Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Trump ruimt eigen ministerie van Justitie op in Epstein-storm
Transcript
- 0:02Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven.
- 0:10Speaker 2: Een goede vrijdag, want dat is het vandaag. Het is 3 april 2026.
- 0:14Speaker 2: Begin van een lang paasweekend. Veel mensen werken niet vandaag.
- 0:18Speaker 2: Bijvoorbeeld Politiek Den Haag. Amsterdamse beurs is dicht, maar uiteraard
- 0:22Speaker 2: BNR is gewoon open. En we gaan je in de
- 0:25Speaker 2: komende 20 minuten in deze podcast alles vertellen. Wie zijn we? Nou,
- 0:28Speaker 2: ik ben de gek en Maxime van Wil. Goedemorgen. Goedemorgen Maxime,
- 0:31Speaker 2: wat gaan we doen
- 0:32Speaker 3: Nou, wij gaan het over het laatste nieuws hebben de
- 0:34Speaker 3: komende 20 minuten. Natuurlijk, Amerika breidt zijn aanvallen uit op infrastructuur
- 0:38Speaker 3: in Iran. Onder andere de hoogste brug van het land
- 0:41Speaker 3: is kapot gebombardeerd. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkruis is hier zo... met
- 0:46Speaker 3: het laatste nieuws over de oorlog. Zeker, en we hebben
- 0:48Speaker 3: straks ook een mysterieus
- 0:48Speaker 2: verhaal... over radiobootschappen in het Persisch. Wisten we al, maar
- 0:52Speaker 2: we wisten niet waar ze vandaan kwamen. Nu weten we
- 0:54Speaker 2: dat wel. Maar eerst gaan we naar Amerika... waar president
- 0:57Speaker 2: Trump niet geheel onverwacht... zijn minister van Justitie Pam Bondi
- 1:00Speaker 2: heeft ontslagen. Bondi-Bondi lag al een tijdje onder vuur... van
- 1:04Speaker 2: zowel democraten als republikeinen. Gisteren werd ook bekend dat Trump
- 1:07Speaker 2: zijn kabinet had gevraagd... wat hij nou toch met mevrouw
- 1:10Speaker 2: Bondi aan moest. Nou, ze is eruit... We gaan verder
- 1:13Speaker 2: praten over dat ontslag met onze man in Amerika, correspondent
- 1:15Speaker 2: Jan Posma. Jan, goedemorgen. Goedemorgen Bas. Waarom
- 1:19Speaker 4: ontslaat hij er, Jan? Ja, er zijn eigenlijk twee grote redenen.
- 1:23Speaker 4: De eerste, hij vond dat ze te weinig resultaat boekten
- 1:26Speaker 4: in het vervolgen van Trumps tegenstanden. echt chagrijnig over, maar
- 1:31Speaker 4: de belangrijkste reden is het Epstein-dossier en hoe ze daarmee
- 1:34Speaker 4: is omgegaan. Daar bleef maar onrust over komen, met ook
- 1:38Speaker 4: veel aandacht natuurlijk voor Trumps naam in dat dossier. En
- 1:41Speaker 4: Bondi zorgde er eigenlijk zelf voor dat die onduidelijkheid ook
- 1:44Speaker 4: bleef en dat er eigenlijk alleen maar meer vragen bij kwamen.
- 1:48Speaker 4: Helemaal aan het begin, toen zei ze van die cliëntenlijst
- 1:50Speaker 4: van Epstein, die ligt op mijn bureau. Ik ben aan
- 1:53Speaker 4: het kijken of ik die vrij ga geven. Daarna zei ze,
- 1:55Speaker 4: die lijst bestaat helemaal niet. Er werd steeds informatie vrijgegeven,
- 1:59Speaker 4: maar dat werd dan niet goed geredigeerd. Namen van slachtoffers
- 2:02Speaker 4: stonden er nog in. We weten ook lang nog niet
- 2:05Speaker 4: alles is openbaar gemaakt. Er zijn eigenlijk alleen maar meer
- 2:09Speaker 4: vragen ontstaan. Worden er dingen achtergehouden? Heeft dat met Trump
- 2:13Speaker 4: te maken? Wat weten we allemaal nog niet? Trump wil
- 2:17Speaker 4: wilde juist dat dat snel weg zou gaan. En je
- 2:19Speaker 4: ziet dus inmiddels dat Trump is boos. Democraten en Epstein-slachtoffers
- 2:25Speaker 4: zijn boos. Republikeinen zijn boos. Eigenlijk is iedereen boos op haar.
- 2:29Speaker 4: Het moest een keer gebeuren en nu gaat ze dus
- 2:31Speaker 4: echt weg.
- 2:31Speaker 2: Nou, precies. Even naar het eerste punt. Zij zou ook
- 2:36Speaker 2: al zijn tegenstanders hebben moeten vervolgen. Ze heeft er alles
- 2:39Speaker 2: aan gedaan om tevreden te stellen op dat vlak. Maar
- 2:41Speaker 2: dat ging niet helemaal goed, begrijp ik.
- 2:43Speaker 4: Ja, ja, nee, zij heeft zich echt in alle bochten gewrongen...
- 2:46Speaker 4: om precies te doen wat Trump wilde. Onder haar is
- 2:49Speaker 4: echt het ministerie van Justitie helemaal van Trump geworden. Normaal
- 2:53Speaker 4: gesproken is dat het ministerie... onafhankelijk van het Witte Huis.
