Latest / Anlamak+ / Nesimi sığmazam derken neyi kastediyordu?

Transcript

Nesimi sığmazam derken neyi kastediyordu? · Anlamak+

0:00
Herkese tekrardan merhabalar 2 haftalık bir ara girdi.
0:03
Araya tabii ki burada harici hayatının verdiği
0:05
sorumluluklarında payı büyük. Bu iş tabii profesyonel bir
0:09
alanım olmadığı için benim zaman ayırabildiğim süre zarfında bir
0:12
şeyler anlatmaya çalışıyorum. Bazen de ciddi bir şahsi
0:16
motivasyonu indirgeniyor. Süreç bugün konuşacağımız konu
0:20
nesi mi ve ne anlatmaya çalıştıydı aslında nesile ilgili
0:24
tabii ki ben hani bir şeyler biliyordum.
0:26
Özellikle edebiyat alanında hani birazcık okuma yapıyorsanız
0:29
nesiminin divan ede. Dair eserlerini muhakkak
0:32
görmüşsünüzdür ama burada şöyle bir fark var, özelliği.
0:37
Sami yusuf'un kaleme almış olduğu bestelediği sığmaz AM
0:41
şiiri beni çok etkiledi. Yani hayatta bazı metinler
0:45
vardır. Gerçekten böyle insanın kanına
0:47
dokunur. Bazen böyle içinde
0:49
kaybolursunuz. Bazen yorumlar yaparken
0:51
kendinizi farklı yerlerde bulursunuz.
0:54
Nesimini sığınmaz amide ben de aynı itibarı yarattı.
0:58
Çünkü birazcık bu alanlarda okuma yapmayı riayet gösteren
1:01
biri olarak riayet eden biri olarak bu nesimin ile sığınmazan
1:05
şiirin de bahsettiği şeylerin çok da basit ve melodik olarak
1:09
da çok böyle olağan akış içerisinde.
1:12
Hani düz mantık değerlendirilecek laflar
1:14
olmadığının ben de pek tabii farkındaydım.
1:17
Dolayısıyla aslında nesimin hayatına şahsi hayatını ve kendi
1:21
değişlerinin nelere bağlanacağını o zaman.
1:24
Araştırmaya başladım dersek herhâlde çok da yanlış olmaz.
1:27
Özellikle fazdullah adlı bir huri Filistin kurucusu olarak
1:32
kabul edilen bu sayı ve harflerle islamın veya tanrının
1:36
dünyadaki tezahürünü anlamaya çalışan bir takım kişilerden
1:40
çıkan bir ekolün devamı niteliğindeki nesimi benim için
1:43
çok kıymetli ama tabi ki onu anlamadan önce çok daha
1:47
öncesinde Muhittin ibni arabi dediğimiz bir.
1:51
Tasavvuf alanında çok kıymetli bir ismi biliyordum.
1:55
Onu çok fazlasıyla okumuştum. Ibn abinin.
1:58
Kendince hiç söylemese de vahide vücutçu olarak addedilmesi
2:03
aslında benim bu vahde vücut kavramıyla tanışmama da vesile
2:06
olmuştu diyebiliriz. Kendisinin bu arada böyle bir
2:09
itirafı böyle bir değişi yok zaten vahide vücut tasavvufu da
2:13
bir ne derler. Sapkınlık veya küfür değil tabi
2:16
ki. Sonrasında şimdi hikaye
2:17
dinleyince anlayacaksınız. Bir takım şeyler dönemin din
2:21
adamları tarafından net bir şekilde küfür veya hakaret veya
2:24
sapkınlıkla. Özdeş tutulmuş, şık koşmakla
2:27
denk olmuş kallaç Mansur bu islam tasavvufunda en önemli
2:32
adımlardan birini atıyor. En önemli adımlardan derken illa
2:36
progresyon olmak zorunda değil. Enel hak terimini ortaya
2:40
çıkarıyor. Enel hak terimi şöyle karşımıza
2:43
çıkacak. Nesimi de bundan çekecek aslında
2:46
ya şimdi huru filig 14. Yüzyıllarda sonlarına doğru
2:51
özellikle popülarite kazanan fazullah tarafında fazullah naim
2:55
i tarafından değer kazanan mühit toplayan kendince bir tarikat
3:01
sistematiği oluşturmaya başlayan bir yapı.
