Latest / 8. Gün 25. Saat / Toplama kamplarından sağ çıkan insanların o gizli yaşam şifresi - Logoterapi

Transcript

Toplama kamplarından sağ çıkan insanların o gizli yaşam şifresi - Logoterapi · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci gün 25 saatten hepinize selamlar.
0:13
Ben Fırat umarım iyisinizdir. Yani en azından iyi olmaya
0:17
çalışıyorsunuzdur diyelim malum hayat bazen insanın böyle
0:20
üzerine üzerine gelebiliyor. Bugün aslında tam da bunu
0:23
konuşacağız. Yani işlerin sarpa sardığı
0:26
ağabey daha ne kadar kötü olabilir ki dediğimiz o anlarda
0:29
bizi ayakta tutan o gizli gücü yani anlamı masaya yatırıyoruz.
0:34
Hani bazen pazartesi sabahı alarm çaldığında tavanla bakışıp
0:38
benim bu hayattaki amacım. Sadece fatura ödemek mi diye
0:41
sorguluyoruz ya işte tam o boşluktan bahsedeceğiz.
0:44
Konuğumuz daha doğrusu rehberimiz doktor Victor frankle
0:49
film gibi bir hayat gerçekten hani benim diyen senarist
0:52
yazmakta zorlanır. Bu hayatı ikinci dünya savaşının
0:56
en karanlık dehlizlerinden nazi toplama kamplarından sağ çıkmış
1:00
bir psikiyatristten bahsediyoruz.
1:02
Yani öyle klimalı odasında koltuğa yayılıp hayat çok güzel
1:06
ve abi diyen kişisel gelişimcilerden değil, açlığı,
1:09
soğuğu ve. Iliklerine kadar yaşamış
1:12
birinden öğreneceğiz. Hayata tutunmayı tabii sadece
1:16
hüzün yok. Bu işin içinde logo terapi
1:18
dediğimiz o meşhur felsefenin bizim bugünkü kredi kartı
1:22
borçlarımıza bitmek bilmeyen plazma dertlerimize veya o
1:25
meşhur pazar akşamı daralmasına nasıl ilaç olacağını da
1:29
konuşacağız. Hani derler ya derdi, dünya
1:32
olanın dünya kadar derdi olur diye.
1:34
Biz bugün o dertlerin ötesindeki o büyük resmi görmeye
1:37
çalışacağız. Şöyle arkanıza bir yaslanın
1:40
kahvenizden bir yudum alın. Biraz ruhumuzu antrenmana
1:43
sokacağız, biraz sarsılacağız ama bölüm bittiğinde cebinizde
1:47
hayatın tüm karmaşasına karşı sağlam bir kalkanla
1:50
ayrılacaksınız. Söz veriyorum.
1:52
Hazırsanız yani ben hazırım da Fırat hayat hazır mı
1:56
demiyorsanız başlayalım. Şimdi abi öncelikle bir empati
2:16
deneyin yapılmam öyle bugün keyfim yok falan tadında bir şey
2:18
değil. Gerçekten dip noktasından
2:20
bahsediyorum. Düşünün bir sabah uyanıyorsunuz
2:23
ve o çok sevdiğiniz her gün şarjını %1 bile eksilmesin diye
2:27
üzerine titrediğiniz telefonunuz yok.
2:29
Cüzdanınız yok. Evinizin anahtarı bile yok.
2:32
Hani biz bugün internet 2 dakika kopsun veya ınstagram'a erişim
2:35
engeli gelsin. Sanki dünyamız başımıza yıkılmış
2:38
gibi tribe giriyoruz ya işte frenkle'ın yaşadığı bunun milyar
2:42
katı bir seviyede ada. Almışlar o dönem dünyanın en
2:46
prestijli psikiyatristlerinden biriyken pat diye bir yük
2:50
vagonuna bindirip a 3 yüze yollamışlar.
2:52
Oraya vardığında ne oluyor biliyor musunuz?
2:54
Önce ismini alıyorlar elinden sen diyorlar.
2:57
Artık doktor frenkle değilsin. Sadece koluna kazınan soğuk bir
3:00
numara sonra elbiselerini alıyorlar saçlarını kazıyorlar.
3:04
Hani o çok güvendiğin imajın karizman, diplomaların falan
3:07
hepsi çöpe abi yani adamı bildiğin sıfırlıyorlar.
3:10
Bilgisayara format atarsın ya öyle ama format sonrası hiçbir
3:14
şey kalmamış. Yanındaki arkadaşı gaz odasına
3:16
gidiyor, ailesinden haber alamıyor.
3:18
Hatta üzerinde yattığı o tahta parçasından başka bir şey
3:22
kalmamış işte tam o noktada frenkle şunu soruyor, kendi
3:25
kendine peki diyor, her şeyimizi aldınız, geriye ne kaldı?
3:29
Burası çok kritik. Hani maçın böyle erkek
3:32
dinleyicilerim çok daha iyi bilir.
3:34
Böyle 90 dakikasına 30 geridesindir de bir mucize
3:38
beklersin ya gözlerin dolu dolu bakarsın lan hadi ve falan diye
3:41
böyle işte o mucize aslında insanın kendi zihninde.
3:45
Frankle diyor ki, insanın sahip olduğu son özgürlük içinde
3:50
bulunduğu koşullar ne kadar berbat olursa olsun o koşullara
3:54
karşı takınacağı tavrı seçebilme özgürlüğüdür.
3:58
Yani dayıcığım mevzu şu, dışarıda kıyamet kopabilir.
