Latest / Anlamak+ / Yeni sömürgecilik; tüketimi influence etmek

Transcript

Yeni sömürgecilik; tüketimi influence etmek · Anlamak+

0:00
Herkese tekrar merhaba sosyal medya artık günümüzde kaçınılmaz
0:05
bir gerçek. Dünya nüfusunun %68 nokta, üçü
0:08
günde 2 saatten fazla ortalama süreyle sosyal medyada zaman
0:12
geçiriyor. Bugün kendinizden de yola
0:16
çıksanız, aynı istatistiği 3 aşağı 5 yukarı yakalarsınız.
0:18
Çok nadir bir zümre var ki sosyal medyadan uzak kalıyor.
0:24
Daha önemli bir istatistik ki biz bunu sosyal medyayla
0:27
bağdaştıracağız. Amerika'da yapılan bir çalışmada
0:30
2.000 farklı birey üzerinde yapılan çalışmada şunu görüyoruz
0:34
ki alışveriş alışkanlıklarının %70 ikisi spontane, yani dur
0:39
şunu bir alayım kafasıyla gerçekleşiyor.
0:43
Tabi ki bu öyle hani ya işte gittim, şunu aldım gibi değil de
0:46
birazcık sosyal medyanın influenz ettiği bazı kavramların
0:51
altına eşelemekle bulabileceğimiz bir gerçek.
0:55
Şimdi eskiden tabii ki özellikle antik çağlarda birini
0:58
influenzedebilmeniz için. Çok iyi bir bilgi düzeyine sahip
1:02
olmanız lazımdı insanlar. Bilgiye daha çok talep
1:07
gösteriyorlardı ama şimdi günümüzde life stil dediğimiz
1:11
bir kavram ortaya çıktı işte. Yaşam tarzı bunu birazcık da
1:15
kendiyle bir kesişim kümesi oluşturarak takip eden
1:18
insanların sayısı da az değil ancak bir de hayal etti.
1:23
Bu dream life diyebileceğimiz statüdeki bir takım.
1:28
Edinimleri elde edebilmek içinde özellikle influensonları takip
1:31
edenler var. Onlarla aldıysa onu almayı, onu
1:35
takip etmeyi bir matahlık olarak görenlerin sayısı da hiç az
1:40
değil. Influz etmek kavramı zihniyeten
1:45
influenz etmenin ötesine taşınmış vaziyette.
1:47
Bugün sosyal medyanın gücünü t hafife almayın.
1:50
Çünkü orada bir toplum mimarisi inşa edebilmemiz oldukça mümkün.
1:56
Toplumsal sosyolojiye yönelik birçok çalışmayı birçok denemeyi
2:00
burada yapabilirsiniz. Biliyorsunuz Cambridge örneği
2:03
vardı. Burada işte Amerikan
2:05
seçimlerinin müdahale tarafsız kesimi Facebook üzerinden
2:08
özellikle. Obama'ya oy verilmesini sağlamak
2:13
gibi bir takım böyle sosyal faaliyetlerinde özellikle
2:18
siyasal tabanlı faaliyetlerinde sosyal medya üzerinden
2:22
gerçekleştirildiğini lütfen unutmayın.
2:25
Şimdi hâlihazırda influenz etmek kavramı çok genel geçer bir
2:29
kavram gibi görülse de ve influencerlık artık herkese
2:32
yakıştırılsa da benim gündelik anlayışım halen daha
2:36
influencerlığın bilgi ve mental olarak kişilerin gelişimine
2:40
katkı sunabilen kimseler olarak sınırlanıyor.
2:43
Yani bana bir ürünü öven ay ben bunu aldım.
2:46
Bir dişimi fırçaladım, bir görmeniz lazım.
2:49
Denilen veya işte ben bunu aldım.
2:52
Hayatım çok kolaylaştı denilen şeylerin ben de pek bir
2:56
karşılığı yok ama toplumun genelinde bunun bir karşılığı
3:00
var. Farklı farklı çalışmalarda
3:03
rakamlar yaklaşık olarak değişse de benzer pergerli bir
3:06
anlatayım. Biz anlatıyor üçte ikisi her 3
3:10
bireyden, ikisi sosyal medyada gördüklerinden etkilenerek
3:14
alışveriş yaptıklarını açık seçik bir şekilde itiraf
3:18
ediyorlar. Hâl böyle olunca tüketimi
3:20
influenz etmek bazı sosyal problemleri de beraberinde
3:25
getiriyor. Yani bugün işte tüketimi
3:28
influenc eden kişilerin zaten geçim kaynağı bu.
3:31
Yani sponsorluk üzerinden yürütülen bir sistematikten
3:34
bahsediyoruz. Ve en büyük gelir kalemlerinde
3:37
sponsorluklar olduğunu unutmamamız gerekiyor.