3:03
Tabi ki bunların sonu fazladan sonu da nesimi gibi olacak.
3:08
Timur bir gün kendisi gibi hurife olmaya davet eden.
3:12
Etim bu zaten hani bunlar zaten sapkın görüşünden mütevazi yola
3:16
çıktığı için bunu da bir hadsizlik olarak bilir ve zaten
3:20
hani idamla sonuçlanıp sonrasında derisinin yüzülmesi
3:23
tıpkı neslihaninde olduğu gibi yine burada karşımıza çıkan bir
3:27
enstantan olarak belirleyecek. Nesimi her şeyden önce
3:32
hurufi'dir. Bunu hiçbir zaman inkar etmez
3:35
harflerle ve sayılarla oyun oynamak suretiyle.
3:39
Tanrının varlığını anlamaya çalışır.
3:42
Şimdi şunu bir kere ayırt etmek gerekiyor.
3:45
Ibn Rabia de bu podcaste çokça değineceğim.
3:47
Çünkü benzer ekoller farklı anlatılar içeriyorlar kendi
3:50
içlerinde. Eee mesela ibnar abi, kendisinin
3:53
tanrı olduğunu kabul etmez, allah'tan bir parça taşıdığı
3:56
fikrine kesinlikle katılır. Bir parantezdir aynı zamanda
4:02
sanırım bu ispanya bölgesinde suyunda bir şey olacak ki,
4:06
seferad yahudi'si olan barosu'a da daha sonrasında panteizmin
4:11
temel taşlarını ölmüştü. Yine aynı coğrafyadan çıkarak
4:16
ipad. Abi de nesi mi de aslında
4:19
tanrının dünyada bir şekilde tecelli ettiğinin farkında.
4:23
Onlara göre Allah anlayışı bir antropomorfik ve yasalarla
4:27
örüntülenmiş bir yapı da değil. Nesimi çok daha uç boyuta
4:32
taşıdığı için aslında birazcık kendi sistematiği içerisinde
4:35
yanılıyor. Ama ibnara bunu daha tutarlı
4:38
yapıyor. Nasıl yapıyor 10'a çıkart göre
4:40
bir ayağını sabite var, ayağını sabit e dediğimiz şey aslında
4:45
herhalde tam denk düşmez muhtemelen ama.
4:49
Hristiyan gonosizmindeki ganosis yani o temel bilginin tanrıdan
4:53
gelen temel vasfın kaynağı herkesin kendi bilinciyle
4:57
aklıyla ulaşamayacağı bir şey. Ibn abi, bunun bir sistematiğe
5:01
döküyor. Ve allahın çeşitli adlarının
5:04
dünyada bir şekilde tezahür ettiğini varsayıyor.
5:07
Ama nesi mi? Bu iddiayı çoktan büyütüp
5:10
kendince sonsuz aşk ilahi aşk dedi.
5:13
Kendisinin Allah olduğunu allahın kendisi olduğunu
5:16
söylüyor. Şimdi bunun ilk etapta böyle
5:19
söyleyince zaman din adamları gibi tabi ki bir sapkınlık veya
5:24
metaforik olarak kendisini allah'la bir tutmak gibi bir
5:28
şirk yoluna gittiği anlaşılabilir ama.
5:31
Nesimli'nin hayat hikayesinde baktığınız zaman son.
5:35
Suz gerçekten kendi tanımlamasında olduğu gibi bir
5:38
aşktan söz etmek mümkün. Şimdi gene ibna Rabia dönmemiz
5:42
gerekiyor. Ibna rabbinin tasavvufi ekolünde
5:45
şöyle bir dönüm noktası vardır, ibnarabi kişinin kendisine
5:50
döndükçe. Kendisini bildikçe eee
5:53
kendisinin dünyevi hırslardan arınıp yalan hale indirgemeyi
5:57
başarabildikçe yani görece meramileştikçe islami tasavvuf
6:02
anlayışında melami diye de değineceğiz.
6:04
Çok kafanız karakter biliyorum. Çok basit anlatmaya çalışıyorum.
6:07
Dediğim gibi zaten islami tasavvufi okumak isterseniz
6:10
bambaşka bir derya her dinde olduğu gibi burada nesimi
6:14
ulaştığı nirvana kendi içerisindeki sistematiği
6:17
içerisindeki şeyi anlatma gayesinde değil nesimin neyi?
