczny. Mam pewien Cytat, oto kobieta
16:56
wyciągnięta na tapczanie Senna beztroska, głowa niedbale
17:01
opuszczona na zgięte ramię zwraca ku nam twarz, a ciało
17:04
tworzy długą przekątną przeprowadzoną przez cały obraz.
17:08
Innym razem dziewczyna siedzi z nogami skrzyżowanymi, wsparta na
17:13
ręku albo stoi poprawiając stanik.
17:16
Wszakże tak samo jak wszystkie pozowane portrety modiglianiego,
17:20
również jego akty nie są jak u degasa podchwycone
17:23
niespodziewanie w pełnej intymności poddają się naszym
17:26
spojrzeniem bez fałszywego wstydu, nieruchome świadome
17:30
obecności malarza i naszej obecności.
17:33
I właśnie na tym zależało mod jemu, żeby najważniejszym
17:36
elementem obrazu była kobieta, ponieważ tło zazwyczaj w ogóle
17:40
było ciemne. I bardzo ubogie w detale, bo tak
17:43
jak powiedziałam, to kobieta miała być najważniejszą postacią
17:47
zazwyczaj. Po prostu portretował kobietę,
17:50
ale nie tylko ja bym chciała, żebyście słuchając tego podcastu
17:53
oglądali jego pracę. Mam nadzieję, że znacie jak nie
17:57
znacie to po prostu zobaczcie właśnie w poście, jakie były
18:00
niesamowite, bo myślę, że wtedy możecie bardziej to zrozumieć,
18:04
bo ja teraz muszę przejść do tego najważniejszego wątku do
18:07
wątku oczu, bo oczy są wielokrotnie podnoszone jako
18:12
jego taki znak rozpoznawczy i bardzo wielu ludzi, nawet osoby,
18:17
które były przez niego portret owane, osoby, które uwielbiały
18:20
jego sztukę. Nie do końca rozumiały ten
18:23
zabieg, który modli ani tworzył, bo oczy potrafiły być właśnie
18:27
bez źrenic. Były puste albo były czarne,
18:30
albo miały tylko jedną źrenicę i znalazłam taki fajny artykuł,
18:35
który rozkładał to Wszystko na czynniki pierwsze i tam jest
18:40
kilka podpunktów. Ja wybrałam te najciekawsze, bo
18:43
podobno dla bliskich przyjaciół, którzy byli biedni, portretował
18:47
oczy wy takim sympatycznym spojrzeniu.
18:52
Ja wiem, że to się śmieszne wydaje, ale faktycznie można
18:55
rozróżnić. Jeżeli zna się historię trochę
18:58
głębiej, modlila niego właśnie portrety przyjaciół, a portrety
19:02
na zlecenie. Ale kiedy jedno na przykład oko
19:05
było puste, a 2 ze źrenicą, to mogło to oznaczać, że chciałby
19:10
model. Jednym okiem widział świat, a 2
19:13
zastanawiał się nad sobą nad swoją duszą nad tym, co sobą
19:17
prezentuje za to, gdy jedno oko było czarne, mogło to sugerować,
19:21
że jednym okiem model patrzył na świat, a.
19:25
Za to 2 na niego z taką litością i współczuciem, gdy na przykład
19:30
oba były puste mody, mógł mieć problem z uchwyceniem charakteru
19:34
modela i faktycznie kilka razy wyczytałam, że zanim zaczynał
19:40
malować, jak był w momencie szkicowania, no to wtedy
19:44
rozmawiał z modelem, żeby właśnie poznać jego charakter i
19:47
spróbować jakoś go rozgryźć. Jeszcze jest fakt, że kiedy oba
19:52
były czarne, myślał, że model darzy go ogromną sympatią.
19:57
Więc jest to Wszystko ciekawe. Oczywiście są to spostrzeżenia
20:02
jakieś tam kilku osób mogą być prawdą.
20:04
Mogą nie być, ale myślę, że mogą nam trochę to rozjaśnić albo
20:08
możemy właśnie zacząć. Sami się zastanawiać, jeżeli już
20:12
poznamy trochę historię, o co mu chodziło, bo ludzie zazwyczaj
20:17
bardzo Bali się z nim rozmawiać o sztuce, bo ono po prostu nie
20:20
lubił tego robić i zazwyczaj nie odpowiadał na pytania.
20:23
Muszę wam przyznać, że dowiedziałam się naprawdę wielu
20:26
ciekawych rzeczy i wydaje mi się, że to są rzeczy ciekawe dla
20:30
mnie. Albo dla osób, które się
20:32
interesują tak stricte tworzeniem, albo są artystami,
20:36
bo ja się dowiedziałam, czego używał modeli ani w swojej
20:39
sztuce, bo były to na przykład ołówek Conte.
20:43
Było to piórko. Bardzo często też lagowanie
20:47
węgiel, niebieska kredka, grafit po farbowany papier, tusz
20:51
akwarela. Oczywiście głównie był to olej,
20:55
więc dla mnie to są super ciekawostki, bo zazwyczaj jak
20:59
mamy obraz gdzieś w Internecie jest on podpisany, to jest na
21:02
przykład rozmiar obrazu. Malowane olejem więc no ja
21:05
Jestem mega zajarana, szczególnie że ja też używam w
21:09
swoich obrazach wielu technik, bo wtedy można uzyskać bardzo
21:13
fajną przestrzenność, którą ja lubię i oczywiście dowiedziałam
21:16
się, że historycy sztuki analizowali jego obrazy.
21:19
No bo jakby inaczej i odkryli mocne inspiracje i nawiązania do
21:24
kultury afrykańskiej. Ale to było wtedy bardzo mocne.
21:28
No bo ja pamiętam, że Pablo Picasso też bardzo dużo
21:31
afrykańskich motywów wprowadzał do swoich obrazów.
21:35
I z tego, co się dowiedziałam. No to te nawiązania były na
21:37
przykład do bizantyjskich ikon albo do cywilizacji staro
21:42
egipskiej, do bóstw solarnych, do kultury hebrajskiej, więc
21:46
tego było bardzo dużo i to jest ciekawe, bo jakby my sami nie
21:50
znając się tak dokładnie na sztuce jak ci wszyscy naukowcy i
21:55
analitycy, no to byśmy nigdy w życiu się nie domyślili, że
21:58
takie było inspiracja amadeu modlina niego, ale widzicie
22:02
teraz dzięki niewinnemu podcast owi stojąc sobie gdzieś na
22:05
wystawie. Niego będziecie mogli zabłysnąć,
22:07
powiedzieć droga psiapsi, czy ty widzisz te nawiązania do
22:11
bizantyjskich ikon albo do cywilizacji Store egipskiej?