3:40
Şimdi sponsorun influenz ettiği şey yani sponsor olan şey
3:45
aslında topluma faydalı bir şey olsaydı derdim ki ya bunun
3:49
influencerlığı yapılır bir eğitim programı olabilir.
3:52
Bir akademik çalışma düzeninde bir şey olabilir veya işte
3:57
konferanslar olabilir, sempozyumlar olabilir, çeşitli
4:00
kültürel faaliyetler olabilir. Çeşitli sanatsal faaliyetler
4:03
olabilir. Ama ısrarlı bir şekilde ya işte
4:06
bununla şunu yapıyorum, inanılmaz bir lezzet başka
4:09
hiçbir yerde bulamadım. Eee gibi sınırlı bir kelime
4:14
yelpazesiyle aynı ürünlerin veya farklı ürünlerin benzer şekilde
4:18
anlatılması ne yazık ki influencerlık kavramını
4:22
gördüğünüz buz dağının arkasındaki gerçeği saklayacak
4:26
kadar basitleştirebiliyor. Oysa ki influencer dediğimiz
4:31
kavramda aslında benim arzu ettiğim ve toplumun da arzu
4:34
etmesi gereken şey ve kültürel yelpazeyi geliştiren,
4:39
görmediğiniz yerlere ufkunuzu açan sizi oralarla buluşturan
4:43
belki maddi belki manevi anlamda deneyimleyemeyeceğiniz şeylere
4:48
size aktarmaya çalışan en azından yeni bir perspektif
4:51
sunan kimseleri kabul etmek lazım aslında bu anlamda.
4:56
Yani ben evimi restore ettim. Bakın işte bilmem kaç 1.000 t
4:59
l'ye şunu aldım falan demek influencerlık değil, sosyal
5:04
olarak nasıl problemler beraberinde getiriyor?
5:06
Tabii ki eskiden kendi aramızda yaşadığımız için bir gösterişten
5:10
çok uzaktık. 2 sadece fonksiyonu gözetiyorduk. 3 hiçbir şey bize
5:16
a şu çok güzelmiş al demir, komşuluk yerelisi dışında bize
5:21
zorla aldırılmıyordu. Bugünkü kendi ayaklarımızla
5:24
giderek. O ürünleri alabiliyoruz.
5:26
Hal böyle olunca alan var alamayan var diyalektiğinden
5:29
yola çıkarak ben. Şunu söylemek mümkün müdür ya
5:33
işte bazı insanların mutluluk mertebesi ve dopaminla olan
5:37
münasebeti bu ürünlerin teminine indirgendi dersek yanlış mı
5:41
olur? Hayır, hiç yanlış olmaz.
5:43
Çünkü sosyal medyadaki influencerların temel kaidesi
5:47
hepsi içinde söylemiyorum ama büyük genellikle buradan ciddi
5:51
gelirler elde edip hayatında idame edeceği, lisansını okuduğu
5:55
veya bu zamana kadar hayatını idame etmek için yaptığı
5:58
mesleğin dışına bir yere taşıyıp.
6:01
Ki bunu hepimiz dahiliz. Buradan bir gelir elde etmek
6:04
gelir. Elde etmenin farklı
6:05
metodolojileri var ama genel itibariyle zaten sosyal medya
6:09
hesabınızı açtığınızda sizin kime hitap etmek istediğiniz
6:14
ortaya 3 aşağı 5 yukarı çıkmış oluyor.
6:16
Yani bugün sadece komşusunun ne aldığını, hangi arabalara
6:21
bindiğine, bu parayı nasıl kazandığına kafa yoran bir
6:23
zihniyetin. Eee size platon'un ideal devlet
6:27
düzeni anlayışını anlatması. Eee ne biliyim işte marksizmin
6:31
temel doktrinlerinden bahsetmesi, adolf hitler'in
6:34
arkasındaki motivasyonlar güçten bahsetmesi, temel dini
6:39
değerlerin nasıl şekillendiğinden bahsetmesi,
6:41
orta çağ dünyasındaki hristiyanlık tarihinden söz
6:44
etmesini bekleyemezsiniz. Ama bu bir ayıp mıdır?
6:48
Değildir. Sadece kendi sosyal medyanızı
6:51
kullanırken bunları elimine etmek de bir seçenektir.
6:56
Hayat boyu öğrenme felsefesiyle birazcık da kayjene yakın sayan
7:00
bir mantıkla hayata yola çıktığınız zaman bazı şeylerin
7:04
çok boşa vakit harcanan şeyler olduğunu fark etmeniz çok zaman
7:08
almıyor. Ancak ve ancak.
7:10
Bazı şeyler de hep öğrenmeyi motive etmek zorunda mıdır?
7:15
Bu da ikinci bir seçenektir. Çünkü hayatta öğrenmek.
