Latest / Anlamak+ / İnanılmaz tepkisiz bir toplum nelere sebep olur?

Transcript

İnanılmaz tepkisiz bir toplum nelere sebep olur? · Anlamak+

0:00
Herkesi tekrar merhaba. Bugün podcast serilerimizi
0:03
değiştireceğim. Değiştirmeden önceki son podcast
0:06
kaydımız görsel illüstrasyonları hazırladım.
0:09
Dikkat ettiyseniz podcastimizin logosu da değişti.
0:12
Bunda motive edici olan bana teknik anlamda büyük katkılar
0:16
sunan bir abimizden ötürüdür. Eee, gerçekten motive edici bir
0:21
yan mıdır? Şüphesiz öyledir çünkü gerçekten
0:24
bilginin bu kadar zor erişildiği bir çağda kolay gibi gözüken ama
0:28
karmaşık bilgiler ve yanlış bilgilerde hesaba katıldığında
0:31
iyice zorlaştı. Bu diyalektikte inanılmaz bir
0:34
katkı sağladı ve beni de gerçekten bu konuda itici bir
0:37
güç olarak kendisini görebilirim.
0:39
Kendisine tekrardan teşekkür ediyorum.
0:42
Podcastlerimle değişim yaparken aslında konular çok stabil
0:45
değil. Yani hani bazı konuları dışı
0:48
işlemek gibi bir eee yanılgıya kapıldım.
0:51
E anlamak artık kanalı bir felsefe okudu değildir.
0:54
Yani bir plato'nun akademiye yazı değildir veya pisagor'un
0:57
kendi okulları değildir. Burada zaten o kadar teknik
1:01
bilgilerle paylaşmamız ne yazık ki benim entelektüel seviyemden
1:04
dolayı mümkün değildir. Benim dilimin döndüğü anladığım
1:07
işte bildiğim veya idrak edebildiğim kadarıyla anlatmaya
1:10
çalıştığım bazı şeylerden oluşuyor.
1:12
Bugün de toplumların nasıl sessiz kaldığını ve olaylardan
1:16
nasıl? Uzaklaştığının ve bu kitlesel
1:20
sessizliğin nelere sebebiyet verdiğini birazcık daha detaylı
1:23
konuşmaya çalışacağım. Tabii ki hemen aklımıza türk
1:27
toplumu geliyor. Türkiye'nin hali hazırdaki
1:29
mevcut durumu en çok örnek gösterilerden biri olabilir.
1:32
Ancak sadece türkiye'de yaşanmış bir durum değil.
1:34
Bu tarih perdelerini birazcık geriye çektiğimizde mayalarda
1:38
bunu görebiliriz veya antikatina toplumlarında bunu görebiliriz.
1:41
Veya roma'nın yıkılışında da yine bu duyarsızlık sessizlik
1:45
mevcuttur. Osmanlının lale devrindeki
1:48
illüzyonel kısmı da bu hikayenin bir parçasıdır.
1:52
Veya Abdulhamit dönemindeki jurnacilerin sadece tepki
1:56
gösterenlere ifşalamak ile bir yol haritası çizmesi ve merkezi
2:01
otoriteyi güçlendirmesi, insanların tepkisel yanlığını
2:05
köreltmesini vesile olmuştur. Tabii ki bununla beraber
2:07
umberten ekonomi'la da söylediği üzere.
2:10
Insanlar daha içsel meraklara ve felsefi akımlara dönmüş ve
2:15
ritüeller güçlendirilmiştir. Bu tepkiselliğin de en önemli
2:19
basamaklarından biri budur. Siz tepkisiz kaldığınızda
2:23
toplumsal olaylar değil, kendi içsel huzurunuz için bir takım
2:27
hakikat arayışlarına girersiniz ve bu arayışlar aslında sizi bir
2:31
yolculuğun başlangıcına götürür. Türkiye'deki toplumun
2:34
sessizliğinden öncesine birazcık daha gidelim.
2:37
Isterseniz hangi toplumlar neden sessiz kalmışlar?
2:40
Birazcık bunu anlamaya çalışalım ve bununla beraber toplum
2:44
mimarisi üzerine bir takım çıkarımlarda bulunmaya
2:47
çalışalım. Şimdi antika'nın çok hızlı bir
2:50
dönemi var. Biliyorsunuz mayalara girmiyorum
2:52
çünkü yazıtlar her ne kadar elimize geçmiş olsa da komplo
2:55
teorisine çok açık yanları itibariyle çok orijinal bilgiler
2:59
elde etmek ve objektifeyi koruyabilmek çok mümkün değil.
3:02
Ama antikada bu mümkün. Biliyorsunuz spartalılar bir
3:06
ayrı bir koloniydi. Antik atinalılar yine ayrı bir
3:09
devlet anlayışı içerisindeydi mesela.
3:11
Hele panes savaşı vuku bulurken, antikatin savaşla ilgili hiçbir
3:16
fikri yoktu. Yani fikirsellikten derken
3:18
devlet onlar için çok da önemli değildi.
3:20
Yıkılabilirdi yerine yenisi gelirdi ve daha iyisi gelirse de
3:24
niye gelmesinde bunu büyük iskender başlattı.
