Latest / Make Europe Great Again / Kunnen de deelstaten Merz bij zinnen brengen? - 24 september 2026

Transcript

Kunnen de deelstaten Merz bij zinnen brengen? - 24 september 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. Welkom bij de podcast van BNR,
• 0:17
  Speaker 1: waarin we je iedere dag... in zo'n tien minuten bijpraten
• 0:20
  Speaker 1: over de worstelingen in Europa... ten tijde van Poetin, Xi
• 0:23
  Speaker 1: en Trump. Ik ben Michal van der Toorn, Europa-verslaggever bij BNR...
• 0:28
  Speaker 1: en dit is de Make Europe Great Again van 24
• 0:30
  Speaker 1: september 2026. Ja, en terwijl vandaag Trump en Xi allerlei
• 0:38
  Speaker 1: dingen gaan bespreken... besteden wij vandaag onze aandacht toch even
• 0:42
  Speaker 1: op Europa. Hoor je in onze extra lange uitzending meer
• 0:47
  Speaker 1: over wat dit voor Europa betekent. Wat deze twee grootmachten
• 0:51
  Speaker 1: nou eigenlijk gaan bespreken. Dat allemaal morgen, maar we beginnen
• 0:54
  Speaker 1: even in Duitsland. Want gisteren is de naam Merts helemaal
• 0:57
  Speaker 1: niet gevallen in Make Europe Great Again. Dus het is
• 1:00
  Speaker 1: weer de hoogste tijd. Want vandaag zit de Duitse bondskanselier
• 1:03
  Speaker 1: namelijk met de regeringsleiders van de 16 Duitse deelstaten. Het
• 1:07
  Speaker 1: is een informele bijeenkomst. Wat staat er op de agenda? Geld.
• 1:11
  Speaker 1: Ze gaan het hebben over het meerjarig financieel kader... over
• 1:14
  Speaker 1: de begroting van de EU. Friedrich Merz is dit keer
• 1:18
  Speaker 1: misschien wel dé gierigste in heel Europa... en pleit voor
• 1:22
  Speaker 1: flink minder geld in de EU-begroting. Antonio Costa, voorzitter van
• 1:27
  Speaker 1: de Raad... die net een hele tour heeft gemaakt langs allerlei...
• 1:30
  Speaker 1: of eigenlijk alle Europese hoofdsteden... om rond te vragen wat
• 1:34
  Speaker 1: de lidstaten willen met de begroting... De volgende EU-top in
• 1:38
  Speaker 1: oktober gaat daarover. En Costa is het niet gelukt om
• 1:42
  Speaker 1: Mert een beetje bij zinnen te brengen. Brussel, maar ook
• 1:45
  Speaker 1: veel andere zuidelijke EU-landen... willen juist meer geld voor van alles.
• 1:51
  Speaker 1: Voor defensie, voor landbouw, voor concurrentiekracht. Echt voor van alles.
• 1:56
  Speaker 1: Misschien is de hoop vanuit Brussel in ieder geval... kunnen
• 2:00
  Speaker 1: de regeringsleiders... Want die deelstaten dus merts wel bij zinnen brengen...
• 2:05
  Speaker 1: wat Costa dus tot nu toe niet is gelukt. Waarom
• 2:08
  Speaker 1: is die hoop er nou? De minister-presidenten van de Duitse deelstaten...
• 2:12
  Speaker 1: willen de financiering behouden die vanuit Brussel... rechtstreeks naar hun
• 2:16
  Speaker 1: regio's vloeit. Met name cohesiegelden en landbouwsteun, dat gaat allemaal
• 2:22
  Speaker 1: via Brussel. En misschien zou dat standpunt de harde opstelling
• 2:26
  Speaker 1: van Mert... aan de Brusselse onderhandelingstafel een beetje kunnen temperen. Noord-Rijn-West-Valen,
• 2:32
  Speaker 1: onder leiding van Hendrik Wüst... die wordt genoemd als mogelijke
• 2:36
  Speaker 1: opvolger van Mert... roept in een verklaring op tot het
• 2:40
  Speaker 1: behoud van de sterke rol... van de regio's in het
• 2:42
  Speaker 1: cohesiebeleid en het gebruik van Europese fondsen. Dat is de
• 2:46
  Speaker 1: tegenovergestelde mening... Van die van Merts. Daarom is dus die
• 2:50
  Speaker 1: ontmoeting van Merts met de minister-presidenten... en de minister van
• 2:53
  Speaker 1: Financiën Lars Klingbeil belangrijk. Hij heeft hun steun namelijk hard nodig.
• 2:58
  Speaker 1: En die bijeenkomst zou aan Merts ook moeten laten zien...