7:19
Evet, bir felsefedir. Ancak bütün gününüzü öğrenmeye
7:22
mi diyorsunuz? Dediğiniz zaman bence evet ama
7:25
teoride hayır olabilir veya tercihsel olarak baktığımızda
7:29
böyle bir irade göstermek istemiyor olabilirsiniz.
7:33
Bunu kimse tenkit edemez çünkü hayatta bazı yerlerde zihnin
7:37
dağılması da bazen kazanımsal anlamda uzun periyotta çok daha
7:41
faydalı olabilir. Yani bir şeyi doğrudan kanalize
7:44
olup sadece onun üzerine bir hayat dizayn etmek çok mümkün
7:47
değildir. Zaten bir yerden sonra Bornova
7:49
olacağınız kesindir, yani zihin yanacaktır ve bunu sağlayabilmek
7:53
için bazı sosyal medya hesaplarını, bazı filmleri, bazı
7:56
kitapları okumakla bir erdemdir. Çünkü sizin.
8:01
En büyük hazininiz zihniniz sizin tanrıyı anlamakta da
8:05
hazinenin zihniniz tarihsel olayları yorumlayabilmekte de
8:09
olay zihniniz bir çocuk, bir ne bileyim hayvan bakarken de
8:15
yetiştirirken de en büyük yardımcının zihniniz,
8:18
zihninizdeki sağlığı muhafaza edemediğiniz zaman zaten diğer
8:23
öğrenme süreçlerinin tamamının boşa çıktığını görmeniz çok da
8:27
şaşırtıcı olmaz. Ancak ve ancak bunu tüketime
8:31
bağlı bir sistemle büyüyen bir dünya anlayışı içerisinde nereye
8:35
pozisyonlandırmanız gerektiğini düşünürsek çok farklı okumamız
8:39
gereken detaylar karşımıza çıkıyor.
8:41
Tabii ki influencerlar hep böyle tüketimi cezbetmiyor olabilirler
8:45
ama yaşadıkları hayatın sahte bir düzen üzerinde kurulu olması
8:49
en önemli sebeplerden biri halinde görülebilir.
8:53
Çünkü size anlattıkları ııı size gösterdikleri hayat hikayesi
8:58
neredeyse türkiye'deki toplumun çoğunluğunun belki %90 sekizinin
9:03
yaşayamayacağı göremeyeceği bir hayat, yani bir işte basit bir
9:07
videoda bile işte 15 20.000 liralığın harcandığı şeyi siz
9:12
bir prodüksiyon maliyeti gibi düşünmeniz gerekiyor.
9:15
Yani bu adam gün içinde böyle yaşıyor işte gördün mü değil
9:18
aslında burada işte nedir? Mantık felsefe ki bunu çok iyi
9:22
yapan bazı youtube kanalları var.
9:24
Bazı ınstagram hesapları var ve bunu açıkça da dile getirmekten
9:28
de geri kalmıyorlar ki onlara çok teşekkür etmek zorundayım.
9:32
Ya işte biz bu videoyu bu kadar harcadık, şu kadar kazandık, %27
9:36
20 sekizlerde kar marjımız diyor mesela şimdi bu bir iştir.
9:40
Siz buradan siz buradan kendinize.
9:44
Bir hayat normu entegre edebilmeniz hit sağlıklı bir
9:49
davranış değil. Bunu baştan kabul etmemiz lazım.
9:52
Hayatta özellikle teknolojinin bu kadar geliştiği bir çağda
9:56
birçok şey eski dönemlere göre çok daha kolay ulaşılabilir.
10:00
Ancak mali yükümlülükleri hesaba katmazsınız.
10:03
Çünkü eskiden hibe evin temel ihtiyaçları belliydi.
10:06
Mobilyaları bir televizyona, 12 tane de beyaz eşya modeli olursa
10:10
tamam bittiydi zaten. Çünkü başka bir şey de yoktu.
10:12
Ve dolayısıyla. Hırs ve rekabet bu boyuta
10:16
indirgenmemişti, insanlar genel itibariyle yaşamını
10:19
kolaylaştıracak ürünleri alıyor ve hiç kimse markadan da ziyade
10:23
işleyişe ve fonksiyonu odaklandığı için.
10:26
Bir ürün vasıtasıyla birbirine hava atmak gibi böyle çok sığ ve
10:31
gerçekten insanın temel erdem düzeyine sığmayan hareketlere
10:36
girmiyordu. Platon'un çok güzel söylediği
10:39
bir şey var. Hani güç ve zenginlik erdem'den
10:41
noksansa yıkılmaya mahkumdur der.
10:44
Bu da zaten öyledir veya bu da onun temsilidir aslında.
10:48
Çünkü tüketim üzerinde kurulan bir ekosistem her zaman bir
10:52
bubledır ve bu balon muhakkak bir yerde patlayacaktır.