3:27
Aslında büyük iskender'in bu yöndeki bir hani hızlı fetih
3:30
politikalara devlet kavramının tekrardan sorgulanmasına vesile
3:34
oldu. Antik atina'nın aristo'nundan
3:36
önceki çünkü aristota biliyorsunuz büyük iskender'in
3:38
de hocasıdır. Önceki dönemlerde sürekli bir
3:42
fikir savaşı var, işte salon var, sene fon var, platon'un
3:46
kendisi var, demokratos var. Sayabileceğimiz birçok isim var
3:51
ve bunların temel kaidesi devletin demokratik kökenliğini
3:55
geliştirmek, bugünün anlayışı, cumhuriyetin temel doktrinleri
3:58
olan yönetim anlayışının sistematiğini oluşturabilmekte
4:01
ve gerçekten de fikirler büyük bir şekilde.
4:05
Çarpıştı işte. Platon'un modern devlet
4:07
anlayışına çok da yakın olmayan ama ideal devlet anlayışı olarak
4:10
dizayn ettiği ve bir daha restore etmek işte sürekli uza
4:14
tranlığında dayanus sistem destek alamayınca revize ettiği
4:18
devlet planı da bunun içine dahildi ve bugün devlet denilen
4:22
kavramın oluşmasını da antik Atina topluluklarının çok ciddi
4:26
bir bileşkesi var. Mesela Sümer devleti'ni herkes
4:29
işte çok eski bir kadim devlet olarak görür.
4:31
Sümer devleti'nin bugünkü devletle çok ortak bir paydası
4:34
olduğ. Mümkün değildir.
4:36
Orada yaşayan lokal toplulukların aslında bir arada
4:38
yaşama ahitidir. Devlet orada ama daha sonrasında
4:42
özellikle antik Atina toplumlarında devlet artık
4:44
devlet olma vasfını yeşerten bir takım doktrinlere bir takım
4:48
normlara ulaşabilmişti. Ancak özellikle büyük
4:52
iskender'in fethileri ve devletin merkezi otoritesinin
4:54
zayıflaması ve aslında kendi içinde yıkılabileceğinin de
4:58
deklaredilmesiyle beraber. Bu dönemdeki marketin onun
5:02
hakimiyetindeki dönem beraberinde şunu sorgulamaya
5:04
vesile oldu. Devlet sadece kırsal veya dini
5:08
temellere dayanarak şekillendirilebilir mi?
5:10
Veya farklı bir devlet geldiğinde bize farklı bir hayat
5:13
sunabilir mi? Antika tina'da eee ticaretten
5:18
tutun ııı, ekonomiye, ekonomiden tutun, adalete birçok kavramın 6
5:22
güçlendirilmeye çalışılmıştı ve bu kavramların hepsi de aslında
5:26
belli kural kaidelerle donatılmıştı.
5:28
Ancak makedon iş geldinden sonra görüldü ki bunlar çok da
5:31
sağlıklı temeller olmayabilir. Daha iyisi de her zaman
5:34
olabilir. Dış dünyaya açık olmak.
5:36
Aslında tepkiselliğin en önemli sebeplerinden bir tanesi.
5:39
Yani bir kavim, bir topluluk üzerinde.
5:41
Eğer dış dünyaya bir merak varsa ki edo döneminden bahsedeceğiz.
5:45
Japonya'da 17 18. Yüzyılda çok hakim olan içe
5:48
kapanma senaryosu ve zaten aslında japonya'nın ve çin'in de
5:53
hem ticari anlamda hem de kültür anlamda içine kapanması
5:56
biliyorsunuz. Afyon savaşları başta olmak
5:58
üzere birçok tarihsel oyunu gelişimine vesile olmuştur.
6:01
Hong Kong cumhuriyeti'nin kurulması da da bu hikayenin bir
6:03
paydaşıdır. Aynı zamanda baktığınız zaman ve
6:06
bun. 6 üst üste eklediğimiz zaman şunu görüyoruz, dış
6:09
dünyaya kapanmak, içsel bir muhakeme yeteneğini geliştiren
6:12
basamak olarak değerlendiriliyor.
6:14
Atina'da ekonominin kötüye gitmesi, makedonların işgalinden
6:17
sonra tekrar varlığa dönme çabaları düşünüldüğünde aslında
6:21
halk gerçekten yorulmuştu ve bu gündelik hayatta solununu
6:25
söylediği o her siyasi manevra dahil olma veya perikles'in
6:29
demokrasinin katılımcıları için dizayn ettiği altyapıdan tamamen
6:33
uzaklaşmış ve sadece kendi hayatını idame edebilecek.
6:37
Restore edebilecek kadar temel indirgenmişti.
6:40
Yani temel yaşam fonksiyonun üzerindeki bir düşünce akımı çok
6:44
da önemli değildi ve böyle olunca Atina aslında yıkılmaya
6:48
giden süreçte neredeyse toplum nezdinde hiç destek bulabilecek
6:52
bir kapasiteye erişememişememişti.
6:54
Bugünkü vatanperverlik, milliyetçilik falan gibi
6:57
kavramlar çok daha yeni kökenli kavramlar.
7:00
Çünkü mesela biliyor, herkes bilmez sokrates ilk felsefede.
7:05
Yani felsefelerinden dolayı ilk idam edilen kişi olarak sayılır.