22:16
Także nie dziękujcie. Oczywiście nie mówiłabym, o
22:20
gdyby był kolejnym typowym artystą w Paryżu, który chciał
22:25
się wybić, albo który kogoś naśladował.
22:27
Jego obrazy były bardzo wyjątkowe, mimo że skupiały się
22:31
mocno na klasycznym portrecie. No to jednak to, co je
22:35
wyróżniało. No to były mocne kontury.
22:38
I mówi się nawet o takiej muzyczno ności konturów.
22:43
To jest bardzo ładne, ale ja lubię takie porównania i
22:46
zdecydowanie jego portrety miały klimat i określoną dla jego
22:49
stylu kolorystykę. I tu muszę wam powiedzieć coś
22:53
bardzo ciekawego, bo w tej książce lunia i ona opisuje
22:58
moment, bo w pewnym momencie tam jej mąż wyjeżdża na front gdzieś
23:02
do Rosji i ona zostaje ze Zborowski mi.
23:05
To było polskie, powiedzmy małżeństwa leon nie byli
23:07
małżeństwem. I ten Zborowski był marszałkiem,
23:11
potem został marszałkiem właśnie niego i oni pomagali właśnie
23:16
Lunie dali jej jakby pracę. To była też ich przyjaciółka z
23:20
Polski i ona pomagała, a nie mur w różnych rzeczach robiła
23:24
sprawunki, pomagała mu mieszać farby.
23:28
Jakby wiecie, była taką współczesną opcją asystentki i
23:32
ona nawet w tej książce powiedziała w takim fragmencie o
23:36
tym, że nie używał takich sformułowań jak farba.
23:41
Żółta dla niego coś takiego nie istniało.
23:44
Ja wam już opowiadam o co mi chodzi.
23:46
Na przykład kolor, który określiłaby jako kolor miodowy
23:50
mówił. Jasna orchana.
23:53
Mówił też u gier Złoty Żywiczna ochra u gier się napalona, barwa
23:58
kasztanow tytoniu, barwa czekolady zieleń drzewa
24:02
oliwnego. On tam wymieniał te zielenie
24:04
miały bardzo dużo odłamów, on po prostu nie uznawał takich
24:09
zwykłych nazwy, tak jak my byśmy teraz powiedzieli, podaj mi
24:12
zielony. Ale słuchajcie, bo to też jest
24:15
ciekawe, bo z racji, że on był Włochem, ale mówił po francusku,
24:18
on bardzo często nie wiem, czy on się z nią droczył, ale mówił
24:23
nazwy farb po włosku i Unia nie miała pojęcia, o co mu chodzi,
24:27
nawet często po francusku nie wiedziała o co chodzi, mimo że
24:30
bardzo dobrze mówiła po francusku, a to co najciekawsze,
24:32
bo muszę wam powiedzieć, że mówi się, że Czarny to nie jest
24:37
kolor. Teraz już wiecie, jakby się
24:39
przyjęło, że jednak jest w szkole liceum plastycznym,
24:43
którego chodziłam rok. Jedna nauczycielka mówiła, że
24:47
absolutnie nie wolno używać czarnego, bo Czarny jest płaski
24:51
i do dzisiaj może się z tym nie zgodzę.
24:55
Ale powiem wam, że wywarło to na mnie taką traumę, że ja nie
24:59
używam faktycznie czarnego, nawet jak potrzebuję czarnego do
25:02
czegoś innego niż sztuka, to ja nie mam takiej farby, bo ja
25:05
zawsze sobie mieszam tam granatowy, ciemny brąz, jakąś
25:08
ciemną zieleń i wtedy wychodzi właśnie faktycznie taki głęboki,
25:12
ciemny kolor. Także wiecie.
25:16
Jednak traumy pozostają w nas i tutaj mam nawiązanie właśnie do
25:19
tego, że mieszał aż 10 pigmentów, by uzyskać idealną
25:24
czerń i dla mnie to jest bardzo niesamowite.
25:27
Także też z takich ciekawostek Wam powiem, bo ja wiem, że to
25:30
może nie być ciekawe, ale ja wam muszę to powiedzieć, bo mnie to
25:33
interesuje, że on mówił, że Lunia ma mu mieszać farby i ona
25:37
miała obserwować jak on to robi. A kiedy ona się pytała o jakieś
25:41
proporcje on mówił, no po prostu masz mnie obserwować i ja to
25:45
Wszystko robię na oko jakaś jakoś sama musisz to wykminić.
25:48
Także nie ułatwiał jej życia, ale z racji, że była w nim tak
25:53
mocno zadłużona i nie tylko w nim jako w mężczyźnie, ale w
25:56
jako całej tej postaci, takiej mocnym artystycznym charakterze.
26:00
No ja się nie dziwię. Zresztą jak spojrzycie na
26:04
Instagramie na jego zdjęcie? No to powiem wam, że no jest na
26:08
czym oko zawiesić. Znalazłam też taki fajny Cytat a
26:13
propos obrazów niego i to był poeta żon kokpitu.
26:19
Poeta, Malarz, Reżyser i on mówił, że portrety modiego nie
26:23
było odbiciem rzeczywistości, a nie obiektywnym odtworzeniem
26:26
wyglądu konkretnej osoby. Były wizją artysty taką mocno
26:31
uszlachetniona i nie można się nie zgodzić, bo mody tak
26:36
naprawdę mocno flirtował z rzeczywistością, tak jak to
26:39
robił w sumie z kobietami, które go zarapował.
26:43
No nie można tego ukrywać flirt ze sztuką i flirt z kobietami.
26:47
No jakby plus jeszcze to Wszystko okraszone dymem.
26:51
Haszyszu i Abstynentem piękne czasy były w tym Paryżu, chociaż
26:57
może nie piękne, bo historia jest tragiczna, ale do tego
27:00
dojdziemy, ale muszę wam powiedzieć, co mnie zaskoczyło,
27:03
że ani to nie tylko malarstwo, bo modi tworzył rzeźby i mało
27:09
kto wie, ale to właśnie to go najbardziej jarało.
27:12
Właśnie rzeźby zaczął tworzyć na początku swojej drogi i miał
27:17
stworzył taki cykl głowy. Były inspirowane właśnie rzeźbą
27:21
prymitywną, głównie afrykańską. Ale on musiał przestać to
27:25
tworzyć. No z racji, że jakby cały czas
27:29
będzie się przewijał, ten motyw że chorował, ale tutaj nie będę
27:32
w nich wnikać, na co on po prostu od małego miał problemy
27:37
ze zdrowiem. Miał bardzo złą odporność, także
27:40
ten pył z tych rzeźb z tego kamienia po prostu źle działał
27:46
na jego płuca. On bardzo często też wtedy
27:49
kaszlał krwią, więc po prostu z tego zrezygnował, ale chcę wam
27:52
powiedzieć, jak zobaczycie te rzeźby, które udało mu się.
