Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: CPB: koopkracht daalt fors door Iran-oorlog
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio.
- 0:06Speaker 2: Avondnieuws. Fijn dat je weer luistert. Dit is het nieuws
- 0:14Speaker 2: om mee thuis te komen. Net vandaag. De oorlog in
- 0:16Speaker 2: het Midden-Oosten raakt ons ook in onze koopkracht. Dat stelt
- 0:20Speaker 2: het Centraal Planbureau. President Zelensky nam vandaag de Four Freedoms
- 0:24Speaker 2: Award in ontvangst in Middelburg. Maar hij moet met een
- 0:27Speaker 2: zwaar hart aan deze dag zijn begonnen. Want intussen werd
- 0:30Speaker 2: Oekraïne onder vuur genomen door Rusland. Er vielen veertien doden.
- 0:34Speaker 2: En KLM schrapt 160 vluchten op Schiphol... om de gestegen kerosineprijs
- 0:39Speaker 2: te compenseren. Eerst gaan we naar het CPB
- 0:43Speaker 3: Hogere energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten... kunnen ervoor
- 0:45Speaker 3: zorgen dat de Nederlandse koopkracht... en economische groei verdampen. Dat
- 0:49Speaker 3: is die verwachting van het Centraal Planbureau. Mocht het kabinet
- 0:53Speaker 3: daarom besluiten om steunbeleid in te voeren... dan adviseert het
- 0:56Speaker 3: CPB om dat vooral gericht en tijdelijk te doen... Hoe
- 1:01Speaker 3: zit die redenering in elkaar? En laten we ook even
- 1:02Speaker 3: naar de cijfers kijken. Met BNR's huiseconom Han de Jong.
- 1:06Speaker 3: Ik zie hier in die scenario-marktverwachtingen van het CPB... zie
- 1:10Speaker 3: ik een nul staan bij de koopkracht voor dit jaar.
- 1:13Speaker 3: Daar schrik ik nog even van. Jij? Je mag me tegenspreken,
- 1:17Speaker 4: hoor. Nou ja, ik zou bijna zeggen, wat had jij
- 1:21Speaker 4: dan verwacht? De energieprijzen zijn natuurlijk gestegen. Dat zien we
- 1:26Speaker 4: elke dag aan de pomp. Dus de inflatie gaat oplopen.
- 1:31Speaker 4: En je zou kunnen zeggen dat elke tiende die de
- 1:35Speaker 4: inflatie hierdoor hoger uitkomt... dan we aanvankelijk dachten, dat gaat
- 1:39Speaker 4: gewoon ten koste van de koopkracht. Tenzij je natuurlijk in
- 1:42Speaker 4: staat bent om direct bij... bij je werkgever daar compensatie
- 1:46Speaker 4: voor te krijgen. Maar in principe gaat dat meer of
- 1:50Speaker 4: meer mechanisch. Als de inflatie wat hoger uitvalt, dan valt
- 1:54Speaker 4: de koopkracht direct lager uit.
- 1:56Speaker 3: Ja, hij zou 1,4 zijn en wordt dan nu nul. Maar
- 2:00Speaker 3: als de situatie langer aanhoudt, dan gaat dat zelfs op...
- 2:03Speaker 3: als het langer zo blijft, gaat dat dus in de min. Ja,
- 2:06Speaker 3: in de min.
- 2:09Speaker 4: Ja, dat hebben we natuurlijk in 2021, 2022 ook gezien. Toen stegen
- 2:14Speaker 4: de energieprijzen, vooral de gasprijzen... nog veel meer dan wat
- 2:18Speaker 4: we nu hebben gezien. Tot nu toe althans. En het
- 2:23Speaker 4: Centraal Planbureau, ik vind dat ze dat wel keurig gedaan hebben.
- 2:27Speaker 4: Vrij snel. Die hebben dus drie scenario's. Het eerste scenario
- 2:33Speaker 4: is dan wat nu ingeprijsd is in financiële markten... En
- 2:37Speaker 4: dan hebben ze een tweede scenario. Dat is een wat
- 2:39Speaker 4: slechter scenario. Dan blijft de olieprijs wat langer hoog. Die
- 2:42Speaker 4: gaat ook eerst nog een stuk hoger. En komt dan
- 2:45Speaker 4: in de loop van 2026 en 2027 naar beneden. En dan hebben
- 2:49Speaker 4: ze nog een derde scenario. Dat is het slechtste. Dat
- 2:51Speaker 4: noemen ze langer hoger. Dan gaat de olieprijs eerst naar 160.
- 2:57Speaker 4: En komt dan heel langzaam pas weer naar beneden. Maar
- 2:59Speaker 4: dat zijn wel vrij extreme scenario's in mijn optiek. Ja, waarom?
- 3:04Speaker 4: Nou ja... Kijk, toen de oorlog begon... toen noteerde de
- 3:10Speaker 4: olieprijs ongeveer 60 dollar per vat. We leven nu op 95. En
- 3:15Speaker 4: in die twee slechtere scenario's gaan we naar 160. En dan
- 3:20Speaker 4: zeker in dat langer, hoger scenario... blijven we dan een
- 3:22Speaker 4: heel poosje op dat hoger niveau.
