Latest / AI Report / 9 miljoen podcasts, speciaal voor jou

Transcript

9 miljoen podcasts, speciaal voor jou · AI Report

0:00
[alarm klok] Oh. Oh. Zo klinken 165.000 scheerbewegingen per minuut die je helpen om fris voor de dag te komen.
0:10
De flexibele scheerkop van de Philips S9000 Prestige volgt de contouren van je gezicht en scheert tot op nul millimeter van je huid.
0:18
Ervaar een ultiem gladde en comfortabele scheerbeurt, ook wanneer je nog niet helemaal wakker bent. Want dankzij de slimme sensoren past het scheerapparaat zich helemaal aan jou aan.
0:29
Zo kun jij nog extra genieten van je kopje koffie voor je de deur uit gaat. De Philips S9000 Prestige is het ideale scheerapparaat om jouw dag goed mee te beginnen.
0:40
Koop de Philips S9000 Prestige bij jouw favoriete winkel. Laat me je voorstellen aan Pim Verlaan. Begin op een hele jonge leeftijd met beleggen. Die horizon die jij hebt gaat zoveel voordeel opleveren.
0:53
Pim is een man met een missie. Iedereen veilig en verantwoord leren beleggen. Als je echt iets wil leren, leer het van iemand die één stapje vooruit loopt. Hij legt je uit op welke manieren je kan beleggen.
1:03
Elke bank heeft eigenlijk zijn eigen beleggingsfonds. Ik hou daar helemaal niet van. Op welke manieren je beter kan beleggen en hij rekent je voordeel op de euro nauwkeurig uit. € 192.000 minder rendement.
1:15
Zelf leren beleggen. Niemand vertelt dit. Pim dus wel in Jong Beleggen de podcast. Nou, dat is toch fantastisch? These days even the least talented of us can create artwork to rival Rembrandt with just a few clicks.
1:30
If an artificial intelligence creates a piece of art that looks just like a Basquiat original, who owns it? Welkom bij Poki.
1:39
Een podcast over kunstmatige intelligentie waarin wij, Wytse Hagedoorn en Alexander Klöpping je bijpraten over kunstmatige intelligentie. Met vandaag.
1:46
Politici in de Europese Unie willen graag laten zien dat ze het niet gaan laten gebeuren dat de negatieve impact van AI ongestraft voorbij kan gaan. En het eerste onderzoek over de impact van AI op jouw baan is uit.
1:55
En daar is goed nieuws over. En Wytse gaat uitleggen waarom een bedrijf met een emoji als logo belangrijk is. En we duiken dieper de wereld in van de kunst, want die gaat door AI flink op zijn kop staan.
2:13
[muziek] God, die tune is voorbij. We kunnen weer praten als normale mensen. Heb jij gister op. Ja, we nemen. We nemen dit op de dag nadat op één is uitgezonden. Heb je op één gekeken Wytse? Ik heb gekeken.
2:23
En ben je opgebleven voor de presence? Zeker. Ik ben opgebleven. Ik heb gekeken. Ik vond dat je het goed deed. Ik stuurde als grapje naar jou. Ik zat naar mijn laptop te roepen wat die gast zegt. Nee, ik vond het.
2:37
Ik vond het nog best wel boeiend. Je was het met me eens. Nou, dat is fijn. Ja, ik was wel met je eens. Nou, dat hoeft niet altijd natuurlijk. Dat is ook saai. Maar nu wel zeker.
2:46
Wat vond je van die mevrouw die erbij zat? Die een replica avatar had? Nou, ik vond het wel bijzonder. Vond het sowieso een hele leuke amicale vrouw. Wat ben ik? Ik vond haar wel interessant om naar te luisteren ook.
2:56
En ook een soort van wel zelfreflectie. Een soort zelfkennis over dat het eigenlijk ook wel bijzonder is. Maar ja, je moet er maar gaan zitten, hè. We hebben het de vorige keer over gehad.
3:04
Er zit een soort stigma op, hebben wij het idee. Of in ieder geval dat idee heb ik. Dus als het dan zo verteld wordt en ik denk dat ehm, ik kan me niet.
3:13
Ik weet niet zo goed hoe oud die technologie van replica is, dat dacht ik ook nog. Het voelt wel een beetje als een soort van vorige generatie AI, waardoor ik ook dacht de,
3:23
wat we daar beoordelen met elkaar is eigenlijk iets van gisteren. Ehm. Ja. Ja. Ja. Dus ik had ook wel.
3:28
Ik zat ook wel te kijken met een soort van en dat bracht jij op een gegeven moment ook in van ja, de technieken liggen eigenlijk al op tafel.
3:34
Het is een kwestie van die technieken aan elkaar koppelen en dan zitten we hier ineens met een heel ander item met elkaar. Maar goed dat. Ik denk dat dat zich gewoon nog moet bewijzen.
3:42
Nou, meer dingen die zich nog moeten bewijzen is. De Economist heeft besloten dat ze onderzoek gaan doen naar wat de impact van AI op white collar jobs is. Dus ze gaan een soort van elke paar maanden gaan ze bijhouden.
3:54
Kunnen we al iets zien in het grafiekje?
3:56
Er was enorme invloed op de inkomst op de instroom van white collar jobs tijdens Covid, want toen allerlei mensen die normaal serviceberoepen hadden gingen opeens white collar jobs doen. Dus Covid was een enorme piek.
4:07
Maar daarna stabiliseerde dat eigenlijk heel erg snel naar het niveau van daarvoor. En nu gaan ze dus proberen te kijken.
4:13
De impact op op generatieve AI zou zijn op white collar jobs, dus de banen waar mensen met informatie te maken hebben. Gaat dat dan ook echt gebeuren?
4:23
En vooralsnog is de conclusie ze hebben dus nu hun eerste onderzoek gepresenteerd. Er is niets van merkbaar. Ze zeggen ook het is misschien ook nog wat vroeg. Misschien zijn bedrijven langzaam maar zeker nog maar stapjes
4:34
aan het nemen om hier iets mee te doen, maar ze gaan het in ieder geval de komende maanden in de gaten houden. Dus dat is fijn, dus kunnen wij er ook naar kijken. Hoe vaak gaan ze dat checken? Zeg maar.
4:43
Wordt er maandelijks drie maanden. Oké, check. Ja. Interessant. Nou, verder was er groot nieuws van de EU die hun AI act heeft voorgesteld. En veel van die van die regelgeving lijkt te gaan.
4:59
Of voorgestelde regelgeving moet ik zeggen, lijkt te gaan over gezichtsherkenning. En dat is denk ik wel heel fraai, want heel veel poeha over AI gaat dus over banen en gaat over of de mensheid gaat beëindigen.
5:14
Maar er zijn ook hele concrete privacyrisico's die ons op hele korte termijn al kunnen gaan raken. En gezichtsherkenning is daar volgens mij absoluut één van. En eigenlijk verbiedt die verbieden ze.
5:26
Gaan ze in dit voorstel verbieden dat dit soort technologie op straat ingezet mag wordenEn ik, ik had.
5:33
Ik las dus een fantastisch voorbeeld van hoe gezichtsherkenning als technologie misbruikt kan worden, namelijk in Madison Square Garden. Dat is een beetje de Ziggo Dome van New York.
5:42
Daar was een, dat moederbedrijf heeft een rechtszaak tegen zich lopen en dat vinden ze irritant, dat er een rechtszaak tegen ze loopt en daarom hebben ze de advocaten van de tegenpartij de toegang ontzegd tot Madison Square Garden middels gezichtsherkenning.
5:56
Dus zij hebben een database met alle gezichten. Waarschijnlijk hebben ze dat van LinkedIn getrokken of zo, van alle advocaten van de, van de tegenpartij en die kunnen dus niet meer naar concerten.
6:07
Dat is hun manier om die tegenpartij te zieken. Wauw. En blijkbaar is dat iets wat mag. [lacht] Wat ik wel opvallend vind. En blijkbaar is dat ook iets wat gemakkelijk kan. Wat ik opvind, opvallend vind.
6:19
Maar het geeft ook een klein inkijkje van hoe dit, hoe dit helemaal uit de hand zou kunnen lopen als bedrijven dit soort dingen gaan toepassen voor hun, voor hun eigen winst.
6:27
Maar dat, dat is ook nog, dan in nog maar een schim met wat voor problemen dat zou kunnen hebben als je ongezien op straat zou willen lopen of in allerlei foto's en videobeelden te zien bent op momenten dat je gewoon anoniem wil zijn.
6:42
Wat toch een groot goed is en waar je niet zo vaak aan denkt dat dat wel fijn is dat je dat nog steeds hebt. Dus dat is een voorstel. Gaan ze nog een paar jaar over bakkeleien. Kunnen we dat ergens lezen?
6:53
Dan zullen we zien. Jazeker kun je dat voorstel lezen en het wordt ook druk gelezen door lobbyisten van grote techbedrijven, want die hebben er alle belang bij om die EU-regelgeving klein te houden.