6:20
Söylemeye çalıştığı içerisindeyim.
6:22
Ben sığınmaz şiirini de sonrasında tekrar döneceğiz.
6:25
Bu eseri. Daha doğrusu sami yusuf'un
6:27
seslendirdiği sığınma zam adlı herkesin artık kulağını kazanan
6:31
mesela sonra en son değerlendireceğiz.
6:32
Birazcık ölümler oluşsun diye bekliyorum.
6:36
Fenalık vasfı yüklenir fenalık bugün türkçeden çok kötü bir şey
6:40
gibi. Böyle kötü bir durum gibi
6:42
anlatılır ama fenalık aslında. Dünyevi tüm hırslardan
6:46
soyutlanıp sistematik olarak allahın birliğiyle Özdeş olmaya
6:51
çalışmak gibi anlaşılabilir. Hem ibnar abim hem nesimi bu
6:57
tarz ekolleri inşa ederken aslında dünyanın her yerinde
7:00
bulunmuşlar. Özel.
7:02
Özellikle nesimi şii camiasından çok ciddi bir talep var.
7:08
Çünkü çok bilge bir insan. Dönem içerisinde seksenli
7:12
yıllarda azerbaycan'la yapılmış bir Neslihan adlı bir film var.
7:15
Onu da izlerseniz çok güzel. Zaten Azeri türkçesini
7:19
biliyorsunuz. Bize çok yakın olduğu için
7:21
amerika'da bilirsiniz. Oradan da görürsünüz ki aslında
7:25
bu timur'la denk düşme gibi bir anlatı var.
7:27
O gerçek değil. Bu arada timur'la hiç nesminin
7:30
karşı karşıya geldiğine dair bir anlatıyor.
7:32
Yok ama şiir rejiminin daha çok benimseyecisi gibi görülüyor.
7:36
Halbuki ne siimi. Farsça nadil olmasına rağmen
7:41
Türkçe divan eseri yazmaya çalışan gerçek bir türktür.
7:45
Yani bir pers değildir, bir farsil kökenden gelen biri
7:48
değildir, bir arap değildir. Ibnara abi gibi Arapça eserler
7:52
verme gayretinde değildir. Türkçe divan eserleri çok ciddi
7:56
bir zihinsel yorgunlukla yazılmış eserlerdir.
8:00
En meşhur olan sığınmaz ama zaten tekrar konuşacağız.
8:03
O yüzden girmiyorum. Şimdi nesimi fenalık vasfında
8:06
değerlendirmek lazım aslında. Yani nesimin anlattığı şeyler
8:11
insanlara öğütlediği şeyler, insanlarla konuşmaları.
8:15
Esnasında onları yönlendirmeye çalıştığı şeyler kendisini Allah
8:20
gibi yüceltmek değil aslında. Mesela panenteist anlayışın en
8:25
yanlışlarından en yanlış anlaşılanlarından biridir.
8:28
Panteist diyorum bunu söyler, bunu da çekinmez.
8:31
Her şey tanrıdır der. Valse binoza da doğada var olan
8:35
her şey tanrıyla özdeşleştirir ama parenteistanlığı işte
8:39
genelde ibrahim ekolünden gelenler için şöyle bir şey
8:42
vardır, her şey tanrıdan gelir. Yani buradaki tecelli vasfı
8:46
ibnar abinin çok önemli. Yani aslında allahın bir
8:49
yansıtıcı. Sıfatıyla insanı aracı olarak
8:53
kullandığı ve bir şekilde dünyada tecelli ettiğini de
8:56
burada görebiliyoruz. Tecavüz dolayısıyla aslında
8:59
burada. Mesela ibn abinin
9:01
anlatımlarından şunu da çıkarabilirsiniz, hani dualizmle
9:04
biz kötülükle ilk arasındaki fraksiyondaki tecelli kavramını
9:08
bu sistemain içerisine nakşettiğimiz zaman ayağını
9:11
sabite her ne olursa olsun insanın kötülüğü de kendi
9:16
baskıyla aslında t. C ettirdiğini görebiliyoruz.
9:19
Tanrının iyilikle kötülük arasındaki bu ikili anlaşmayı.