27:55
Rzeźbić to one są mocnym odzwierciedleniem tego, co potem
28:00
przelewał na płótno, bo te rzeźby też były takie wydłużone.
28:03
Te nosy te szyje to Wszystko. Potem właśnie przeniósł na na
28:08
portrety, które tworzył i ja wiem, że ja wam tutaj dużo mówię
28:12
o tym malarstwie. Nie wiem, nie skupiam się
28:15
głównie na jakimś danym portrecie, bo one są wszystkie
28:18
podobne. W swojej niesamowitości są mocno
28:23
melancholijne. Mają taki niesamowity klimat
28:26
sobie, ale myślę, że no w taki sposób też odczuwa się sztukę
28:30
przy poprzez emocje także mam kolejny fragment z książki,
28:35
który mnie zainteresował. Myślę, że was też zainteresuje,
28:38
ponieważ lunia opisała pierwsz. Że spotkanie, nie pierwsze
28:43
spotkanie z młodym, pierwsze spotkanie, kiedy on tworzył
28:46
portret jej ja uważam, że to jest no bardzo ciekawe i
28:50
niesamowite i wiem, że powtarzam ciągle 2 te słowa same, no ale
28:55
musicie mi wybaczyć, ponieważ właśnie to nam nakreśli taką
29:00
narrację jak on tworzył w jakiś sposób.
29:03
Oczywiście potem on ją jeszcze kilkanaście razy portretował i
29:06
to Wszystko się zmieniało, ale to było bardzo ciekawe, bo w
29:09
ogóle zaczęło się tak, że on zaproponował, że ją na maluje.
29:13
20 franków. Oczywiście, że jej mąż siedział
29:16
obok i modli, i w ogóle się tym nie przejął.
29:18
I mąż, i właśnie Zborowski, który potem będzie jego
29:21
marszałkiem podchwycili temat i się na to zgodzili.
29:24
I tu jest ciekawy, bo bardzo się wstydziła, żeby pójść do niego.
29:30
No bo jak to tak wiecie, samotna kobieta pójdzie do artysty, a
29:34
artyści właśnie w tamtych czasach mieli taką niechlubną
29:37
opinię i podobno w ogóle każda modelka musiała sypiać z
29:41
artystą. To taka wiecie ciekawostka,
29:44
Jestem bardzo ciekawa, czy to była prawda i czy te Kobiety
29:47
sypały. Bo musiały czy dlatego, że
29:50
chciały bo ci artyści ich bardzo zaintrygowani, więc tą charyzmą,
29:55
talentem i taką swoją władczą ością nie wiem, ale modi wtedy,
29:59
kiedy zaproponował właśnie ten portret za 20 franków,
30:02
powiedział do męża i do tego maranta, że wystarczy tylko, że
30:07
przyniosą mu płótno farbę i oczywiście butelkę wina.
30:11
No i sytuacja ma się tak, że jesteśmy już wy, jakby w takim
30:17
baby atelie niego. Na krześle i i bierze
30:24
niedokończony portret. Cytuję Strasznej dziwki, jak sam
30:29
to ujął i go zamalowuje ta straszna dziwka to była jakaś
30:34
jego była kochanka. Ewidentnie rozstali się w
30:38
pokojowym nastroju, ale tak poważnie to w tamtym momencie w
30:43
ogóle sobie pomyślała, że nie jest nawet warta czystego
30:46
płótna, a zaznaczam, że przed sekundą powiedziałam, że on
30:49
mówił, że trzeba przynieść czyste płótno.
30:52
Także nie wiem, czy mu nie odpowiadał format.
30:54
W każdym razie amedeo nie miał sztalugi płótno oparł o krzesło.
30:58
To jest bardzo ciekawe i niewygodne, ale zanim zaczął to
31:02
stworzył kilka szkiców na kartce, bo zawsze tak robił.
31:06
Przed na malowaniem szkicował właśnie tę postać i rozmawiał
31:11
tak jak wam powiedziałam ze swoją modelką, żeby ją trochę
31:14
poznać pochwalił w ogóle jej fryzurę i powiedział, że pięknie
31:18
wygląda, bo ona miała długie włosy i powiedział jej takie
31:22
zdanie, że on nie lubi, kiedy kobieta ma krótkie fryzury.
31:25
I dosłownie powiedział, że jest to okropność i ta historia
31:29
wiecie w tej książce? No to jest bardziej obfita w
31:31
szczegóły, bo on tam z nią rozmawia.
31:33
Pyta się, co robi w Paryżu, że co oznacza jej imię, jak
31:37
naprawdę ma na imię? Coś tam zaczął opowiadać o jej
31:40
stroju, o tym, jak najbardziej lubi, żeby modelka była ubrana,
31:44
że on bardzo lubił, kiedy modelki były skromne, a nie w
31:47
jakiś przaśnych kolorach i w dziwnej bogatej biżuterii.
31:51
Tam ma też taką jakąś piękną broszkę skali.
31:55
Ona opowiada, że to jest po babci czy po mamie.
31:57
Diecie jaka to była bardzo interesująca rozmowa, ale nie
32:00
będę tu przytaczała. No bo nie będę wam całego
32:02
audiobooka streszcza, to jest bez sensu, ale to co ważne, to
32:06
tam mówi, że jego ruchy były bardzo spokojne, wręcz takie
32:10
spowolnione, że w ustach trzymał papierosa, z którego co jakiś
32:14
czas spadał popiół i on wtedy wziął kawałek deseczki, wycisnął
32:20
na nią farby bez w ogóle zastanowienia, jakby bez
32:23
namysłu, jakich będzie potrzebował kolorów.
32:26
Więc tu pytanie czy improwizował?
32:28
Czy zawsze wiedział, jakie to będą kolory, bo no musimy
32:33
przyznać, że jednak kolorystyka i barwy, których używał w swoich
32:36
obrazach bardzo ciepłe, mocno wchodzące w brązy.
32:40
No i on podczas tego malowania popijał wino z butelki i Unia
32:44
powiedziała, że tak jakby była to woda.
32:47
No ale no musicie wiedzieć, że słynął z tego, że ma problem z
32:51
alkoholem i że bardzo, bardzo, bardzo lubił winko.
32:56
Dlatego no też pojawia się w niewinnym podcaście.
33:00
Też bardzo nie lubił, jak ktoś patrzył na jego nieskończone
33:04
dzieło w sensie w momencie, kiedy tworzył, nie mówię tu o
33:07
modelce, bo ona siedziała po 2 stronie płótna, ale jego
33:10
przyjaciel mówił, że wizja osoby portretowanych i zawsze odbiega
33:15
od tego, do czego jesteśmy przy zw.