4:01
Seni bir kafese kapatabilirler, aç bırakabilirler ama senin o
4:06
kafesin içinde ne düşüneceğini, o acıya nasıl bakacağına kimse
4:11
karışamaz. Şaka gibi değil mi?
4:13
Yani çok basit bir düzlemde açıklıyor bunu naz.
4:16
Gelip senin kemiklerini kırabilir ama senin o acıyı bir
4:19
gün kurtulduğumda bunu insanlığa nasıl anlatacağım diye bir onur
4:23
meselesine dönüştürmene engel olamaz.
4:26
Hani bizim anadolu'da bir söz vardır ya gönül ferman dinlemez
4:29
diye frengle bunu bilimsel bir destana dönüştürmüş resmen o
4:33
toplama kampının buz gibi havasında bir deri bir kemik
4:36
kalmışken bile bir parça ekmeğini kendinden daha kötü
4:40
durumdaki arkadaşlarıyla paylaşan adamlar görmüş.
4:42
Frankle şimdi düşünsene adamın hiçbir şey yok ama hala insan.
4:47
Kalma tercihini yapabiliyor işte o an o gardiyanların elindeki
4:51
tüfekler aslında birer oyuncağa dönüşüyor.
4:53
Çünkü o adamın ruhundaki o son kaleyi o anlam kalesini sen
4:57
fethedemiyorsun. Yani bugün biz metrobüste birisi
5:00
ayağımıza bastığında diyelim ya da müdürümüz bize ters bir mail
5:04
attığında dünyanın sonu geldi diye ağlıyoruz ya.
5:07
Aslında frankle bize diyor ki, dubi'daki şampiyon senin
5:10
içindeki o odaya kimsenin girmesine izin verme.
5:14
O oda senin en Muharrem en özgür yerin orada patron sensin orada
5:19
o acıyı bir madalya'ya dönüştürmek de senin elinde
5:21
kurban rolüne yatıp bitmekte, işte her şeyi kaybetmiş bir
5:25
insanın elinden alınamayacak. O tek şey kendi iç dünyasındaki
5:29
o hür iradedir. Yani anlayacağınız hayat bazen
5:32
bize öyle bir köşeye sıkıştırır ki tek silahımız o an ver.
5:38
Pes etmiyorum kararı olabiliyor isterseniz o zihnimizdeki
5:42
konforlu alanı biraz daha esnetelim. 1.942 yılının o ruhu
5:47
donduran soğuğuna bitiren vagonun içine gidelim.
5:50
Sizden ricam sadece bir potkes dinleyicisi olarak değil, o
5:54
vagonun içindeki 80 kişiden biri olduğunuzu hayal etmeniz.
5:58
Üzerinize şık bir palto veya elinizde yıllarca üzerinde
6:02
çalıştınız. O kıymetli el yazmanız olduğunu
6:05
düşünün. Doktor frankle için bu el
6:07
yazması onun tüm entelektüel varlığı ama o kapı üzerinize
6:11
kapandığında unvanlarınızın sosyal statünüzün veya o güne
6:15
kadar biriktirdiğiniz tüm o havalı CV bilgilerinin hiçbir
6:19
hükmü kalmıyor. Trenle ilerledikçe vagon'un
6:22
içindeki o ağır hava. Sadece oksijensizlikten değil.
6:26
Belirsizliğin verdiği o korkunç ağırlıktan dolayı solunmaz hale
6:30
geliyor. Frankle bir psikiyatrist gözüyle
6:33
o anı anlatırken af illüzyonu dediği bir kavramdan bahseder.
6:37
Hani biz de hayatımıza çok büyük bir felaketle karşılaştığımızda
6:41
son ana kadar ya yok canım bu kadar da olmaz.
6:45
Mutlaka bir çıkış yolu vardır. Ne bileyim birileri şaka yapıyor
6:48
olmalı diye kendimizi kandırırız ya işte o 80 kişide a ç vizin 10
6:53
meşhur kapısına arbede makt frie yazısının altına gel.
6:57
Ne kadar başlarına geleceklere inanmak istemediler.
7:00
Tren durduğunda ve o kapılar o dehşet verici gıcırtıyla
7:04
açıldığında karşılaştıkları manzara bir Hollywood filmi
7:08
değil, insanlık tarihinin en karanlık gerçeğiydi.
7:11
O anki karmaşayı bir gözünüzün önüne getirmeye çalışın.
7:15
Bir anda bağırışmalar, köpek avlamaları ve o meşhur sol mu
7:19
sağa mı seçimi siz o sırada sadece bir parmak işaretiyle
7:23
hayatta kalıp kalmayacağınızın belirlendiği bir kumar
7:26
masasındasınız bir. Ses subayı elindeki o soğuk
7:29
kırbaçla sadece işaret parmağını oynatıyor.
7:33
Sola gidenler direkt gaz odalarına yani o an sona sağa
7:37
gidenler ise yaşayan ölüler kervanına katılıyor.
7:41
Frankle o parmağın kendisini sağa yönlendirmesiyle hayata
7:45
tutunuyor ama bu aslında gerçek sınavın sadece başlangıcı içeri
7:49
girdiğinizde ilk yapılan şey ne biliyor musunuz?
7:52
Sizi tamamen çıplak bırakıyorlar.
7:54
Vücudunuzdaki her bir tüyü kazıyorlar.
7:57
Frankle bu anı çıplak varoluş olarak tanımlıyor.
8:00
Yani yanınızda getirdiğiniz o kıymetli aile fotoğrafları o el
8:04
yazması kitaplar, hatıralar hepsi bir kenara fırlatılıyor.