9:23
Aslında koruması için bir metaforik anlatıyla hani bu
9:28
sanki kötülük hiç olmasaydı iyilerine gerek vardı diyoruz
9:30
ama iyiliği anlamak için de kötülüğün var olması gerekiyor.
9:34
Tecelli konusunda insanın öz hakikatinin ne kadar anladığı
9:39
önemli. Şimdi bu tecelli kavramına
9:41
girince tabi neoplonik bir anlayış ortaya çıkıyor.
9:44
Platon birlik duvam dediğimiz bir sistem inşa ediyor.
9:50
Bir, bir tane birin olduğunu ve bu birden nakşeden her şeyin
9:53
sahte bir evren olduğunu tezahür ediyor.
9:56
Islami tasavvufun bu pek uymaz. Çünkü islam'da hem Hristiyan
10:02
gonos liglerde olduğu üzere hem platonik anlayışlarda veya neo
10:06
platonik anlayışlarda olduğu gibi 2 tane evren tezahürü
10:09
yoktur. Tek bir evren vardır.
10:12
Yani onlara göre cennet cehennem bile belki bu sistematiğin
10:15
içerisinde bu dünyada yaşanıyor olabilir öyle.
10:19
Tanrı dediğim gibi platon'un anlayışına göre olduğu gibi
10:23
pleroma'da falan yaşayan bir varlık değildir.
10:27
Dolayısıyla bu açıdan neoplonik bir yorum demek biraz zorlamacı
10:30
olabilir ama yaklaşım olarak çok da temel farklılıklar
10:34
barındırmaz. Şimdi geldik.
10:36
Bu sığınma eserinin neyi söylüyor?
10:39
Esas önemli olan kısım bu. Nesimi anlamak yani şeyi bu işte
10:44
derisi yüzülmüş falan bunlar hani fazladan başına da gelen
10:47
buydu. Huru filigte timur'u davet etti.
10:49
Esnasında da orada da fazullahın başına gelen şey de derisini
10:54
yüzülerek idam edilmesiydi. Tabi başı kesildikten sonra hani
10:57
bu çok da vahşice değil. Sığınmaz şiirine gelmeden önce
11:03
şunu da söylemek isterim, ibnara abiyle nesiminin çok temel
11:06
farklılıkları var mı? Elbet var elbette var dediğim
11:10
gibi yani biri kendisini doğrudan halacığım.
11:13
Mansurun söylediği üzere ener halk da özümserken bir tanesi.
11:18
Evet, tanrı var herkeste tanrının bir tecellisi var ama
11:24
bu tecelli doğrudan ayağını, sabiteyi anlamamız ve tanrıya
11:27
var. Hani kavuşabilmemizi göstermez.
11:31
Amacımızın o olması gerekir. Doğru ibn ali ekolündeki bir
11:36
tasavvufta anlayışım bu şekilde şekillenmesi gayet mümkün.
11:40
Ancak tabii ki hani bu da nesimin çok daha progresif bir
11:43
söylemi var ama daha da önemli bir şey var.
11:47
Özellikle bu endülüs döneminde yani ispanya'da olan zaman zarfı
11:53
içerisinde bu 12. Yüzyılda tekabül eder.
11:55
Takriben islam tasavvufun çok daha agresif söylemlere imza
11:59
atabildiğini görebiliyoruz. Böyle bir ilginç bir enstantane
12:03
var. Orada çok daha rahat söylemlerde
12:07
bulunmak aslında biraz ipin ucunu kaçırma pahasına bile olsa
12:12
kabul edilebilir bir anlayış. Sonrasında memnunlar.
12:16
Bu işin içine girdiğinde bu kadar rahat bir ortam oluşmuyor.
12:21
Tasavvuf hatta yavaş yavaş geriliyor.
12:24
Aslında kutsal dinlerin bu 3 semavi din için hepsi için
12:27
söyleyebiliriz. Bunu 8 ila 10 100 yıl kadar bir
12:31
rahat gezebildikleri kendi sistematiklerini inşa
12:34
edebildikleri tasavvuf ve kolde yorumlar barındırabildikleri biz
12:38
dönem oluyor. Sonrasında daha rijit, daha
12:42
dışarıdan müdahaleye sert reaksiyonlar gösteren bir
12:46
doktrinler aslında kendi içinde inşa etmiş oluyorlar.