- 3:25Speaker 3: Maar de vraag is waarom zou dat zo zijn? Want
- 3:27Speaker 3: we weten inmiddels hoe weinig olie er uit die streek komt.
- 3:29Speaker 3: Dat heb je ook al gezegd. Dat is dus 20 procent. Minder,
- 3:33Speaker 3: dat is inmiddels ingeprijsd. Is dat een beetje wat jij
- 3:35Speaker 3: dan zegt?
- 3:36Speaker 4: Dat is een beetje mijn redenering. Dat wat min of
- 3:39Speaker 4: meer is ingeprijsd... Ja, nu kun je natuurlijk zeggen... maar
- 3:45Speaker 4: stel je nou voor dat die oorlog toch nog verder escaleert...
- 3:47Speaker 4: en dat er toch nog meer olieproductiecapaciteit vernietigd wordt. Ja,
- 3:53Speaker 4: het zou kunnen. En het is natuurlijk ook helemaal niet
- 3:55Speaker 4: verkeerd om eens uit te rekenen... in je modellen. Die modellen,
- 4:00Speaker 4: dat is natuurlijk ook met onzekerheid omgeven. Maar het is
- 4:02Speaker 4: natuurlijk niet verkeerd om eens uit te rekenen... hoe gevoelig
- 4:05Speaker 4: is onze economie nu eigenlijk voor die olieprijs? Dus wat
- 4:08Speaker 4: dat betreft is het wel een... wel een interessante exercitie
- 4:13Speaker 3: Ja, nou valt jou misschien nog meer op in de
- 4:17Speaker 3: opmerkingen van het CPB.
- 4:21Speaker 4: Jij noemt sowieso ook al dat het Centraal Planbureau zegt...
- 4:26Speaker 4: als je steun gaat verlenen, en dat is natuurlijk eigenlijk
- 4:29Speaker 4: wel nodig... want die daling van de koopkracht in de
- 4:33Speaker 4: slechte scenario's... die is natuurlijk ook weer ongelijk verdeeld. En
- 4:37Speaker 4: sommige gezinnen kunnen dat dan wel dragen en anderen natuurlijk niet.
- 4:41Speaker 4: Dus je zult toch iets moeten gaan doen voor huishoudens...
- 4:45Speaker 4: die het wel heel moeilijk gaan krijgen. En dan zegt
- 4:47Speaker 4: het Centraal Planbureau, zoals heel veel economen... neem dan maatregelen
- 4:52Speaker 4: die heel gericht zijn op die groep... en zorg ervoor
- 4:55Speaker 4: dat die in principe tijdelijk zijn.
- 4:57Speaker 3: Maar waarom
- 4:58Speaker 4: dan? Waarom moet dat zo tijdelijk zijn? Nou ja, je
- 5:03Speaker 4: gaat ervan uit, het Centraal Planbureau gaat er ook van uit...
- 5:05Speaker 4: dat uiteindelijk de olieprijs wel weer normaliseert. En wat je
- 5:09Speaker 4: natuurlijk niet wilt, is dat je maatregelen neemt... die mensen
- 5:13Speaker 4: eigenlijk permanent een soort inkomenssteun geven... ook als dat niet
- 5:17Speaker 4: meer nodig is. En wat je ziet, als je nou
- 5:21Speaker 4: bijvoorbeeld gaat kijken naar de accijnsverlaging... dus eigenlijk zegt het
- 5:23Speaker 4: Centraal Planbureau ook heel... duidelijk, ga nou niet de accijnsen verlagen.
- 5:28Speaker 4: In heel veel landen is dat wel gebeurd. Het IMF
- 5:31Speaker 4: zei eerder deze week ook al, ga nou niet de
- 5:33Speaker 4: accijnsen verlagen. Maar we zien natuurlijk in ons eigen land...
- 5:36Speaker 4: dat wij hebben een accijnsverlaging in 2022 gekregen. Die is nog
- 5:41Speaker 4: steeds niet helemaal ongedaan gemaakt. Wel gedeeltelijk, maar die laatste
- 5:46Speaker 4: stap wordt steeds uitgesteld... omdat dat gewoon tot heel veel
- 5:50Speaker 4: maatschappelijke weerstand leidt. Dus het is moeilijk om... Dus maatregelen
- 5:56Speaker 4: die niet heel nadrukkelijk tijdig zijn... om dat weer terug
- 5:59Speaker 4: te draaien.
- 6:00Speaker 3: Ja, precies. Dat zie je aan die eerdere accijnsverlaging... die
- 6:03Speaker 3: nog niet hersteld is. Daar kun je nu nog helemaal
- 6:05Speaker 3: niet meer mee aankomen. Omdat dat natuurlijk dan tot verdere
- 6:07Speaker 3: prijsverhogingen aan de pomp zou leiden. En daarom zeg jij,
- 6:10Speaker 3: doe dat niet nog een keer.
- 6:12Speaker 4: Ja, precies. We weten dat in Duitsland hebben ze de
- 6:17Speaker 4: benzineactie met 17 cent verlaagd. Daar zitten we verlekkerd naar te kijken.