• 3:01
  Speaker 1: hoeveel onderhandelingsruimte hij in Brussel heeft. En ook in politiek
• 3:06
  Speaker 1: opzicht is het natuurlijk een belangrijke bijeenkomst. We weten allemaal
• 3:09
  Speaker 1: hoezeer hij onder druk staat sinds de verliezen... in de
• 3:12
  Speaker 1: verkiezingen in Sachsen-Anhalt en Mecklenburg-Vorpommeren... En om de lijn van
• 3:16
  Speaker 1: deze week maar een beetje voor te zetten... Mert is
• 3:19
  Speaker 1: er nog, maar het blijft spannend. Moeten we dan een
• 3:24
  Speaker 1: hele gespannen bijeenkomst verwachten... en komen die vertegenwoordigers van de Boenenslender...
• 3:29
  Speaker 1: bewapend naar het overleg om Mertens flink te ondervragen. Een
• 3:34
  Speaker 1: EU-official zegt tegen Politico in ieder geval van niet. Ze
• 3:38
  Speaker 1: willen weliswaar dat cohesiegeld uit Brussel... en dat geld voor
• 3:41
  Speaker 1: de landbouw blijven krijgen. Maar ze zijn ook wel terughoudend
• 3:45
  Speaker 1: om de onderhandelingspositie... van de bondskanselier in die bredere begrotingsbesprekingen
• 3:51
  Speaker 1: te verzwakken. Interessant dus voor Brussel... Zal Mert zijn standpunt verharden...
• 3:57
  Speaker 1: omdat hij door die verkiezingstegenslagen... op zoek is naar een overwinning?
• 4:02
  Speaker 1: Of zal de druk van de deelstaten juist ruimte creëren...
• 4:06
  Speaker 1: voor een compromis aan de onderhandelingstafel? Dat gaan we zien. Ja,
• 4:13
  Speaker 1: dan weer een kort nieuwtje over de sancties. We hadden
• 4:15
  Speaker 1: het gisteren al over, in de eergister. De Baltische Staten
• 4:18
  Speaker 1: leggen namelijk zelf nationale sancties op... aan twee Russische oligarchen...
• 4:23
  Speaker 1: die dinsdag van de EU-sanctielijst zijn gehaald. Dat gaat zoals
• 4:27
  Speaker 1: we weten om Oesmanov en Friedman. En direct na dat
• 4:31
  Speaker 1: besluit om die twee oligarchen van de sanctielijst te halen...
• 4:34
  Speaker 1: kondigde Nederland aan nationale sancties tegen de twee Russen in
• 4:37
  Speaker 1: te stellen. En ook Estland en Litouw hebben dat nu gedaan.
• 4:41
  Speaker 1: Bij Litouw gaat het alleen nog om een inreisverbod voor
• 4:44
  Speaker 1: de twee Russen... maar ze wil ook hun tegoeden en
• 4:47
  Speaker 1: economische middelen in het land bevriezen... De Estse minister van
• 4:51
  Speaker 1: Buitenlandse Zaken zegt in een verklaring... dat Rusland geen enkele
• 4:54
  Speaker 1: bereidheid toont om een einde te maken aan de oorlog.
• 4:57
  Speaker 1: Dus is er geen rechtvaardiging om de sanctiedruk te verlichten.
• 5:04
  Speaker 1: En dan, Rusland zou de komende maanden een beperkte militaire aanval...
• 5:07
  Speaker 1: op naburige NAVO-landen kunnen uitvoeren. Dat schat de Deense inlichtingendienst in.
• 5:13
  Speaker 1: Die kans is klein, maar zou wel groeien. Rusland zou
• 5:16
  Speaker 1: bijvoorbeeld lange afstandswapens kunnen inzetten... om de infrastructuur te raken
• 5:20
  Speaker 1: die cruciaal is... voor de Europese steun aan Oekraïne, zegt
• 5:23
  Speaker 1: de Deense dienst FE. En dat zou dan bijvoorbeeld met
• 5:27
  Speaker 1: een smoes gaan... dat ze door Oekraïnse jammers uit koers
• 5:30
  Speaker 1: waren geraakt. Ook een false flag operation met Oekraïnse drones...
• 5:36
  Speaker 1: om Kiev dus de schuld te kunnen geven, is volgens
• 5:38
  Speaker 1: die dienst denkbaar. Een groene mannetjes-scenario zien ze als wat
• 5:43
  Speaker 1: minder waarschijnlijk. En voor een grootscheepse invasie... ziet de Deense
• 5:47
  Speaker 1: dienst al helemaal geen aanwijzingen. Ze verwachten wel meer sabotage
• 5:51
  Speaker 1: en andere hybride aanvallen. Dit alles zagen we in de
• 5:54
  Speaker 1: praktijk gisteren in Polen. Een Russische militaire helikopter heeft namelijk
• 5:59
  Speaker 1: een kleine minuut... het luchtruim van Polen, een NAVO-land, geschonden.