8:08
Hatta size bir numara veriliyor ve o andan itibaren isminiz bile
8:12
az önce de dediğim gibi tedavülden kalkıyor.
8:15
Siz artık bir birey değil, bir istatistikten ibaretsiniz.
8:19
Yani aslında yapmaya çalıştıkları şey sizin
8:21
kimliğinizi kazmak bunu aslında. Günümüzde ordularda görürüz.
8:26
Askerlikte askerde aslında neden saçınızı tıraşlamanız,
8:30
sakalınızı kesmenizi istenir elbette tabii ki nizam bir düzen
8:34
söz konusu. Evet ama oraya gittiğinizde
8:37
hepiniz aynısınızdır. Hepiniz çırılçıplaksınızdır.
8:41
Yani çıplaklıktan kastettiğim hepiniz kimliğinizi bir kenara
8:44
bırakmışsınızdır. Orada artık üst olma ya da hasta
8:48
olmayı belirleyen şey rütmelerdir ve siz sizle aynı
8:51
rütbeden olan herkesle aynı seviyedesinizdir aslında bir.
8:55
Bunu da gösterir. Bu durum orada yapılan tabii ki
8:57
daha böyle insanlık onuruna aykırı bir şey.
9:00
Adamların emeli bambaşka tabii ki askerlik örneği burada
9:04
kimliği kazımak, kimliği bir kenara bırakmak anlamında
9:08
örneklediğim bir şeydi. Düşünün.
9:10
Yani bir gün önce bir yanının en seçkin salonlarında psikiyatri
9:13
dersleri veren bir adam, bir gün sonra sadece bir numara olarak
9:17
buz gibi suyun altında dezenfekte ediliyor.
9:20
Bu noktada insan psikolojisi garip bir savunma mekanizması
9:23
geliştiriyor. Aslında frankle buna şok evresi
9:26
diyor ilk günler herkes ağlıyor isyan ediyor.
9:30
Yani allahım niye ben diye soruyorlar ama bir süre sonra o
9:33
sarsıcı apati dönemi başlıyor. Yani duygusuzlaşma yanınızda
9:38
birisi can çekişirken siz sadece tabağınızdaki o bir parça sulu
9:42
çorbayı düşünmeye başlıyorsunuz. Bu aslında bir hayatta kalma
9:46
mekanizmasıdır. Ruh daha fazla acıyı
9:48
kaldıramayacağı için kepenkleri indiriyor.
9:51
Abi çok doğal. Peki bu kadar ağır bir travmadan
9:54
içinde bir bilim insanı nasıl hala gözlem yapabilir işte?
9:57
Frenkle'ın büyüklüğü burada devreye giriyor.
10:00
Bu adam o korkunç barakalarda yatarken bile kimlerin pes
10:03
ettiğini, kimlerin ise sonuna kadar direndiğini analiz ediyor.
10:07
Mesela munzılman dedikleri bir grup vardı.
10:10
Kampta bunlar artık gözlerindeki o ışığı tamamen kaybetmiş hiçbir
10:14
şey. Vermeyen sadece ölümü bekleyen
10:17
insanlar frankle fark etti ki bu insanlar fiziksel olarak en
10:21
zayıf olanlar değil aslında zihninde yarını bitirmiş
10:25
olanlar. Yani bir insanın umudu
10:27
bittiğinde vücudu da aslında intihar etmeye başlıyor.
10:31
Hani biz bugün abi çok yorgunum yani tükendim diyoruz ya
10:34
franchıl o şartlarda bile bir sonraki günün anlamını inşa
10:38
etmeye çalışıyordu. Bir gün kampın o berbat çalışma
10:41
alanında ayakları şişmiş ve acı içindeyken kendi kendine bir
10:45
oyun oynuyor. Kendisini gelecekte savaş bitmiş
10:48
ve lüks bir üniversite kürsüsünde karşısında yüzlerce
10:51
öğrenciye toplama kampı psikolojisi dersi verirken ayar
10:55
ediyor. Bakar mısınız vizyona yani adam
10:57
o anki cehennemi gelecekte anlatacağı bir ders materyali
11:01
olarak kolluyor. Zihnine belki bu şekilde
11:03
ferahlatıyor içini bu acıyı bir nesneye dönüştürüp ondan
11:07
kopabilme sanatı bizim hayatımızdaki küçük krizlerde
11:10
bile hemen yelkenleri indirmemize oldukça güzel bir
11:14
cevap. Sizlere sormak istiyorum, bugün
11:17
sahip olduğunuz unvanlar giydiğiniz markalı kıyafetler
11:21
veya cebinizdeki o son model cihazlar olmasaydı geriye sizden
11:26
ne kalırdı? Ağaç vitrin o tozlu ve is kokan
11:29
meydanında o çizgiler elbiseler içinde sadece siz olarak
11:33
kalsaydınız. Sizi ayakta tutacak olan şeyin
11:36
ne olurdu, frankle Victor frankle o tanıklığında bize şunu
11:40
fısıllıyor, dış dünyada her şeyinizi yanıp kül olsa da iç
11:43
dünyanızda kurdunuz. O krallık sizin tek
11:47
sığınağınızdır. O kütüphaneyi kimse yakamaz.
11:50
O sevgi hatırasını kimse kurşuna dizemez diyor.
11:54
Franklin kamptaki her anı aslında bize bir insanlık dersi
11:57
sunuyor. Mesela 10 meşhur ayakkabı
11:59
hikayesi vardır, bir parça deri veya bir parça tel için
12:02
insanların birbirini nasıl göz? Ne diye ama aynı zamanda bir
12:06
başkasına moral vermek için kendi bir parça ekmeğinden
12:11
vazgeçenlerin oddestansı duruşu işte bu tanıklık sadece bir
12:15
savaş anısı değil, insanın en dipteyken bile nasıl
12:18
yükselebileceğinin laboratuvar raporudur.