7:03
Met name de techbedrijven die een beetje voorlopen, dus OpenAI bijvoorbeeld, heeft er, heeft er belang bij om dit soort wetgeving nou toch soepeler te krijgen.
7:13
En het zijn gek genoeg de bedrijven die er een beetje achterlopen die het veel makkelijker vinden dat dit soort dingen gereguleerd worden, omdat ze daarmee ook weer hun achterstand een beetje, nou ja, de, het speelveld wordt genivelleerd, zomaar te zeggen.
7:27
Dat is regulatory capture heet dat volgens mij. Regulatory capture. We zullen zien over een paar jaar waar dit op uitloopt. Voordeel eruit doen dat het gereguleerd wordt. Dat wil je dan eigenlijk als speler. Ja.
7:37
Interessant is dat. Ja. En die tekst, ik bedoel, is dat leesbaar? Moet ik dat door ChatGPT heen halen om het explain like I'm five te maken of? Ik heb het geprobeerd. En je moet het door ChatGPT heen halen. Check.
7:47
Tenminste, voor mij is dat nodig. Maar ik ben ook bijzonder gevoelig voor juridische taal, dus dat is iets wat, waar ik ChatGPT graag voor gebruik. Hugging Face wilde jij het over hebben.
7:58
Ja, nou ik dacht dit is wel iets voor de luisteraar om sowieso bekend mee te zijn. Ehm, dat vind ik. En, en Hugging Face. Ik ben eigenlijk Hugging Face best wel laat tegengekomen. Ehm, ja, ik weet niet.
8:09
Ik heb altijd het idee dat ik er dan vroeg bij ben met dingen. Maar ik word ook ouder, dus op een gegeven moment zit je er misschien helemaal niet meer helemaal top of the game.
8:16
Ehm, ik kwam een paar jaar geleden Hugging Face tegen toen ik aan het kijken was naar, ehm, tekst, speech-to-text oplossingen om te kijken van: oké, kan ik, kan ik dit ergens downloaden op GitHub of zo?
8:26
Ik wil het, ik wil iets draaien. Ik wil gewoon van een mp3 naar tekst. Dat was wat ik voor doel had en toen was ik een beetje aan het zoeken.
8:32
En toen in een van die repositories op GitHub van open source code stond een raar emoji met een soort blij poppetje die al blozend naar je, naar je zwaait. Toen dacht ik: oké, wat is dit? Dit zal wel een of ander
8:45
federated rare community ding zijn of zo. Een of andere, ja, een beetje hacky ding. Toen klikte ik erop. Toen kwam ik op Hugging Face en dat is eigenlijk een, een ja, een platform.
8:55
Ziet er heel vrolijk uit door, door die emoji en ook heel erg toegankelijk, want je denkt dit is een soort van gezellig community project. Het is gewoon een bedrijf. Er zitten allemaal grote investeerders in.
9:04
Dat wist ik eerst ook niet. Dat heb ik nog even uitgezocht. Ehm, maar waarom is het zo belangrijk?
9:09
Omdat wat je ziet en dat zag je ook een beetje in de begindagen van GitHub, inmiddels door Microsoft overgenomen, is dat dit soort platforms een soort spil worden in of een beetje een spin in het midden van een spinnenweb van zo'n beweging.
9:20
En deze beweging die ik dan nu beschrijf, is de beweging van open source machine learning. Of wat we vandaag de dag eigenlijk weer veel meer AI zijn gaan noemen.
9:28
En, eh, concreet is het dus zo dat als bijvoorbeeld, eh, een bedrijf of een onderzoeksteam bij de universiteit een nieuw onderzoek uitbrengt. Het gaat vaak gepaard met een onderzoekspaper en daar zit dan code bij.
9:40
Zo van: hier heb je een model, we hebben hem alvast getraind, daar kan je een beetje ermee spelen. En dat kan echt zijn van tumoren herkennen in MRI-scans tot en met speech-to-text.
9:50
Eigenlijk alles wat je met machine learningachtige oplossingen kunt, eh, eh, bereiken. En die uploaden ze dan vaak naar Hugging Face. Want op Hugging Face zit eigenlijk een gigantische community van én mensen én data.
10:01
Dus er staan voorgetrainde modellen op, dus die kan je zo gebruiken, zeg maar. Dus daar kan je meteen van, van jouw mp3'tje naar tekst toe, want het model krijg je dan zo, kan je zo downloaden.
10:11
Dat is een voordeel, voorbeeld van zo'n model. Ja, en dan. Mp3'tje naar tekst. Ja, mp3'tje naar tekst en, maar vaker zijn het, is het zo dat het onderzoek wat uitgebracht wordt niet het getrainde model bevat.
10:22
Dan zeggen ze: dit is hoe je hem kan trainen. Dus als jij zelf heel veel data hebt en je traint het op deze manier, dan komt daar een getraind model uit wat jij kan gebruiken.
10:30
Maar waar ik, als, ik ben meer toe-toegepast. Ik ben geen wetenschapper, dus ik wil gewoon: geef me gewoon wat ik meteen kan. Een Python dingetje, een stuk script dat ik gewoon meteen mijn mp3 erin kan knallen.
10:40
En dan kom je op Hugging Face terecht. Het gaat inmiddels zo ver dat ze op Hugging Face ook bij ieder model een, ehm, ja, klein interfaceje aan de zijkant hebben gemaakt.
10:49
Kan je meteen even testen, dus dan draaien ze hem even voor je. Er zitten allemaal van die hele kleine lekkere tooltjes in.
10:56
En waarom ik het wel relevant vond om het vandaag even te vertellen is omdat zij een hele mooie, ehm, ja, soort top veertig is het.
11:02
Het zijn er geen veertig, maar een, een, een ranking lijst bijhouden van de verschillende GPT-achtige modellen.
11:10
Dus dit zijn grote taalmodellen waar je mee kan praten zoals we dat nu gewend zijn van ChatGPT, alleen dan niet gemaakt door OpenAI, maar door of andere bedrijven, andere instellingen, andere universiteiten.
11:21
En er is een test gemaakt. Er zijn verschillende tests waardoor je eigenlijk toch wel een soort objectief kunt meten van hoe goed zijn deze nou?
11:28
En dat vind ik persoonlijk heel interessant, want je wilt natuurlijk weten hoe dicht zijn ze in ieder geval bij GPT 4 of bij GPT 3, 3,5.
11:34
En dus, ehm, in de shownotes linken we sowieso die top en bovenaan die top staat nu het Falcon model.Falcon is een model, komt vanuit een commerciële partij, maar die heeft hem, uh, open source gemaakt.
11:46
Dus, want daar moet je goed op letten als je dit ook gebruikt binnen, zeker binnen een bedrijf van mag ik het eigenlijk wel gebruiken?
11:51
Even goed kijken, maar de license op deze is, uh, redelijk gunstig en wat je eigenlijk heel concreet kan is dus Falcon downloaden vanuit Hugging Face.
11:59
En schrik niet, het gaat echt om gigabytes en het is hartstikke groot allemaal. En dan moet je die drie grafische kaarten aanschaffen waar ik het aan het einde van de aflevering over heb gehad de vorige keer.
12:08
Dus drie grote videokaarten en dan kan jij thuis. Is dat zo'n videokaart van € 14.000? Nou, als je ze een beetje tweedehan-- eigenlijk wel als je ze nieuw koopt, uh, op bol zeg maar.
12:19
Maar als jij gewoon drie kaarten haalt, tweedehands en aan elkaar koppelt en wat knutselt, dan kan jij toch wel een end komen thuis. Oh ja. Maar dan moet je je wel voorstellen.
12:27
Ik zat naar die Nvidia, wat is het, Nvidia A100 te kijken. Ja, de A100 serie en de A1000 en de A2, dat is ontzet, dat is, dat zijn goudstaven met een, uh, PCI connector. Ja. [lacht] dat is heel bizar.
12:39
Daar kun je wel gewoon bij de, kun je wel gewoon op Tweakers PriceWatch kun je ze wel gewoon vinden. Ik vind dat altijd grappig. € 18.000.
12:45
Prijs van een, van een instapauto kan je gewoon een kaartje in je computer stoppen. Uhm, en dan, eh, het mooie dus is dat je dan-- want ik denk dus, waarom heb ik dat Hugging Face verteld?
12:55
Grappig is ook wel, uh, ze zijn ooit gestart als een soort Tamagotchi, heb ik begrepen. Dus het was eigenlijk een schattig startupje die een Tamagotchi probeerde te maken.
13:03
Ja, zeven, acht jaar geleden al, want ze dachten dat dat moet weer bestaan op internet. Die Tamagotchi hebben ze geopend source. Het open source project kreeg ineens heel veel aandacht.
13:11
Toen dachten ze: huh, mensen vinden machine learning blijkbaar cool. We praten echt over ver voor deze nieuwe hype golf.