7:08
Idam edilemediği için kaçtığı için lapseki yerleştiği için
7:11
anaksagoras'da burada çok önemli bir şey söyleyecek.
7:14
Bize diyecek ki nerede yaşıyorsan nerede göğü
7:18
seyredebiliyorsan devlet orasıdır.
7:20
Kan nerede doyurduysan devlet orasıdır der ve devlet kavramını
7:24
milliyetçi normlardan uzaklarda değerlendirmeyi makbul görür.
7:28
O zaman atina'da bu yaygın gören, kabul gören görüşlü çünkü
7:31
devlet için mücadele ederken de aslında devlet kurumlarını
7:34
güçlendirmek için bir. Eee ikili kontrast düzenin
7:38
mücadelesi vardı orada. Yani işte sen yunansın, sen
7:41
şusun sen busun işte sen makedonsun falan değil siyaset
7:45
bunun etrafına dönmüyordu. Çoktanlı, dinledim aslında o
7:48
dönem çok kabul görmesi ve kültürel normlarla doğrudan
7:51
eklemlen bir şey olması aslında dinsel temelli kavgaları
7:54
minimalize etse de tabii ki daha sonrasındaki uygarlıklarda bu
7:58
topluluklarında dini temellerle ayrıldığında göreceğiz.
8:03
Atina yıkıldı gitti. Sonrasında roma kuruldu.
8:06
Roma'da hikaye değişti mi? Hayır, değişmedi.
8:09
Özellikle batı roma ki bu hikayenin en önemli
8:11
kısımlarından bir tanesidir. Honolis çok enteresan bir
8:15
isimdir. Birinci alarak dediğimiz bir
8:18
adam var. Kendisi tanınmak istiyorsan bir
8:21
kont ve roma'yı alacağını söylüyor.
8:23
O zaman çok nadir bilinen bilgilerden bir tanesi daha.
8:27
Roma'nın başkenti ravenna'dır. Yani hiçbir zaman öyle roma çok
8:32
uzun süre işte roma'da yaşamış bir devlet değildir, işte
8:36
ravenna'da yaşarken GT aldı. Roma'yı ne yapıyorsan yap
8:40
demişti bu çocuk kral onun biliyorsunuz işte senatörlerin
8:43
eşine, dostuna, karısına, kızına sarkıntılık yapmak gibi bir üsür
8:47
sevdası vardı ve bu uçku sevdasından dolayı roma'nın
8:51
içsel politiğine çok da katılmamıştı.
8:54
Hatta çok önemli bir romalı asker olan komutanı da sırf bu
8:59
uçku sevdasından dolayı. Zan altında bırakıp idam
9:04
ettirmiş biridir. Kendisi aynı zamanda honorus
9:06
döneminde önemli okumamız gereken şey şu, evet roma'ya
9:10
gitti. Roma talan edildi. 3 gün boyunca
9:13
roma'da taş üstünde taş kalmadı ve roma kralı.
9:16
Bunun için hiçbir şey yapma gereksinim duymadım.
9:18
Honorus peki halk ne yaptı? O gün tarihsel kayıtlara göre
9:23
baktığımızda 800 binden fazla insanın roma'da yaşadığı tahmin
9:26
ediliyor ve bu popülasyonun sadece 3 günlük süre zarfında
9:30
katliamlarda buna dahil. Zorunlu göçler de buna dahil 450
9:34
ile 500.000 arasına kadar nüfusun düştüğünü görüyoruz.
9:36
Yani çok ciddi bir kayıptan bahsediyoruz.
9:39
Peki halk ne dedi yani bu? Baskınlara bu birinci alerin
9:46
yaptığı işte suçlara ne dedi? Sizce hiçbir şey demedi.
9:50
Çünkü toplum gerçekten yorulmuştu.
9:52
Hem salgınlar hem ekonomik göstergelerdeki ciddi bozulma
9:57
hem devletin patrona sistemine yakın sayan şekilde sadakate
10:01
örselediği mekanizmalar aslında vatandaşların artık tepki
10:04
göstermesi için gereken kritik eşin aşıldığını gösteriyordu.
10:09
Yani vatandaş artık şunu kabul etmişti.
10:11
Biz roma krallarının eskisi gibi tesiri altında alamıyoruz.
10:14
Kitlesel olarak çabuk bastırılıyor ve aslında
10:18
sadakatle beraber kendi zenginliğe servetine servet
10:22
katmak isteyenler bunu askeri güçle beraber çok hızlı bir
10:26
refleksle gerçekleştiriyor. Dolayısıyla bizim roma
10:29
imparatorluğu'na bir tepkiyle dezavantajlı konumundan avantaja
10:32
çevirmek gibi bir kaydımızın olması gereksiz ki zaten asgari
10:36
düzeyde yaşayan roma halkı ki son dönemde içeri söylüyorum
10:39
buna. Bunu zaten artık yapılamaz.
10:41
Beyhude bir çaba olarak görmeye başlamıştı peki.
10:45
Roma'dan da bahsettik. Konu üst döneminden de bahsettik
10:48
ve roma kıl tahtan indirilip augustilius biliyorsunuz.
10:52
Romulus aguus aguus aguustus tahtan indirildiğinde de o
10:57
german komutana kimse tepki göstermedi.
11:00
Yani devlet aslında kendi devlet olma vasfına yitirmişti.