- 2:57Speaker 4: Presidenten bemoeien zich daar niet mee. Dat is scheiding der machten.
- 3:01Speaker 4: Maar hier, Trump plaatste in oktober bijvoorbeeld per ongeluk... een
- 3:04Speaker 4: berichtje op social media. Bondi, dubbele punt, begon het. En
- 3:09Speaker 4: daarin gaf hij haar opdracht... onderzoek deze tegenstanders eens wat harder.
- 3:12Speaker 4: En het ging toen om bijvoorbeeld voormalig FBI-baas James Comey...
- 3:16Speaker 4: New Yorkse aanklager Letitia James. Mensen die onderzoeken naar Trump
- 3:19Speaker 4: hadden gedaan... Zij heeft die mensen ook laten onderzoeken. Die
- 3:23Speaker 4: zaken liepen uiteindelijk op niets uit. Ook door een blunder,
- 3:26Speaker 4: omdat er een aanklager onrechtmatig was aangesteld. Dus daar was
- 3:29Speaker 4: Trump heel gefrustreerd over. En daarnaast waren er ook nog
- 3:33Speaker 4: een hele hoop andere zaken... waar eigenlijk geen strafbare feiten waren,
- 3:36Speaker 4: die op niks uitliepen. Waarvan Trump zei van, ja, maar
- 3:39Speaker 4: ik wil dat deze persoon vervolgd wordt. En Bondi heeft
- 3:42Speaker 4: dat ook geprobeerd. Maar op een bepaald moment, als er
- 3:44Speaker 4: geen zaak is... als er geen strafbaar feit is, dan
- 3:48Speaker 4: kan dat ook niet natuurlijk. Maar... Maar verder, zij heeft
- 3:51Speaker 4: echt op elke mogelijke manier Trump tevreden willen stellen. Zij
- 3:56Speaker 4: heeft het ministerie van Justitie echt helemaal Trumps ministerie van
- 4:00Speaker 4: Justitie gemaakt
- 4:01Speaker 2: Even over die Epstein-files dan, Jan. Want ze heeft van
- 4:03Speaker 2: de zes miljoen stukken, er zijn er nu ruim drie
- 4:06Speaker 2: miljoen vrijgegeven. En de rest, en hier en daar wat
- 4:09Speaker 2: weggelakt te noemen, maar de rest nog niet. En er
- 4:11Speaker 2: ligt een wet waar de Republikeinen en de Democraten, zoals
- 4:13Speaker 2: je terecht zegt, net op wijzen. Dat moet allemaal vrijgegeven worden.
- 4:18Speaker 2: Gaat dat gebeuren?
- 4:20Speaker 4: Dat is zeer de vraag. En ik denk eigenlijk dat
- 4:23Speaker 4: dat niet gaat gebeuren. Want je zegt het inderdaad. Het
- 4:27Speaker 4: is van beide kanten politieke druk om dat voor elkaar
- 4:29Speaker 4: te krijgen. Maar het probleem is uiteindelijk... dat de baas
- 4:33Speaker 4: van deze nieuwe minister van Justitie... Dat blijft gewoon Donald Trump,
- 4:37Speaker 4: dus het beleid blijft hetzelfde. En Trump geeft hier een
- 4:41Speaker 4: heel duidelijk signaal af natuurlijk... door zelfs Bondi, die zo
- 4:45Speaker 4: haar best deed om die toch te ontslaan. Elke opvolger
- 4:48Speaker 4: weet ook meteen... ja, ik moet nog harder mijn best doen,
- 4:51Speaker 4: ik moet nog meer gaan doen
- 4:54Speaker 2: En degene die gaat opvolgen... nu even interim dacht ik
- 4:56Speaker 2: Todd Blanche, dat is de tweede man op justitie. Maar
- 5:00Speaker 2: gisteren melden wij al Lee Zeldin... En dat is een veteraan,
- 5:04Speaker 2: een advocaat, geloof ik. Een vriendje ook van Trump, hè
- 5:08Speaker 4: Ja, dat is op dit moment de baas van de EPA.
- 5:12Speaker 4: Over milieuzaken gaat hij. Waar ook echt een zeer Trumpiaans
- 5:17Speaker 4: beleid wordt gevoerd... waarbij dat hele ministerie eigenlijk niks meer betekent.
- 5:21Speaker 4: En dat is ook echt een Trump-loyalist, inderdaad. Dus ook
- 5:24Speaker 4: dat is een teken. Die Lieselde gaat het waarschijnlijk worden
- 5:29Speaker 4: dat er eigenlijk... niet echt wat gaat veranderen. En dat
- 5:31Speaker 4: geldt ook voor de interimbaas nu, die Todd Blanche. Dat
- 5:35Speaker 4: is denk ik wel heel typerend, hoor. Dat is Trumps
- 5:38Speaker 4: voormalige persoonlijke advocaat in de Stormy Daniels-zaak. En dat is
- 5:41Speaker 4: een man die als onderminister naar de gevangenis afreist... om
- 5:44Speaker 4: daar met Jelaine Maxwell te praten over de zaak Epstein...