13:18
En toen beseften ze zich maar er is waarschijnlijk gewoon vraag naar een soort GitHub voor machine learning. En dan echt toegespitst op machine learning.
13:26
Want je kan zeggen GitHub kan dat al, maar dat is heel algemeen en dit is echt voor, uh, ja, ik wil spelen met hele kleine modelletjes waar ding, waar ik dingen in kan, op een robotje tot en met iets waar ik dus drie auto's aan videokaarten voor moet kopen om OpenAI thuis na te kunnen doen.
13:41
Daar zit mijn persoonlijke belang. Het lijkt mij gewoon ontzettend gaaf om een eigen large language model thuis te hebben draaien, want daar willen we toch naartoe.
13:49
Er zijn dus heel veel van die, uh, mini tooltjes die op Hugging Face draaien die zelfs simpele zielen als ik kunnen gebruiken. Ja.
13:56
Dus een van de dingen die ik probeerde was, uh, inderdaad verschillende tekstmodellen tegelijkertijd iets laten uitvoeren. Dus je hebt één prompt en dan zie je hoe Anthropic het doet en je ziet hoe GPT-4 het doet.
14:07
Maar je ziet inderdaad ook hoe die andere modellen en ook van die S-Stanford en al die universiteiten hebben allemaal hun eigen modellen inmiddels, dus je ziet dan en dan zie je in een soort van split screen hoe je, zie je hoe alles opgebouwd wordt.
14:18
Nou, dat vond ik best wel grappig om te kijken, maar ook wel, uh, cutting edge dingen. Dus bijvoorbeeld videogeneratie door AI. Dus dat je een prompt maakt en dat hij dan 3 seconden video genereert.
14:27
Daar zijn ook modellen van en dan kun je gewoon, ja, het is gewoon een tekstvak en dan druk je op generate- Precies. En dan maakt hij het. Het is heel simpel.
14:34
En, uhm, allerlei dingen met, uhm, uh, bijvoorbeeld voor een podcast als je die wilt transcriberen. Dat hij dan automatisch de sprekers uit elkaar trekt. Dat hij zegt: dit zegt Wytse en dit zegt Alexander.
14:45
En dat hij die stemmen uit elkaar trekt.
14:47
Dat zijn allemaal kleine bouwsteentjes of zo, waarvan je dan op, waar op de achtergrond waarschijnlijk allemaal heel ingewikkelde shit aan het draaien is, maar waar je Hugging Face niet zo heel veel van merkt.
14:56
Dus zelfs voor noobs zoals ik is het wel grappig om te, om die soort van meest gebruikte dingetjes door te gaan.
15:03
Maar ik kan me voorstellen dat voor, nou ja, iets geavanceerdere mensen zoals jij en nog veel verder, uh, dat dat echt wel een bron is van heel veel van al het nieuws, zeg maar.
15:13
Het zijn de ruwe bouwstenen, uhm, op een makkelijk toegankelijke manier.
15:17
Ja, en ik denk ook ik, ik be, ik categoriseer mezelf best wel, ook als noob hoor, want dit was voor mij, zeg maar, ik kan wel een beetje programmeren en zo, maar voor mij om echt het diepe, uh, het was heel moeilijk om deze dingen te testen.
15:28
Ik ging dan, toen er nog geen Hugging Face was. Ik ging dan naar GitHub, dan download ik die code en dan kreeg ik de eerste error. Dan dacht ik echt zo deze terminologie, ik snap hier niks van, laat maar. Weet je wel.
15:36
Terwijl ik vaak gewoon even wilde kijken hoe goed is het? Ik wilde er een jpg'tje in doen en die vergroten keer drie of een ander poppetje inplakken.
15:43
Gewoon even ermee spelen, want ik ga dan vanaf vaak vanuit spelen naar installeren. Als ik heb gespeeld en ik ben onder de indruk, dan wil ik nog wel een half uurtje erin stoppen om het op mijn laptop te zetten zeg maar.
15:52
En dat hebben ze ook wel heel erg goed gedaan, dat, dat zeg maar dat eerste excitement van: hey, dit doet iets, ik ga toch nog even verder rommelen en een beetje kijken.
16:01
En er is een hele community met een forum met mensen die het ook al hebben geprobeerd en het voelt echt, uh, het is bijzonder leuk, leuk nu om te spelen.
16:08
En wat jij net even tussen neus en lippen door zei: je hebt allemaal charts, dus je hebt die chart waar ik het net over had met, hè, het testen van die, uh, GPT-achtige modellen.
16:17
Maar je kunt ook kijken welk model is er heel erg populair deze week?
16:20
En daardoor kom ik, er, want, ja, ik kan niet al die research in de gaten houden, maar als ik een model omhoog zie schieten in die charts weet ik al daar is iets gebeurd. Nee, ja.
16:27
Dus dat is voor mij ook een hele leuke manier om een beetje op de hoogte te blijven. Ja, klopt. Nou, als je dingen wil gaan proberen met, uh, AI is Hugging Face echt een heel fijne plek.
16:35
Dat, dat kun je vinden op huggingface.co. Niet.com, maar.co.
16:40
Wytse, wij gaan het vandaag hebben over kunst, want dat is een sector die, uh, uh, nou, enorm in het licht is gekomen sinds de opkomst van al die plaatjes generatoren.
16:53
En, uhm, je zou je kunnen afvragen: wat is de rol nog van de kunstenaar? Daar gaan we het vandaag over hebben. [muziek] waar ik over na zit te denken.
17:03
Ik hoor vaak als ik iets aan Midjourney vraag of DALL-E om iets voor mij te tekenen, dan vraag ik dat zelf, hè. Dat is die hele kunst van prompt engineering geworden.
17:11
Dus het is nu niet meer de kunst om zelf, uh, helemaal het proces te doorlopen van het schilderen en het idee. Nee, je hebt het idee.
17:19
Dat beschrijf je als een soort architect aan een, uh, generative AI en die gaat het dan voor jou visueel creëren. Maar, dus de creativiteit is verplaatst, uh, naar de prompt.
17:31
Daar ben je nu creatief hoe je het vraagt, wat je vraagt, hoe je het combineert. Mhmm.
17:35
Maar omdat die, uh, large language models ook kunnen prompten, krijg je dan natuurlijk al het grapje, daarom is DALL-E inmiddels ook een plug-in in ChatGPT, dat je zegt: maak een interessante prompt voor mij zodat ik die kan doorgeven.
17:48
Trouwens, geef hem zelf maar door aan DALL-E. Ja. En dan schrijf je die creativiteit weer een stukje op. Namelijk: wat vraag je om de prompt te maken om het ding te maken? Mhmm.
17:58
Nou, dan kom, dan kom je op een soort van, uhmFirst mover question in de filosofie. Daar grap je altijd van: oké, je kan het, de wereld, de, het universum is gemaakt door God.
18:07
Dan haal je God weg, wordt het de Big Bang en dan is: wie heeft de Big Bang gedaan? En dat wordt heel irritant. Een soort turtles all the way down-achtig vraagstuk.
18:14
Maar die prime mover, zoals ze dat noemen, dat eerste zetje, daar kom je nooit. En het voelt voor mij ook een beetje zo, uh, met die, uh, waar zit dan de creativiteit nog? Want je schuift hem steeds op, hè.
18:24
Je gaat, wat ik net zei, je, je gaat op een gegeven moment vragen om prompts te creëren en is jouw vraag om prompts te creëren weer jouw creativiteit?
18:30
Uhm, waar wij gaan, gaan verdwijnen als mens, als ik nog enigszins te volgen ben,
18:36
is in zo'n ketting als je eigenlijk dat draad aan allebei de kanten aan elkaar koppelt in een soort loop en dan echt zegt: ga maar de komende jaren kunst creëren of wat dan ook creëren door als een soort supervisor aan andere modellen constant interessante prompts te vragen die ze weer doorsturen naar Midjourney.
18:53
En weet je wat? Ik voeg er nog 5% randomness aan toe met onderwerpen.
18:57
Die lijst mag je ook zelf verzinnen en ik kom graag bij je terug, uh, in de, in jouw gallery in VR binnenkort, waarin jij de komende twee jaar met een stukje randomness erin voor mij kunst gaat maken. Wat is dan?
19:09
Dan kan je nog zeggen: ja, maar dan was jouw creativiteit toch weer om dit hele plan neer te zetten? Ja. Dat klopt. Dus daarom zeg ik: volgens mij gaan we er niet uitkomen.
19:17
Maar je kan wel denk ik op een gegeven moment iets aanzetten waarvan je le-, wegloopt.
19:20
En dat vin-, dat stukje waarin je zegt: ik heb het zaadje geplant, hè, dat is ook één, uh, in de theologie, een van de ideeën van God was er wel, maar nu is, hij is weggegaan. Ja, doei.