12:21
O raporun her satırında bizim bugün yapamam edemem dediğimiz
12:26
her şey bir itiraz gizli frankle bize diyor ki evet abi burası
12:30
cehennemin dünyadaki şubesi olabilir ama bu cehennemin
12:33
içinde bile bir parça gökyüz. Bulmak senin ruhsal yeteneğine
12:37
bağlıdır. Şimdi düşünün sizin auçwitsiniz
12:41
neresi sizi hangi duygusal hapishaneler kısıtlıyor?
12:44
Fren kıl o kamptan sağa çıktıysa emin olun sizin de o ruhsal
12:48
barakalardan çıkacak gücünüz var.
12:50
Sadece bakış açımızı bir psikiyatrist titizliğiyle
12:54
yeniden ayarlamamız gerekiyor. Tabii frenkle'ın felsefesi bu
12:58
kadar basit değil. Kemik bir kısmı var.
13:00
Yani o kaçmak istediğimiz ama her köşe başında bizi bekleyen
13:04
bir trajik üçlü meselesi var. 10'a çıkart giriş yapalım
13:07
değerli dinleyenlerim frankle diyor ki insan olmanın
13:10
kaçınılmaz bir bedeli vardır abi ve bu bedel 3 ana sütun üzerine
13:14
kurulu. Bunlar acı suçluluk ve ölümdür.
13:18
Dinleyince kulağa biraz karamsar, hatta insanın işini
13:21
daraltan bir tablo gibi geliyor. Farkındayım.
13:24
Hani modern dünya bize sürekli mutlu olacaksın.
13:27
Her şey harika gitmeli, pozitif kalmazsan kaybedersin diye bir
13:30
masal anlatıyor ya işte frenkle tam burada masaya yumruğunu
13:34
vuruyor. Ve diyor ki, hayır, hayatın
13:37
trajik gerçekleri vardır ve asıl mesele bunlardan kaçmak değil.
13:41
Bunlara rağmen nasıl bir tavır alacağındır?
13:44
Yani bu 3 dev dalganın sizi yutmasına izin vereceksiniz.
13:48
Yoksa o dalgaların üzerinde sörf yapmayı mı öğreneceksiniz?
13:51
Dilerseniz ilk sütunla yani acı ile başlayalım.
13:55
Biz bugün en ufak bir fiziksel veya ruhsal sizı da hemen bir
13:59
ağrı kesiciye ya da bizi uyuşturacak bir sosyal medya
14:02
kaydırmasına sığınıyoruz. Oysa frankle.
14:05
Gitsin o dondurucu barakalarında şunu görüyor, acı eğer bir
14:09
anlamla birleşirse bir başarıya dönüşebilir.
14:12
Bunu şöyle düşünmek lazım, bir heykeltıraşın elindeki mermeri
14:16
yontarken mermere verdiği o şiddetli darbeler aslında biz
14:20
sanat eserinin doğum sancılarıdır.
14:22
Eğer mermer canım yanıyor deyip kaç saydı ortaya muazzam bir
14:26
heykel çıkmazdı. Frankla göre kaçınılmaz olan
14:29
hacıya karşı dik durmak insanın bu dünyadaki en büyük
14:32
kahramanlığıdır. Mesela tıpta belki
14:35
duymuşsunuzdur. Bu patients yani acı çeken insan
14:38
kavramı vardır. Frankle bu kavramı övüyle bir
14:41
yere taşıyor ki derdi olanın dermanını dışarıda değil o
14:45
derdi. Nasıl taşıdığında bulacağını
14:48
anlatır. Bugün bizim hayatın silsilesi
14:50
dediğimiz o olaylar aslında ruhumuzun kaslarını geliştiren
14:54
ağırlık antrenmanlarıdır. Yani tabii ki mazoşist olalım
14:58
demiyor adam ama kaçınılmaz bir hastalık veya kayıp kapınızı
15:01
çaldığında niye ben yerine boğacıyla ne yapabilirim, bu
15:05
durumu nasıl onurlu? Finale dönüştürebilirim diye
15:08
sormanın sizi bir üst versiyonunuza taşıyacağını
15:11
söylüyor. Yani dikkat ettiyseniz ben bazı
15:14
podcastlerimde sık sık altını çiziyorum.
15:16
Vücudum böyle küçük küçük acılara maruz bırakılması ve
15:19
bilinçli bir şekilde maruz bırakılması aslında vücudun
15:22
direncini arttırıyor. Bu böyledir.
15:24
Yani vücut geliştirmeciler de böyle o kaslar yırtılacak o
15:28
kaslar yerine gelecek ki gelişsin ya da atıyorum.
15:31
Siz soğuk duşa gireceksiniz ki vücut.
15:33
Soğuğa ve acıya karşı dirençli hale gelsin ya da akupunktur
15:37
sizin vücudunuzun belli başlı sinir uçlarına o iğneleri
15:40
batıracaklar ki diğer ağrılara böyle daha alışık olabilin.
15:45
Gelelim ikinci meseleye. Yani o omuzlarımıza çöken ağır
15:48
yük. Suçluğa değerli dinleyenlerin.
15:51
Hangimiz geçmişe dönüp keşke o lafı söylemeseydim ya da o gün
15:56
keşke o kararı vermeseydim deyip uykularımızı kaçırmadık.