- 5:47Speaker 4: waarna Maxwell ineens in een minder vervelende gevangenis terechtkwam. Dus ja,
- 5:52Speaker 4: dit geeft allemaal wel weer aan... de personen die hierop
- 5:54Speaker 4: worden aangesteld... dat daar niet echt wat gaat veranderen.
- 5:58Speaker 2: Nee, dat zijn allemaal vriendjes van Trump. Dan is het
- 6:01Speaker 2: een beetje bijltjesdag, want minister van Defensie Pete Hasseth, die
- 6:05Speaker 2: heeft de hoogste militair van het Amerikaanse leger gevraagd om
- 6:08Speaker 2: per direct op te stappen. Eigenlijk de facto dus gewoon ontslag.
- 6:11Speaker 2: Het gaat dan om generaal Randy George. Waarom moet hij vertrekken, Jan?
- 6:16Speaker 4: Ja, officieel weten we de reden niet. Hij is met
- 6:20Speaker 4: pensioen gestuurd en dat is alles wat we officieel gehoord hebben,
- 6:23Speaker 4: wat wel heel opvallend is tijdens een oorlog. Dat hoor
- 6:27Speaker 4: je toch niet vaak, de hoogste man van het leger.
- 6:30Speaker 4: Maar Amerikaanse media die melden op dit moment op basis
- 6:33Speaker 4: van bronnen dat er echt een Trump-kandidaat moet komen. op
- 6:36Speaker 4: de plek van deze Randy George. Iemand die dus echt
- 6:39Speaker 4: de visie van Trump en Hexet deelt over het leger.
- 6:44Speaker 4: En ja, we weten ook dat Hexet... die heeft het
- 6:47Speaker 4: afgelopen jaar al een tiental hoge militairen vervangen. Eigenlijk daarom.
- 6:50Speaker 4: heeft hij ook allemaal meer Trump-kandidaten neergezet. Eigenlijk allemaal om
- 6:56Speaker 4: ook dat ministerie van de oorlog... net zoals dat ministerie
- 6:58Speaker 4: van justitie meer maag gaat te maken... meer van Trump.
- 7:01Speaker 4: Dus het lijkt erop dat die Randy George... daar het
- 7:04Speaker 4: slachtoffer van is geworden.
- 7:05Speaker 2: Ja, dat was dus het slachtoffer. Dank je wel, Amerikaans
- 7:08Speaker 2: correspondent Jan Postma.
- 7:10Speaker 3: Het oudste dier ter wereld was overleden... maar nu leeft
- 7:15Speaker 3: het opeens toch weer en het blijkt allemaal... Een cryptoscam, ja,
- 7:18Speaker 3: hoe dat zit hoor je over een kleine vijftien minuten.
- 7:21Speaker 3: Ik schrik even. Ochtendnieuws.
- 7:23Speaker 2: Dat een dier wat overlijdt verleverd kan worden, maar nee.
- 7:26Speaker 2: Gelukkig is uiteindelijk de biggest judge is the lord. Amerika
- 7:31Speaker 2: en Israël hebben aanvallen uitgevoerd op een brug... en staalfabriek
- 7:33Speaker 2: in de buurt van de Iraanse afstad Teheran. En Trump
- 7:36Speaker 2: waarschuwt nu op Truth Social... dat aanvallen op bruggen en
- 7:39Speaker 2: elektriciteitscentrales in Iran... de volgende stap zullen zijn in de
- 7:42Speaker 2: vernietiging van het land... en dat Iran zich daarom snel
- 7:46Speaker 2: moet overgeven... Zo ondertekende hij met koeienletters... met Donald J.
- 7:50Speaker 2: Trump president. Midden-Oosten-Kolossum en Tara Kenkhuijs is bij ons. Tara,
- 7:54Speaker 2: goedemorgen
- 7:55Speaker 1: Goedemorgen.
- 7:56Speaker 2: Eerst wat hij zegt over aanval op infrastructuur. Er is
- 7:59Speaker 2: dus een brug gebombardeerd. Waarom juist die?
- 8:04Speaker 1: Het gaat om de B1-brug die de stad Karaj met
- 8:06Speaker 1: de hoofdstad Teheran verbindt. Hij was bijna af, maar er
- 8:09Speaker 1: waren nog werkzaamheden. En die brug zou mensen en goederen
- 8:12Speaker 1: van en naar de hoofdstad gaan verplaatsen. Met name woon-werkverkeer bijvoorbeeld.
- 8:16Speaker 1: De Amerikanen zeggen echt dat die brug zou worden gebruikt...
- 8:18Speaker 1: om ook drone-onderdelen te gaan vervoeren. Maar dat maakt natuurlijk
- 8:22Speaker 1: iets nog niet een militair doel. Dat maakt het een
- 8:24Speaker 1: dual-use doel. Tijdens die aanval zijn acht doden en honderd
- 8:28Speaker 1: gewonden tot nu toe bevestigd. Het gaat met name om
- 8:30Speaker 1: mensen die daar aan het werk waren... en mensen die
- 8:32Speaker 1: uit de NAB. tegenlegen dorp of die in het park
- 8:34Speaker 1: ernaast zaten.
- 8:35Speaker 2: Ja, nou zeg je al zelf dual use. Het is
- 8:38Speaker 2: dus ook een civiel doel. En dat mag niet, want
- 8:41Speaker 2: dat wordt beschouwd als oorlogsmisdaad... als je civiele doelen aanvalt, toch?