19:31
Het zit volgens mij ook in de Hitchhiker's Guide to the Galaxy van, ja, God vond het op een gegeven niet meer interessant. Universum saai, is hij weggelopen.
19:37
Nou, dat voelt hier ook een beetje dat, dat jouw creativiteit is de tik die je geeft aan die grote Rube Goldberg machine waar ineens allemaal ballonnetjes en kaarsen, uh, gaan ontploffen.
19:46
Dat jij zo poep en dan loop je weg en dan gaat het zich als een soort, uh, generative algoritme helemaal laten groeien, zeg maar.
19:53
Nou, je hebt het onderwerp aangesneden, dus laten we het over het onderwerp gaan hebben inderdaad. Ja.
19:58
Geloof je er inderdaad, geloof je erin dat mensen AI-kunst evenveel gaan waarderen als, uh, als kunst gemaakt met een, met een, met een penseel? Nou, ik denk dat, uhm,
20:09
het interessante, er zijn een aantal vragen rondom kunst wat mij betreft. We kunnen doen van: wat is kunst, wat is geen kunst?
20:14
Vind ik even daar buiten, want dat is een, een eigen aflevering waard en ik denk ook niet dat wij dat moeten doen. Nee.
20:19
Dus we gaan, we gaan heel even ervan uit dat we daar een soort van idee bij hebben wat we daar dan mee bedoelen. Nou, ik kan wel uitleggen wat ik daarmee bedoel.
20:26
Voor mij is, uhm, een onderdeel van kunst niet alleen maar wat ik ga zien. En dat kan een, uh, i-, i-, een performance zijn op een plein ergens tijdens Oerol op een eiland.
20:35
Maar het kan ook iets zijn wat aan een muur hangt. Maar het kan ook iets zijn wat mij, uh, tot in mijn oren komt.
20:40
Want het is een podcast waar iemand op een gegeven moment zoveel tijd en moeite en iets interessants in doet. Ja, kan ook kunst zijn. Ja, ik zit er en ik zit er. Ik zeg nu al ineens allemaal dingen. Tijd, moeite.
20:49
Oh, is dat, als er geen moeite is, geen kunst? Dat is heel ingewikkeld in deze. Ja. Want, uhm,
20:56
volgens mij, en dat zie je ook een beetje met synthetische diamanten, hè, die diamanten zijn eigenlijk atomair volledig gelijk aan een diamant uit de grond, maar daar heeft de aarde niet heel lang op hoeven drukken, dus voelt het toch alsof de moeite die in die diamant gaan is niet helemaal klopt of zo.
21:10
En daar kunnen we een soort van grappig over doen van wat een arbitrair verschil. Maar ik denk dat daar wel wezenlijk iets zit. Nou, het is significant minder waard als je een synthetische diamant hebt, toch?
21:19
Ja, maar als je ze naast elkaar legt. Ja. Eindresultaat dus. Maar de, de weg ernaartoe schijnt dus ook waardevol te zijn. Dat kan. Mhmm.
21:25
Dan gaan we dus eigenlijk zeggen: hè, als je een boterhammetje met pindakaas eet, ook het smeren is onderdeel van het eten.
21:30
We, we gaan gewoon het ding ervoor erbij trekken bij het hele proces en dat mag volgens mij, want, en dan moet je er ook een verhaal bij vertellen.
21:37
Misschien moet je dat Je bedoelt om er, om er als mens waarde aan toe te kunnen kennen. Schijnbaar. Ja. En het, en nu Moet het verhaaltje moet kloppen.
21:44
Dat is één van de ideeën die ik persoonlijk, wat ik dat intuïtief merk, dat ik denk: hé, als daar een, een, een soort journey aan vastzit van hoe dat tot stand gekomen is, dan vind ik het op een of andere manier meer waard.
21:57
Of dat doet iets met waarde voor mij. Ja. En dat komt denk ik omdat, uh, en dat, dat is een beetje het wat ik interessant vind, als er,
22:07
dat, dat zie je ook een beetje terug in, uh, uh, het idee dat schaken, w-, is al heel lang, uh, zijn computers veel beter in schaken. Maar schaken is een enorme groei in de sport. Schaken tussen mensen. Mhmm.
22:18
En, uh, terwijl, computers kunnen het veel beter, dus we zouden ook heel de dag op YouTube twee computers tegen elkaar. Maar toch doet dat ons Geen reet. Nee.
22:25
Terwijl we zo, we zouden waarschijnlijk ook trouwens bijvoorbeeld een golfrobot kunnen maken die constant hole in ones golft. Dat kun, dit is gewoon technisch al lang mogelijk. Ja.
22:33
Maar Ga je toch geen livestream naar kijken. [lacht] Klopt. Klopt.
22:35
Nou ja, ik dacht toen wel, want er is wel-- ik, ik wou dus heel dit punt gaan maken, zat ik te denken van: ja, zie je nou wel, want ook bijvoorbeeld zelfrijdende Formule één auto's zou saai zijn.
22:44
Ik had allemaal ideeën bedacht en toen dacht ik: ja, maar ik kijk wel eens, sporadisch hoor. Uhm, [gniffelt] er is zo Er komt nu een confession. Ja, voor mij heet het, uh, Jelle's, uh, knikkerbaan.
22:54
Maar er is een knikkerbaan op YouTube waarbij je een soort van Formule één race hebt tussen knikkers. Oké. En toen zat ik te denken: ja, maar die, dat zijn geen mensen, die knikkers. Nee, precies.
23:04
Snap je wat ik dan Waarom is dat dan wel leuk? Nou ja, omdat je het verhaal van die Jelle kent inderdaad. En, uh, en, uh, hij heeft die baan gemaakt. Dat helpt dan denk ik al, ja.
23:13
Maar dat is wat je, dat is wel wat je net zegt, namelijk de stap ervoor is dan wat je nodig hebt. Het verhaal van de stap ervoor is wat je nodig hebt om het als geheel te kunnen waarderen.
23:21
Nou, misschien dus, en als dan aansluit op wat jij nu zegt. Op het moment dat ik dan twee schaakcomputers tegen elkaar zie schaken Ja, ja. en de een is gemaakt door, uh, een jongen uit Noord-Holland Ja.
23:31
en de ander een meisje in India. En we hebben twee, uh, door tieners gecreëerde algoritmes die tegen elkaar gaan schaken. Ja. Dan voel ik al ineens van: ah, ik zou toch kijken. Ja. [lacht] Dat helpt. Ja, ja. Merk ik. Ja.
23:42
Wat vind jij? Nou ja, ik denk altijd wat, wat maakt dat mensen soort van, uh, wa-waar, waarin massa uiteindelijk ge-geïnteresseerd is?
23:52
Is in, kunst biedt de mogelijkheid, uh, en dat is redelijk uniek tegenwoordig, om, uh, met z'n allen iets op te zoeken wat heel schaars is.Dus het er, er hangt geen.
24:03
Je kan een kopie ophangen van de Nachtwacht, maar daar gaat niemand naar kijken. En dat kan een perfecte kopie zijn die niet van echt te onderscheiden is. En toch wil niemand dat zien. En dat is dus omdat je,
24:13
dat is het, dat rare paradoxale van, uh, van, van iets als het Rijksmuseum. Mensen willen massa-, ze hebben geen zin om de jpeg te zien, ze willen het echte ding zien. En waarom willen ze dat zien?
24:22
Omdat alle andere mensen dat willen. Het is een soort van sociaal construct natuurlijk, waarin we, uh, het heel belangrijk vinden dat andere mensen het heel erg waarderen.
24:32
En ik denk dat dit dus door alle niveaus zo is dat iedereen op een bepaalde manier aan het kijken.
24:36
Dus zelfs als je echt een, een kenner bent en je haalt je neus op voor de, de massa's die voor de Mona Lisa staan, dan nog denk ik dat het uitmaakt wat andere mensen, en dat kunnen andere experts zijn of wie je dan ook waardeert,
24:49
v-, ervan vinden. En dit geldt voor alle cultuuruitingen. Echt niet alleen voor schilderijen, maar wat andere mensen ervan vinden. Ik denk dat dat gewoon heel veel uitmaakt.
24:56
En als je het echt helemaal afpelt, hoeveel van de waardering van kunst is nou echt helemaal intrinsiek? Hoeveel komt nou echt helemaal uit jezelf? Ik weet niet, ik vraag me dat, ik vraag me dat toch echt af.
25:06
Maar goed, dat kan de robot in mezelf zijn. Ik ben natuurlijk ook, ik ben redelijk autistisch denk ik als het op dit soort dingen aankomt.
25:11
Ik denk dat ik, ik denk dat, ja, gewoon het opzoeken van gemeenschap inherent verbonden is aan de waardering van kunst.
25:19
Ja, ja, ik denk dat, dit is weer een, uh, element, want ik denk dat, er is in de filosofie heel veel, heel veel geschreven rondom kunst.