11:05
Peki mesela soru şu, yani bu tarih hikayesinde sadece Yunan
11:09
veya roma toplulukları içerisinde geçerli olan bir
11:11
durum değil. Japonya'da 17 18.
11:14
Yüzyılda içe kapanan edo dönemi de yine benzer anlatıları
11:18
bünyesinde barındırır veya veya. Ikinci Dünya Savaşı esnasında
11:22
özellikle fransa'nın isveçin norveçin, danimarka'nın bu
11:26
olaylar karşısında çok da bir sistem beğenindirilmesi ve
11:30
polonya'nın belki direkt teslim olması avusturya'nın hiç direniş
11:33
göstermeden hitleri karşılaması yine tepkisizliğin bir cevabı
11:38
niteliğindedir. I kinci dünya savaşında ekonomik
11:40
anlamda çökmüş olan ülkeler siyasal da bir zemin
11:44
oturtamadığı için ve aslında söylemler de insanlar umut vaat
11:47
etmediği için devletin mevcut devletin mevcut hük.
11:51
Devam etmesini istemeyen veya edip etmemesini artık hayatında
11:54
hiçbir şey değiştirmediği ııı normlarda vatandaşlar genelde
11:58
tepkisiz kalma çabasını ortaya koymuşlardır.
12:02
Peki sadece bunlarla mı özetlemek lazım?
12:05
Başka bir kavram var mı? Hayatımıza tezahür etmesi
12:08
gereken hiç şüphesiz var. Bunlardan en önemlisi tabi ki bu
12:13
tepkisel tepkisizliğe olarak yönelik verilen.
12:17
En önemli ifadelerden bir tanesi de apatidir.
12:21
Şimdi apati nedir? Apati aslında devlet benim artık
12:26
umrumda dahi değil seviyesi olabilir.
12:29
Devletin hiçbir yönetim mekanizmasına vatandaş ne
12:32
demokratik ne lan, demokratik şekilde dahil olmaya çalışmaz.
12:36
Hal böyle olunca da devlet aslında tiranlığını
12:40
güçlendirirken kendi söylemlerini güçlendirirken
12:42
farkında olmadan bir süreci evrilir ve bu süreç sadece
12:46
yanlışların hayatta kılabildiği yandaşların zengin olabildiği.
12:51
Ekonomik eşitliğin gelir dağılımında ki adaletin tamamen
12:54
kaybolduğu ve belki de temel yaşamsal doktrinlerde bile
12:58
avantajın büsbütün ile yitirildiği bir sürece evrilir.
13:01
Bunu devlet bilerek isteyerek yapmaz.
13:04
Çünkü devlet de vatandaş gibi en azından hükümet nezdinde
13:08
yalnızlaşmaya mahkum kalmıştır. Vatandaş daha öncesindeki
13:12
siyasal mücadelelerinde bu demokrasi anlayışıyla oy vermek
13:16
olabilir. Başka bir tercihte bulunmaya
13:18
çalışmak olabilir. Ve burada herhangi bir sonuç
13:21
alamayıp ve sonuç alamadığın zaman da yalnız bırakıldığında
13:25
tepkisizliğin temellerini oluştururlar.
13:28
Yani mesela daha canlı kanlı örnek verelim, bir muhalif
13:31
partisisiniz insanlar size mevcut hükümeti desteklemediği
13:35
için oy verdi ve siz o seçim gecesi ya işte kazandı.
13:40
Ne yapalım deyip çekildiniz, kayboldunuz gittiniz.
13:43
Şimdi vatandaşın nezdinde bu bir seçim kaybı değil, sadece bu
13:46
aynı zamanda. Sizin o kadar işte yağlayıp
13:49
balladığınız ümitler içinde sardığınız, umudunuzu
13:53
yeşerttiğiniz bu siyasal isimlerin veya partilerin.
13:57
Aslında sizin kadar bu konuya odaklanmayabileceği konusunda
14:01
bir görüş ortaya sunuyor ve bu aslında toplumsal yalnızlaşmanın
14:07
temel doktrinden oluşturuyor ve bu apati dediğimiz kavram
14:12
beraberinde gerçekten toplumun hiçbir sorunuyla duyar
14:17
oluşturamadığınız bir popülasyonun oluşmasına vesile
14:20
oluyor. Ve bu sadece hükümetin
14:23
kazanması, muhalefetin kaybetmesi anlamına gelmiyor.
14:27
Çünkü hükümet aslında bunu yaparken kendi yapmıyor.
14:30
Tabii ki bu vatandaşın muhalefetle arasındaki
14:33
korelasyonun zayıflamasına bağlı gelişiyor.
14:35
Muhalefet bu arada bugünkü muhalefet anlayışı olarak değil,
14:38
yani mevcut sistemin karşısında kalan kimse olarak düşündüğümüz
14:42
takdirde dahi. Kendi bu içsel bağını
14:46
vatandaşlarla oluşturamadıysa da hükümette de şöyle bir problem
14:49
ortaya çıkıyor. Eee demek ki hükümet de bu kadar
14:52
salt çoğunluğun tepkisizliğine eee sebebiyet verecek.
14:55
Muhalefetin başarısızlığına vesile olacak bir sorunlar
15:00
bütünüyle uğraşıyor demek oluyor.