- 8:45Speaker 1: Precies. Precies. En kijk, dan moeten we misschien een klein college...
- 8:50Speaker 1: internationale oorlogswetgeving doen... maar doeljoelsgoederen mag je als militaire doelwit
- 8:54Speaker 1: eigenlijk alleen beschouwen... als ze een heel duidelijk militair doel serveren...
- 8:59Speaker 1: en als er dus bijvoorbeeld weinig burgerslafters bij gaan vallen...
- 9:03Speaker 1: en als ze dan een militair voordeel hebben om die
- 9:06Speaker 1: aan te vallen... Omdat die brug nog niet in gebruik was...
- 9:09Speaker 1: denk ik dat dat moeilijk te betogen is voor de Amerikanen.
- 9:12Speaker 1: Maar dat zal in latere rechtszaken besproken moeten worden. Iran
- 9:16Speaker 1: heeft natuurlijk de aanval afgekeurd... en heeft laten weten dat
- 9:20Speaker 1: aanvallen op haar civiele infrastructuur... gevraagd zullen worden met meer
- 9:23Speaker 1: aanvallen op Amerikaanse en Israëlse doelen... in bijvoorbeeld de Golfstaten
- 9:27Speaker 1: en in Israël. En de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken,
- 9:30Speaker 1: Abbas Haraji... schrijft op X dat het aanvallen van civiele gebouwen...
- 9:33Speaker 1: of dat nou onafgemaakte bruggen zijn of niet... zal de
- 9:36Speaker 1: Iraniërs ook zeker niet tot overgave dwingen.
- 9:38Speaker 2: Ja, nou, Trump waarschuwde in één bericht inderdaad... ook voor
- 9:41Speaker 2: aanvallen op meer infrastructuur. Dus, zou je kunnen zeggen dat
- 9:45Speaker 2: het aantal doelen... dat de Israëli's en de Amerikanen hebben
- 9:48Speaker 2: uitgebreid wordt? Of gaan ze een andere kant op?
- 9:52Speaker 1: Nee, dat wordt absoluut uitgebreid. Dan gaat het om energieinfrastructuur, olievelden, raffinaderijen...
- 9:57Speaker 1: elektriciteitscentrales en dus bruggen...
- 10:04Speaker 2: Dan even naar iets anders, of iemand anders moet ik
- 10:06Speaker 2: eigenlijk zeggen. Yassim al-Boudaïwi, hoofd van de GCC. Dat is
- 10:10Speaker 2: een samenwerkingsverband van Amerikaanse golfstaten. Hebben de Verenigde Naties opgeroepen
- 10:14Speaker 2: om middelijk actie te ondernemen... om Iraanse aanvallen in de
- 10:16Speaker 2: regio te stoppen. Want ja, we weten het. Bahrein, Verenigde
- 10:19Speaker 2: Arabische Emiraten, Dubai, Abu Dhabi... krijgen allemaal bommen en raketten
- 10:23Speaker 2: vanuit Iran op hun hoofd. Wat zijn de belangrijkste punten?
- 10:26Speaker 2: Wat wil hij eigenlijk van de Verenigde Naties, die al-Boudaïwi?
- 10:30Speaker 1: Ja, hij heeft drie eigenlijk hele belangrijke dingen gezegd. Ten
- 10:33Speaker 1: eerste dat er eigenlijk alles moet gebeuren... om Irans aanvallen
- 10:36Speaker 1: op de golfstaat te stoppen. En ten tweede dat maritiem
- 10:39Speaker 1: verkeer moet worden veiliggesteld... en dat militaire acties daarvoor geautoriseerd
- 10:43Speaker 1: moeten worden... door de Veiligheidsraad. Omdat ze natuurlijk... natuurlijk niet
- 10:46Speaker 1: alleen het slachtoffer zijn van de bommen... die op de
- 10:48Speaker 1: golfstaat vallen... maar ook van het stoppen van de straat
- 10:50Speaker 1: van Hormuz... het sluiten van de straat van Hormuz... wat
- 10:53Speaker 1: een belangrijke transportader is... voor alle olie en gas die
- 10:56Speaker 1: uit de golfstaat komen. En ten derde, dat is wel
- 10:59Speaker 1: heel concreet... dat de GCC, dus de Golf Cooperation Council...
- 11:03Speaker 1: betrokken wil zijn bij het hele onderhandelingsproces... tussen Iran en
- 11:07Speaker 1: de VS aan tafel te zetten... en alleen haar steun
- 11:09Speaker 1: zal geven... als zij ook daadwerkelijk het toekomstige overeenkomst...
- 11:16Speaker 2: Denk je dat de schrijnende partijen Iran en Amerika erop
- 11:20Speaker 2: zitten te wachten
- 11:23Speaker 1: De VS zie ik dat wel doen. Vooral vanuit het
- 11:25Speaker 1: idee dat de GCC dan ook zal meebetalen aan uiteindelijke
- 11:29Speaker 1: kosten van de maatregelen die in de overeenkomst zullen staan.
- 11:32Speaker 1: Of Iran ermee akkoord gaat, weet ik nog niet zo zeker.
- 11:35Speaker 1: Iran probeert het hele conflict natuurlijk heel erg te framen.