25:28
Echt lang geleden al en dat gaat heel erg over, uhm, ja, hoe is het anders van tech-dan technologie bijvoorbeeld. Mhmm.
25:34
En dat heeft heel erg te maken met dat in die technologie toch een enorme, uh, utilitaire doelbewustheid zit. Het is ergens voor, hè, het is een beetje. En bij kunst hoeft het niet ergens voor te zijn.
25:44
Mag wel, maar het hoeft niet. En da-daarom krijg je ook natuurlijk altijd de vraag van: waarom hangt dit hier? Of wat is dit? Of waar doet het toe? En dat dat antwoord dan kan zijn: weten we nog niet of weet ik nog niet.
25:55
Of, uh, ik heb wel een idee, maar ik laat het graag aan jou. En dan zeggen mensen: vage shit zeg, lopen ze vlug weg. Uhm, maar ik, ik, ik merk wel dat
26:05
hierin die schaarste-- er zijn een aantal dingen die altijd al een beetje absurd waren als je ze zou bevragen, hè, als het gaat om schaarste. Want bijvoorbeeld digitale schaarste is een beetje vreemd, hè.
26:14
Dat is de hele NFT-discussie natuurlijk. Ja. Uhm, uh, dat is ook de hele, dat hele bitcoinverhaal toen aan het begin geweest. Mensen zeiden: ja, maar is gewoon luchtgeld.
26:23
Want ja, maar ja, fiat geld is eigenlijk ook een beetje een database entry, dus. Ja.
26:26
Hè, komen we er niet, leggen we niet iets bloot wat nu zo ongelooflijk duidelijk is dat we merken: shit, dat sociale construct is echt wel wankel eigenlijk. Juist, ja.
26:33
En, uhm, maar zelfs als we, ik zit dus te denken dat als we de schaarste wegnemen, hè, dus dat, dat, want, want dat kan niet meer. Stel dat dat niet meer lukt, hè, dat sociale construct valt echt wel om.
26:44
Wij zeggen nu, hè, ergens in jouw verhaal hoorde ik: zelfs als we het kunnen kopiëren, zelfs als we het, toch willen ze die ori-, dat originele, willen we, kan ik zeggen, want dat heb ik ook, dus dat ben ik met je eens.
26:55
Maar ik kan me wel voorstellen dat als we een steeds meer, uh, digitaal synthetisch infused, uh, leven leiden, dat het misschien wel moeilijker wordt om dat nog.
27:06
Ja, tegelijkertijd, als je nu kijkt in computergames en lootboxes en Minecraft-levels en dat ene zwaardje in Zelda gaat het helemaal mee. Je krijgt gewoon- Ja, precies.
27:14
Terwijl het, ja, dus dat bewijst eigenlijk wel een beetje wat jij zegt, dat die schaarste misschien wel. Ja, maar dat je het ook kan genereren. Dus wat dat betreft, dat het misschien toch alsnog kan.
27:23
Ja, nou ja, dit is inderdaad.
27:24
Ik heb vanmiddag een socratisch gesprek gevoerd met ChatGPT over kunst en auteursrechten is natuurlijk een ding en het is ook dit wa-waar het, waar het gelijk over gaat als het over Midjourney gaat, namelijk: op wiens data is het getraind en mag dit eigenlijk allemaal wel?
27:37
Het is me overigens volstrekt onduidelijk wat hier nou allemaal van mag en wat nou eigenlijk niet mag.
27:41
Natuurlijk weten we bijvoorbeeld in Nederland heb je het recht om bij naam genoemd te worden als je, als, als kunst gemaakt is en heb je ook, uh, een soort van bescherming tegen inbreuk op je, hoe noemden ze dit nou?
27:53
Soort inbreuk op je, bijna op je, uh, status of zo, dat als er, als er een werk is wat duidelijk een afgeleide is van jouw werk en daar staat niet, uh, jouw naam bij.
28:05
Dat mag gewoon niet in Nederland, want je moet, je moet, uh, altijd naamsvermelding erbij zetten in zo'n geval.
28:12
Nou ja, dat, w-, dit is natuurlijk superschemerig gebied überhaupt al, maar als dit op grote schaal met AI gebeurt en ja, jezus,
28:23
ze, ze, ze, ze, ik, het deed me echt, het zat, ik, het zette me echt aan het denken: zou je op de trainings, zou je de trainingsdata bij naam kunnen noemen überhaupt als je zo'n nieuw plaatje maakt?
28:32
Zou je technisch überhaupt kunnen om bij een plaatje wat Midjourney gemaakt heeft te zeggen: nou, we hebben dit en dit en dit als basiswerk gebruikt voor dit werk, dat kan toch helemaal niet?
28:40
Ja, volgens mij is Adobe Firefly hun, uh, Adobe-antwoord op Midjourney en DALL-E.
28:48
Uh, hun grote selling point is, uh, onder andere: wij weten waarop het getraind is, want we hebben het zelf getraind en het is getraind op een volledige corpus waarvoor wij betalen. Oh joh.
28:59
Dus dit, dit, dit, dat is een oplossing voor hun. Dus dan heb je nog niet, uhm, op het moment dat jij je plaatje hebt getekend automatisch de namen erbij komen die gebruikt worden. Nee, precies.
29:06
Maar die stap, die, en die stap is wel te nemen.
29:09
Ik denk, ik denk, ik schat even in dat die technisch zeker niet onmogelijk is om te zeggen: wij gaan gewoon wel netjes erbij zetten van wie dit is en die mensen ook compenseren, want wij weten wa-welke delen uit de set aangeraakt worden in het creëren hiervan.
29:23
Welke bronnen. Wat voor trainingsdata zal dat zijn? Voor het Firefly bedoel je? Ja. En dat wat ik- Gewoon hun stock database of zo. Ja, ja.
29:30
Maar ja, dat is natuurlijk ook wel weer, waarschijnlijk, uh, heeft dan een of andere Adobe-jurist handig in de, in de rechten overdracht gezet dat Adobe het werkelijk voor alles kan gebruiken.
29:40
Maar hoe ree-hoe redelijk is het dat je van een, van een freelance kunstenaar kan verwachten dat hij dan begrijpt: oh, straks kan dus een model getraind worden hierop, waardoor daadwerkelijk, zeg maar, mijn alles wat ik maak getraind kan worden en dan oneindig, uh, soort van opnieuw gemaakt, maar ook nieuw werk in plaats van alleen maar wat ik heb overgedragen aan Adobe.
29:58
Zeg maar, ja, het zal er wa-vast in staan dat het in perpetuity en, uh, in the whole universe en, uh, for all of, uh, history gebruikt mag worden of all the future.Maar ja, ik weet niet of dit nou of, of Ja, en ik zit ook te denken Zal in principe wel kloppen, maar Jouw werk zit voor 0,000003% in dit werk, want er is gebruik gemaakt van jouw werk.
30:18
Ja, maar zei je dat niet heel mooi? Het zou natuurlijk wel mooi zijn als je zo de pot kan verdelen.
30:23
Ja, ik zit alleen, uh, dan-- het ingewikkelde daarvan is dat je dan, dat is een beetje ook het probleem, hè, met het trainen op gegenereerde data.
30:30
Je hebt een soort schoon punt in de geschiedenis waar, waar deze systemen er nog niet waren, waardoor je nog alles wat je erin geladen hebt, o-, zeg maar, niet aangeraakt was door dit soort systemen.
30:40
Maar we leven nu in een tijd waarin wat op internet staat al mogelijk gegenereerd is. En dan ga je dus ook weer gegenereerde dingen in die datasets inladen. Ja. En dat, dat het wordt, dus dat is nooit meer schoon.
30:51
Nee, precies. En dan krijg je, want dit, dit doet me heel erg denken aan het, uh, Xanadu-project.
30:55
[lacht] Ik heb Xanadu iets te vaak aangehaald in mijn leven al, maar Xanadu is, is, ik kan wel is zeggen, maar ik zeg een beetje was, want het is niet echt gelukt volgens mij.
31:04
Maar het idee om, uh, hypertext met hyperlinks op zo'n manier te bouwen dat je eigenlijk een soort enorm graph of spinnenweb van genetwerkte bronnen aan elkaar kon koppelen, waardoor op het moment dat jij een artikel las of een stuk tekst, laten we het daar even bij houden, en daar stond een zin uit een ander stuk tekst, dan klikte je erop en dan vloog je naar die tekst.
31:29
Ja, precies. En dan, dan kon je dus alles zien. Maar het idee was ook om een heel financiële structuur daarachter te doen.
31:35
Te zeggen: als jij een zin van iemand gebruikt, omdat we het weten, kunnen we dat ook tot ten treuren herleiden. Ja, ja, ja, ja.
31:42
En dan zeggen: nou, je krijgt nog 0,0000001% van de opbrengst van het boek, want daar ben jij in gequote. Ja, fascinerend.