15:59
Frankle burada çok niş ve bir o kadar da rahatlatıcı bir şey
16:03
söylüyor. Suçluluğu kendimizi
16:05
cezalandırmak için değil, değişmek için bir fırsat olarak
16:09
görmemizi öneriyor. Yani eğer yaptığınız bir şeyden
16:12
dolayı vicdan azabı çekiyorsanız tebrikler.
16:14
Hâlâ bir vicdanınız var demektir.
16:16
Frangla göre suçluluk hissi insanın kendi potansiyeline olan
16:21
borcu, tarih boyunca büyük liderlerin, sanatçıların
16:24
hayatlarına bakın çoğu büyük bir hata yapıp o hatanın utancıyla
16:28
dünyayı değiştirecek işlere imza atmıştır.
16:31
Hani bizim tövbe kapısı her zaman açıktır anlayışımız var ya
16:34
frenkle bunu seküler bir psikoloji diliyle anlatıyor.
16:38
Aslında dün kötü biriydin, hata yaptın ama bugün o hatanın
16:42
üzerine basarak daha iyi bir insan ol.
16:45
Alsın hâlâ elinde diyor. Yani suçluluk sizi geçmişe
16:49
zincirleyen bir pranga değil, geleceğe doğru iten bir yakıt
16:52
olmalı. Bir anlamda eğer bir hata
16:54
yaptıysanız ve bu sizi üzüyorsa o üzüntüyü bir başkasına iyilik
16:58
yaparak telafi etmeye ne dersiniz?
17:01
Diyor. Adam aslında logo terapi de tam
17:03
olarak bu dönüştürme gücünden bahseden bir şey ve son olarak o
17:07
büyük tabu ölüm insanoğlu tarih boyunca ölümsüzlük iksirinin
17:11
peşinden koşmuş piramitler dikmiş, adını dağlara taşa
17:15
kazmış ki. Tulmasın ama frenkle çok sarsıcı
17:19
bir şey söylüyor. Hayatın anlamlı olmasının sebebi
17:22
aslında ölümün varlığıdır. Düşünün yani eğer sonsuza kadar
17:26
yaşayacak olsaydınız hiçbir şeyi bugün yapmazdınız ya aman canım
17:30
nasılsa vaktim çok bu kitabı 10.000 yıl sonunu okurum o
17:34
arkadaşımı 1.000 sene sonra ararım derdiniz zamanın sınırlı
17:37
olması her saniyeyi bir karar ağını haline getiriyor.
17:41
Franchıl hayatı bir kum saatine benzetiyor yukarıdan aşağı akan
17:45
her kum tanesi aslında sizin bir.
17:47
Olasılığı gerçeğe dönüştürmeniz bir kez akan okum tanesini geri
17:51
döndüremezsiniz. Ama o taneyi anlamlı bir an
17:54
olarak tarihin arşivine kaydedebilirsiniz.
17:57
Bu yüzden ölüm hayatın bir sonu değil aslında hayatın her anını
18:01
sorumluluk sahibi kılan bir bekçi.
18:03
Hani biz de ölüm hak miras helal derler ya frankla göre asıl
18:07
miras o ölüm anına kadar geçen sürede neyi, nasıl yaşadığın?
18:12
Değerli dinleyenler bu trajik üçlü acı suçluluk ölüm aslında
18:17
bizim hayatımızın sınır çizgileri bu çizgiler olmasaydı
18:21
sahanın neresinde olduğumuzu bilemezdik.
18:23
Frankıl bize bu 3 canavardan kaçmamayı onlarla yüzleşip evet.
18:28
Bağcı çekiyorum ama hâlâ buradayım.
18:30
Evet, hata yaptım ama daha iyisini yapıcam ve evet bir gün
18:34
öleceğim ama o gün gelene kadar bu hayatı hakkıyla yaşayacağım
18:38
demeyi öğretiyor. Şimdi kendinize bir soru sorunu
18:41
abi sizi en çok hangisi korkutuyor?
18:43
Belki de o korkunun içinde henüz keşfetmediğiniz en büyük
18:47
anlamını saklı olabilir. Tabi işin özüne gelelim.
18:51
Logo terapiye, logo terapi kelime anlamı olarak logos yani
18:54
anlam yoluyla terapi demek olan bir disiplin.
18:57
Aslında psikoloji dünyasında üçüncü viyan okulu olarak
19:00
biliniyor. Şimdi aranızda psikoloji
19:02
meraklıları varsa bilirler. Freud abimiz ki onunla alakalı
19:06
10 koca bölümüm var. Muazzam bir seri dinlemenizi
19:09
tavsiye ederim. Her şeyi haz ilkesine
19:12
bağlamıştı. Yani her şeyin altında
19:14
bastırılmış dürtüler. Cinsellik falan vardı.
19:17
Onun ardından adler geldi, o da mevzuyu güç iskencine yani bir
19:21
nevi aşağılık kompleksini yenme ve üstünlük kurma çabasına
19:25
dayandırdı ama fren kıl o toplama kamplarının tozunu
19:29
yutmuş bir bilgi olarak dedi ki, hayır, kardeşim insanı nasıl
19:33
derdi ne hazır ne de güçtür. Insanın asıl açlığı anlamadır
19:38
işte logo terapi tam olarak bu anlam istence üzerine kurulu.
19:43
Şimdi sizlere sormak istiyorum, karnınız tok sırtınız pek
19:47
olabilir. Cebinizde en son model
19:49
telefonunuz altınızda gıcır gıcır bir arabanız olabilir ama
19:53
akşam başınızı yazsa koyduğunuzda o içinizdeki o
19:56
kocaman delik. O ben neden yaşıyorum sorusu
19:59
neden kapanmıyor? Frankle buna varoluşsal boşluk
20:03
diyor. Modern dünya bizi bir pazar.