10:56
Türkiye'nin ekonomisinin son zamanlarda yaşadığı problem,
10:59
meksika'nın hep söylüyorum, doksanlı yıllarda yaşadığı
11:02
problemin bire bir yansımasıdır. Yani para varken siz tüketimi
11:08
sistemiyle eder, insanları sürekli tüketmeye sevk ederseniz
11:13
ne enflasyonun önüne alabilirsiniz?
11:16
Ne de dış borcun önünü alabilirsiniz.
11:19
Bu tarz konulardaki temel refleks ki zaten ise toplumsal
11:23
mimarinin bir bileşeni olması sosyal medyanın bu açıdan da
11:26
önemlidir. Tüketimle aslında artık
11:29
sömürmenize gerek yok. Bir ülkeye, bir ülkeye kendi
11:32
büyük devamenizi gönderdiğiniz zaman onlar sizin yerinize
11:37
marketing hitlerini de yapıyorlar.
11:38
Lojistiğini de sağlıyorlar. Tedarik zincirini de
11:41
kurabiliyorlar ve satış sonrası destek de vererek.
11:45
Aslında gönüllü bir sömürgecilik yapıyorlar.
11:48
Bu şey demek değil, mandıra filozofu gibi işte her şeyden
11:52
sıyrılalım demek değil. Hayatın olağan akışı içerisinde
11:56
bazı şeyler ne yazık ki ihtiyaç statüsünde artık eskiden hatta
12:00
hani böyle eski perspektifle baktığınızda ya buna da ne gerek
12:05
var dediğiniz şeyler bile bazen ihtiyaç olabiliyor.
12:08
Ancak benim burada kastetmek istediğim şey, tüketimin sürekli
12:12
influenz edilmesi ve mutluluğun sadece tüketmekle
12:17
özdeşleştirilmesi. Liberal ve küresel ekonominin en
12:20
büyük hile ve ajanlarından biridir.
12:24
Sosyal medya finansal da tabi ki bu işin parasını da yani adamın
12:27
böyle bir mimarinin bir parçası olma gibi bir isteği de yok.
12:31
Çoğunun yetisi de yok. Hal böyle olunca o sadece
12:35
kendisine verilen komisyon tırnak içinde peşin ödenen para
12:40
bunlara bakarak bir şeyi influenc edip size tükettirmenin
12:43
derdinde. Eee size bir sepet yapıp bordan
12:46
aldığınız ürünlerden komisyon elde etmekte bir seçenektir.
12:49
Daha farklı metotlar var eflayıp marketing sadece değil tabii ki
12:53
doğrudan iş birliği de olabilir. Bu reklam çalışması tabii ki her
12:59
zaman yapılan bir şey ve reklam trendinde bir değişim var.
13:01
Bunu kabul ediyoruz. Hani geleneksel medya üzerinden
13:04
bir reklam dizayn etmek yerine veya billboardlardan işte reklam
13:08
dizayn etmek yerine çok daha efektif ve doğrudan kullanıcı
13:12
odaklı bir reklam mentalitesi zaten konuşulan bir konu bu yeni
13:15
bir konu değil ancak ve ancak. Sizin influencerların en büyük
13:21
siz de influenclar çünkü motive etmek zorundasınız.
13:23
Yani bu da böyle bir durum. Hani karşılıklı bir hiyerarş.
13:26
Şimdi influensta size bir şey influenc etti.
13:29
Ancak sizin influenz edilen şeyler rahatsız olduğunuzu dile
13:32
getirmeniz gerekiyor ki hem etkileşimi azalacak hem bu
13:36
konudaki aldığı kararları sorgulayacak hem de size bazı
13:40
şeyleri yani daha doğrusu her ücretini aldığı şeyi influenz
13:44
etmenin doğru olmadığını, tüketimi bu kadar motive etmenin
13:48
doğru olmadığını, moralin bu kadar moral ve motivasyonu
13:52
tüketime indirgenmesinin doğru olmadığını öğrenmesi gerekiyor.
13:56
Hem ekonomik planda hem de bu tarz tüketim alışkanlıklarında
14:00
fomo dediğimiz bir kavram var. Fear of misin good ne demek
14:05
kaçırma korkusu ya şimdi genelde zaten bunun üzerine dizayn
14:08
edilen bir influence basamağı var işte.
14:12
Son 5 ürün kaldı, çabuk alın işte bitmek üzere ben aldım
14:16
stoklar bitmeden sizde alın falan stoklar bitmez arkadaşlar
14:20
üretim her zaman devam eder. Bu zaman alamasanız 4 ay sonra
14:23
alırsınız. Ki çoğu ürünün sol dağıt olması
14:27
genelde zaten bunun sonucudur. Çok güzel bir influencer yani
14:31
sonuçta bu büyük şirketler bunların ölçeklendirmesini
14:34
yapıyor. Anlaştıkları influencerlardan
14:37
retornleri zaten görebiliyorlar. Bu geri dönüşleri zaten hafızaya
14:42
atıyorlar ve zaten ürünün fiyatlandırmasında bile bu
14:45
politika bir seçenek olarak. Karşımıza geliyor.