12:49
Nesiminin dönemsel olarak en büyük dezavantajlarından bir
12:53
tanesi de bu. Şimdi geldik en önemli konulara
12:57
sığınma zam kısmından neden bahsediyor?
13:00
Nesi mi ilk olarak çok kafiyeli olduğu için bir nakarat
13:05
statüsünde de değerlendirilebileceği için.
13:08
Gerçi bugün nesi miyim? Haşimi yem kureyşem diyor burada
13:12
insanlar ya o zaman sen Hazreti Muhammed misin?
13:15
Peygamberlik mi vasfediyorsun kendine bu vakıl şeyle mi, vasıf
13:19
ile mi hareket etmeye çalışıyorsun diyorlar.
13:22
Hayır aslında soy ağacını takip ediyor haşimilik, kureyşilik
13:25
biliyorsunuz zaten peygamber efendimiz atıf edilmiş bir şey.
13:28
Ama her şeyden önce nesim yiyim diyor.
13:29
Yani hani burada ben peygamberim demiyor, ne olursan ol diyor.
13:34
Yani sen de insan olsun diyor. Tanrıdan bağımsız herkes diyor
13:37
insan diyor aslında bu da çok böyle ben işte hazreti
13:40
muhammed'den üstünüm demiyor. Şimdi burada ikinci bir konu
13:43
var, oraya söyleyeceğiz. En önemli en tartışılan en belki
13:47
de. Ne derler çok agresif
13:51
sayılabilecek bir laf var ama tabii bunu nereden
13:54
değerlendirdiğinize bağlı. Muhtemelen diyeceğiz, ezoterik
13:57
manada değerlendireceğiz. Nesibe diyor ki hani şahanın
14:03
üstündür, ayet eşyanından diyor. Burada da aslında ondan
14:07
bahsetmiyor. Yine kendisini tanrı vasfı ile
14:10
denk düştüğü için, yani kendi özünde hakikatinde bir vasıf
14:15
atfettiği için kendisine diyor ki, yani bu ayetler falan tamam
14:20
ama sonuçta benim şahanım benim kendi.
14:23
Içimdeki hakikat yolculuğum bunların hepsinden daha kıymetli
14:27
diyor. Ve yine aynı şeyleri tekrar
14:30
tekrar söyliycez ama hani ben bu cihan'a ve bana sarık 2 Cihan
14:34
ben bu cihâna sığınma zam derken de aslında çok cüsseliyim de
14:38
işte kafamda çok çalışıyor da burada bana 2 Cihan bile etmez
14:41
demiyor kendisini. Yine tanrı vasfı ile Özdeş
14:45
tuttuğu için. Maddi ve manevi 2 cihanı aslında
14:51
tezahür ettiriyor. 2 Cihan sığınmasından kastı o burada
14:56
yaşadığı yaşamak zorunda olduğu hayatını idame etmek zorunda
15:00
olduğum maddi alemi bir yana bırakıyor.
15:03
Biri manevi ailemek ekliyor bunun içine.
15:05
Ve bu 2 cihan'a ben bana sığabilirken, ben bu cihan'a
15:09
sığmıyorum diyor. Yani bu şeyin de üstündeyim
15:13
diyor. Tabi ki nesimin ısrarla bazı
15:17
söylediği şeyler de var. Onları da gözden kaçırmamak
15:20
gerekiyor. Bu sığınma zamanla eserde
15:22
kesinlikle isteyen bir tasavvuf açısından bugün çok konforuble
15:26
laflar değil bunlar bugün öyle ama o gün öyle değildi diyelim
15:30
daha doğrusu. Düz mantıkla bakıldığı zaman çok
15:34
mistik, çok sağ olsun. Samimi yusuf'un da çok güzel
15:38
katkı sunduğu bir eser ama dediğim gibi nesimi burada
15:42
kesinlikle ve kesinlikle işte hani aşkın maçkın anla diyordu.
15:47
Ya buradaki aşk kavramı zaten sizin anladığınız heteroseksüel
15:51
bir aşkla değil ve homoseksüel bir aşkla değil, doğrudan
15:55
allahın kendisine. Vasfından bir aşk fenalık
15:59
mertebesinde sadece allahı düşündüğü bir melamilik
16:02
hakikati. Geldik en önemli konu yani
16:06
neslihan'in aslında bu örüntüleri kurduğu manevranın
16:11
temelinde melamilik ekolü yatar. Melamilik günümüzde de yanlış
16:15
bilmiyorsam var melamilik aslında bugün bir çok tarikattan
16:20
çok daha masum sayılabilecek bir vasfa sahip.