20:06
Nevruzuna hapsetti hani bütün hafta koşturursunuz da pazar
20:09
günü işler durduğunda o anlamsızlık canavarı gelip
20:13
boğazınıza yapışır ya işte tam o boşluktan bahsediyorum.
20:16
Logo terapi size hayatın anlamı nedir diye genel bir soru
20:20
sormuyor. Abi aksine hayatın her gün her
20:23
saat size bir soru sorduğunu ve sizin de bu soruyu ancak
20:27
sorumluluk alarak cevap verebileceğinizi söyler.
20:30
Yani soru aslında şu değil, ben hayattan ne bekliyorum?
20:33
Soru bu değil. Soru şu, hayat benden ne
20:36
bekliyor? Düşünsenize bir film
20:38
izliyorsunuz ve filmin ortasında bir sahneye takılıp bu sahnenin
20:41
anlamı ne diyorsunuz? Yönetmen size şunu söyler, filmi
20:44
sonuna kadar izle abi o zaman her parçanın neden orada
20:48
olduğunu anlayacaksın. Hayatta tam böyle bir şey.
20:50
Her bir günümüz, her bir acımız her bir kahkahamız o büyük
20:55
filmin bir karesi logo terapi bize bu kareleri birleştirip o
20:58
büyük resmi yani logosu gör. Ötesini kazandırıyor.
21:02
Tabii logo terapinin en sarsıcı yanlarından biri insanı sadece
21:06
biyolojik bir makine veya sosyal bir ürün olarak görmemesi.
21:10
Frankle insanın bir de notecik yani ruhsal boyutu olduğunu
21:14
savunur. Bu boyut asla hastalanmaz, asla
21:16
sakatlanmaz sadece ve sadece engellenebilir.
21:20
Mesela bugün bir depresyonun veya anksiyetenin içinde
21:23
olabilirsiniz. Ama o ruhsal boyutunuz orada bir
21:26
yerde tertemiz ve sapa sağlam duruyor.
21:29
Logo terapi sizin o sağlıklı parçanızı bulup onu ayağa
21:33
kaldırmayı hedefler. Franklın meşhur bir sözü var der
21:36
ki insan sadece var olan bir şey değil.
21:39
Her an ne olacağına karar veren bir varlık.
21:42
Yani siz kaderinizin kurbanı değilsiniz.
21:45
Siz kararlarınızın mimarısınız. Bugün ekonomik kriz olabilir,
21:49
ilişkileriniz sarpa sarmış olabilir veya bir sağlık
21:53
sorunuyla boğuşuyor olabilirsiniz.
21:55
Logo terapi size neden boğuldu diye sormuyor.
21:57
Buna rağmen kim olmayı seçiyorsun?
21:59
Diye soruyor. Dönün firde kahlo potkesini
22:02
izleyin. Bu soru gerçekten buna rağmen
22:05
kim olmayı seçiyorsunuz? Sorusu firdecaloğlu'nun
22:08
cevapladığı bir soruydu. Hani biz de çok güzel bir tabir
22:11
var. Gönül yorgunluğu deriz ya işte o
22:13
gönül yorgunluğunun ilacı dışarıdan gelen bir motivasyon
22:16
konuşması değil, içeriden fışkıran o bir nedeni var,
22:20
inancı frankle amerika'da verdiği bir konferansta çok niş
22:23
bir öneride bulunuyor. Belki duymuşsunuzdur.
22:26
Demişti ki, eğer New York limanında bir özgürlük heykeli
22:29
varsa, Los Angeles kıyılarına da bir sorumluluk heykel
22:32
dikmelisiniz. Çünkü sorumluluk olmadan
22:34
özgürlük sadece bir kaosa ve anlamsızlığa yol açar.
22:38
Logo terapi size o sorumluluk heykelinin zihninizde dikmenizi
22:42
söyler. Kime karşı sorumlusunuz?
22:44
Bir hayali mi? Sevdiğiniz bir insana mı yoksa
22:47
sadece vicdanınıza mı neden yaşamalıyım sorusunun cevabı
22:51
sizin o sorumluluğu kime veya neye karşı?
22:55
Eksiğinizde gizlidir. Peki Fırat biz bu anlamı nasıl
22:59
bulacağız? Bir yol göster abi ben ne
23:01
bileyim ben de bilmiyorum açıkçası ama araştırdığıma göre
23:05
şöyle diyor, frankle anlamında 3 kaynağı var.
23:08
Birincisi, bir eser yaratmak veya bir iş yapmak.
23:12
Yani üretmek bu bir kitap yazmak da olabilir.
23:15
Basitinden masanı düzenlemekte birine bir şey öğretmekte,
23:19
ikincisi bir şeyi deneyimlemek veya birini sevmek, bir doğa
23:23
manzarasının karşısında büyülenmek veya bir insanın
23:26
ruhundaki o eşsiz dünyayı keşfetmek.
23:29
Sevgi frankla göre bir insanın bir başkasının özündeki gizli
23:33
potansiyeli görme yetisi ve üçüncüsü biraz önce konuştuğumuz
23:37
o acıya karşı tavır almak yani. Değiştiremeyeceğiniz bir kadere
23:40
karşı nasıl bir duruş sergilediniz?
23:42
Aslında en kilit noktası bu logo terapi işte bu 3 kapıdan birini
23:46
çalmanızı istiyor. Eğer çalışamıyorsan
23:48
üretemiyorsan sevebilirsin. Sevecek kimsen yoksa acını
23:52
onurlu bir şekilde taşıyabilirsin.