33:19
Wiecie o co chodzi? No jakby mimo tego, że wiemy jak
33:22
wyglądamy, no to myślę, że to jest trochę zakrzywiony obraz i
33:26
bardzo mu się to nie podobało, bo wtedy ludzie zaczynają.
33:29
Zaczynali mówić, że ale ja nie Jestem podobny.
33:32
Mam ten za mały nos, albo coś w tym stylu.
33:34
Także myślę, że go nie było. Warto irytować podczas
33:38
tworzenia. No ale dobra, przechodzimy do
33:40
kolejnej. Ciekawostki już było nawiązanie,
33:43
ponieważ był znany ze słabości do wina i narkotyków.
33:47
I no jak? Większość ludzi, którzy
33:51
mieszkali wtedy w rozpustnym Paryżu po pijaku modi wchodził
33:56
na stoły. To jest super historia.
33:58
Wiecie w jakiś tam spelunach nad sekwaną i głosząc strofy Dantego
34:03
z Boskiej komedii rozbierał się, iż wielu ludzi się wtedy bardzo
34:08
oburzało, ale większość pań była naprawdę zachwycona i wtedy było
34:13
słychać takie Szepty, że wygląda jak młody Bóg także.
34:18
No ja myślę, że tam wszyscy mieli używanie.
34:20
To ja myślę, że nie tylko panie się oczywiście, no proszę was,
34:24
no ale wiadomo, że poza tym, że piło się tam bardzo dużo wina i
34:28
absyntu, który był halucynogenny, no to w Paryżu
34:32
też bardzo dużo sieć pało modny był haszysz i oczywiście kokaina
34:38
i podobno biały proszek koksu. Czy haszysz kosztowały dużo
34:41
mniej niż porządne wino, także chyba się już nie dziwicie, że
34:45
artyści w tamtych czasach tak lubili korzystać z używek, ale
34:49
powiem wam, że też się dowiedziałam, że.
34:52
Bo jakby musimy roz? Ograniczyć, który żył w biedzie
34:57
na początku i potem też żył w biedzie, ale już jakby był pod
35:00
skrzydłami właśnie zborowskiego, który próbował sprzedawać jego
35:03
dzieła, co oczywiście nie wychodziło.
35:05
Ale chodzi o to, że młodej, kiedy mieszkał na mantr, to nie
35:10
były łatwe czas. To nie był łatwy moment dla
35:13
niego, więc on sam się przyznawał, że właśnie absent
35:17
wino haszysz to Wszystko bardzo mocno mu pomagało wy
35:21
przetrwaniu. On miał ogromne lęki domniemam,
35:24
że miał też duże bóle. Związane z jego chorobami, które
35:27
ukrywał przed wszystkimi także no nie bez powodu, po prostu tak
35:33
często się odurzał, ale myślę, że to jest istotne w jego
35:36
historii, więc będę o tym trochę mówiła.
35:38
Wiele osób w tamtych czasach sugerowało, że modlili ani
35:42
zawsze maluje naćpany, to jest swoje dzieła, bo one są takie.
35:45
Cytuję w cudzysłowie, dziwne, ale sam modi mówił, że on nigdy
35:50
nie maluje po narkotykach po winku.
35:53
Oczywiście, no bo winko było. Dokładnie tak samo ważnym
35:57
atrybutem jak pędzle czy farby z tego co już wiemy i słuchajcie,
36:01
zanim przejdę do tragicznej miłości i pasji pomiędzy młodym
36:06
i jego największą muzą, to muszę wam jeszcze powiedzieć o jego
36:10
dramach z Pablo Picasso. Z racji, że tu na tej niewinnej
36:14
sztuce jednak jesteśmy fanami Picasso, przynajmniej ja.
36:18
No to myślę, że jest to bardzo ciekawy wątek i on też był
36:21
kilkukrotnie właśnie jakby powielany w tej książce, którą
36:25
słuchałam lunie. I i już wspominałam o tym, że
36:29
Picasso to nie szanował amedeo jest taka scena, która mocno
36:34
zapadła mi w pamięć. Trochę wyrwana z kontekstu, ale
36:37
raczej ogarniecie o co chodzi, bo Picasso uważał, że modigliani
36:42
go naśladuje i przytoczył okres błękitny i kubizm i mówił, że
36:47
on, czyli Picasso się rozwija i że on przeprowadza rewolucję, a
36:53
sztuka modiglianiego cały czas jest taka samą cały czas tworzy
36:57
to samo. Widzicie?
36:58
No Picasso nie należał do tych skromnych i chodzi o to, że wy
37:03
momencie, kiedy Picasso jeszcze nie był tym wielkim i bogatym
37:07
Picasso, bo to było jakieś tam 10 lat później.
37:09
Od tego momentu, o którym wam powiem, ale już wtedy stworzyła
37:13
się taka grupa fanów Picasso, którzy byli z nim, którzy go
37:18
uwielbiali, wręcz wielbili i Picasso bardzo był wkurzony, że
37:23
modeli ani do nich nie należy, bo albo jesteś za Picasso i
37:27
traktujesz go jak Boga, albo won.
37:30
Także nie dziwne, że chłopcy się cały czas kłócili i pewnego razu
37:36
Picasso zaczepił na niego wy kawiarence i właśnie była tego
37:41
świadkiem. I ona to opisuje, bo kiedy
37:43
Picasso zaczepił jakimś tam tekstem niego, no to amedeo się
37:48
bardzo zirytował. Tym tymi wszystkimi zaczepkami
37:51
Picasso, ale Pablo dalej kontynuował i powiedział, tak
37:56
przestań amedeo nie wściekaj się powiedział przecież sobie po
38:00
przyjacielsku rozmawiamy. No i na odchodne powiedział Hej
38:04
amedeo pamiętasz ten portret co mi podarowałeś tej modelki?
38:08
Tak mówi, co? W związku z tym Picasso NATO za
38:13
malowałem go, nie miałem nic innego pod ręką, chyba się nie
38:18
gniewasz. Pomyślałem, że namalujesz coś
38:21
lepszego i wtedy to od ciebie kupię albo wiesz co jak wolisz,
38:26
dam ci w zamian swój obraz powiedział z uśmiechem masz na
38:31
Pisie podając mu kieliszek wina. Także no Picasso lubił upokarzać
38:37
i może to wyrwane z kontekstu nie jest tak mocne, ale to było
38:42
wielokrotnie powielane przez Picasso, który razem z wręcz się
38:47
śmiał, że ani nie dorównuje im do pięt, że jest nudnym artystą,
38:53
który cały czas tworzy to samo, który nie chce robić rewolucji i
38:57
nie chce iść do przodu, tak jak oni wszyscy wiecie.