16:23
Neden böyle söyledim? Çünkü melamiliğin dünya
16:27
hırslarıyla pek bir alakası yok yani.
16:30
Eee, işte şu giysileri giyim, şu yemekleri yiyim, şuraları
16:34
geziyim, şuraları göreyim gibi bir kaidesi yok.
16:37
Melamiliğim melamiliğin temelinde tamamen ibadet ritüeli
16:42
vardır. Yani kendince bir inzivaya
16:46
çekilme fikriyatı vardır. Eee nesiminin sanırım bu
16:49
mertebede olduğunu söylemek hepsinden daha kuvvetli bir
16:52
ihtimal. Çünkü gerçekten nesilinin
16:55
eserlerinde de gördüğünüz takdirde sadece tanrıyla olan
16:59
allah'la olan özdeşliğine ve onu anlamak için hakikate edebilmek
17:05
için sokrates'in en meşhur sözü olan kendini bir lafını
17:09
özümseyebilmek için gösterdiği çaba var.
17:13
Iıı islami tasavvufta şöyle bir şey var, dünyanın her bileşenden
17:17
ayrılırsak içimizde sadece Allah mı kalır işte bu özellikle
17:22
metafizik anlamında islamı yorumlamak isteyen dünyayı bu
17:27
maddi olanaklardan soyutlamaya çalışan bir çok kişinin
17:31
kullandığı bir metafor nesimi sanırım o yolculuktaydı.
17:36
Dolayısıyla bu şiirlerinde. Kendince yine tekrara düşmemek
17:41
isterim ama söylemem de lazım. Hallacığım.
17:43
Mahsur tarafından söylen bu genelde çünkü nesimiyaf edilir.
17:47
Enel hak teriminde neslimin Allah olmak gibi bir gayesi yok.
17:52
Yani kendini Allah olarak gördüğü de yok.
17:55
Sadece allahın kendisini buraya nakşederken aslında.
18:00
Tam benlikle kendisinin anlaşılmasını istediği gibi bir
18:03
kanaati var. Dolayısıyla bu hrufilikte
18:07
harfler ve sayılara bu kadar yoğunlaşıp tanrının bir 28
18:11
rakamı mesela çok önemlidir. Hem Arapça dolan sayı düzeninden
18:15
hem kuran ı hem de bir çok yerde geçmesinden dolayı ve yine
18:21
Arapça da sayıların özel pardon harflerin sayısal değerlerine
18:25
çok iyi. Sistematik bir örüntü içerisinde
18:27
değerlendirirler. Huhufler tabii ki sapkınlık
18:30
olarak nitelendirilmiştir. Bir ekümenik konsül yok ama
18:36
kendi içerisinde dönemin din adamları ve halifeler tarafından
18:39
böyle değerlendirilmişti ve çok da böyle örselenmiş bir
18:43
anlayıştır. Ama işte neslihan'in buradaki
18:45
tüm öğretilerdeki temel mantığı. Kendisinin e mesela çok güzel
18:50
bir şey söylüyor. Yine bu sığınma zam da
18:52
görürsünüz pirmenemem diyor. Yani aslında doğalizme ve
18:58
kontrastla bu polarizasyona çok ciddi referanslar oluşturuyor.
19:02
Kendi eserimde yani aslında hatasını da kabul ediyor.
19:07
Eee halen daha öğrenme sürecinde olduğunu da kabul ediyor.
19:11
Halen hakikati aradığını da kabul ediyor ama bir yandan
19:14
hakikati bulduğunu da kabul ediyor.
19:16
Yani nesimi aslında tamamen kendi içsel yolculuğunda ve bu
19:21
içsel yolculuğun temelinde de allah'a varmak var.
19:24
Yani melamiliğin temelinde olduğu gibi sadece onun
19:27
öğretilerini, onun anlatılarını, onun metinlerini onun kutsal
19:32
sayılabilecek bütün sembolizmasını anlamaya çalışmak
19:35
var. Öyle bir ben tanrı olayım da
19:38
hepinize hükmediğim gibi bir Kaide veya ben peygamberim,
19:40
peygamberlik basma sahibim gibi bir Kaide yok.