- 11:37Speaker 1: alsof hun conflict alleen met Amerika en Israël is. En
- 11:41Speaker 1: ze houden het over het algemeen niet zo van inmenging
- 11:43Speaker 1: van andere landen. Maar het zou kunnen dat met landen
- 11:46Speaker 1: als Qatar of Oman, ook leden van de GCC, dat
- 11:48Speaker 1: wel zou lukken. Omdat die natuurlijk goede banden hebben met
- 11:51Speaker 1: beide en al jaren bemiddelen. Dus wellicht dat gewoon dat
- 11:54Speaker 1: bemiddelen dan geframed kan worden als aan tafel zitten. Terwijl
- 11:57Speaker 1: het met landen als Saudi-Arabië en de Emiraten een stuk
- 12:00Speaker 1: lastiger zal liggen.
- 12:01Speaker 2: Dankjewel. Tarek Enka is onze Midden-Oosten-Kort van dit.
- 12:04Speaker 3: Dan gaan we naar de Noordzee. Want het nieuwe kabinet
- 12:07Speaker 3: gaat fors inzetten op windenergie. Dat blijkt uit plannen die
- 12:10Speaker 3: RTL Nieuws heeft ingezien. Het budget voor windmolens op zee
- 12:13Speaker 3: wordt dit jaar verdubbeld... van 4 miljard naar bijna 8 miljard euro.
- 12:17Speaker 3: De Tweede Kamer moet nog over het plan worden ingelicht.
- 12:20Speaker 3: Met dat extra geld moeten investeerders worden aangetrokken... voor een
- 12:23Speaker 3: nieuw windpark. Dat stond ook in een motie van Progressief Nederland,
- 12:26Speaker 3: destijds nog GroenLinks-PvdA. Die werd aangenomen bij het vorige kabinet.
- 12:30Speaker 3: En die komt bovenop een windpark dat al gepland wordt
- 12:34Speaker 3: voor de kust van IJmuiden. Overigens is dat wel een
- 12:37Speaker 3: klein beetje een hoofdpijndossier. Dat park had nogal moeite met
- 12:39Speaker 3: het aantrekken van investeerders. Bouwkosten die oplopen en de verduurzaming
- 12:43Speaker 3: van de industrie die niet opschieten hielpen allemaal niet mee.
- 12:46Speaker 3: Budget voor die aanbesteding werd dus ook al flink verhoogd.
- 12:49Speaker 3: Er komt dus nu nog meer geld bij voor een
- 12:51Speaker 3: ander park.
- 12:53Speaker 2: Ja, en dan gaan we nog even kijken naar wat
- 12:55Speaker 2: we allemaal gaan doen... vandaag op deze beursdag. Want er
- 12:58Speaker 2: gebeurt niet zoveel, Maxime van Wilbert. Ja, die is van
- 13:01Speaker 2: BNR Beurs. En laat die nou weer in de studio zitten.
- 13:03Speaker 3: Ja, inderdaad. Het is een beetje een karige boel. Omdat
- 13:06Speaker 3: het Goede Vrijdag is, blijven de luiken gesloten bij veel beurzen.
- 13:09Speaker 3: In de VS zal in ieder geval wel nog één
- 13:11Speaker 3: wakkere ambtenaar... op het ministerie van Arbeid op verzenden drukken.
- 13:15Speaker 3: En dan zal er een baanrapport over de maand maart...
- 13:18Speaker 3: die achter ons ligt, in de inbox verschijnen. Zegt natuurlijk
- 13:21Speaker 3: iets over hoe gezond de Amerikaanse economie nu is. Dus
- 13:24Speaker 3: dat kan nog wel interessant zijn voor beleggers. Reageren daarop, ja,
- 13:29Speaker 3: dat kan dus niet... Op dit moment moet je wachten
- 13:33Speaker 3: tot na het paasweekend. Tweede paasdag gaat Wall Street wel open.
- 13:37Speaker 3: Maandag dus. Maar in Nederland moet je tot dinsdag wachten.
- 13:40Speaker 3: En op je handen blijven zitten. Maar niet getreurd. Je
- 13:43Speaker 3: kan wel luisteren naar BNR Beurs live. Half zeven vanavond
- 13:47Speaker 3: op BNR. En terug te luisteren wanneer je maar wilt.
- 13:50Speaker 3: Het hele weekend lang. Het paasweekend. Dus dat kun je
- 13:52Speaker 3: duizend keer doen eigenlijk. Al in de
- 13:54Speaker 2: BNR. Tussen de dijren zoeken door
- 13:56Speaker 2: Even naar BNR Beurs. Even
- 13:57Speaker 3: BNR Beurs op de orde.
- 13:59Speaker 2: Die vier astronauten die in die Artemis II maanmissie zijn...
- 14:02Speaker 2: die zijn nu echt onderweg naar de maan. Vannacht hebben
- 14:05Speaker 2: ze daar groen licht voor gekregen... van de vluchtleider van
- 14:08Speaker 2: de NASA. We gaan
- 14:09Speaker 5: naar de maanmissie.