15:02
Bu da aslında zaman içerisinde bu salt çoğunluk üzerinden süren
15:07
ekonomik sistemin diğerlerini de elimin etmesi, yani kendi
15:10
popülasyonunu dahi görmezden gelmesi anlamına geliyor.
15:14
Ve bu da aslında çok kronik bir dönem içerisinde vatandaşın
15:19
kendi seçmeni olan vatandaşın dahi sanda küsmesi anlamına
15:23
geliyor. Kıbrıs'taki seçimlerde son
15:26
seçimleri gördünüz veya birçok Avrupa ülkesindeki seçimlerdeki
15:30
temel amaç hayatta bir şey değiştirmeyeceğine dair genel
15:33
varsayımdan ortaya çıkar. Yani vatandaşlar şunu söyler,
15:37
ben sandığa gitsem, gitmesem de işte siyasi partiye kaydolsam da
15:41
olmasam da. Herhangi bir şey değişmiyor
15:44
diyecek ve bu söylem çok da haksız değil.
15:47
Aslında baktığınız zaman. Çünkü vatandaşlar genel anlamda
15:51
hep hayatta gelecek kaygısı yaşamadan, refah içerisinde
15:55
hayatın devam ettirmeye çalışır ve gördüğünüz üzere bütün
15:59
mekanizmalar geleceğe dair ümitlerin yitirildiği safhada
16:03
ortaya çıkar ve toplumsal tepkisizlik aslında geleceğe
16:08
dair umudun kalmadığı basamaklarda belirginleşir.
16:11
Yani nazi. Almanya'sının işte işgal ettiği
16:15
bölgelerde çoğu zaman direnişle karşılaşmamasının da temel
16:18
sebebi belki de halkın hükümetle veya halkın yöneti yöneten
16:23
sistemle muhalefetle bunun içine dahil entegre olamamasından
16:28
kaynaklanır. Birkaç bootkes sonrasında hemen
16:31
diyemem çünkü arada başka takvimler de var.
16:35
Hiçbir siyasi partinin sizi temsil etmediği senaryoda halkı
16:38
ne bekler onu anlatacağız. Eee ve bu kararsız seçmenin
16:42
aslında eee devletin eee yöneten mekanizmasına belirlemede oy
16:47
sahibi olmadığını bilsek de aslında ne kadar daha büyük
16:51
sonuçlara zemin hazırladığını anlatacağız ve burada hikayenin
16:56
can alıcı kısmı şuna dönüyor bir süre sonra.
17:00
Devleti devlet yapan basamaklardan biri olan ııı
17:03
ortak yaşam öyküsü ortadan kalkıyor.
17:06
Çünkü bu tarz toplumlarda beklenmesi muhtemel olan
17:10
şeylerden birine de kronik hiperenflasyondur zaten.
17:14
Çünkü hükümetin tabanda destek oluşturamamasının temel sebebi
17:17
kötü ekonomik yönetimdir. Bu roma'yı da saran bir
17:20
sistemdir. Bu osmanlıyı da saran bir
17:22
sistemdir. Rusya'yı da, ingiltere'yi de,
17:24
fransa'yı da, almanya'yı da hangi devleti sayarsanız, sayın
17:28
ekonomik stabilit'in sağlanmadığı durumlarda.
17:31
Herkes kendi yaşam mücadelesine döner.
17:33
Bu evet felsefe anlamda belki gneosise içsel bilginliğe
17:37
erişmek için bir basamak olarak değerlendirilebilir veya hep
17:41
söylediğimiz üzere sokrates'in kendini bir felsefesine biraz
17:44
daha yakınlamayı sağlayabilir. Ancak beraberinde toplumu,
17:48
devleti devlet yapan, kolektif yaşam hafızasının kaybolmasına
17:53
vesile olur. Bu neyi sağlar yani?
17:55
Hadi abi, tamam toplu yaşamadık abi herkes kendi işini görüyorsa
17:59
göremiyor zaten. O birinci sorun da ikinci.
18:01
Hemen sorunsa artık toplumu etkileyen olaylarda aynı
18:05
reaksiyonların gösterilemediği ortaya çıkar.
18:09
Şimdi Kurtuluş Savaşı diyalektiğini çok doğru okumak
18:11
lazım. Kurtuluş savaşında aslında
18:13
osmanlının işte hem kültürel anlamda yorulması hem
18:17
modernizasyon anlamında yorulması hem medeniyetin
18:20
gelişimsel doktrinlerini, temellerini zayıflatması, gayri
18:24
ihtiyari yaşadığı toprak kayıpları nedeniyle.
18:27
Ve milliyetçilik akımını nedeniyle fransa'da eee ne oldu?
18:30
Hemen bir destek olmadı. Yani Kurtuluş Savaşı
18:33
başladığında bir sürü zararlı cemiyet vardı ve bu cemiyetlerin
18:37
dışında ki popülasyon da hadi bir Kurtuluş Savaşı yapalım da
18:41
şu 7 düvela karşı cenk edelim diye çıkmadı ortaya.
18:44
Bu toplumsal tepkisizliğin bir rejenersyonu bir geri dönüşü
18:49
olacaktı ve bu geri dönüş Mustafa Kemal atatürk'ün
18:52
kazandığı başarılarla sağlandı. Peki ya işte anna magardı gene
18:57
güzel anlattın da şimdi ben bir şey kaçırdım.