19:44
Niye söyledin bunu? Çünkü huhu film başında çok
19:47
problemli bir şey var. Fazullahın kendini mesih
19:51
adetmesi gibi bir sapkınca bir dönemi var.
19:55
Bu dönemi inkar etmek olmaz nesimin doğrudan onun kızıyla
20:00
evli olmaz ve çok yakından temas içerisinde bulunması.
20:04
Bu kaideye çok bel bağladığını düşündürebilir insanlara ama
20:09
aslında dediğim gibi nesimi durumsal farkındalığı çok net.
20:11
Özümsemiş biri benim okuduğum, öğrendiğim kadarıyla ve.
20:17
Anlattığı eserler de aslında hem mütevaziliği hem de aşırılaşmayı
20:22
kendi içerisinde bir diyalektik içinde okuyabiliyor.
20:26
Kendisini Allah olarak kabul ederken Allah vasfıyla Özdeş
20:30
bulmaya çalışırken yine. Söylüyorum, tekrar söylüyorum
20:34
kendini Allah olarak gördüğünden değil, 10'a çıkart başredilen
20:37
hayatın Allah tarafından verilen bir nurdan kaynaklandığını
20:41
düşündüğü için bu diyallet için içerisinde çalışıyor.
20:44
Ve dolayısıyla aslında allahın dünya içerisinde bıraktığı
20:48
şifrelemeleri belki de turuf ile temelinde dayandığı için veya
20:53
10'a çıkart öğütlediği metaforik anlatıların kapsamsal
20:56
değerinliğini ve ezoterik anlayışlarına yorumlamaya
20:59
çalışıyor. Dolayısıyla neslimi bugünkü
21:02
anlayışla baktığımız zaman tanrı formunun islami tasavvuf
21:05
içerisindeki şekillenmesine en önemli katkı koymuş insanlardan
21:08
biri. Olabilir çünkü.
21:12
Dikkat ederseniz okuma da yaparsanız fark ederseniz hem
21:15
eski ahit hem yeni ahit hem kuran ı kerim'de aslında çok
21:21
daha. Şifreli mesajlar yok zaten
21:24
gülicem gülüyorum, kusura bakmayın burada hani sakın şey
21:28
üstlen bakış gibi görmeyin ama bir yandan da sevimli bir şey.
21:32
Tasavvufun olmasa tasavvuf olmasaydı herhalde dinler çok
21:36
basit demeyeceğim yılın kalırdı daha belki anlaşılamazdı bugünkü
21:41
hakikatiyle ama. Günün sonunda bu kadar çok
21:45
yorumda çıkmazdı. Bir yandan nesimi ve ibnara abi
21:48
gibi dönemin çağdaş olmasalar bile büyük karakterleri bu
21:53
sistematiğin inşasında büyük roller üstlenmiş yadır.
21:56
Ancak insanların kafanı biraz karıştırmışlardır.
21:59
Çünkü yani ne demiştik? Bir kere bahsettiği hani sanırım
22:03
bahsettim. Podcastimde bir monolatizm diye
22:05
bir kavram var bize. Özellikle musevilerin
22:09
kendilerinin işte tanrıyla konuşmaları esnasında
22:14
peygamberleri vasfıyla. Bir hataya düşüyorlar aslında
22:18
teknik olarak bu çok değerlendirilen bir konudur.
22:21
Özellikle tevratın anlatı diline baktığınız zaman sanki diğer
22:26
coğrafyalarda olduğu gibi bölgesel bir tanrı vasfının
22:30
zaman içerisinde evrenselliğe dönüştürülmesi gibi bir anlatı
22:34
çıkıyor. Ibrahim i dinlerce bu birazcık
22:37
aslında dönemi yani hak da vermeniz lazım yani.
22:40
Hazreti ibrahim milattan önce 16.
22:43
Yüzyıllarda yaşadığı musa'nın 13.
22:45
Yüzyıllarda yaşadığı varsayılıyor.