- 14:25Speaker 6: Ja, ze worden
- 14:29Speaker 2: eigenlijk weer weggeslingerd door onze zwaardkratten. We draaien aardig, huppakee,
- 14:34Speaker 2: richting maan. Dat is nu het verhaal. Raketje aan en
- 14:37Speaker 2: dan om de maan heen. Dat is letterlijk het verhaal
- 14:40Speaker 2: van je hebt een nieuwe baan om de aarde. Tijdens
- 14:43Speaker 2: een persconferentie heeft NASA laten weten dat de injectiemanoeuvren, zoals
- 14:45Speaker 2: dat heet aan de maan, vlekken. totale mechanica, onze bewanding
- 14:51Speaker 2: naar de maan brengen, eromheen en terug naar de aarde,
- 14:53Speaker 2: zegt de NASA. Nou, totaal is het tien dagen weg. Bewanding,
- 14:58Speaker 2: je hoorde het net al even zeggen, zegt dat ze
- 14:59Speaker 2: fenomenaal uitzicht hebben. Als we nou, Jeremy Hansen zegt, niemand
- 15:03Speaker 2: van ons kan lunchen, omdat we, ja, gewoon als kindjes
- 15:07Speaker 2: aan het raam hangen. We zijn alleen maar foto's aan
- 15:09Speaker 2: het maken. Hij noemde het uitzicht op onze planeet aarde
- 15:13Speaker 2: de Blue Planet vanuit de ruimte. Fenomenaal. Nou, tot 10 april
- 15:17Speaker 2: duurt de missie en dan landt de Orion in de
- 15:20Speaker 2: stille oceaan, als het goed is, voor de kust van
- 15:23Speaker 2: San Diego, in Amerika dus
- 15:25Speaker 3: Dan, sinds de oorlog in Iran stuurt een onbekende korte
- 15:29Speaker 3: golfzender geheimzinnige codes de wereld in.
- 15:52Speaker 7: Het gaat in
- 15:53Speaker 3: het Farsi, hè? Wat
- 15:55Speaker 7: we wel
- 15:56Speaker 3: wisten was dat het Persische boodschappen waren. Maar de grote
- 15:58Speaker 3: vraag was, wie zit erachter? Misschien wel het Iraanse regime
- 16:02Speaker 3: dat zo versleutelde boodschappen overbracht... aan slapende terreurcellen was dan
- 16:08Speaker 3: een idee. Misschien wel de Iraanse oppositie. Het mysterie lijkt
- 16:12Speaker 3: deels opgelost. Want een groep amateur-radionerds is erachter gekomen... vanuit
- 16:17Speaker 3: waar die frequenties nou werden verzonden. En dat was niet
- 16:20Speaker 3: bij de bunkers ergens in Iran. maar in een bosgebied
- 16:24Speaker 3: vlakbij Stuttgart, vlak naast een Amerikaanse militaire basis, meldt onder
- 16:29Speaker 3: andere Der Spiegel. En dat bespreken we met Erik Schouten,
- 16:32Speaker 3: oud-AIVD-medewerker en oprichter van de Jami Security Intelligence. Goedemorgen. Goedemorgen.
- 16:39Speaker 3: Het zijn dan dus de Amerikanen, of is dat dan
- 16:42Speaker 3: ook nog steeds niet zeker?
- 16:45Speaker 8: Het zou heel goed kunnen dat het Amerikanen zijn. Het
- 16:48Speaker 8: is natuurlijk fantastisch om te zien dat je dit kan uitpeilen.
- 16:51Speaker 8: En dat weten de Amerikanen ook als ze het zelf doen.
- 16:54Speaker 8: Dus onderschat dat niet
- 16:55Speaker 3: Dus als
- 16:57Speaker 8: u nou een conclusie
- 16:57Speaker 3: moet
- 16:57Speaker 8: trekken, wat is dat
- 16:58Speaker 3: dan?
- 17:00Speaker 8: Nou, Stuttgart is wel het centrum waarvan alles gebeurt. En
- 17:03Speaker 8: daar zitten ook diverse commando-structuren van de Amerikanen... die ook
- 17:09Speaker 8: onder andere psyops, psychologische oorlogsvoering doen... of beïnvloeding in andere zaken.
- 17:14Speaker 8: Dus het kan heel goed dat het daar vandaan komt.
- 17:16Speaker 3: Ja, en dat zij dus bewust dit ook echt in
- 17:19Speaker 3: de eter slingeren... en voor iedereen te horen
- 17:23Speaker 8: of te pikken? Nou, niet per se voor iedereen... want
- 17:26Speaker 8: er zijn nog weinig mensen die de Korte Golf radio beluisteren...
- 17:30Speaker 8: en die dat ook nog helemaal specifiek op die ene
- 17:32Speaker 8: frequentie gaan doen. Zoals dat nu vooruitziet is eigenlijk... wat
- 17:38Speaker 8: wij eerst dachten dat het misschien wel opdrachten waren... vanuit
- 17:41Speaker 8: het Iraanse regime, dat zou kunnen, naar cellen... kan natuurlijk
- 17:45Speaker 8: ook andersom, dat de Amerikaanse overheid... haar bronnen of haar
- 17:50Speaker 8: attack aanstuurt in Iran zelf.
- 17:52Speaker 3: Maar je noemt ook psychologische oorlogsvoering. Wat zouden ze daarmee
- 17:56Speaker 3: willen bereiken... door random getallen in het Persisch de lucht
- 17:59Speaker 3: in te
- 18:00Speaker 8: sturen? Nou, in dit geval niet per se psychologische oorvoering...