- 6:21Speaker 4: En dan wordt er heel vaak gezegd, ja, maar dat
- 6:23Speaker 4: is maar voor twee maanden. Nou, ik geef je op
- 6:25Speaker 4: een briefje dat over twee maanden de Duitsers echt niet
- 6:28Speaker 4: die verlaging van 17 cent weer ongedaan gaan maken. Dat gaan
- 6:32Speaker 4: ze vast en zeker uitstellen, lijkt mij. En dat slaat
- 6:34Speaker 4: ook een gat in de begroting natuurlijk.
- 6:37Speaker 3: Ja, precies. Het moment om toch te versnellen met de energietransitie?
- 6:43Speaker 3: Of zeg jij, nou, we pakken gewoon die prijsverhoging... en
- 6:45Speaker 3: daar wennen we wel weer aan
- 6:47Speaker 4: Nou ja, kijk, er is op zich niks verkeerds... met
- 6:50Speaker 4: het versnellen van de energietransitie. Maar ik wil er toch
- 6:53Speaker 4: wel graag een kanttekening mee plaatsen. Omdat iedereen roept dat,
- 6:56Speaker 4: en dat is op zich prima. Maar je moet je
- 6:59Speaker 4: wel realiseren, je moet je wel afvragen... wat bereik je
- 7:01Speaker 4: daar nou precies mee, of wat kun je daarmee bereiken...
- 7:03Speaker 4: De hernieuwbare bronnen voorzien in ongeveer 15% van onze totale energiebehoefte.
- 7:11Speaker 4: Dus dan praat ik niet over elektriciteit, maar onze totale energiebehoefte.
- 7:14Speaker 4: En voor de rest is het grotendeels dat we fossiel gebruiken.
- 7:19Speaker 4: Nou stel je nou voor dat je binnen een aantal
- 7:23Speaker 4: jaar in staat zou zijn... om het aandeel van hernieuwbaar
- 7:26Speaker 4: te verdubbelen. Dat is een enorme opgave, maar stel je
- 7:29Speaker 4: voor dat dat naar 30% zou kunnen gaan... dan ben
- 7:32Speaker 4: je nog in hoge mate afhankelijk van fossiel. Dus het
- 7:35Speaker 4: is een illusie om te denken... dat je die kwetsbaarheid
- 7:39Speaker 4: voor de volatiliteit van fossiele brandstofprijzen... dat je dat binnen
- 7:43Speaker 4: een paar jaar heel sterk zou kunnen verminderen. Dat gaat
- 7:46Speaker 4: gewoon niet. Dus ik vind die aanbeveling van we moeten
- 7:49Speaker 4: dat versnellen... op zich prima, daar gaat het mij
- 7:53Speaker 3: niet om. Maar dat gaat ons niet van vandaag op
- 7:54Speaker 3: morgen uit de brand helpen? Nee, absoluut niet, nee. Dank
- 7:58Speaker 3: je wel, BNR's huiseconom Ham de Jong.
- 8:00Speaker 2: We hebben veel luchtvaartnieuws vandaag, Niels. Want de KLM schrapt
- 8:04Speaker 2: de komende maand 160 vluchten van en naar Schiphol. Dat heeft
- 8:07Speaker 2: te maken met de hoge kosten voor kerosine. En daardoor
- 8:10Speaker 2: is het, volgt KLM, een aantal vluchten binnen Europa niet
- 8:14Speaker 2: rendabel genoeg. Volgens de luchtvaartmaatschappij gaat het wel om minder
- 8:18Speaker 2: dan 1% van al hun vluchten.
- 8:21Speaker 3: Rotterdam de Heek Airport en Eindhoven Airport... die hebben natuurvergunningen nodig. Toch,
- 8:25Speaker 3: dat heeft de rechter vandaag bepaald. Toenmalig VVD-minister Christiane van
- 8:29Speaker 3: der Wal... besloot enkele jaren geleden dat die vergunningen niet
- 8:31Speaker 3: nodig waren. Daarom stapten natuurorganisaties en omwonenden naar de rechter.
- 8:36Speaker 3: Huidig D66-minister Jamie van Essen heeft nu acht weken de tijd...
- 8:39Speaker 3: om te beslissen of hij gaat handhaven tegen de luchthavens.
- 8:42Speaker 3: Dat geldt trouwens ook voor de uitbreiding van Lelystad Airport...
- 8:45Speaker 3: want daar hebben ze ook geen natuurvergunning.
- 8:52Speaker 2: De Oekraïnse president Zelensky heeft in Middelburg... de internationale For
- 8:57Speaker 2: Freedoms Award in ontvangst genomen. En hij bedankte daar Nederlands
- 9:00Speaker 2: ook nog voor de steun.
- 9:02Speaker 5: En jij was er tussen. Tussen diegenen die direct begonnen
- 9:09Speaker 5: te begrijpen. Tussen diegenen die vooruit stonden om hulp te geven.