39:00
No nie było nic złego w tym, że przeszedł w swoim tempie, a nie
39:04
zgodnie z modą. Także na Picasso.
39:07
To była taka influencerka tamtych czasów.
39:10
Musimy to przyznać. Nawet pamiętam taką historię, bo
39:13
doszło do bójki pomiędzy młodym AP Picasso.
39:16
Chociaż to nie było stricte związane właśnie z nimi, bo była
39:20
taka opcja, że kiedyś miał pewną kochankę, która potem była muzą
39:26
i kochanką innego artysty i w momencie, kiedy odbywała się
39:31
jakaś impreza, taki kawiarnie stołówce, która była prowadzona
39:35
przez królową. Parnasu pokłócili się właśnie
39:39
obudziłam kochankę, ale tam była jakaś wiecie tam była konkretna
39:43
Drama. Tam oni zaczęli się rzucać
39:46
szklankami kubkami i jeden z kieliszków trafił w ogóle w oko
39:50
tej kochanki. Ona cała była zalana krwią i ta
39:54
właścicielka w ogóle tej kawiarni ona wyrzuciła, modlila
39:58
niego, bo ona w ogóle nie chciała, żeby on tam
40:00
przychodził. Także no trochę się działo w
40:04
tamtych czasach nie było spokojnie mówiąc.
40:08
O kobietach niego nie chcę mówić za wiele, bo one nie są istotne
40:12
tu trochę o Unii. Powiedziałam trochę o tej
40:14
kochance, co dostała od niego z kieliszka, ale największą
40:18
najważniejszą muzą i miłością niego była żan butternut.
40:24
Mam nadzieję, że mówię to poprawnie, bo napisałam do
40:26
mojego znajomego, który mieszka w lion i on to powiedział.
40:30
Tak. Pan ebu tern była miła, była
40:35
nieśmiała, była spokojna, delikatna i trochę taka
40:40
depresyjna, chociaż nie powinno się używać tego słowa.
40:43
No ale tak była określana w literaturze i otaczała ją
40:47
pewnego rodzaju melancholia, taka melancholijna aura.
40:51
A jak wiemy, obrazy właśnie były w takim klimacie, więc to była
40:58
inna kobieta inna niż wszystkie bardzo wyjątkowa miała też
41:03
wyjątkową urodę, czym fascynowała.
41:06
Niejednego artystę miała ciemne, długie włosy, miała jasną cerę,
41:10
błękitne oczy. Ja wam już wspominałam, że ani
41:13
lubił, kiedy kobieta miała długie włosy, więc ewidentnie
41:17
była to jakaś jego preferencje i ona przyjechała do Paryża na
41:22
montparnasse. Nie po to, by być modelką jak
41:25
większość kobiet. Ona była utalentowaną malarką,
41:28
przyjechała do Paryża, by studiować na Akademii Kola
41:32
Rossiego. To właśnie tam poznałam niego,
41:36
bo on też tam sobie chodził na jakieś lekcje.
41:39
Ona wtedy miała 19 lat, a on miał 33 lata i od tamtej chwili
41:44
stali się nierozłączni i oczywiście, że rodzina żan była
41:49
przeciwna, bo nie dość, że B. Był Żydem, co im nie pasowało,
41:54
to jeszcze wręcz był znany z takiego hulaszczego trybu życia.
41:59
No i zamiłowania do picia i do imprez oraz narkotyków.
42:04
Ale mimo że ludzie widząc ich razem mówili, że tworzą, no
42:09
niewiarygodnie piękną parę, bo bardzo często widywano ich
42:13
przytulonych gdzieś tam na ławce przy Sekwanie, to ich życie
42:17
wcale nie było idealne, jakby mogło się wydawać, bo tutaj już
42:20
wchodzimy w historię, którą prawdopodobnie znacie, bo w
42:24
którymś z podcastów o może Power Fulka Plus.
42:27
Albo gdzieś tam wspominałam o mody i o żan, bo to jest bardzo
42:32
smutna i tragiczna historia. Całe życie żył w biedzie, ale
42:36
najgorsze było to, że miał świadomość, że on miał ogromny
42:41
talent i bardzo go to bolało, że musiał patrzyć na innych
42:45
paryskich malarzy, którzy wręcz pysznią się sukcesami.
42:49
I było oczywiście taki moment, właśnie kiedy on już zaczął być
42:52
żan, że był Pablo Picasso, który osiągnął niewiarygodny sukces, a
42:58
oni się znali. W momencie, kiedy oboje byli
43:01
biednymi artystami, którzy zaczynali swoją drogę w Paryżu
43:06
także. No to było straszne, wiecie, no
43:08
Picasso zarabiał miliony, a no młody nie miał co włożyć do ust
43:13
i nawet te jego obrazy praktycznie się nie sprzedawały.
43:16
Nawet jak był pod skrzydłami zborowskiego i Zborowski bardzo
43:21
mocno dbał o niego. On naprawdę próbował sprzedawać
43:25
te obrazy, ale to nie był dobry czas dla modiego, bo modli robił
43:29
portrety, robił akty. A wtedy trwała pierwsza wojna
43:32
światowa i ludzie naprawdę skupiali się na czymś innym i
43:36
wręcz byli oburzeni, że nie maluje nic związanego z wojną.
43:41
On chciał odczarować ten czas i jakby no nie skupiać się tylko
43:47
na tych okropnych czasach, w których żyją.
43:50
Muszę wam powiedzieć, że to, co ważne, było wielu ludzi, którzy
43:53
nigdy do końca życia nie zwątpili w talent Zborowski, jak
43:57
właśnie lunia, czy jakiego największa muza.
44:01
Właśnie żan i najgorsze dla niej, dla jego miłości życia.
44:05
Było to pijaństwo modlila niego, bo kiedy na świecie pojawiła się
44:09
ich córka, to wyobraźcie sobie, że tedy nie przestał pić, nie
44:13
zmienił się i to jest najgorsze, bo nawet w akcie urodzenia nie
44:16
ma nazwiska. Jego ona dopiero uzyskała jego
44:19
nazwisko po jego śmierci, kiedy jego rodzina adoptowała właśnie
44:24
jego córeczkę. No ale jakby pomijając ten
44:26
aspekt no, bo skupimy się tutaj na żan ona bardzo często
44:30
zostawiała swoją córeczkę u. Rodziców, ponieważ no dla niej
44:35
trochę ważniejszy był jej ukochanym i ona szła szukać go
44:41
po wszystkich spelunach po wszystkich barach szła szukać
44:44
swojego ukochanego mimo tego, że tak bardzo kochał swoją żonę
44:48
swoją córkę. No to niestety alkoholizm
44:51
wygrywał i on nie potrafił. Może nie chciał.