- 18:03Speaker 8: maar het is wel de eenheid die dat doet... die
- 18:05Speaker 8: opereert ook vanuit Stuttgart. En ook bepaalde intelligence- of spionage-eenheden.
- 18:12Speaker 8: Dus het zou heel goed kunnen zijn dat ze vanuit daar...
- 18:14Speaker 8: gewoon de opdracht geven of informatie doorgeven aan Iran.
- 18:18Speaker 2: Ja, want dat is het verhaal natuurlijk. Maxime zei het
- 18:21Speaker 2: net al, het gaat om getallenreeksen. Je hoort gewoon in
- 18:23Speaker 2: het Farsi allerlei getalletjes opnoemen. Wat zegt dat een oud-IVD-medewerker?
- 18:30Speaker 2: Wat wil je dan? Is dat inderdaad codetaal? Moet je
- 18:32Speaker 2: dat dan om gaan zetten?
- 18:34Speaker 8: Ja, dit is heel duidelijk codetaal. Dit is niet iets nieuws.
- 18:38Speaker 8: Dit gebeurt al sinds de jaren 70 en daarvoor en nog steeds.
- 18:41Speaker 8: Ook de Amerikaanse luchtmacht gebruikt dit soort reeksen aan codes...
- 18:45Speaker 8: maar dan in het NAVO-alphabet, ook via korte golf... om
- 18:49Speaker 8: bijvoorbeeld bommenwerpers of tankvliegtuigen aan te sturen. In dit geval
- 18:53Speaker 8: is het in farsie. Degene die de ontvangende kant heeft,
- 18:56Speaker 8: heeft een decodeursleutel... en die kan op basis van die
- 19:00Speaker 8: reeksen bijvoorbeeld handelingen uitvoeren. Dat is wel... De gedachten hierachter.
- 19:05Speaker 8: De Israëliërs doen het ook om hun bronnen aan te sturen.
- 19:09Speaker 8: En dat doen ze ook met codes. Maar de Russen
- 19:11Speaker 8: doen het ook. Hoe moeilijk of makkelijk is het om
- 19:13Speaker 8: dat te ontcijferen? Want het zou natuurlijk hartstikke moeilijk zijn
- 19:16Speaker 8: als je weet wat er gezegd wordt. Nou ja, dat
- 19:19Speaker 8: is dus de magie van encryptie en decryptie. Ik denk
- 19:23Speaker 8: niet dat dit te ontcijferen is, want het zijn gewoon
- 19:25Speaker 8: een specifiek aantal codes en alleen de ontvangende kant die
- 19:29Speaker 8: heeft dan die decodeersleutel of die heeft gewoon die set
- 19:31Speaker 8: aan codes en dan weten ze wat ze moeten doen.
- 19:33Speaker 8: En ik denk dat het bijna niet te ontcijferen is
- 19:35Speaker 3: Is het wel van belang dat de AIVD daar bijvoorbeeld
- 19:37Speaker 3: een poging toe doet om dat te ontcijferen, voor Nederland
- 19:40Speaker 3: in ieder geval?
- 19:42Speaker 8: Ik denk niet dat ze daarmee bezig zijn. Degene die
- 19:44Speaker 8: dat wel zou kunnen doen is bijvoorbeeld de MUD, de
- 19:47Speaker 8: Militaire Inlichting en Veiligheidsdienst. Zij hebben in IJbergen een groot
- 19:50Speaker 8: korte golfstation, waarbij ze ook continu frequenties afluisteren. En die
- 19:56Speaker 8: zouden hier wel mee bezig kunnen zijn
- 19:58Speaker 3: Is het voor de verzenders van die boodschap eigenlijk een
- 20:00Speaker 3: probleem dat ze nu weten, oké, het komt van bij
- 20:03Speaker 3: Stuttgart in de buurt?
- 20:06Speaker 8: Ja, kijk, natuurlijk, als je iets uitzendt via een radiostation,
- 20:11Speaker 8: dan is dat uitpeilbaar. Dus ik denk niet dat ze
- 20:15Speaker 8: het willen, maar dat het zo is, dat zit denk
- 20:18Speaker 8: ik wel in de handleiding van het kan gebeuren.
- 20:22Speaker 3: Dank. Erik Schouten, oud-AEVD-medewerker en oprichter van Dayemi Security Intelligence.
- 20:27Speaker 2: Gaan we eens even kijken wat er allemaal in de
- 20:28Speaker 2: kranten staat. Uiteraard te beginnen in het Midden-Oosten. In de
- 20:30Speaker 2: Volkskrant meldt dat de aanvallen van Amerika op Iran... kunnen
- 20:33Speaker 2: neerkomen op oorlogsmisdaden. Er zijn meer dan 100 deskundigen, en dat
- 20:36Speaker 2: zijn niet de minsten... van universiteiten als Harvard, Yale, Stanford
- 20:39Speaker 2: en Columbia University... in een open brief, en daarin wijzen
- 20:42Speaker 2: ze onder andere... Waarin hij zei dat Amerika gewoon voor
- 20:46Speaker 2: de lol aanvallen op Iran uitvoert.
- 20:49Speaker 3: Dan trouw heeft het ook over aanvallen op Iran. Als
- 20:51Speaker 3: Trump drinkwaterinstallaties aanvalt in Iran, dan kan dat grote gevolgen hebben.