18:59
Tamam böyle diyorsun da. Eee bir yani burada nasıl böyle
19:03
bir çıkarımda bulunabiliyorsun? Doğrudan bununla mı eklemlenmesi
19:07
lazım? Hikayenin yani toplumun bir
19:09
reaksiyon gösteren birinin çıkıp bu inisiyatifim alması
19:12
gerekiyor. Niye böyle bir şey olsun ki?
19:14
Yani belki de gerçekten insanlar kurtulmak istiyordu
19:16
diyebilirsiniz. Hayır, kurtul savaşının
19:19
özellikle kaybedilen mücadelelerine baktığımız zaman
19:22
neyi göreceksiniz? Kütahya Eskişehir muharebesinde
19:24
tamam, biz şeye kayseri'ye çekelim de tamam buralara
19:27
bırakalım yunanlılara deniyor en ufak.
19:30
Zayıflıkta yani en ufak kayıpta ve bu aslında çok kırılgan
19:36
zeminlerde gezen bir destek mekanizmasını beraberinde
19:39
getiriyor. Bu tepkisizliğin yarattığı bir
19:42
kümülatif sonuçtur. Aslında baktığınız zaman sadece
19:45
Türkiye cumhuriyeti'nin kuruluş mekanizmasında bunu
19:47
değerlendirmek doğru değildir. Fransız ihtilalini de bu seyahat
19:50
etmiştir. Paris komününde de bu hakeza
19:53
vardır veya çin devriminde de bu vardır veya işte sosyalist.
19:59
Devletlerin yönetimsel mekanizmanını inşa ederken
20:02
kullandığı diyalektikte de bu vardır.
20:04
Toplum artık sorunlardan bezmiştir.
20:06
Siyasete katılmak istemiyordur. Devletin mekanizmalarından
20:09
ziyade gündelik yaşantıya odaklanmıştır ki bunu ne
20:13
mahallelerini bugün görmeni çok basit.
20:16
Bundan belki asıllar öncesinde işte edebi eserler okuyacaksınız
20:20
ki, insanların işte o gören bilen aydın kesim.
20:24
Yani diyecek ki bu devlet hakkında hiç kimsenin artık bir
20:26
görüşü yok, insanlar beyhude çapa falan filan diyecek.
20:29
Bugün sosyal medya var elinizde ınstagramı açıyorsunuz.
20:31
Bakıyorsunuz ülke yangın yeri dahi olsa işte yok işte.
20:36
Roma'da son pozum işte bugün şu restorana gittim, yemeğimi yedim
20:41
falan filan. Şimdi iddia terakki
20:43
düşünüyorsunuz o zamanki işte. Jön Türkleri düşünüyorsunuz ya
20:47
diyorsunuz ki herhalde bunlar bizden 800 kat falan zor
20:50
koşullarda şimdi şey demiyorum. Bu dönem çok zor işte.
20:53
Bu dönem gibisi yaşanmadı demiyorum.
20:54
Ancak ilk zamanlar mesela bunu birazcık daha doğru okuyorum.
20:59
Birazcık daha uzun uzadıya konuşalım ya şimdi biliyorsunuz
21:02
bir seçim yaşandı. Çok kıyas ya böyle.
21:04
Hani savaş cenk alanı gibiydi. Hani kazandı işte, piromuz
21:09
vardı. Bir tane işte, öbür tarafta da
21:13
mevcut Cumhurbaşkanı. Şimdi bu diyalektik de
21:15
değerlendirdiğinizde ne yapıyorsunuz?
21:17
Bu savaşın kazanımı var. O zaman ki instagram storylerini
21:20
bir hatırlayın lütfen. Diyeceksiniz ki ya herkes
21:23
siyaset konuşuyordu. Arkadaş bilmem bir şey programı
21:25
vardı. Oraya çıkanı dinliyorlardı.
21:27
O kadar politize olmuştu ki toplum ama bu toplumun bu kadar
21:31
politize olmasının arkasında rakip adayın mevcut
21:34
cumhurbaşkanının karşısındaki adayın çok güçlü olmasından
21:36
değil, devlette bazı şeylerin doğru gitmediğine kanaat getiren
21:41
bir çok insanın son coşkusuyla ortaya çıkmış bir başkaldırdı.
21:46
Bu aslında siyasete ve sandıkta sonuçlarım çok rahat
21:50
olabileceğini dair bir. Mevcut adayın yani muhalif
21:55
adayın aslında zayıflığından dolayı birazcık tereddütte olsa
21:58
da aslında şu görüşte vardı, gayri ihtiyari kazandık.
22:01
Bu sefer kesin ve öndeyiz möndeyiz tweetlerini
22:04
hatırlarsınız. Hakeza ve ne oldu ne oldu günün
22:08
sonunda. O dönemki inanılmaz politize
22:11
olmuş vatandaşların birçoğu bugün devletin bugün
22:15
milletimizin temel problemleri olabilecek hem toplumsal hem
22:19
kitlesel, belki de bazen öznel konularda hiç reaksiyon
22:23
göstermediğini görüyoruz. Bugün işte istanbul Büyükşehir
22:26
Belediye Başkanı yargılama sürecindeki olan olaylar veya
22:30
birçok belediyede sirayet eden olaylar.