22:48
Ordu zamanki tanrı tezahürü insanın anlayışı birazcık hani
22:53
başkalarının tanrısal. Evet bizim tanrımız da var ama
22:55
bizim diğer tanrıları da hani tamam kabul ediyoruz ama bizim
23:00
için çok da böyle yol berrak tek bir tanrı var, onlar yahbediyor
23:05
dinleyeyim demek aslında ingilizcede yani isim demek
23:08
aslında kutsal bir isim değil çünkü kendi adına dikkat
23:10
edilmesini ist. Gaz tevatta o zamanki çağda
23:14
tanrı tasfrine baktığımız zaman eee muhtemelen gördüklerinden
23:18
mütevellit bir tanrlayışı vardı. Yani dediğim gibi milattan
23:22
önceki yılların son basamakların değerlendirseniz bile aradan
23:26
geçen 2.000 yılı aşkın 21 100 yıl aşkın sürede zarfında
23:30
görüşlerin değişimini de hesaba katarsınız. 17 18.
23:35
Yüzyıllarda spinoza gibi bir ekolün doğayla özdeşleştirmesi,
23:39
tanrının ne kadar aşırı giyiyorsa bu progresyonun
23:42
yavaşlığını da anlamanız açısından önemli.
23:45
Dolayısıyla tasavvufcuların tanrıyı bu şekilde resmetmesi
23:49
veya bize nakşe etmesi birazcık daha aslında anlam açıklığımızı
23:56
genişletiyor gibi görüyor. Yani anlamak artık kanalı gibi
23:59
aslında yani. Bir perspektif sunuyor.
24:03
Aslında insanların nesimin yaptığı şey de bu.
24:06
Yani sen bu dünyevi hırslardan uzaklaşıp kendi ilmine kendi
24:10
vasfına yoğunlaşırsan belki evet pir olursun belki cavan yani
24:15
genç de sen olursun ama günün sonunda hakikaten buluşursun
24:19
anlatmaya çalışıyor. Nesil mi?
24:21
Evet, tasavvufçular olayı birazcık karıştırmışlar.
24:24
Bütün kelimelerde mana arıyorlar.
24:27
Mesela herkes bilir. Hristiyanlıkta en önemli kutsal
24:31
kitaplardan bir olan o dörtlünün en önemli halkaları ve edebi
24:34
açıların en güçlü olanı yohanna'da da bir çok cümle çok
24:38
basittir aslında. Ama kendi içerisinde derin
24:40
sembolizmaları barındırır. Okudukça veya yeni bir
24:46
perspektif sunulduğunda bu laf buraya da gidiyormuş derseniz,
24:51
kutsal kitapları okumaya başladıysanız onu çok
24:53
diyeceksiniz. Muhtemelen bu birazcık
24:56
tasavvufcuların sunduğu anlayışı aslında.
24:59
Çünkü eğer kuran'a geri dönerseniz ali imran suresi'nin
25:02
yedinci ayetinde şöyle söyler, biz bu kitabı muhkem ve müteşabe
25:07
ayetlerle indirdik. Muhkem olmamasını ümmü yani
25:10
anadan doğma yetilerle olan herkes dahi okuduğunuzda anlar.
25:15
Diyor müteşebiyse sadece tanrı yani allahın var diyor.
25:19
Aslında orada da çok da kurcalamayın.
25:21
Kendi içinizde de cemaatleşmeyin.
25:23
Cemaatleşmeyle ilgili bir şey var.
25:24
Biliyorsunuz cemaat derken tarikat yapısından bahsediyoruz.
25:28
Şehir rüya üzerinden bahsediyoruz.
25:32
Aslında çok her şey açık diyor ama tasavvufçular tabii ki bu
25:35
açıklığı kabul etmiyorlar. Kitabın ve olayların
25:38
derinliğinde kayboluyorlar. Nesimi de bunlardan bir tanesi.
25:42
Bugün çok temel düzeyde anlattığımız nesimiyet daha
25:45
sonrasında onun öğretmeni çokça refer ederek bazı yerlere
25:49
bağlayacağız ama bu konu özelinde değil.
25:52
Kısacası nesiminin sığınmaz, ham şiirini, eserini sami yusuf'tan
25:55
dinlerken lütfen o cümlelerin nerelere gittiğini tekrar
25:58
tekrar. Anlamaya çalışarak yorumlamaya
26:02
çalışarak düğün o zaman çok daha anlamlı bir eserle karşınızda
26:06
olacak. Beni dediğiniz için çok teşekkür
26:08
ederim. Herkese iyi haftalar dilerim.