44:54
Nie wiem zmienić tych swoich nawyków, nawet w imię miłości.
44:59
Co ciekawe, oni nigdy się nie pobrali mimo tego, że istnieje
45:03
list albo pismo. Nie wiem dokładnie, w którym
45:06
obiecuje właśnie na piśmie, że ożeni się z żan, bo dla niej to
45:10
było okropne, że ma nieślubne dziecko.
45:13
Wiecie, no w tamtych czasach to było coś nie do pomyślenia, mimo
45:16
że byli razem i teraz są 2 wersje, bo jedna mówi o tym
45:21
właśnie, że modych ciał uzbierać pieniądze na taki piękny ślub,
45:26
żeby był idealny dla niego i dla jego przyszłej żony.
45:29
A z 2 strony mówi się o tym, że modi obiecał swojej matce, którą
45:33
kochał nad życie, że on poślubi żydówkę i jest też taki film
45:38
Mika Davisa o nim. Gdzie jest tam scena, która go
45:42
rozpoczyna i zaczyna się od słów.
45:45
Aktorka jako żan mówi tak, czy kiedykolwiek kochałeś tak mocno,
45:50
że poświęciłeś siebie dla wieczności w piekle?
45:52
Ja tak i niewiele wiadomo o nich jako parze, poza tym, że mocno
45:56
się kochali, że ktoś tam ich razem widywał.
45:59
Oczywiście są różne historie. Bo po pierwsze, historia właśnie
46:02
mówi, że wyglądali razem pięknie i że spędzali dużo czasu, a 2
46:06
mówi o tym, że pijany nie potrafił gdzieś tam szturchnąć
46:10
czy popchnąć swoją ukochaną na jakiś tam mur, więc no nie wiem.
46:16
No myślę, że osoby, które żyły kiedykolwiek z alkoholikiem, no
46:20
to wiedzą, jak wygląda takie życie, więc nie była to sielanka
46:25
i możemy romantyzm ować fakt, że był wybitnym genialnym malarzem.
46:30
No ale nie zmienia to faktu, że nie był odpowiedzialnym ani
46:34
odpowiednim mężczyzną dla jakiej kol.
46:36
Jak Kobiety może na kochanka mógł się nadawać, kiedy to nie
46:40
było poważne, ale nie jeżeli chodziło o tworzenie rodziny,
46:44
którą już mieli tak, jakby wiem, że trochę się tu wzburza.
46:47
N ale cała historia. Ta miłosna jest bardzo
46:50
tragiczna. Najbardziej tragiczne jest
46:52
koniec. Ja Jestem pewna, że o nim
46:54
mówiłam, ale jakby, żeby ten podcast miał piękne zamknięcie,
46:57
muszę wam też Jeszcze raz przytoczyć tę całą historię
47:01
tutaj, ponieważ mówiłam wam, że modli ani był chorowity, dlatego
47:06
zrezygnował z tego rzeźbienia i. Wiecie no pluł krwią, ale on
47:11
miał gruźlicę, która w tamtych czasach była no takim
47:15
odpowiednikiem HIV w sensie bardzo wstydliwej choroby i on
47:20
ukrywał to przed ludźmi, dlatego, że ludzie wiedząc, że
47:24
ktoś ma gruźlicę, bardzo źle traktowali tę osobę.
47:29
Wiecie, z ogromnym dystansem z brakiem szacunku, wręcz z
47:33
obrzydzeniem, więc nie dziwne, że modli ani to ukrywał.
47:36
Jest rok 1919. Mieszka w Paryżu z 14 lat, no
47:43
jego zdrowie i stan mocno się pogorszyło.
47:47
Nie wychodził już wtedy z mieszkania.
47:50
Dużo przedtem też przez to malować zaczynał, nie mógł
47:53
dokończyć swoich obrazów, co wprawiało żan w rozpacz.
47:58
Dlatego, że wiedziała, że to jest jedna z najważniejszych
48:00
rzeczy w życiu mody niego, jako miłość jego życia.
48:04
Ona czuwała przy nim i była w niego wtulona, zamawiała w
48:08
sklepie sardynki i wino, bo on właśnie o to ją prosił i
48:13
przyjaciele widząc go w takim stanie, mówili.
48:16
Że oni oboje leżąc na tym brudnym materacu, wyglądali,
48:21
jakby czekali na śmierć. Jest taki Cytat przypominał.
48:25
Trupa stracił zęby, stracił urok, był własnym cieniem i w
48:30
mieszkaniu było bardzo lodowato, bo były tam nieszczelne okna i
48:35
powiem wam, że zarzucano w ogóle żan, że ona była bardzo
48:39
nieodpowiedzialna, że nic z tym nie robiła.
48:41
I ja nie wiem z czego to wynikało, czy ona już straciła
48:46
nadzieję, czy nie miała. Do kogo się zgłosić, chociaż on
48:50
miał przyjaciół? Ona miała rodzinę.
48:52
Wiem, że ona całe życie zmagała się z depresją nawet na
48:55
obrazach, kiedy jeszcze je malowała, namalowała własne
48:59
samobójstwo. Także myślę, że ona też miała
49:02
ogromne problemy psychiczne i nie umiała sobie poradzić z tym,
49:05
że jej ukochany umiera, więc nic z tym nie robiła, tylko przy nim
49:10
czuwała. Ale wiem też, że jego przyjaciel
49:12
co tydzień starał się dostarczać trochę węgla, by ogrzać te jego
49:16
chałupę, żeby było mu trochę cieplej.
49:19
Ale pamiętajcie, to były czasy powojenne, więc węgiel był
49:22
droższy niż kiedykolwiek, kiedy jego przyjaciel musiał wyjechać
49:27
na 10 dni, to po powrocie zastał modiego w strasznym stanie,
49:32
leżał z żoną na odrażająco brudnym posłaniu.
49:35
Zmartwiło mnie, to zapytałem, czy przynajmniej coś jada w tej
49:39
samej chwili przyniesiono mu puszkę sardynek i zorientowałem
49:42
się, że 2 materace i podłoga pełne są błyszczących oleistych
49:46
pustych pudełek umierający mody Lilianie od 8 dni żywił się
49:49
sardynkami. No i w tamtym momencie jego
49:52
przyjaciel wezwał pośpiesznie lekarzy, przewieźli go do
49:56
szpitala i amedeo mody umarł 24 stycznia w 1920 roku, sobotę o 8
50:03
50 wieczorem Pański brat zmarł, nie cierpiał i nie odzyskał
50:07
przytomności. I wiecie, to jest okropny moment
50:10
w tej historii, kiedy modeli ani umiera w biedzie, ale z ukochaną
50:15
boku, nigdy nie doceniony za życia, ale to nie jest koniec
50:20
tej strasznej historii. Żan, kiedy była w szpitalu,
50:23
odcięła kosmyk swoich wspaniałych, pięknych włosów.