22:32
Belki haklı, belki haksız, ben hukukçu değilim, bilemem de ama
22:36
hiç toplumda beklenen tepki oluşturmadı ki.
22:38
Saraç haneyi de okuyacağız. Şimdi doğrusu.
22:41
Dolayısıyla siz bu tarz olaylarda bir saman Alevi gibi
22:46
yanıp halkı tutuşturup sonra halka tamam hadi evinize
22:49
gidelim, sonra bir daha geleceğiz.
22:51
Biz buralara falan dediğiniz zaman artık tepkisizlik sizin
22:54
normlarınıza iliklerinize kadar. Sirayet ediyor ve etti de bugün
23:00
işte. O yüzden sosyal medyada birçok
23:01
insanın paylaşımlarının temel düzeyde gündelik yaşantı ve
23:05
eğlence kültürüne döndüğünü görüyorsunuz.
23:08
Neredeyse güllük gülistanlık bir ülkenin son derece refah
23:11
insanlığını, modernist anlatılarını takip ediyorsunuz.
23:15
Işte kimisinin tırnak içinde Napoli pizzası yediği bir
23:19
restoranı görüyorsunuz. Kimisinin gece kulübünde attığı
23:22
bir story görüyorsunuz. Kimisinin kendi sorunu yokmuş
23:27
gibi işte ne bileyim. Afrika'da susuzluk tabi ki
23:31
bunları da paylaşıyorum. Bu arada bu bu kesinlikle tenkit
23:33
amacıyla değil ve hiç sanki memleketin sorunu yok.
23:36
Hep başka sorunlar var gibi anlatılıyor ya ya da.
23:41
Tamam, memleketin sorunları olabilir ama benim umurumda
23:43
değil düzeyine geldik. Bu işte toplumsal çöküşün temel
23:47
mekaniğidir. Anlattığım üzere birçok sorunun
23:50
da beraberinde geleceği bir basamağı oluşturur.
23:53
Bu yani siyasal olmak olmamak tercih değildir.
23:56
Devlette devlet yapan 80.000.080 5.000.000 artık nüfus
24:00
popülasyonu kaç ise hepsinin belli düzeyde ya birinin biri
24:05
yerine fazla ya da. Temsil yeteneği oluşturabilecek
24:08
kadar güçlü birçoğunluğa erişmesi gerekir.
24:11
Sadece işte her siyasi parti için söylüyorum.
24:14
Bunu işte biraz pozisyon, kafamda ya vekilolu da parayı
24:17
kırarsak. Ya da belediyelerde oğlanın
24:20
çoluğu çocuğu işe aldırırız. Hesabı her siyasi parti için
24:23
geçerli. Bu bir daha söylüyorum.
24:25
Bunun üzerine dönen bir siyasetin ne ülkeye ne de.
24:30
Insanlığın geleceğine katkısı yoktur.
24:32
Bu çöküşsel erozyonu güçlendiren temel basamak halinde
24:36
dikkatimizi çekmesi gerekiyor. Yani günün sonunda ister
24:40
iktidarı destekleyin ister muhalefeti destekleyin.
24:43
Toplumsal sorunlara toplum hafızasında kolektif bir yanıt
24:47
oluşturacak her türlü mekanizma sessiz kalma tercihi bir tercih
24:51
değildir, bir vazgeçiştir. Diyebilirsiniz, ben vazgeçtim
24:55
istemiyorum da zaten bu toplumdan da bir şey olmaz
24:57
arkadaş diyebilirsiniz. Hem iktidara hem muhalefeti
25:00
destekleyen insanlar olarak ama bu aslında kendi geleceğinizden
25:04
belki kendinizi aşar ama çocuğunuzun geleceğinden
25:07
vazgeçmeniz demektir. Bu şey demek değil, fikirler
25:11
çarpışsın, sokakta dövüşmeyin, sakın seksenlerde olduğu gibi
25:14
saçma sapan işlerde herkesin bir annesi.
25:17
Herkesin bir babası. Herkesin çocuklu çoluğu çocuğu
25:21
var. Kimse siyasi düşüncelerinden
25:23
dolayı ölmesin, öldürülmesin, şiddet görmesin ama fikirler
25:29
olgun seviyede çarpıştığı takdirde zaten modern bir
25:32
insanlığın tabiatını da oluşturmuş oluyorsunuz.
25:36
Bunu yapmakta mükellef misiniz? Evet, mükellefisiniz yani ben
25:38
anlamam diyemezsiniz. Çünkü refaha ulaşmak her
25:42
diyalektikte olduğu gibi sorunun kaynağı tespit etmek demektir.
25:46
Ya bugün dünyanın en gelişmiş ülkelerinde bile birçok sorun
25:49
var. Bugün işte amerika'da birçok
25:50
insana sokağa döküldüğünü görüyorsunuz.
25:53
Çok gelişmiş olduğundan değil ama şu anda süper güç olarak
25:55
kabul edildiği için örnek veriyorum.
25:57
Ingiltere'de yakın zamanda fransa'da sarı yedeklerinin
25:59
hikayesini görebiliyorsunuz. Ingiltere'deki olay ne işte?