- 20:56Speaker 3: Een aanval op die installaties geldt als een oorlogsmisdaad, zeggen experts.
- 21:00Speaker 3: Toch dreigt Trump ermee. Golf staat te vrezen zelf voor
- 21:03Speaker 3: mogelijke vergeldingsacties. En bij die vergeldingsaanvallen zouden mogelijk ook waterontziltingsinstallaties ontstaan.
- 21:10Speaker 3: Nog een
- 21:10Speaker 2: laatste nieuwsje uit de krant over het Midden-Oosten. Wapenfabrikanten, lezen
- 21:13Speaker 2: we in de Financial Times... strijden om order voor de
- 21:16Speaker 2: oorlog met Iran. Het conflict in het Midden-Oosten belooft een
- 21:18Speaker 2: nieuwe boost... te geven aan de wapenindustrie. Nu Amerika en
- 21:21Speaker 2: bondgenoten haastig hun voorraden moeten vullen. Aankomende week gaat de
- 21:25Speaker 2: Trump-regering het congres in Washington verzoeken... Om het komende jaar
- 21:29Speaker 2: schrikt niet 1500 miljard dollar... aan defensieuitgaven te investeren.
- 21:34Speaker 3: En tenslotte nog ander nieuws in het AD. Nachttrein tussen
- 21:37Speaker 3: Schiphol en Lelystad is niet rendabel. De proef met een Arriva-nachttrein...
- 21:41Speaker 3: die in het weekend van Schiphol naar Zwolle en terug rijdt...
- 21:44Speaker 3: is voor het eerste deel van het traject... Ja, niet winstgevend.
- 21:47Speaker 3: Er zitten ook te weinig mensen in. Ja, inderdaad. Er
- 21:49Speaker 3: blijkt uit een rapport van Arriva. Die heeft dat gedeeld
- 21:52Speaker 3: met de gemeente Lelystad. Lelystad en Almere betalen voor deze proef.
- 21:57Speaker 3: Het is dus de vraag, gaan ze daar dan ook
- 21:59Speaker 3: mee door? Weet de reiziger dat al?
- 22:02Speaker 5: Dat
- 22:02Speaker 3: is waarschijnlijk een reiziger.
- 22:04Speaker 2: Die weet dat nu ook. Daar gaat mijn trein. Een privé-trein.
- 22:08Speaker 2: Helaas
- 22:09Speaker 3: Goed, dan hebben we nog nieuws over het oudste levende
- 22:11Speaker 3: dier ter wereld. Schilpad Jonathan, van minstens 193 jaar oud. Ik
- 22:16Speaker 2: ben een jongkie.
- 22:16Speaker 3: Ja, inderdaad. Bernard Hammelburg is er niet
- 22:19Speaker 2: bij
- 22:20Speaker 3: Geboren op Sint-Helena in de Seychelles. Hij leeft nog. En
- 22:24Speaker 3: dan zou je denken, dat kun je iedere dag zeggen.
- 22:26Speaker 3: Maar nee, eerder deze week gingen er juist berichten rond...
- 22:28Speaker 3: dat Jonathan overleden
- 22:30Speaker 2: zou zijn
- 22:31Speaker 3: En dat kwam doordat een X-account met de naam van
- 22:33Speaker 3: de verzorger... van Jonathan had dat gemeld. Jonathan zou overleden zijn,
- 22:38Speaker 3: maar dat bleek een nepaccount. De echte verzorger kwam op
- 22:43Speaker 3: zijn beurt op Facebook dan weer met een bericht... dat
- 22:46Speaker 3: dat bericht op X fake news was. Sterker nog, het
- 22:49Speaker 3: was oplichting, want die X-gebruiker had er ook... een link
- 22:52Speaker 3: bij gezet om donaties op te halen uit medeleven... En
- 22:56Speaker 3: dat ging allemaal via cryptovaluta.
- 22:58Speaker 2: Oh, wat
- 22:58Speaker 3: een boefje. Dus dat wijst toch wel op iemand die
- 23:02Speaker 3: probeert mensen te scammen... in hun geld aan hem geven.
- 23:06Speaker 3: Als dat nog geen bewijs genoeg is en je nog
- 23:07Speaker 3: altijd denkt... wat nou als dat Facebook-account nep is? Geen zorgen,
- 23:11Speaker 3: ook de overheid op Sint-Helena die bevestigt... dat het dier
- 23:14Speaker 3: nog in leven is. De gouverneur daar is s'avonds nog
- 23:17Speaker 3: even gaan kijken bij Jonathan... en heeft een officieel bericht geplaatst,
- 23:20Speaker 3: inclusief foto van... Deze ochtend, gisterochtend zal het zijn. De
- 23:25Speaker 3: schildpad loopt gewoon nog rond in zijn verblijf. Zegt hij,
- 23:28Speaker 3: hij eet gewoon nog gras. Hij lijkt zich zelfs niks
- 23:30Speaker 3: aan te trekken van alle ophef. Jonathan de Tortoise is
- 23:34Speaker 3: alive and well. Het is eigenlijk een soort
- 23:37Speaker 2: paasverhaal. Een
- 23:38Speaker 3: wederopstanding. Hij ging dood en daar
- 23:42Speaker 2: was hij weer, de schildpad. Prachtig.