50:26
W którą uwielbiał mody lini i położyła mu na piersi.
50:29
Potem rodzina zabrała ją do siebie, żeby nie była sama w tym
50:33
trudnym czasie. Wszyscy mówili, że w ogóle nie
50:36
było po niej widać jakiejś Wielkiej rozpaczy, ale w
50:39
momencie, kiedy wszyscy zasnęli, żan otworzyła okno i z niego
50:44
wyskoczyła dopiero nad ranem. Jej ciało znalazła przypadkowa
50:49
jakaś osoba, która przechodziła pod domem zszokowany brat, który
50:53
kochał żan nad życie, chcąc oszczędzić matce bólu skłamał.
50:58
Żan jest ranna i została odwieziona do szpitala i
51:00
wyobraźcie sobie to jest creepy w tej historii, że on znalazł
51:04
jakiegoś człowieka, który na wózku przewiózł jej ciało do
51:07
pracowni. Właśnie niego jest Cytat, że
51:10
leżała na zniszczonej kanapy i wydawało się, że śpi właśnie
51:15
wspominała to hanka zborowska, żona zborowskiego, który
51:18
sprzedawał obrazy modiglianiego. I co jeszcze gorsze żan
51:23
wyskoczyła z okna, ale ona wtedy była w ciąży, więc wyobraźcie
51:27
sobie, jak ona musiała go kochać, że ona w noc po śmierci
51:32
swojego ukochanego. To popełniła samobójstwo, bo nie
51:35
mogła znieść tego, że nie go już nie ma i śmierć modlili, a nie
51:40
go nie była. Wiecie, z dnia na dzień on
51:42
chorował od lat on pił od lat, więc oczywiście, że nikt nie
51:46
jest gotowy na takie odejście, ale no, jest to tragiczna
51:49
historia. Jak w ogóle o tym czytam i sobie
51:51
o tym przypominam. To jest dla mnie no przerażające
51:55
i bardzo smutne, ale to nie koniec mojego podcastu, bo bez
51:59
wątpienia żan była jego muzą i miłością chyba z 25 i portretów
52:05
i ani jednego aktu. To była kobieta, którą
52:08
sportretował najwięcej razy nigdy nie portretował kobiet, z
52:14
którymi sypiał. To jest bardzo ciekawe.
52:16
Nawet był jakiś taki fragment, że mówił, że namalować nagą
52:20
kobietę to więcej niż ją posiąść.
52:22
Tam były kontrowersje. Kobiety się apropos tego
52:26
wypowiadały. No ale to w tym momencie nie
52:28
jest aż tak istotne, bo absolutnie wypowiadając te
52:31
słowa, nie chodziło mu o zdominowanie Kobiety, tylko
52:34
chodziło mu o taką wyjątkową więź, która się tworzy.
52:39
Pomiędzy artystą i modelką. Poza tym nigdy nie robił nic
52:43
złego z modelkami. Nieraz portretował na przykład
52:46
nagą hannę z borowską, która miała swojego męża, męża, nie
52:50
męża, bo nigdy oficjalnie się nie pobrali.
52:53
Ale on był bardzo kulturalny, o nic złego nie robił.
52:56
On patrzył na nią jak na muzę. Nie było tam żadnych
53:00
niestosowności z jego strony. Wszystko było bardzo kulturalne.
53:03
Nawet pamiętam taki motyw, że w pewnym momencie za pierwszym
53:07
razem hanka zasnęła podczas tych kilku godzin malowania i.
53:12
Po prostu ją kocem i dalej tworzył tworzenie portretu danej
53:16
Kobiety danej osoby. Jest niewiarygodne.
53:19
Nawet lunia powiedziała, że było to swoistym aktem
53:23
nieśmiertelności. Jeszcze na koniec chciałabym wam
53:26
opowiedzieć kilka randomowych ciekawostek o mody, które
53:31
zapadły mi w pamięć. To, co mnie zaciekawiło to fakt,
53:34
że bardzo często płacił za posiłki na przykład rysunkami
53:40
potrafił też myć naczynia czy obierać ziemniaki.
53:43
Była taka jedna kawiarenka. Z panią właścicielką, która
53:46
pozwalała mu i tam jest taki fragment, że ona wręcz upy
53:51
pchała te jego rysunki, bo już nie było na nie miejsca, a i tak
53:55
dawała mu bagietkę i kieliszek wina, więc myślę, że miał
53:59
ogromne szczęście do osób, na które natrafia w swoim życiu.
54:03
Ale jest też taka historia, którą mam zapisano w notatkach
54:07
jako historia 5 franków był taki moment w pewnej kawiarence, że
54:12
modli sobie szkicował. On miał taki patent, szkicował
54:15
ludzi i potem do nich podchodził.
54:17
I mówił, że mogą odkupić ten portret za 5 franków, no i
54:21
dokładnie to samo zrobił, podchodząc do pewnego mężczyzny,
54:25
zaproponował mu portret, który właśnie stworzył tego mężczyzny
54:29
za 5 franków albo za kieliszek wina.
54:32
I ten facet powiedział, że 5 franków to jest za mało za taki
54:37
piękny rysunek i że może zapłacić mu wtedy 20 franków,
54:41
tylko prosi go o to, żeby on podpisał ten rysunek, żeby było
54:45
wiadomo kto go stworzył, model Janie wziął od niego kartkę.
54:50
Podpisał i oddał, a tam prawie na cały portret na całą kartkę
54:55
były wielkie litery jego nazwiska, zasłaniając ten cały
54:58
rysunek i wszyscy dookoła, tak się na niego patrzą i myślą
55:02
kurde, no zwariował i ten mężczyzna był bardzo zszokowany.
55:06
Amadeo z wielkim uśmiechem na twarzy zabrał rysunek i odszedł
55:12
także. Myślę, że to jest bardzo fajna
55:14
historia. Jest jeszcze jedna, która
55:16
zapadła mi w pamięć. Była to anegdotka, o tym tylko
55:20
muszę zrobić wstęp, bo. Było zimno i modlila.
55:24
Nie chodził cały czas w tym swoim sztruksowy miodowym
55:27
Garniturku i Zborowski załatwił mu płaszcz, który był ciepły
55:31
wełniany, ale był trochę za duży.