- 9:20Speaker 5: Among those who are now helping with true leadership. And
- 9:24Speaker 5: I'm grateful to you for your support. I'm grateful that
- 9:28Speaker 5: the Netherlands truly stands for the protection of life. Thank you.
- 9:35Speaker 2: Bij ons is buitenlandse redacteur Luc de Klerk
- 9:38Speaker 2: Dit is een prestigieuze internationale prijs.
- 9:40Speaker 6: Ja, het is een prijs die geïnspireerd is op een
- 9:43Speaker 6: beroemde speech... van de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt... die
- 9:48Speaker 6: in 1941 gaf over de vier vrijheden. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid
- 9:52Speaker 6: van religie... vrijwaring van gebrek, dus recht op basisbehoeften... en
- 9:56Speaker 6: vrijheid van angst, dus dat je niet bang hoeft te zijn...
- 9:58Speaker 6: voor geweld of onderdrukking. En Roosevelt heeft roots in Zeeland...
- 10:02Speaker 6: en dus vandaar dat deze prijs om het jaar dan
- 10:04Speaker 6: in Middelburg... wordt uitgereikt. De Roosevelt Stichting zei dat de
- 10:07Speaker 6: prijs aan Zelensky... en het Oekraïnse volk wordt gegeven... als
- 10:10Speaker 6: erkenning voor hun moedige strijd voor onze vrijheid en democratie...
- 10:14Speaker 6: onder uitzonderlijk moeilijke omstandigheden. Zelensky nam de prijs aan terwijl
- 10:18Speaker 6: er gisteravond... nog weer grote droneaanvallen waren op Oekraïne. Onder
- 10:22Speaker 6: meer op Kiev vielen zeker 16 doden ook bij. Zelensky vroeg
- 10:26Speaker 6: daarom ook om een minuut stilte... toen hij die prijs
- 10:28Speaker 6: in ontvangst nam.
- 10:28Speaker 2: Oké, dat is wel wrang dat hij de prijs, de
- 10:31Speaker 2: freedoms award... in ontvangst kan nemen en dan thuis is
- 10:34Speaker 2: het nog steeds keihard oorlog. Zelensky sprak ook met Rob Jetten,
- 10:37Speaker 2: ons premier. Ze geven ook elk moment een persconferentie. Waar
- 10:42Speaker 2: hebben ze over gesproken, weet je dat al
- 10:43Speaker 6: Ja, de persconferentie heb ik dus nog niet gezien, maar
- 10:45Speaker 6: gisteren werd al bekend dat Nederland zo'n 250 miljoen euro uittrekt
- 10:49Speaker 6: voor drones voor Oekraïne. Daar zullen ze het waarschijnlijk nu
- 10:51Speaker 6: ook weer over gehad hebben en die drones moeten dan
- 10:54Speaker 6: Zowel in Oekraïne als in Nederland worden gemaakt. Maar ik
- 10:57Speaker 6: kan me eigenlijk ook wel voorstellen dat Zelensky ook vooral
- 10:59Speaker 6: weer zal aangeven... dat Oekraïne vooral vluchtverdediging nodig heeft. Want
- 11:03Speaker 6: daar komen ze nog steeds tekort. En Zelensky was deze
- 11:06Speaker 6: week al bezig met een tour in Europa. Hij was
- 11:08Speaker 6: in Noorwegen, Italië en Duitsland. Probeert weer meer steun te verzamelen.
- 11:12Speaker 6: En met de Duitsers had hij bijvoorbeeld wel een deal
- 11:14Speaker 6: voor vluchtverdediging gesloten. Maar verder gaat het eigenlijk vooral nog
- 11:16Speaker 6: om drones.
- 11:17Speaker 2: En door de Russische oorlog in Oekraïne... geeft Europa ook
- 11:20Speaker 2: meer aan de eigen defensie uit, dat weten we. Maar
- 11:23Speaker 2: hoe dat precies gedaan moet worden... daarover is gesteggeld tussen
- 11:26Speaker 2: de EU en de NAVO. Wat ligt er op tafel?
- 11:29Speaker 2: Waar komen ze er niet over uit
- 11:31Speaker 6: De Financial Times kopt vandaag over een machtsstrijd... tussen de
- 11:34Speaker 6: EU en de NAVO over de defensieuitgaven. En de EU
- 11:38Speaker 6: wil graag dat er op Europees niveau... wordt samengewerkt in
- 11:40Speaker 6: de defensieindustrie. Terwijl de NAVO er ook belang bij hecht...
- 11:44Speaker 6: het industriebeleid transatlantisch blijft. En daar knelt het dus, want
- 11:47Speaker 6: de vraag is dan... hoe Europees moet de NAVO worden
- 11:50Speaker 6: nu Amerika er meer van aftrekt. En in de wandelgangen
- 11:53Speaker 6: hoor je van diplomaten ook... steeds meer hebben over een
- 11:56Speaker 6: Europees geleide NAVO. En dat zal waarschijnlijk ook wel de
- 11:59Speaker 6: inzet worden... bij de top in Ankara in juli dit jaar.