31:48
Dus als het, als je dat naar een podcast zou vertalen, dan zou, dan zouden wij net geciteerd hebben uit een of ander artikel uit de New York Times en dan had de New York Times daar een deel van gekregen van de advertentieomzet.
31:56
Ja, dat, dat en dat in het, in het, uh-- ik merkte dat toen ik dat Xanadu, dat daar over las, dat ik wel dacht: dat is wel, er zit wel weer een heel, uh, ja, hoe zeg je dat, politiek filosofisch vraagstuk achter van oké, allemaal binnen dat kapitalisme natuurlijk.
32:11
En de-- laten we daar niet te veel over uitweiden, uh, in, in deze aflevering [lacht] in ieder geval. Alsjeblieft niet inderdaad. Maar de,
32:21
dat we, volgens mij lopen we nu wel een beetje door dat je nu zegt: oké, misschien moeten we die bij wet, hè, laten we zeggen dat de Europese Unie besluit dat als jij generatieve, uh, visua-visuele dingen maakt, dat even simpel houden, redelijk simpel, dat je maar daarbij de dataset en het systeem zo moet controleren dat je inderdaad bij ieder gegenereerd eindproduct kunt zeggen Ja.
32:44
wat daar aangeraakt is in de trainingsdataset, zodat die mensen uiteindelijk gecompenseerd kunnen worden, hè. Stel dit is zo wat we nu zeggen. Ja.
32:51
We komen in een soort nieuwe wereld dan, een soort van, uh, waarin alles, uh, traceable is, achtig.
32:57
Traceable, traceability of copyright die misschien mensen die heel erg voor die copyright zijn jaren van gedroomd hebben, hè, want nu zou het zo-- nu is het zo als ik hier door de straat loop, ik zie een Abri op een bushokje met een grappig iets erop.
33:09
Ik ga 's avonds schilderen. Kan ik niet, maar stel, en zonder dat ik het zelfs doorheb, ben ik geïnspireerd geraakt. Ja. Die, die lijn is er niet, want die staat niet in de computer en ik wist het niet eens.
33:19
Alleen als mijn brein gescand wordt, kan je zeggen: hé, Ja. jij moet nog een centje geven aan die, uh, Ja. vormgever van die Abri.
33:26
We zouden het wel anders kunnen doen, namelijk als, als, als, als de AI zeg maar alle bus-bushokjes scant en hij kent alle posters die in bushokjes hangen, dan zou je wel kunnen kijken: nou, dat, dat lijkt wel verdacht veel op dat werk wat jij die avond hebt geschilderd.
33:38
Dus je zou het ook zoals je prompts in Midjourney ca-, reverse kan engineeren, dus een plaatje uploadt en dat hij er een prompt bij maakt. Zou je misschien ook zo copyright kunnen herleiden.
33:48
En dan is het misschien niet helemaal echt, want, uh, misschien is het ding wat, wat hij daadwerkelijk gebruikt heeft om het plaatje te maken, het originele werk om het plaatje te maken, wel uiteindelijk heel, een heel ander origineel werk wat hij gebruikt heeft.
34:00
Dat zou kunnen, maar dan heb je in ieder geval een verdeling. Dan kun je erover steggelen, over, weet je, hoe, hoe die dan, die, hoe, hoe dat algoritme werkt die, die appropriation doet, zal ik maar zeggen.
34:12
Maar dan heb je in ieder geval iets. Want ik heb het idee dat die, dat dat eerste, het soort van trace bewaken, dat dat gewoon v-, technisch volstrekt onmogelijk is.
34:22
Ik weet niet of het onmogelijk is, maar het maakt me zenuwachtig.
34:24
Omdat ik, als ik bijvoorbeeld nu kijk naar die hele rechtszaak van Ed Sheeran die nu ge-, plaatsgevonden heeft om een stukje wat dan leek op een rifje uit een ander nummer. Mhmm.
34:31
En dat hij ook in mijn ogen terecht zegt: ik, ik ga geen liedjes meer maken als ik deze zaak niet win, want ik ben gewoon te bang om ook maar mijn gitaar nog aan te raken.
34:41
Dat kan je dramatisch noemen, maar ik snap hem wel, want de mond wordt hem in essentie gesnoerd, want hij heeft het idee: ja, ik kan gewoon constant van alle kanten aangeklaagd worden voor iets wat, wat maar een beetje lijkt op iets van iemand anders, terwijl ik het niet eens weet.
34:52
Ja. En ik zit nu wel te denken, nu we het hier over hebben, hè, stel het is zo dat dit systeem kan wat we nu hebben besproken en het wordt ook aangezet voor podcasts waar wij nu in zitten. Mhmm.
35:02
En dat betekent dus dat we misschien wel live terwijl we hier zitten, maak het even dystopian, zeg maar. We gaan even full Black Mirror.
35:08
Ik zie gewoon hier op een scherm naast mij zie ik gewoon de royalties live oplopen, want waarom niet? Waarom moet dit, uh, uh Geen enkel idee hier besproken is origineel. Nee.
35:16
En, en dus dan zien we hierzo, nu zitten we op achttien euro aan shit die we al moeten. En dat wordt automatisch uit onze Bitcoin-account weggetrokken, want alles is geautomatiseerd. Ja.
35:24
Maar dan, dan zit ik wel: oké stel, het maakt me een beetje bang, maar ik denk dan ook is dat alleen in het geval dat als wij er ook geld aan verdienen.
35:33
Of, want nu zit ik dan te denken als jij dan dus iets gratis de wereld in zendt, snapt dat systeem dan: oh, en dan zegt het systeem: ja, maar jij hebt het wel gratis gezonden.
35:42
Maar twee weken later heeft iemand jou gevraagd voor een lezing en dat kwam wel door het stukje wat je daar-- en ik ga toch.
35:47
Maar eigenlijk, als jij goed begrijp, weet je, zeg jij: die kunstenaars die klagen nu over hun broodroof moeten niet zeiken, want ook zij [lacht] Dat zeg ik echt niet worden de hele tijd geïnspireerd door anderen.
35:59
Ja, en dat, uh, dat is hoe je je werk hebt gemaakt. Dus in feite is jouw positie niet anders dan die van Midjourney. Nee. Dat is wat jij zegt. Nee, maar dat vind ik niet. Ook al kan dat misschien wel zo overkomen.
36:09
Ik ben blij dat je even helder maakt hoe ik, hoe dit kan overkomen op mensen. Wat is dan het verschil?Ehm, nou dat.
36:15
Dit vind ik sowieso een boeiende, want eh Omdat het een groot kapitalistisch bedrijf is in plaats van een schattige kunstenaar. Mmm.
36:22
Wat is dan precies het verschil als de één geïnspireerd wordt door alles wat die, wat hij in de omgeving ziet? Ik denk dat dat, ehm, het is in heel veel systemen.
36:31
Ik ga het even kijken of ik het, n-, uh, gaat heel, het wordt nu ineens heel abstract in mijn hoofd, maar ik ga het proberen met leuke concrete voorbeelden nog iets van te maken.
36:40
Ik ben van mening dat er veel systemen zijn, uh, met regels daarin en heb bijvoorbeeld, noem het het portretrecht. Even heel, maak het even concreet, wat volgens mij een goed idee is. Ja.
36:50
Iemand maakt een foto van jou op straat, zet er in je eentje op en dan zeg jij: dat wil ik niet. Ja. Nou, dat vind ik heel, volgens mij heel veel mensen zeggen dan: o, wat fijn dat je dat zo kan opeisen zeg, wat goed.
36:58
Ehm, dat, er zijn die regels die, die, die werken en die wetten ook wel een beetje omdat, die zijn, die zijn vrij hard. Dat zijn geformaliseerde regels. Eén persoon op de foto, et cetera.
37:11
Dat is helemaal uitentreuren neer-, neergezet, want dat moet allemaal geformaliseerd worden, zodat het later bepaald kan worden of je gelijk had, hè. Mhmm.
37:18
Mocht je iemand een zaak aanspannen of zeggen: ik wil compensatie. Maar die landen uiteindelijk in een best wel een fuzzy wereld vol met grijze gebieden en vaagheid.
37:26
Want die realiteit is helemaal niet zo lekker te vangen als wij willen. Ben ik blij mee. Wat bedoel ik daarmee? Is dat ik, als het om, ehm, bepaalde ideeën rondom copyright die er zijn.
37:38
Bijvoorbeeld Mickey van Disney die zeventig jaar onder copyright hangt. Die zijn in een wereld waar niet die generative AI's waren. Mhmm.
37:46
Dus op het moment dat wij tien jaar zouden oefenen om, of misschien heb je talent, twee jaar oefent en misschien vind je het helemaal niet zo moeilijk. Twee maanden oefent om Mickey perfect na te kunnen tekenen.
37:57
De hele tijd gewoon uit je hoofd. Hats, je gooit er gewoon de hele tijd Mickeys uit in allerlei vormen en doen. Ja. Dan heb je dus eigenlijk iets ge-gestolen daar.