14:48
Yani belki lokal bazda belki uluslararası platformda zaten bu
14:53
ürünün talep oluşturulma kısmında yani ayç talep
14:56
korelasyonundaki talebi oluşturma esnasında zaten
15:00
influencerlar üzerinde yapılan veri setlerini alıyorlar,
15:03
inceliyorlar ve diyorlar ki ya biz bunu 900 dolardan çıktık ama
15:06
1.100 dolara revize etsek de talepte ciddi bir azalma yok
15:10
diyerek ürünün. Zaten.
15:14
Maji hani eee maliyet marjının çok daha üzerinde satılmasına
15:18
rağmen yeni bir fiyatlandırma olabiliyor ve yan arterlerden de
15:23
aslında karaborsaya yakın sayılabilecek bir ekonomik
15:26
sistem içerisinde çok daha yüksek fiyatlara satılabiliyor
15:29
ki bunu ayrıca konuşmak gerekir. Yani adam karaborsadan bile
15:33
alıyor. O kadar mı ihtiyacı varmış?
15:35
Artık bu ürüne ve o ürünler genelde bu kadar acil durum
15:39
çağrısı içeren ürünler değil genelde.
15:41
Lüks tüketim ürünleri diyebileceğimiz ürünler yani bir
15:44
buzdolabı değil, bir çamaşır makinesi değil, bir makarna
15:49
değil veya bir işte un değil. Genelde bunlar lüks tüketim
15:54
ürünleri yüksek kar marjlı ürünler ve dolayısıyla bu
15:59
fiyatlandırma politikası da eminim ki ben bu influencerların
16:02
yarattığı ekosistemdeki o babelın da bir tescil olarak
16:06
fiyat kontrolü şekilde yukarı taşınıyor.
16:09
Çoğu örnekte şimdi hal böyle olunca o halk.
16:12
Önce işte influencerların parası kesilince firmada çok ciddi kâr
16:17
marjına ulaşıp piyasanın ulaşılabilecek nominal
16:21
değerlerine ulaştığını, varsayınca bu kampanyalar sona
16:24
eriyor. Tabi ki kimse bir şey influenz
16:26
etmemeye başlıyor. Influenc edilmeyince de ne
16:29
oluyor? Fiyatlar aşağı düşüyor, ürünün
16:31
modası geçti oluyor bunun adı da.
16:34
Ürünün o zaman bir talep vardı bitti işte.
16:36
Hani o zaman çok istiyordu. Herkes falan yani bu ürünleri
16:39
görüyorsunuz. Halen daha aynı kullanışçılık
16:41
seviyesinde aynen. Halen daha aynı teknoloji
16:44
seviyesinde ve hatta bazıları çok daha inovasyon katabilmiş
16:47
ama o bir trendti ve bitti trendin içinde.
16:51
Süre olabilmek de bir tercih meselesidir.
16:55
Yani influencerların işte tüketmeyi bu kadar motive
16:58
etmesinin bir seçeneği de odur. Yani fomuya kapılıp işte bu
17:02
ürünü ben de almam lazım. Çünkü işte benim baldız da var.
17:06
Işte benim eltide var, benim amca kızım da var falan filan
17:09
deyip bu süreci böyle konfor alanından çıkmadan tamamen
17:17
tüketim algısı üzerine şekillendirilmiş bir dizayn söz
17:20
konusu. Bir de bir de bir de bir de bu
17:23
ürün promot etmek bu kısmı birazcık masum sayılabilir ama
17:27
bir hayat anlatılıyor arkadaşlar.
17:29
Bu hayatın gerçeklikle bir alakası yok.
17:33
Neden diyeceksiniz? Şimdi bu adam işte belli
17:36
mekteplerde okumuş belli eğitim düzeyine gelmiş 3 aşağı 5 yukarı
17:40
kazandığı paranın belli olduğunu düşünerekten yola çıkarak
17:43
başlayalım. Önergenimize influencer oluyor.
17:45
Belli bir sosyal medya takipçisi var.
17:47
Bu ürünleri promoda direkt bir para kazanıyor.
17:50
Halkın ikinci basamağı olarak size bu sattığı veya sponsor
17:54
olduğu ürünlerden kazandığı parale bir life stil dizayn
17:57
ediyor ve bu dizayn eden life stil eden normalmiş gibi siz
18:01
anlatıyor geçenlerde ismini. Jimmşini attı söyleyebilirim. 2
18:05
tane mühendisim genç çok genç mühendisin işte kendilerine ev
18:12
bakma kısmına denk geldim. Konuşulan rakamlar 16.000.020
18:18
5.000.000 işte 28.000.000 bütçesini biraz aşıyormuş falan
18:22
vesaire şimdi siz insanlara öyle bir hayat anlatıyorsunuz ki ulan
18:26
diyor ki adam hani bir ben mi para sahibi değilim de herkes
18:31
parayı buldu bir bende mi yok? O da mühendis bende mühendisim.