- 12:02Speaker 6: Maar de gast hier Turkije is dan bijvoorbeeld alweer geen
- 12:05Speaker 6: groot fan daarvan. Dat kan je ook voorstellen als Turkije
- 12:07Speaker 6: is niet een EU-lid, maar wel een NAVO-lid... En dus
- 12:10Speaker 6: natuurlijk ook meer gebaat bij samenwerking in NAVO-verband... dan in EU-verband.
- 12:15Speaker 6: En ik heb wel eens van een NAVO-diplomaat gehoord... dat
- 12:17Speaker 6: de Turken echt geen hel zien in dit soort... allerlei
- 12:20Speaker 6: Europese defensie-initiatieven, zeg maar
- 12:21Speaker 2: Nee, want daar kopen zij niks voor
- 12:23Speaker 2: Over de NAVO en de EU gesproken. Ursula von der
- 12:26Speaker 2: Leyen had vandaag een ontmoeting met NAVO-chef Mark Rutte. Daar
- 12:31Speaker 2: kwam dit dan ook ter sprake, neem ik aan?
- 12:32Speaker 6: Zeker, ja. Want de Europese Commissie heeft sinds... Commissie von
- 12:35Speaker 6: der Leyen. Twee, ook voor het eerst een commissaris die
- 12:38Speaker 6: over defensie gaat. En von der Leyen heeft het hoog
- 12:41Speaker 6: op haar agenda. En op zich is het ook wel
- 12:43Speaker 6: iets wat de EU, dat industriebeleid... dat kan de EU
- 12:46Speaker 6: beter doen dan de NAVO. Maar als het aankomt op
- 12:48Speaker 6: wat Europa dan precies nodig heeft aan wapens... dan moet
- 12:51Speaker 6: je eigenlijk bij de NAVO zijn. En volgens de Financial
- 12:54Speaker 6: Times is er dan bij de NAVO erg frustratie... dat
- 12:56Speaker 6: von der Leyen bijvoorbeeld zo'n drone-muur eerder aankondigde. Of als
- 12:59Speaker 6: de EU een eigen Europese luchtverdedigingssysteem op wil tuigen... En
- 13:04Speaker 6: Rutte zei eerder dit jaar in het Europese parlement ook nog...
- 13:06Speaker 6: er zal een dubbeling ontstaan als de EU denkt... dat
- 13:09Speaker 6: ze zichzelf kunnen verdedigen zonder Amerika. Maakt het volgens Rutte
- 13:12Speaker 6: allemaal veel ingewikkelder. En dat voelen ze ook wel in
- 13:15Speaker 6: de defensieindustrie... want daar hebben ze ook last van, dat
- 13:17Speaker 6: bureaucratische kissebis... tussen de EU en de NAVO. Maar op
- 13:21Speaker 6: zich helpen de twee elkaar ook nog wel wat. Want
- 13:23Speaker 6: om die NAVO-norm van 5% te halen... heeft de EU
- 13:26Speaker 6: uitzondering gemaakt op begrotingsregels... als ze landen meer aan defensie
- 13:30Speaker 6: willen uitgeven... En als die 23 landen die het combi-lidmaatschap hebben...
- 13:35Speaker 6: als die de 5% halen, dan zou hun totale jaarlijkse defensieuitgave...
- 13:39Speaker 6: uiteindelijk met 1 miljoen dollar omhoog gaan ten opzichte van 2024. De
- 13:43Speaker 6: EU heeft ook nog leningen beschikbaar gesteld... die vooral ook
- 13:47Speaker 6: wel bedoeld zijn om de eigen Europese industrie te versterken...
- 13:50Speaker 6: maar kunnen ook wel gebruikt worden voor het kopen van
- 13:52Speaker 6: Amerikaanse wapens. Dus ze helpen elkaar ook wel een beetje.
- 13:56Speaker 6: Maar het blijft toch lastig, want de EU wil dus
- 13:58Speaker 6: eigenlijk een belangrijke... capaciteiten van Europa, terwijl de NAVO zich
- 14:04Speaker 6: dan juist ook weer meer wil bemoeien met dat industriebeleid.
- 14:08Speaker 6: En ja, von der Leyen en Rutte, die kunnen samen
- 14:12Speaker 6: met hun ondergeschikte ook nog daar heel wat over afkibbelen.
- 14:14Speaker 6: Maar ja, als het puntje bij het paaltje komt, dan
- 14:16Speaker 6: zullen het toch de hoofdsteden zijn die beslissen hoe dat
- 14:19Speaker 6: geld
- 14:19Speaker 2: precies uitgegeven moet worden. Ja, ze hebben natuurlijk alle twee
- 14:22Speaker 2: een andere agenda eigenlijk.
- 14:23Speaker 6: Ja, Rutte
- 14:24Speaker 2: moet een transatlantische band bij elkaar houden. Dankjewel, Luc de Klerk.