26:02
Çok fazla sığınmacı dediğimiz insanların orada yer alması ve
26:07
artık suçlara karışmasından dolayı Londra merkezde rahat
26:10
rahat yönlenmeyeceği gibi böyle temel bir takım haklı
26:14
hezeyanlar. Şimdi hal böyle olunca bu tarz
26:16
sorunlar her zaman devlet gibi dinamik ve gelişmeye açık
26:20
yapıların içinde olacaktır. Ancak bu mevcut hükümeti ben ne
26:23
yaparsa yap. Destekliyorum.
26:25
Muhalefet ya işte eksik, kötü, yanlış ne derse desin, ben
26:28
destekliyorum demekle çözülecek mekanizmalar değil.
26:31
Siz bu siyasi meydanları okumuş, kültürlü araştırmayı seven,
26:35
anlamaya çalışan insanlar olarak ki anlamak artı kanalının bütün
26:38
takipçilerini ben kusura bakmayın, bu şekilde
26:41
değerlendiriyorum. Yani ister alın ister alınmayıp.
26:46
Bizler bu işin içine elimizi eteğimizi gerekiyorsa başımızı
26:50
koymadığımız süre zarfında siyaset sadece buradan maddi
26:55
manevi menfaat elde etmek isteyen insanların elleri
26:58
altında ezilen bir oyuncağa dönüşüyor ve siyaset yapan
27:02
insanların da tırnak içinde çok da ümit vaat etmeyen kimseler
27:06
olması anlamına geliyor. Tabii ki siyaseten demek
27:10
siyasetçi demek her zaman toplumun en iyi okumuşu demek
27:13
değil. Toplumun en duyarlısıdır.
27:16
Belki siyasetçi kimi zaman veya toplumla en iyi özdeşleşmiş
27:20
yöresel bir isimdir. Siyasetçi olan yani temsil
27:23
kabiliyeti olması gereken kişileri siyasetçi olan
27:25
siyasetçi olan arkasında 500 tane insanı besleyen işte
27:29
bulunduğu coğrafyada, işte insanların onunla onun sayesinde
27:33
iş çözdüğü kimse demek değildir. Işte milletvekillerinden şahsi
27:37
ricacı olmak. Ve milletvekillerinin bunu
27:40
çözebilme kapasitesine göre halkın tepkisini veya işte
27:44
övüncünü aldığı bir düzen değildir.
27:46
Siyaset işte bunları aşabilmek için türkiye'nin demokrasisini
27:49
güçlendirebilmesi için evet, tartıştığı konular kadar önemli
27:54
olan bir şey de aslında insanların siyasette birazcık
27:58
daha etkin olma gayretine doğru okumak gerekebiliyor.
28:02
Çünkü birçok devlette de var. Bu işte siyasete dahil
28:05
olamıyorsanız siyaset. Çünkü öyle bir kanal çoğu ülkede
28:09
birilerinin ticareti kazanç elde ettiği bir alan, işlerini
28:12
temizlediği paraları kazandığı işte servet sahibi olduğu bir
28:15
alan. Buraya doğrudan ben işte ülkem
28:17
için çok seviyorum. Ülkemi katılacağım işte hükümet
28:20
partisine destek olacağım demek yeterli olmayabiliyor.
28:23
O zaman da zaten. Eğer bu kolektif bilinç oluştuğu
28:26
zamanda toplumsal hareketler bu sadece isyan gibi böyle saçma
28:30
sapan terimlere. Sokmuyordum o klasiikasyonda
28:34
değil, daha genel toplumun her alanında refleks oluşturan ve
28:38
siyasi partilerin ve siyasi parti temsilcilerinde kendine
28:41
çeki düzen vermesi gereken bir diyalek diye dönüşüyor.
28:45
Aslında. Yani aslında vin vin her türlü
28:46
kazanıyorsunuz sadece belki. Onlar gibi menfaat elde
28:50
etmeyebilirsiniz. Sadece devletiniz için ki
28:52
menfaati gene elde ediyorsunuz. Çünkü neden geleceğiniz için bir
28:56
takım yatırımlarda bulunuyorsunuz.
28:57
Yanlış düzene giden şeyi eleştiriyorsunuz, doğruyu
29:01
savunmak için mücadele ediyorsunuz ama günün sonunda
29:05
devletiniz ve geleceğiniz için çalışıyorsunuz.
29:08
Dolayısıyla sizi belki çocuklarınızı belki de kimler
29:11
için torunlarınıza? Ki bizim dinleyici kitlemize
29:15
baktığımız zaman oralara doğru ciddi bir kayış var.
29:18
Torunlarınızın geleceğini kurtarmaya çalışıyorsunuz.
29:21
Dolayısıyla her türlü vimwin evde oturmaktan iyi midir
29:24
iyidir. Sessiz kalmaktan iyi midir
29:26
iyidir, akıl sağlığı için değil midir?
29:28
Tartışılır, orası ayrı bir konu. Neyse çok uzun bir konu daha da
29:32
çok tartışılır. Bununla ilgili başlıkları alt
29:35
başlıkları değerlendirmeye çalıştım.
29:37
Zaten yayın haritamda da bunlar var.
29:40
Ve gelecek programlar içerisinde de bazı konulara dilimin döndüğü
29:43
aklımın yettiği kadarıyla sizlere açıklamaya çalışacağım.
29:47
Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ederim.
29:50
Herkese iyi haftalar dilerim.