23:54
Bakar mısınız bu felsefenin kuşatıcılığına hiçbir açık kapı
23:58
bırakmıyor. Sizi hiçbir zaman çaresiz
24:00
hissettirmiyor. Bugün modern psikiyatrinin
24:03
unuttuğu o kadim bilgiyi yani insanın anlam arayan bir varlık
24:08
olduğu gerçeğini frenkle bize. En sert yoldan hatırlatıyor.
24:12
Sizler şu an bu yayını dinlerken bu bölümü dinlerken belki de
24:15
hayatınızın en anlamsız döneminden geçiyor
24:18
olabilirsiniz. Belki de her şey size çok boş
24:21
geliyor ama şunu unutuyorsunuz, logo terapi diyor ki hayatın
24:24
anlamı her an değişebilir ama asla yok olmaz.
24:27
Sizin göreviniz o anlamı icat etmek değil o zaten var onu
24:32
keşfetmek. Ham Fırat söylesene sen hayatın
24:35
anlamını bulmaktan bahsediyorsun aslında o kadar basit değil,
24:39
evet o anlam orada bir yer. Bir sonraki günün sabahında bir
24:42
dostun selamında veya bitirmeniz gereken bir işin sorumluluğunda
24:47
sizi bekliyor olabilir ama asıl zor olan kısım bizim onu
24:51
keşfetmeye, motivasyonumuzun olması.
24:53
Burada da tabi dış etkenler devreye giriyor.
24:55
Ne yazık ki bu kısım bana göre kısmıydı.
24:58
Şimdi düşünün bugün sizi yataktan kaldıracak o küçük ama
25:01
dev neden ne olabilir? Eğer bunu bulursan frankılın
25:04
dediği gibi her türlü nasılın üstesinden gelebilirsiniz?
25:08
Değerli dinleyenlerim şimdi işin teorik kısmını bir kenara
25:12
bırakalım istiyorum. O meşhur fil dişi kulelerinden
25:15
inelim ve doğrudan sizin mutfağınıza, salonunuza o bitmek
25:18
bilmeyen mesailerinizi yani tam olarak o boşluk hissinin
25:22
boğazınıza yapıştığı yere gidelim.
25:24
Franklin var uluslar boşluk dediği o kavram aslında bugün
25:28
hepimizin cebinde taşıdığı o akıllı telefonların ışığında
25:32
saklanan devasa bir gölge gibi. Düşünün 2.026 yılına yeni
25:36
girdik. Her şeye erişimimiz var.
25:38
Bilgi elimizin altında yemek bir tıkla kapımızda ama ruhumuzun
25:42
aştığı bir türlü dinmiyor. Frankıl bunu öyle güzel analiz
25:45
etmiş ki diyor ki insanlar diyor yaşamak için her türlü araca
25:49
sahipler ama uğruna yaşayacakları bir amaçtan.
25:53
Yoksunlar işte bu modern insanın en büyük paradoksudur.
25:58
Hani bazen akşam koltuğa yayılıp sosyal medyada saatlerce bazen
26:02
mi dedim. Ben her gün akşam koltuğa
26:05
yayılıp sosyal medyada saatlerce aşağı doğru pardon yukarı doğru
26:09
kaydırırsınız ya bir video, bir video daha bir fotoğrafta sonra
26:14
bir an durup ben az önce ne yaptım, niye buradayım dersiniz?
26:17
Eskiden youtube da böyle yandaki videolara tıklaya tıklaya bilmem
26:21
kaç yılındaki saçma sapan videolara gitmek gibi şimdi 10'a
26:23
çıkart. Ulaşmak çok daha basit konudan
26:26
konuya atlıyor. Yani beyin artık saçmalıyor işte
26:29
o an hissettiğiniz o tatsız o metalik tat tam olarak o var
26:33
oluşsal boşluğun ta kendisidir abi.
26:35
Peki biz bu canavarla nasıl başa çıkacağız?
26:38
Frankle bize öyle uçun kaçın, kuantum enerjisiyle zengin olun
26:42
gibi boş vaatler vermiyor bize gerçek ter kokan ve sorumluluk
26:47
isteyen pratikler sunuyor ilk olarak gelin şu paradoksal niyet
26:51
meselesini hayatımıza sokalım aslında psikoloj.
26:54
Tarihinin endişe en etkili ters köşe tekniklerinden biri.
26:58
Diyelim ki uykusuzluk çekiyorsunuz.
27:00
Yatakta bir sağa bir sola dönüyorsun, uyuyamıyorsun ve
27:03
oğlum uyumam lazım. Sabah iş var dedikçe uykun daha
27:06
da kaçıyor. Frenkle demiş ki uyuma abi tam
27:09
tersine kendini dünyanın en uyanık insanı olmaya zorla
27:13
gözlerinin sonuna kadar aç ve uyumamak için diren ne oluyor
27:17
biliyor musunuz? O korktuğunuz veya aşı
27:19
niyetlendiğiniz şeyin üzerindeki o baskıyı kaldırdığınızda sistem
27:23
rahatlıyor ve uykunuz geliveriyor.
27:26
Bunu sosyal kaygılarınıza topluluk önünde konuşma
27:29
korkularınızı uyarlayın, rezillikten ölmeliyim.
27:31
Bugün hayatımın en kötü konuşmasını yapmalıyım diyerek o
27:34
sahneye çıktığınızda aslında o korkunun balonunu söndürmüş
27:38
oluyorsunuz. Bu bir nevi zihinsel bir aikido
27:41
yapmak. Yani rakibinizin yani korkunuzun
27:44
gücünü 10'a çıkart karşı kullanmaktır.