- 14:30Speaker 2: En wil je meer Europees nieuws... dan moet je je
- 14:32Speaker 2: vooral abonneren op de podcast Make Europe Great Again
- 14:35Speaker 3: De Autoriteit Persoonsgegevens gaat bij een aantal ICT-leveranciers... preventief controleren
- 14:40Speaker 3: hoe zij hun digitale beveiliging hebben geregeld. Op die manier
- 14:44Speaker 3: zouden datalekken zoals recent bij Odido... Booking.com Basic Fit moeten
- 14:48Speaker 3: worden voorkomen... Als bij leveranciers een datalek plaatsvindt... zijn de
- 14:53Speaker 3: gevolgen al snel enorm. Vandaar dat een preventieve controle bij ICT-leveranciers...
- 14:57Speaker 3: een effectieve manier is om haar begrensde middelen... als toezichthouder
- 15:01Speaker 3: in te zetten, al dus de AP.
- 15:03Speaker 2: De autoriteit wil zulke controles graag structureel uitvoeren... maar dat
- 15:08Speaker 2: kan waarschijnlijk niet vanwege het beperkte budget. Ook zou de
- 15:12Speaker 2: AP graag organisaties willen onderzoeken... die nooit datalekken melden. Ja,
- 15:16Speaker 2: want wat is daar dan aan de hand? Zijn ze
- 15:17Speaker 2: heel goed beveiligd of vertellen ze het gewoon niet? Bits
- 15:20Speaker 2: of Freedom stelde eerder dat er meer controles nodig zijn...
- 15:22Speaker 2: om ervoor te zorgen dat bedrijven en organisaties... hun gegevens
- 15:25Speaker 2: goed beschermen. De afgelopen tijd waren er natuurlijk veel hacks
- 15:29Speaker 2: te melden. Vandaag nog bij het moederbedrijf van Zara, Inditex.
- 15:33Speaker 2: Daarbij zou geen klantinformatie zijn buitgemaakt. Dat gebeurde natuurlijk wel
- 15:36Speaker 2: bij Odido, weten we allemaal. Daar ging het om persoonsgegevens
- 15:39Speaker 2: van meer dan 6 miljoen accounts. En ook bij Basic Fit,
- 15:43Speaker 2: de sportschool... zijn gegevens van 200.000 leden gestolen.
- 15:52Speaker 3: Bijna de helft van de Nederlandse cryptobedrijven misleidt de klanten
- 15:55Speaker 3: in hun reclame. Dat concludeert de Autoriteit Financiële Markten, AFM.
- 16:00Speaker 3: De Waakhond erkent wel dat de cryptobedrijven al wat stappen
- 16:03Speaker 3: hebben gezet, maar het is niet voldoende. Bij ons is
- 16:06Speaker 3: Mauro Halve, voorzitter van de Brandsvereniging voor de Cryptobedrijven. Welkom
- 16:11Speaker 3: bij BNR. Goedemiddag. Ja, bijna de helft. Hoe
- 16:15Speaker 7: kwalificeert u dat zelf? Slechte zaak. Nou, ze noemen bijna
- 16:18Speaker 7: de helft van de partijen die in Nederland actief zijn.
- 16:21Speaker 7: En dat zijn meer dan alleen de Nederlandse partijen. Ze
- 16:24Speaker 7: hebben 33 partijen onderzocht. En ongeveer de helft inderdaad doet het
- 16:28Speaker 7: daar te weinig op, helaas. Wij zien in het rapport
- 16:32Speaker 7: dat ze delen voorbeelden waarvan wij eigenlijk zeggen... Ja, heel logisch.
- 16:35Speaker 7: De partijen die namelijk in Nederland de vergunning bij de
- 16:37Speaker 7: AFM hebben gehaald... die weten dit al heel lang. Wij
- 16:40Speaker 7: zijn acht tot twaalf maanden door de molen gehaald... En
- 16:44Speaker 7: daarna hebben ze gezegd, welkom, u voldoet. Dus wij zien
- 16:46Speaker 7: ook wel zeker, van die 33 partijen die zijn onderzocht... er
- 16:50Speaker 7: hadden er maar 21 Nederlandse partijen een vergunning. Dus er zijn
- 16:53Speaker 7: ook minimaal 12 partijen die buiten Nederland
- 16:56Speaker 3: een vergunning hebben gehaald. Dat is inderdaad correct. Dus de
- 16:59Speaker 3: helft van de onderzochte crypto-bedrijven... misleidt de klanten in hun reclame.
- 17:02Speaker 3: Het gaat bijvoorbeeld ook om de informatie over de kosten.
- 17:05Speaker 3: Maar zegt u nou, Nederlandse bedrijven doen dit niet? Want
- 17:07Speaker 3: dat lijkt mij ook niet helemaal wat de AFM stelt.
- 17:11Speaker 7: Zeker niet, nee hoor. Wij herkennen zeker de feedback. Wij
- 17:14Speaker 7: zijn ook blij dat dit hun eerste wapenfeit is in
- 17:16Speaker 7: het doorlopend toezicht. Iedereen moet eerst heel streng door de
- 17:20Speaker 7: molen natuurlijk worden gehaald. Maar het is ook zeker zaak
- 17:22Speaker 7: dat iedereen blijvend gecontroleerd wordt. Dus we vinden het heel
- 17:25Speaker 7: fijn en heel goed dat ze dit hebben gedaan. Ze
- 17:27Speaker 7: noemen het zelf dan significante tekortkomingen. En eigenlijk kan je
- 17:30Speaker 7: bij de AVM nu alleen maar een 2 of een voldoende scoren.