38:03
Je hebt een soort van inspiration van de Disney makers heb jij weten te implementeren in jou door te oefenen. Dat is gewoon leren. Ja. Dat kan je doen, dat.
38:11
Je, je had, uh, hele goede Vermeer imitatoren vroeger, die daar ook vaak niet eens over logen en zeiden: ik kan het voor je doen. Ja. Nou prima. Ehm,
38:20
de, het, het punt is dat de schaalbaarheid van dat mensen die gaan proberen Mickey na te doen en het gedoe wat je daarvan krijgt, terwijl je ook net even een andere Mickey kan doen en dan toch nog geld kan verdienen.
38:31
Dat daardoor, zo'n wet werkte gewoon omdat in de, in de pragmatische realiteit van de dag waar we met mensen werken en niet algoritmen, toen nog, kan je zoiets ook echt toepassen en zeggen: ik doe gewoon niet Mickey na joh.
38:43
En als iemand het doet, dan lukt het misschien zeven mensen per jaar, dus die kan je dan ook nog een beetje aanklagen en zo.
38:48
Maar dan komt er ineens een volledig geautomatiseerd systeem waarin iemand gewoon een Donald Duck kan aanklikken en zeggen: doe mij nog zo'n Donald Duck.
38:54
Ik geef je ook nog een onderwerp waar het over moet gaan en rats, gooit die hele Donald Duck eruit voor je.
38:59
De, het gemak en de snelheid van dat moment en de, en de democratisering van die macht eigenlijk om dat te kunnen doen. Ja, dan, dan, ehm, die, die wetgeving, die gedachtegang achter dat juridische model,
39:14
uh, is groot en, oké, in een groot deel gestut op de dagelijkse realiteit van het, van het kunnen handelen van zo'n wet. Mhmm.
39:22
En op het moment dat je, wat ik, wat ik nu veel in discussies hoor, is dat mensen zeggen: ja, maar. Wat ik een beetje bij jou ook hoor, misschien hoor ik dat verkeerd. Ja, maar dit is toch ouwe wijn nieuwe zakken?
39:33
Of dit is toch hetzelfde als toen? Mhmm. En iedere artiest was toch geïnspireerd? Alles is een remix. Mhmm. Ehm, dat klopt. Maar het feit dat dat, dat, dat niet alle kunstenaars op straat leven, ik zeg het maar even zo.
39:46
Ja.
39:47
Had wel te maken bij, uh, dat het dus inderdaad nog steeds mogelijk was met de, met de materialistische en culturele realiteit van de tijd, zonder large language models erin en zonder generative AI's die visueel dingen kunnen maken.
40:00
Dat het toch een beetje werkte, hè. Veel kunstenaars die nu luisteren, die zichzelf kunstenaar noemen of kunst maken of whatever, zullen zeggen: [lacht] het was al zwaar vriend. Zonder die dingen.
40:10
We hadden eigenlijk al niet de juiste rechten, maar wa-, door trucjes konden we toch leven. De meesten van ons. Nu
40:19
zien we eigenlijk de daadwerkelijke absurditeit van de situatie in van een, van een, van een gedachtegang die al, al moeilijk klopte, zeg maar, was al een fragiele gedachtegang.
40:28
Ja, die, die klapt nu gewoon helemaal om door, eh, de enorme, uh, tijdswinst bij het kopiëren, het gemak van de interface om het te doen. Het komt een beetje terug op waar we het eerder in het gesprek over hadden.
40:41
Ik denk dat bepaalde dingen al redelijk scheef waren Ja. en nu richting het absurde gaan. Ja. Waardoor we soort van ineens oog in oog staan met iets wat eigenlijk altijd al een beetje vreemd was. Ja.
40:51
En heb je ook een idee over hoe je dit zou kunnen rechttrekken? Ik denk dus dat ik dan, uh, een be-beetje met een mond vol tanden zit. Niet dat ik denk dat dat onoplosbaar is, maar ik krijg dan dus ideeën.
41:02
En dat is niet van mij, want het is ook maar wat ik lees. Maar wat we net ook hadden van in mijn ogen hele enge traceability systems. Want het moet dat tracen, dat heeft gevolgen. Denk ik niet dat we dat moeten willen.
41:14
Dus dan moeten we misschien toe naar iets als vertrouwen.
41:17
Dat het veel meer te maken heeft met oké, ehm, ook al weten we niet helemaal precies hoe jij die bijdrage hebt gedaan, uh, we hebben wel een aantal indicatoren waarom jij een bijdrage hebt gedaan. Dat is dan genoeg.
41:27
Ik zeg het even heel abstract, maar, uh, moet het, moeten we het allemaal helemaal tot in den treure op een pixel gaan meten?
41:33
Of kan jij gewoon zeggen: nou, ik heb toen dat stripje daar getekend, dat is toen gepubliceerd. Ik zie daar dingen die lijken daarop. Dat geeft mij een soort van recht op royalties Ja, credit. of dat erop lijkt.
41:42
Al is het alleen maar je naam erbij. Ja, en dat, uh, daar is nog wel een soort midden zonder dat we hoeven zeggen: laten we de grondaanname van onze hele samenleving meteen veranderen.
41:52
Uh, maar ik heb nu niet zo, uh, off the cuff een, een goed antwoord daarop. Wat is de, wat als je, want ik zat in, in, in Socratisch gesprek met, uh, ChatGPT, dus over kunst.
42:02
En toen, uh, kwam je ook met allemaal VR en, uh, soort van. Ik had over de toekomst van kunst en toen zei die: ja, met, door AI kun je allemaal dingen doen met kunst die nu niet kon.
42:11
En toen dacht ik: dit meen je niet serieus. Dus toen zei ik tegen hem: laten we hier een Socratisch gesprek over voeren, want ik geloof hier geen reet van.
42:17
Dat is over het algemeen heel inzichtelijk, op, bij als dat ding dingen zegt waarvan ik denk: uh, volgens mij klopt dat niet. We hebben toch een soort derde persoon aan tafel, hè, in dat opzicht. Ja, ChatGPT. Een entity.
42:26
Ja, ja. En, uh, toen kwam hij dus met allemaal dingen waardoor er allemaal interactie met, uh, bezoekers kan zijn. Dus hij had het over installaties.
42:34
Ik zeg hij.Dat moet je me vergeven, maar hij had het over installaties, uh, over kunstwerken die zich kunnen aanpassen aan, uh, aan de bezoekers.
42:43
Dat het verder gaat dan alleen maar knoppen indrukken zoals met, met, z-z-, ik weet niet of het een metafoor is, maar hij, zo beschrijft hij nu de installatie van vandaag, de kunstinstallatie van vandaag.
42:52
Uh, maar dat dat echt effect heeft op wat je doet in de ruimte of wie je bent. Of dat het zelfs, uh, je hersengolven zou kunnen meten en dat het daar iets mee, iets mee doet.
43:03
Als je ervan uitgaat dat je VR-brillen op hebt, dan is het natuurlijk sowieso überhaupt the sky is the limit, want alles kan gegenereerd worden helemaal voor jou.
43:11
En misschien kan hij wel een soort van de optelsom van, nou, misschien, misschien kan die AI wel proberen te vatten wat nou eigenlijk jouw moraliteit is op basis van al die data die je met de jaren hebt ingeleverd bij Google.
43:21
En dan, uhm, dat jouw moraliteit een soort van centraal deel wordt voor het kunstwerk wat helemaal voor jou ge-gemaakt wordt en een soort van ultiem contrair is ten opzichte van jouw moraliteit waardoor jij instort als je het, als je het kunstwerk bekijkt of zo.
43:34
Dat is nu iets niet wat niet kan, want je kan niet alle kunst voor iedereen individueel maken. Het komt iets meer in de richting van wat games zijn. Dus dat,
43:42
uh, als je, als je, als je het mooie van films, uh, namelijk dat ze emotioneel heel erg triggeren, combineert met de technische, nou ja, uh, knowhow van gamemakers.
43:52
Dat, dat is überhaupt al veel dichter bij elkaar gekomen natuurlijk met de tijd. Maar als je dat kan combineren met,
43:58
uh, de schaalbaarheid die AI brengt, namelijk dat je voor iedere individu die het spel speelt het spel volledig kan aanpassen. Dat is iets wat we tot nu toe nog niet doen. Dit kan nog niet. Ja,
44:09
ja, ik weet niet dat, dat, uh, ik toen ik eenmaal dat gesprek aan het voeren was, dacht ik: ah, misschien zit daar toch eigenlijk best wel wat in.
44:17
En, en die hele discussie aan het begin hadden ze van wat is de waarde van kunst?