27:46
Ikinci büyük adım ise de reflektion yani düşünce odağını
27:50
kaydırmak diyebiliriz. Modern dünya bizi narsistlik bir
27:54
kuyuya hapsediyor. Sürekli kendi duygularımızı,
27:56
kendi travmalarımızı, kendi eksiklerimizi deşif duruyoruz.
28:01
Acaba bugün neden böyle hissettim?
28:03
Annem küçükken bana neden böyle baktı derken hayatı ıskalıyoruz
28:07
frankıl yine şunu öneriyor, kendinden dışarı çık abi sizden
28:12
ricam o boşluk hissi geldiğinde aynaya bakmayı bırakıp
28:15
pencereden dışarı bakmanız. Bir başkasına yardım etmek, bir
28:18
projeye odaklanmak ve ya sadece bir sokak hayvanını beslemek,
28:22
kendinizi unuttuğunuz o anlarda aslında gerçek benliğinizi
28:26
bulmaya başlıyorsunuz. Bu bir kendini aşma meselesi.
28:29
Hani bazen birine yardım edersiniz de aslında yardım alan
28:33
kişiden daha çok siz mutlu olursunuz ya işte o mutluluk
28:37
anlamın yan ürünü onu direkt olarak kovalayamazsınız abi o
28:40
durum siz birine veya bir şey kendinize adadığınızda arkadan
28:44
gelip omzunuza dokunan bir şey ayrıca.
28:47
Pazar günü nörozu da bir değinmek lazım.
28:50
Hani pazar akşamı o işe gitme fikriyle gelen az önce de
28:54
bahsettiğim gibi hayatın genel gidişatın sorgulatan o daralma
28:58
bu boşluk aslında sağlıklı diyor.
29:00
Yanlış duymadınız. Yani bu boşluk sizin için bir
29:03
insan olduğunuzun bir makine olmadığınızın kanıtı bu bir
29:06
çukur değil içine anlam doldurmanız gereken bir vazo
29:09
diyor adam. Peki o vazoyu neyle dolduracağız
29:12
işte orada o konuştuğumuz 3 kaynak devreye giriyor.
29:15
Bugün sizin küçük sorumluluğunuz ne?
29:17
Belki sadece o masayı toplamak belki uzun zamandır aramadığım
29:21
bir büyüğünü aramak tekrar etmiş oluyorum kendimi bir yerde ama
29:24
belki sadece işini bugün biraz daha özenli yapmak frenkle için
29:28
anlam büyük harflerle yazılan bir destan olmak zorunda değil.
29:32
Bazen sadece bugünü onurla bitirmek bile devasa bir
29:36
anlamdır. Abi şunu bir unutmayalım, yani
29:38
bizler birer laboratuvar faresi değiliz.
29:41
Dışarıdan gelen her uyarıya otomatik tepki vermek zorunda
29:44
değiliz. Etkiyle tepki arasında bir
29:46
boşluk var ve o boşluk bizim özgürlüğümüzün yattığı yer.
29:49
Hayat size zor bir gün mü yaşatıyor?
29:52
O etkiyle sizin vereceğiniz tepki arasında o bir saniyelik
29:55
boşluğa yerleşme de ki. Evet, şu an işler kötü, hatta
29:59
baya baya kötü. Ama ben bu duruma karşı
30:02
yıkılmamayı seçiyorum işte. O an Victor franklin outs'e
30:06
keşfettiği o devasa iradeyi siz de 2.020 altının keşmekeşinde,
30:11
plazma ofisinde veya evinizin mutfağında canlandırmış
30:14
oluyorsunuz. Bu sadece bir psikoloji tekniği
30:16
de değil, aynı zamanda bir yaşam sanatı gerçekten sizden ricam.
30:20
Bu bölüm bittiğinde kendinize şu soruyu sorun, şu an benden cevap
30:24
bekleyen o küçük görevine o görevi yerine getirdiğinizde o
30:27
var uluslar boşluğun yavaş yavaş dolmaya başladığını
30:31
göreceksiniz. Çünkü anlam düşünerek değil
30:33
sevgili dinleyenler yaşalarak ve sorumluluk alarak inşa edilen
30:37
bir şey. Evet değerli dostlar bir saatin
30:40
daha sonuna, hatta belki de hayatınızın o en uzun 25 saatine
30:44
geldik say. Olarak demiyorum.
30:46
Tabii bunu bugün sizinle Victor frenkle'ın o karanlık
30:50
barakalardan süzüp getirdiği insan ruhunun o bükülmez
30:54
çeliğini konuştuk. Umarım bu anlattıklarım sadece
30:56
kulaklarımıza çınlayan hoş bir seda olarak kalmaz.
30:59
Bunu kendim için de söylüyorum. Aksine zihnimize bir uyanışa
31:03
kalbimizdeyse o sönmeye 100 tutmuş anlam ateşinin yeniden
31:07
harlandığı bir ana dönüşür bölümü kapatırken, frankle'ın
31:11
hayat felsefesinin de temelini oluşturan o meşhur freedrih
31:14
nietzsche sözünü buraya tam. Kalbinizin orta yerine bırakmak
31:18
istiyorum. Yaşamak için 1.000 nedeni olan
31:20
kişi hemen hemen her türlü nasıla katlanabilir.
31:24
Esen kalın anlamla kalın kendinize iyi bakın ve pot
31:28
kestimizi takip edip puanlamayı da unutmayın.