- 17:33Speaker 7: Ik denk dat zeker in de voorbeelden die ze noemen,
- 17:35Speaker 7: dat er ook wel echt duidelijk zichtbaar is dat er
- 17:37Speaker 7: misschien een lichte overdrijving is om alles een significante tekortkoming
- 17:40Speaker 7: te noemen.
- 17:41Speaker 3: Nou ja, het is onduidelijk wat het kost. Tenminste, wat
- 17:43Speaker 3: de risico's zijn dus. Dat het om een volatiel product gaat.
- 17:46Speaker 3: Soms staan de kosten alleen maar in de algemene voorwaarden.
- 17:49Speaker 3: Dan moet je wel heel diep gaan zoeken voordat je
- 17:51Speaker 3: weet waar je aan toe bent, toch?
- 17:54Speaker 7: Ben ik het helemaal mee eens dat dat niet zou moeten.
- 17:56Speaker 7: Maar dat is precies wat ik net zeg. Alle partijen
- 17:58Speaker 7: die in Nederland een vergunning bij de AFM hebben gehaald...
- 18:01Speaker 7: die horen dit al meer dan een jaar van AFM.
- 18:02Speaker 7: En je krijgt je vergunning gewoon niet op het moment...
- 18:04Speaker 7: dat je dat niet van tevoren hier op orde hebt.
- 18:06Speaker 3: Nee, maar als je het eenmaal wel hebt en je
- 18:08Speaker 3: bent daarna onduidelijk... dan krijg je dus zo'n brief.
- 18:12Speaker 7: Ja, dus inderdaad, als je in de doorlopende reclame-uitingen die
- 18:15Speaker 7: je doet, als je niet doorlopend je klanten daarop waarschuwt,
- 18:19Speaker 7: maar bijvoorbeeld alleen op het moment dat ze ontborden, dat
- 18:21Speaker 7: is te weinig en dat vinden wij ook. Hoe moet
- 18:24Speaker 7: die informatie er eigenlijk uitzien? Wat is volgens u een
- 18:26Speaker 7: goede vuistregel? Ja, ze noemen tal van voorbeelden. Dus het
- 18:31Speaker 7: is ook moeilijk om nu één ding te zeggen hoe
- 18:34Speaker 7: dat eruit moet zien. Ik denk dat de AFM dat
- 18:36Speaker 7: met de partijen gaat doen. Ze hebben ook aangekondigd van
- 18:38Speaker 7: dit is een publiek onderzoek. We gaan nu de partijen
- 18:41Speaker 7: op wie dit betrekking heeft een brief sturen. En die
- 18:43Speaker 7: krijgen dan de kans om dat te verbeteren.
- 18:45Speaker 5: En ze
- 18:45Speaker 7: gaan echt nog niet over op handhaving, zeggen ze ook.
- 18:48Speaker 7: Dus ik zie dit als een mooie eerste stap in
- 18:50Speaker 7: de partijen die nog tekortkomingen hebben. Om daar het niveau
- 18:53Speaker 7: van op te trekken.
- 18:54Speaker 3: Ja, dat begrijp ik. Maar u bent van de branchevereniging,
- 18:56Speaker 3: dus u weet vast hoe het hoort. Wat zijn eigenlijk
- 19:00Speaker 3: de kosten en de risico's van die cryptomunten? Want ik
- 19:04Speaker 3: hoor wel van mensen die zitten daarin... en die hoor
- 19:05Speaker 3: ik eigenlijk nooit over de kosten. Die zijn heel blij
- 19:07Speaker 3: dat dat ding vooral vaak stijgt. Maar u weet wel
- 19:11Speaker 3: van die kosten?
- 19:14Speaker 7: Tuurlijk. Kijk, de wettelijke eis is dat je transparant moet
- 19:16Speaker 7: zijn over je kosten. Dus het moet voor een klant
- 19:18Speaker 7: helder zijn dat je voor product A dit betaalt... voor
- 19:21Speaker 7: product B dat betaalt. Maar omdat er verschillende producten zijn...
- 19:24Speaker 7: en ook verschillende type dienstverleners... is er niet één goed
- 19:27Speaker 7: antwoord wat de kosten moeten zijn. Je moet transparant zijn
- 19:30Speaker 7: over die kosten. En je moet daarnaast dus ook transparant
- 19:32Speaker 7: zijn over de risico's... die op het product wat je
- 19:35Speaker 7: aanbiedt van toepassing zijn. En dat
- 19:38Speaker 3: mag
- 19:38Speaker 7: dus niet een algemene risico-waarschuwing
- 19:40Speaker 3: zijn. Nee
- 19:40Speaker 7: maar...
- 19:41Speaker 3: De Nederlandse ondernemingen krijgen een soort waarschuwingsbrief van de AFM.