18:35
26 yaşında bir adamın eğer çok legal işler yaptıysa ve önden de
18:40
bir. Kendince bir sistematiği yoksa
18:44
sıfırdan bir hayata başladıysa ve babası, annemi, anne babası
18:47
memursa 26 27 milyonu kenara ayırıp da ev almak gibi bir
18:51
lüksü yoktur arkadaşlar. Bunu kimse size promo etmesin.
18:55
Kimse sizin zihninizde bunun. Legalmiş veya bunu normal bir
18:59
şeymiş gibi anlatılmasına müsaade etmeyin.
19:02
Bu tabi ki aileden kalmış olabilir.
19:04
Belli bir servet edinmiş olabilir.
19:06
Çocuk tesadüfen yüzde birlik veya binde birlik bir kısma
19:10
girip aldığı bir mal gereğinden fazla değerlenmiş olabilir.
19:13
Şans yaver gitmiş olabilir. Startup kurup zengin olmuş
19:16
olabilir. Siz bu hayat hikayesini bilmeden
19:18
niye herkesin aynı hayati yaşadığını varsayıyorsunuz ki bu
19:21
da ikinci bir seçenek. Influencerlığın tüketimi motive
19:25
etmesinde sadece ürün olarak düşünmeyin.
19:27
Hayattaki tüketimsel nosyonunuzu da aslında geliştiriyor.
19:31
Herkese şimdi şey var. Avrupa'ya gezmek avrupa'yı
19:35
görmek, dünyanın değişik ülkelerini ziyaret etmek şimdi
19:39
ziyaret ediyor. Dümdüz işte oraya gidiyor,
19:41
bakıyor, buraya gidiyor, bakıyor, şuraya gidiyor,
19:42
bakıyor, oraya gidiyor bakıyor. Sonra diyorsun ki italya nasıl
19:45
bir olmuş yani bu şehir devletleri nasıl bir araya
19:47
gelmiştir? Orası çok önemli değil ya işte
19:50
bak şimdi mimarinin güzelliğine bak.
19:52
Kolejumunda tarihte neler yapılmıştı ya araçla genelde hiç
19:56
ses çok güzel. Şimdi onlar yani kültürel bir
19:58
gezi değil arkadaşlar. Bunlar siz orada yaşayan yerli
20:01
halkın neler yaptığını, hangi besinlerle beslendiğini neler
20:06
düşündüğünü, gündelik konuşmalarını ne üzerine
20:08
olduğunu, oranın ekonomik sisteminin nasıl değiştiğini,
20:12
siyasal olarak hangi düzenin aktif olduğunu.
20:15
Tarihsel olarak hangi bölgelerin nasıl bir tarihsel değişimle bu
20:19
günlere geldiğini anlamadan öyle boş boş ara sokaklarda gezerek
20:23
kültürel gezi faaliyeti olmaz. Kimse kusura bakmasın.
20:26
Ha diyebilirsiniz ki ya arkadaş ben işlemlerden bileyim.
20:29
Ispanya'ya gittim. Daha dün gittik ne bileyim
20:31
tarihine bugün bilmezsin ama yarın fransa'yla ispanya'nın
20:34
arasındaki ilişkiyi anlamaya başlarsın.
20:35
Çünkü eğer okursam ve araştırırsan her gittiğin yerde
20:39
birazcık araştırma yapsan zaten bunu görürsün ama bizim
20:42
insanlarımıza diyor gidiyor. Meşhur yerlerin önünde fotoğraf
20:45
bu vardı. Türkiye'de özgür bir durum
20:46
değil, dünyanın hepsinde var çünkü tüketim motive ediliyor ve
20:50
tüketememediğiniz zaman bir şeyi alamadığınız zaman ne bileyim
20:53
lüks bir saat alamadığınız zaman iyi bir arabaya binemediğiniz
20:56
zaman lüks. Mahallede gayri resmi çok ciddi
21:00
paralar verip bir evde oturamadığınız zaman yüksek
21:02
kiralarla veya satın alma konusunda siz kendinizi hayatta
21:06
başarısız görüyorsunuz. Böyle bir başarısızlık diyagramı
21:08
yok arkadaşa aristo gayet gariban gayet işte geçimini bile
21:13
verdiği dersler sayesinde kazanmaya çalışan bir muallim de
21:17
diyelim. Hâl böyle olunca şimdi aristo'yu
21:20
biz başarısız mı? Sadece bugünkü influenclu
21:22
arkasında ay şuna bak pespaye ya falan filan diyecekler.
21:25
Şimdi bir de ağızlar da böyle genelde.