• 6:03
  Speaker 1: En dat bericht volgt kort op een nieuwe waarschuwing... van
• 6:06
  Speaker 1: de Poolse premier Tusk dat Rusland uit is op escalatie.
• 6:11
  Speaker 1: Tusk sprak vorige week in het parlement van een reëel risico...
• 6:14
  Speaker 1: dat Rusland drones of andere projectielen... op de oostflank van
• 6:18
  Speaker 1: het Europese NAVO-gebied gaat afvuren. Nou, ook andere Europese inlichtingen
• 6:23
  Speaker 1: diensten waarschuwingen, nu dus de Deense, maar ook het hoofd
• 6:26
  Speaker 1: van de Tsjechische dienst zegt dat het bij die aanvallen
• 6:29
  Speaker 1: zou kunnen gaan om een toename van droneactiviteiten, een kleine
• 6:32
  Speaker 1: inval van een aan Rusland grenzend gebied of andere hybride acties,
• 6:37
  Speaker 1: precies waar de Denen dus vandaag voor hebben gewaarschuwd. Tot slot, Zwitserland,
• 6:44
  Speaker 1: dat is toch Zwitserland? Het neutrale land bij uitstek. Dit
• 6:49
  Speaker 1: weekend stemt Zwitserland over een voorstel... om die neutraliteit duidelijker
• 6:54
  Speaker 1: in de grondwet vast te leggen. En dat levert discussie op.
• 6:58
  Speaker 1: wat neutraliteit nou precies betekent. Bovendien zijn mensen bang dat
• 7:02
  Speaker 1: als de meerderheid van de Zwitsers... tegen het voorstel stemt,
• 7:06
  Speaker 1: dat dit dan kan worden opgevat... als een nee tegen
• 7:09
  Speaker 1: de neutraliteit. Een heel belangrijk principe natuurlijk altijd geweest voor
• 7:12
  Speaker 1: het land. Wat staat er nou in het voorstel waarover
• 7:16
  Speaker 1: wordt gestemd? Zwitserland zou nauwere banden met de NAVO moeten beperken.
• 7:20
  Speaker 1: Het land zou militaire allianties moeten verbieden... behalve bij een
• 7:24
  Speaker 1: aanval op Zwitserland... en het opleggen van sancties beperken tot
• 7:28
  Speaker 1: gevallen waarin de VN daartoe oproept. Aanleiding voor dit initiatief
• 7:33
  Speaker 1: is onder andere de Zwitserse deelname aan EU-sancties tegen Rusland.
• 7:37
  Speaker 1: Voorstanders van dit voorstel vinden dat Zwitserland daarmee zijn traditionele
• 7:41
  Speaker 1: neutraliteit heeft uitgehold... Nou, lang niet iedereen is het eens
• 7:45
  Speaker 1: met het voorstel. De Zwitserse buitenlandminister die verdedigt een meer
• 7:49
  Speaker 1: flexibele interpretatie van wat neutraliteit nou betekent. Hij zegt ja,
• 7:54
  Speaker 1: neutraliteit betekent niet dat Zwitserland onverschillig moet blijven tegenover schendingen
• 7:58
  Speaker 1: van het internationaal recht. En de meeste grote partijen zijn
• 8:01
  Speaker 1: tegen het initiatief. Dat is wel belangrijk om te melden.
• 8:04
  Speaker 1: De enige uitzondering is de populistische rechtse Zwitserse volkspartij die
• 8:09
  Speaker 1: vanaf het begin nou bij het initiatief betrokken is geweest.
• 8:13
  Speaker 1: Volgens een recente peiling is 60% van de ondervraagde kiezers
• 8:17
  Speaker 1: van plan tegen het voorstel te stemmen. Dit was Make
• 8:21
  Speaker 1: Europe Great Again, de aflevering van 24 september 2026. Wil
• 8:26
  Speaker 1: je nou meer weten over het gesprek tussen Xi en Trump...
• 8:29
  Speaker 1: en natuurlijk hoe Europa hier nou naar moet kijken... luister
• 8:33
  Speaker 1: dan morgen naar onze extra lange Mega Vrijdag-uitzending. Dan spreken
• 8:38
  Speaker 1: we met Luc de Klerk en onze eindredacteur John Boy Vossen...
• 8:42
  Speaker 1: die ook China-kenner is, over de bijeenkomst van de twee mannen.
• 8:46
  Speaker 1: Heel graag tot dan. En maandag zijn we natuurlijk weer
• 8:48
  Speaker 1: met een reguliere update... van Make Europe Great Again.