- 19:45Speaker 3: Maar de buitenlandse ondernemingen, u noemde ze al, die voldoen
- 19:49Speaker 3: ook een aantal gevallen niet. Die worden alleen maar aangesproken
- 19:52Speaker 3: via de nationale toezichthouder daar. Vindt u dat er een
- 19:56Speaker 3: gelijk speelveld is tussen de Nederlandse en de buitenlandse ondernemingen?
- 20:01Speaker 7: Nou, ik moet wel zeggen, AFM heeft geen mogelijkheid om
- 20:04Speaker 7: die andere partijen direct aan te schrijven. Dus ze zijn
- 20:06Speaker 7: helaas gedwongen om dat via de home member state toezichthouder
- 20:10Speaker 7: dan te doen. Dus ik weet ook dat zij niet
- 20:12Speaker 7: anders kunnen. Maar inderdaad, wij delen de bevindingen die AFM heeft.
- 20:16Speaker 7: En zij noemen ook, we willen een gelijk speelveld. En
- 20:19Speaker 7: de tijd van coulance is voorbij. Ik zou dan ook
- 20:21Speaker 7: de AFM uitnodigen dat die coulance voorbij is... voor al
- 20:24Speaker 7: die partijen die van buiten Nederland een vergunning hebben gehaald...
- 20:26Speaker 7: die lang en na niet aan dezelfde eisen moeten voldoen...
- 20:30Speaker 7: als dat onze partijen hebben moeten doen... om dan ook
- 20:32Speaker 7: daar de coulance op over te laten gaan
- 20:34Speaker 2: En zien jullie dan ook een rol voor jezelf daarin?
- 20:37Speaker 7: Absoluut. Wij zijn opgericht ook in het kader van zelfregulering...
- 20:41Speaker 7: toen er nog geen regulatie was. We zijn heel blij
- 20:44Speaker 7: dat er nu goede regelgeving is... en ook een toezichthouder
- 20:47Speaker 7: die daar streng op handhaaft. Dus wij gaan ook zeker
- 20:50Speaker 7: hier natuurlijk... doen we altijd kijken waar kunnen wij dat
- 20:54Speaker 7: zelf nog verbeteren. Maar nogmaals, wij zien echt wel vooral
- 20:57Speaker 7: de tekortkomingen... bij de partijen die van buiten Nederland... hier
- 21:00Speaker 7: op de Nederlandse markt actief zijn. Dank, voorzitter van
- 21:03Speaker 3: de Brandsvereniging voor Cryptobedrijven, Mauro Halve.
- 21:06Speaker 2: Ja, niet alleen op de Veluwe, maar ook in Zuid-Korea
- 21:09Speaker 2: gaat het vaak over de wolf. Sterker nog, de Zuid-Koreanen
- 21:12Speaker 2: zijn al een week lang in de ban van één
- 21:14Speaker 2: jonge wolf.
- 21:15Speaker 1: Je hoort het, de wolf.
- 21:23Speaker 2: De wolf heet Nugu en die kroop vorige week onder
- 21:26Speaker 2: een hek door... in een dierentuin in Zuid-Korea. Sindsdien is
- 21:29Speaker 2: er een grote zoektocht gestart. En ja, dat doen ze
- 21:32Speaker 2: toch echt heel grondig. Honderden brandweerlieden, politieagenten, militairen... proberen allemaal
- 21:37Speaker 2: die wolf te vangen. Maar hij ontsnapt iedere keer als
- 21:39Speaker 2: ze hem hebben. Hij werd al een keer gezien met
- 21:41Speaker 2: warmtecamera's van een drone. Maar de achtervolgers verloren de wolf
- 21:45Speaker 2: uit het oog... omdat de batterijen van de drone leeg waren. Ja,
- 21:47Speaker 2: dat kan ook in Zuid-Korea gebeuren. En inwoners zelf zoeken
- 21:51Speaker 2: ook mee naar het dier. Wat een
- 21:53Speaker 3: overgedreven gedoe eigenlijk allemaal. Het
- 21:54Speaker 2: is maar een wolf, toch? Ja, een jonge wolf. Het
- 21:59Speaker 2: gaat niet altijd goed als de burgers ook mee zoeken.
- 22:01Speaker 2: Leerlingen sloegen vals alarm. Het was gewoon een hond die
- 22:04Speaker 2: ze zagen. Er was ook een man met zijn hond
- 22:06Speaker 2: op zoek naar het dier. Maar die hond leek heel
- 22:08Speaker 2: erg veel op de wolf. En toen verschenen er allemaal
- 22:10Speaker 2: meerdere foto's online. Bleken later toch met AI te zijn bewerkt. Afijn.
- 22:16Speaker 2: De Zuid-Koreanen zijn het toch wel over één ding eens.
- 22:19Speaker 2: Anders dan hier in Nederland. Die wolf mag niet doodgeschoten worden.
- 22:23Speaker 2: De president heeft zich er zelfs mee bemoeid. Die schrijft
- 22:25Speaker 2: op X. Ik hoop dat er geen slachtoffers zullen vallen.
- 22:28Speaker 2: En ik bid dat Nugu veilig thuis zal
- 22:30Speaker 3: kunnen. In vredesnaam geen squidgame met deze wolf.