21:27
Dolayısıyla bir kültür influenc'u da aynı zamanda bu
21:32
sistemin içerisinde var ve tüketim alışkanlığında bağlı
21:35
geliştirilen bu kültür erozyon içerisinde bizim mutluluk
21:38
diyagramımızda çok ciddi değişiyor.
21:40
Yani dediğim gibi eskiden işte hani hep babalarımız
21:42
annelerimizi anlatır. Bir tane işte kanepeyle
21:44
evlendik. Biz bugün kanepeyi bırakın.
21:46
Yani bildiğiniz bir depoda olabilecek bütün ünlüler
21:50
alıyorsunuz. Daha hâlen eksik çıkarabilen
21:52
insanlar var ki bunlar temel kaydedeki eksiklikler değil,
21:55
işte bir bardağın yeşil renginin daha olması mesela.
21:59
Şimdi bunlar temelde size gerçekten mutlu etmeyecek.
22:02
Mutluluk böyle bir şey değil arkadaşlar.
22:03
Dopamin'in böyle bir salım resepsleri yok.
22:06
Sigara gibi düşünün. Sigara içtiğinizde atıyorum. 15
22:08
20 dakika iyi hissedersiniz. Vücuttan yavaş yavaş ilimin
22:12
edilince bu bakarsın ki bir şey değişmemiş aslında hayatınız
22:15
aynı yerde bıraktığınız yerde hiçbir ilerlemesi yok.
22:18
Bu da böyle bir ürün de alacaksınız. 3 gün 4 gün en
22:21
fazla bir şevk duyacaksınız sonrasında ya işte bu finansal
22:26
çerçevede bunalmama gerek var mıydı?
22:28
Neyse aldık bitti olacak ama her seferinde açılan bu Gedik neyi
22:32
beraberinde getiriyor işte bu sürekli tüketim alışkanlığı ilk
22:35
defa yüzyıllar sonrasında ilk defa bir nesil kendinden önceki
22:40
gelenden nesilden daha fakir daha.
22:43
Zor ekonomik koşullar altında yaşamaya zorunda kalıyor.
22:48
Hal böyle olunca bu tüketimin influenz edilmesi aslında kendi
22:53
içinde de bir ne derler? Ciddi bir balon yaratıyor.
22:59
Bu balon bir yerde patlayacak kim ve patlayacak, nasıl
23:01
patlayacak onu bilemem ama mentalinizde ciddi hasarlığa
23:04
bırakacağı da kesin. Yani her ürünü temin etmek, her
23:08
şeyi materyalist bir dünyada anlama büründürmeye çalışmak.
23:13
Yeri geldiğinde sağlığınızı riske girdiğinde hani inşallah
23:17
olmaz? Asıl zenginin ne olduğunu
23:19
anlamanız konusunda size çok büyük rehber olacaktır veya yeri
23:22
geldiğinde okumanın bilmenin bilgiye erişmenin çok daha mutlu
23:26
olduğunu anladığınızda tüketmekten ziyade bunları temin
23:30
etmenin çok daha kıymetli olduğunu anlayacaksınız.
23:33
Veya çevrenizde sürekli tüketimle motive olan
23:36
arkadaşlardan değil de olanla yetinebilen, kendi öz değerini,
23:40
içkin bilginliğini geliştirmeye çalışan insanlarla bir arada
23:43
olmadan daha değerli olduğunu göreceksiniz.
23:46
Hakeza, eşiniz veya. Içinde aynı şeyi geçerli.
23:50
Eğer bir ev dizayn ettiğinizde eve sürekli olarak maddi
23:54
motivasyon arıyorsanız bu evlilikte kişisel olarak ciddi
23:58
problemleriniz vardır demektir. Orada bir duraksayıp aslında bu
24:01
tüketimin ne kadar kümülatif sonuçlarının olabileceğini yan
24:06
dallardan beslenen bu sorunların temelde aslında ne kadar büyük
24:10
bir erozyona sebebiyet verdiğini gözden kaçırmamanız gerekiyor.
24:16
Bunu sağladığınız takdirde şunu anlayacaksınız ki, aslında
24:19
tüketmenin motivasyonla. Pik yaptırmak dışında statik bir
24:24
hani stabil bir seyrede bir değeri yok.
24:27
Bir anda pik yapar belki ama o pikler genelde sizin mental
24:31
durumunuzu daha çok. Zedeleyen şeylerdir çünkü bu
24:35
dopamin artık dediğim gibi yani bir ürün alırsınız.
24:37
Belki şartlarınızı zorlayarak genelde bu telefonu oluyor.
24:40
Türkiye'de o ürünü aldıktan sonra bu ürünün de çok da böyle
24:44
muhatap bir şey olmadığı elinizdekini de benzer işler
24:47
yaptığını ve temeldeki fonksiyonlarınızda çok da bir
24:50
değişim olmadığını fark edince aslında ürün almak üzerine
24:53
kurulu bir motivasyonunuzun olduğunu anlamanız.