55:33
Im odejmą się, nie podobał, no, ale go przyjął.
55:36
I właśnie historia ma się tak, że ludzie widzieli
55:40
modiglianiego, który stał na środku drogi.
55:43
Na jakiś tam wysepce i udawał, że kieruje ruchem i na widok
55:49
swojego kolegi zaproponował mu, żeby on odkupił od niego ten
55:53
płaszcz. Bo.
55:54
Według niego ten płaszcz go poniża, bo on go dostał.
55:57
On jest za dużo źle w nim wygląda, a dla niego było bardzo
56:00
ważne, żeby wyglądać schludnie. No i ten kolega co prawda nie
56:04
kupił płaszcza, ale obok znalazł się ktoś, kto odkupił ten
56:07
płaszcz. Bardzo dobry płaszcz, zarówno
56:09
ważność kilku kieliszków, wina, dobra, jeszcze ostatnia
56:13
historia, która mi się przypomniała.
56:14
To był fakt, że miał tego swojego maranta zborowskiego,
56:19
który o niego dbał, ale przedtem miał innego mężczyznę, który
56:24
chciał sprzedawać jego obrazy. I on podobno zamykał go w
56:27
piwnicy, żeby on namalował więcej obrazów także no też miał
56:32
jakieś traumy związane z takimi ludźmi ze świata sztuki i nawet
56:37
z ciekawostek wam powiem, że natrafiłam na artykuł, który
56:40
mówił, że w jakimś odcinku milionerów było pytanie właśnie
56:44
dotyczące tej sytuacji, kim był marszand M do modlina niego i ta
56:48
kobieta nie wiedziała także. No gdyby słuchała niewinnej
56:52
sztuki, no to może by wygrała milion, a tak no to niestety
56:55
amedeo modigliani. Był bardzo niezwykłym, wybitnym
56:59
i frywolnym artystą. Myślę, że bardzo wpasowuje się w
57:03
kanon artystów, których lubimy na niewinnej sztuce sam mówił
57:08
postaci Cezara pana jak wiele najpiękniejszych starożytnych
57:13
Statui nie widzą. Moje przeciwnie widzą.
57:16
Nawet jeśli narysowałam je bez źrenic, przyznam się, że dla
57:19
mnie była to bardzo niezwykła przygoda z nimi.
57:23
Słuchając tej książki czytając o jego życiu, bardzo lubi
57:27
modiglianiego, ale dowiedziałam się dzisiaj dużo nowych rzeczy.
57:31
Które mnie bardzo zainteresowały i przyznaje, że nawet nie
57:36
opowiedziałam wam połowy, ale starałam się, wiecie, no wybrać
57:40
te najciekawsze aspekty i muszę się przyznać, bo na pewno
57:43
będziecie się po tym podcaście pytać o moje wrażenia.
57:47
A propos tej książki lunia i. No nie do końca mi się ona
57:52
podobała. Miała 500 stron, była przydługa.
57:55
To ewidentnie można było to skrócić i powinno to być dużo
57:59
ciekawsze momentami była bardzo mdła.
58:02
Według mnie język, w którym została napisana jest dosyć
58:06
toporny. Nie słuchało się tego aż tak
58:08
przyjemnie. Ja trochę inaczej na to
58:10
patrzyłam, bo ja bardzo mocno się skupiałam na tych
58:14
ciekawostkach, które chciałam sobie zapisać, żeby wam dzisiaj
58:18
opowiedzieć w tym podcaście, które nie są przeważnie
58:21
dostępne. Na Internecie i też przyznam, że
58:24
bardzo często przewijałam, bo interesowała mnie bardziej.
58:28
Wizja niszy rozmyślenia. Luni, która tak naprawdę no stop
58:35
mieliła to samo, wszyscy wiemy, jaki był wspaniały, ale ja bym
58:39
chciała posłuchać o czymś więcej.
58:42
No ale nie da się ukryć, że no było bardzo dużo ciekawostek i
58:45
ciekawych wątków, o których ja po prostu chciałam się
58:48
dowiedzieć i przedstawienie tego klimatu Paryża.
58:52
No ale to jak w wielu książkach nie czytając książki o Picasso
58:56
były dużo bardziej interes. Budujące pod względem fabuły i
59:02
jakby języka. No nie wiem, wiem, że to jest
59:05
autorka, która napisała książkę, która była bardzo dobra.
59:09
Miała super recenzję, która nazywa się Polki na
59:12
montparnasse. Ja na pewno chcę przeczytać tę
59:15
książkę albo o niej posłuchać. Zastanawiałam się, jak
59:17
podsumować ten podcast, dlatego, że nie ukrywam, że uwielbiam
59:22
modiglianiego i było mi bardzo przykro, kiedy właśnie wszedł
59:26
moment tej tragicznej jego śmierci.
59:29
Zresztą całe życie było tragiczne.
59:31
A mimo tego zachowało się bardzo wiele obrazów, które możemy do
59:37
dzisiaj oglądać z ciekawostek Wam powiem, że Zborowski po
59:42
śmierci niego, kiedy ten zaczął właśnie być rozpoznawalnym
59:46
artystą, bardzo mocno się dorobił.
59:49
Co jest fajne? Dlatego, że Zborowski całe życie
59:51
wierzył w niego i chyba nie było 2 takiej osoby, która by była
59:56
tak mocno zafascynowana i tak mocno pomagała młodym niemu
1:00:01
właśnie w tym, żeby osiągnął za życia ten sukces.
1:00:04
No, ale nie udało się. I powiem wam, że wiem jak
1:00:08
zakończę ten dzisiejszy podcast, ponieważ z racji, że amedeo
1:00:12
modli kochał literaturę i Poezję i bardzo często cytował boską
1:00:18
komedię Dantego. To przeczytam wam jego ulubiony
1:00:21
fragment, ponieważ wiem, który to fragment jest to ostatni
1:00:26
fragment Boskiej Komedii, lecz tam nie mógłbym wzlecieć
1:00:30
skrzydłem własnym, gdyby nie Duch mój rażony światłem jasnym,
1:00:35
w którym już jest rządzy. Nic nie drażni, tłum leje siła
1:00:39
mojej wyobraźni, lecz chęci wola jako potoczne koła zarazem w
1:00:44
kolej swojej jazdy, przez miłość w inną zwróciły się stronę
1:00:50
miłość, co wprawia w ruch słońce i gwiazdy.
1:00:53
Mam nadzieję, że podobał wam się dzisiejszy podcast, że
1:00:56
dowiedzieliście się czegoś nowego.
1:00:58
O nim słyszymy się już w kolejny czwartek.
1:01:02
Ja wznoszę za was czy rysik. No i do usłyszenia pa.