24:56
Eğer erdemli bireyseniz kolay değilseniz zor, çünkü sürekli
25:00
olarak her şeyi tüketmek üzerine inşa edilen bir sistem
25:03
içerisinde mental olarak çok sağlıklı kalabilmek zor trendi.
25:07
Geçen bazı ürünleri zaten ben saymayacağım tekrar tekrar ancak
25:11
işte bir dönem kara borsaya düşen belki de almasını
25:13
neredeyse zor olduğu aylarca peşinde koşulan bazı ürünlerin
25:17
bugün yüzüne bakan yok. Şimdi bu alışkanlık trendleri
25:20
dediğim gibi sizin mentalinize ve sosyal ilişkilerinizi çok
25:25
ciddi şekilde. Zedeliyor.
25:27
Bugün işte bir insanın işte bir arabası var.
25:29
Eskiden mahallede bir tane araba olması çok önemli bir unsurdu.
25:33
O mahalledeki o araba sahibi hem görece zenginle hem de herkesin
25:38
ne yazık ki arabaya olan ihtiyaçlarından dolayı böyle bir
25:40
sistem var. Saygı duyduk.
25:42
Kimse şimdi lüks araba lüks arabanın da lüksü ve gerçekten
25:46
anlamadığınız bir maddi sistem içerisinde ki genelde bunlar çok
25:50
ciddi borçlanarak yapılıyor. Bu arada bilginiz olsun içinizi
25:53
rahat etsin yani. Kimsenin durumu pürüp park
25:56
değil, istatistiklere bakmanız yeterlidir.
25:58
Türkiye'de 1.000.000 üzerinde aktif varlığı olan insanların
26:02
sayısı varlık derken hani hesaplarında balık hesaplarının
26:05
ev olarak söylemiyorum. Çok sınırlı bir alan, bunlar da
26:09
parayla almıyorsa kredili alınıyor.
26:11
Bu işler teminat ile alınıyor bu işler.
26:13
Bu işler bazı şeylerin ipotek edilmesiyle alınıyor.
26:17
He diyeceksiniz ki ödeyebiliyormuş kardeşim ödüyor
26:20
da. Nereye kadar ödeyecek ve öderken
26:24
nelerden imtiyaz eee nelerden daha doğrusu feragat etmek
26:28
zorunda kalacak? Hangi imtiyazlarını kaybetcek
26:30
bunları önemsemek lazım. O yüzden barınma temel haktır.
26:34
Eğer barınmanızı sağlayabiliyorsanız sağlıklı bir
26:37
yuvanız varsa 3 aşağı 5 yukarı evde gayet güzel yemeğinizi
26:41
yiyebiliyorsanız ki bu hep istediğin işler değil ama temel
26:44
besin kaynaklana yaşayabiliyorsanız dünya nüfusun
26:46
üçte ikisinden zengin olduğunuzu kabul etmeniz gerekiyor.
26:50
Kendinize ait bir tuvaletiniz varsa bu da yaklaşık olarak %50
26:54
dördünden daha imtiyazlı olduğunuz anlamına geliyor.
26:57
Tüketimin bas bas bağırdığı bazı doktrinleri reddederek hayata
27:02
başlayın. Çünkü gerçekten bu kadar
27:04
tüketmek sağlıklı bir mental için çok nefisitli bir anlayış.
27:08
Çünkü bizden önceki birkaç jenerasyon ilk belki ortadaki
27:12
jenerasyonu saymaycak birkaç jenerasyon çok ciddi buhranlar
27:16
geçirdi. Ikinci dünya savaşına tanık
27:19
oldular. Hiçbir şey bilmiyorsanız 80
27:21
ekonomik krizin asya krizine tanık oldular.
27:23
Hiçbir şey bilmiyorsanız daha öncesi daha kötü hem birinci hem
27:26
ikinci dünya savaşına tanık oldu.
27:28
Bu kadar zenginleşen ama bu kadar da maddi anlamda
27:31
fakirleşen ve kültürel anlamda noksanlaşan bir medeniyet.
27:35
Eee henüz dizayn edilmedi bu zamana kadar eee dünyada şu anki
27:39
z jenerasyon olarak bilinen jenerasyonun bir önceki
27:41
jenerasyonundan fakir olmasının en önemli sebeplerinden bir
27:44
tanesi. Sürekli tüketimi olan düşkünlük
27:47
ve gerçekten yükselen enflasyon körüklerin enflasyon bunları
27:50
şirketler bilmeden kendi çıkarlarını gözeterek
27:53
yapıyorlar. Ve günün sonunda hikayede yana
27:56
siz olacaksınız ama ne zaman olacak işte bunu hep beraber
27:59
göreceğiz. Beni dinlediğiniz için çok
28:01
teşekkür ederim. Herkese iyi haftalar dilerim.