44:20
Heeft het nog, heeft het nog waarde als het niet een, een, een soort van menselijke pennenstreek is geweest of een penseelstreek is geweest, dacht ik: ja, nou jezus, als je dat gaat vergelijken met een, een AI, uh, of een, een, een AI gedeeltelijk door AI gemaakt kunstwerk wat, wat je in VR kan zien waardoor je iets beleeft wat, nou ja, uh, heel erg triggerend is en daar is het op gemaakt.
44:43
Ja, noem dat maar eens geen kunst. Noem, zeg dan maar eens dat heeft geen waarde. Natuurlijk heeft dat waarde. Dat, dat is wel hoe mensen altijd praten over kunst, namelijk dit emotioneert mij in de kern.
44:51
Ik denk wat ik in het begin zei, namelijk: uh, kunst heeft toch heel veel waarde door het sociale construct wat het heeft.
44:58
Oké, maar als ik dan iets kan, als het, wat ik dan, als ik daar tegen mijn eigen argumentatie ingaande, als ik dan iets probeer te verzinnen wat, wat dan wel intrinsiek is, dan is het hoe kunst kan emotioneren.
45:10
Nou ja, dat kan een computer natuurlijk fantastisch manipuleren. Ga ik vanuit, dat een computer dat fantastisch kan manipuleren. Dat AI heel goed gaat zijn in herkennen wat onze zwaktes zijn.
45:22
Als je AI, als je emotie als zwakte wil zien. Uh, dat is niet wat ik ervan vind, hoor, maar maar één, één element ervan. Ja, jeetje.
45:30
Ja, ik kan me nog helemaal herinneren dat jij, Reinier en ik naar een VR-experience hier in Amsterdam gingen om op, uh, zombies te schieten. Wat ik daar zo vet aan vond, is dat jij hetzelfde zag als ik.
45:39
Wel vanuit jouw perspectief. Je stond ergens anders in de ruimte. Ja, dus even voor de context voor mensen. We waren met een vriend een VR-game aan het spelen. Wat gingen we ook alweer doen? Zombies neerschieten. Ja.
45:49
Dan heb je dus zo'n VR-bril op je hoofd en de fysieke ruimte is even groot als de virtuele ruimte. Alleen wat je in de virtuele ruimte ziet is niet echt, want het zijn namelijk zombies. Ja. En je hebt geweren.
45:59
Je hebt daadwerkelijk geweren in je handen. En je bent, je deelt die ervaring en dat is, uh- Ja, dat is deel van de lol, dat je de ervaring deelt.
46:06
Ja, en ik denk ook dat het een deel van de lol is van bij de Mona Lisa staan is dat je er niet alleen staat. Ja, fair enough.
46:12
Terwijl iemand anders kan zeggen: nee, nee, nee, ik ga net voor sluitingstijd of ik, ga ik daar alleen staan, want ik wil alleen zijn met de Mona Lisa. Ja. Is ook helemaal legitiem.
46:20
Uhm, ik zat nu meteen, nu jij zei: we kunnen gepersonificeerde kunst maken. Hyperpersonification, uh, is vast een term ergens [lacht]. Uit deze. En, maar dan zeg ik ook: oeh,
46:32
maar dat is subjectief en mijn, wat ik graag zou willen. Ik denk: oh, ik zou ook zo graag dan iets met groepen doen daar. Wat helemaal kan, want stel je voor dat ik zou een groepsopdracht geven
46:41
en zeggen van: of misschien begint zo'n installatie heel erg individualistisch, maar vloeit dit eigenlijk in een soort groep samen aan het einde en deel je elkaars ervaring. Ik noem maar wat. Uhm.
46:52
Maar misschien moet je hier ook voor aannemen dat, een soort van kan kunst, zeg maar, kan waardevolle kunst nog bestaan buiten de VR-bril?
46:59
Als, als we zulke overweldigende dingen kunnen maken in VR, gaan mensen dan echt nog geïnteresseerd zijn in een, uh, olieverf in een lijst? Helemaal die mensen, helemaal de massa zeg maar.
47:13
De, de mensen die afkomen op de sociale ervaring en het, het, het ervaren van iets unieks. Zoals mensen ook vanuit China naar Amsterdam komen om de stad te bezoeken.
47:25
Ja, daar gebeurt, daar gebeurt denk ik nog steeds nu nog zoveel meer in die, in de realiteit dan dat er gebeurt in zo'n, uh, VR-wereld. Ja? Ja. Ik denk, en dat is ook heel moeilijk om dat allemaal, uh, ja.
47:42
Misschien ook flauw om het, om het met elkaar te laten concurreren, want het kan gewoon allebei bestaan. Snap ik wel, maar ik, maar in, in de hoeveelheid dat we consumeren van kunst die we consumeren,
47:52
ja, dat, dat concurreert toch met elkaar in, in fysiek kunstwerk in Voorlinden, in museum Voorlinden versus een versus een VR- Maar deze, kunnen wij toch ook, we kunnen ook weer over deze heen springen.
48:03
We moeten niet over al onze onderwerpen heen springen, want dan springen we steeds weg. Maar de, we, laten we gewoon even aannemen dat dat er zelfs niet meer toe doet. Mhm.
48:13
Dus we hebben dan gewoon een robot die dat wel gewoon verft. Schildert, sorry. Ja. En dan, uh, dat is een beetje tussen een schip en een boot verschil. Schilderen en verven.
48:21
Sorry daarvoor voor de mensen die daadwerkelijk kunnen schilderen. Het is oké. Uhm, iemand een ding creëert dat.
48:28
Dus het wordt wel gegenereerd door Midjourney en dan wordt het uiteindelijk wel op een canvas gezet en opgehangen. Dus we skippen nu even het niet- Oh ja.
48:35
We willen niet hele VR-ding doorzagen nu, maarIk wilde jou nu zeggen ja, maar dat VR is wel een stuk minder rijk dan de daadwerkelijke realiteit. En dan zou jij kunnen zeggen oké, dan maken we het echt. Boeien.
48:45
Ik bedoel van het is alleen wat minder.
48:47
Volgens mij is jouw VR verhaal die daarbij komt, dat element en ook het GPT VR verhaal van die virtuele realiteit is zoveel maakbaarder en sneller maakbaar en bereikbaarder voor die algoritme dan onze fysieke realiteit.
49:02
Dus gaat het indrukwekkender zijn. Ja, zolang. En maar dat is dus een soort van tussenmoment zou ik zeggen.
49:10
Dat kan misschien heel lang duren, want het is de energie die erin moet om een volledige virtuele omgeving op zijn kop te zetten. Letterlijk zeg maar. Je zit bij een concert en je zit ineens op zijn kop.
49:19
Dat is makkelijker dan die hele fysieke concertzaal omdraaien, zeg maar. Dus dus je gaat eerder die op zijn kop concert ervaring meemaken in VR dan in daadwerkelijke een soort La Villavolta.
49:29
Ik weet niet of je er ooit was geweest. Ik zag dus laatst een soort van er was een ding in in Los Angeles waar je een container in kan lopen en dan hebben ze een, een vliegtuig van binnen nagemaakt en dan gaan ze.
49:40
Ga je dus samen meemaken dat het vliegtuig gaat neerstorten. En ze hebben dus heel veel werk gedaan om alle ramen projectie erin te doen. En het het het beweegt allemaal en er is een verhaal met acteurs.
49:53
En om om je zo realistisch mogelijke ervaring van een neergestort vliegtuig te geven. Nou ja, dat soort shit. Ja, maar het punt is dat we nu. We snijden zoveel en dat is niet erg.
50:05
Ik vind dat vet interessant, maar er zit hier een vraagstuk in. Oké, stel je zou heel snel heel goedkoop qua energie zeg ik dan. Ik argumenteren me even helemaal naar energie.
50:16
Heel goedkoop wat betreft moeite een ervaring kunnen neerzetten die ongelooflijk overtuigend is. Dan al niet in VR. Dan al niet in een soort van vloeibare realiteit met containers die die fucking overtuigend zijn.
50:28
Dat is een ding van wow, wat als we dat kunnen? Wow. En dan? Oké, maar wat als we die ervaringen niet laten maken door mensen, maar mensen in combinatie met of mensen volledig vervangen door algoritmen?
50:40
Dus dan komen we in hele vloeibare, dan al niet materiële ervaringen terecht die worden gecreëerd. Misschien wel live. Ja, misschien wel gepersonifieerd door een algoritme. Een soort superbrein. Wat is dat?
50:53
Ja, wat is dat? Voor wat? Wat? Wat is dat voor wereld? Ja, ja, dat is heel interessant.
50:58
Want ik denk dat een Als het doel van de kunstenaar is om te zeggen ik wil emotioneren, mensen aan het denken zetten, dingen blootleggen binnen die mensen zelf waar ze zelf niet bewust van zijn. Uitdagen, you name it.
51:11
Ja.
51:12
Als je dan zegt ik heb een toverstaf voor je, want we beschrijven nu eigenlijk een soort wonderwereld waarin jij met een toverstaf kan zeggen en nu wordt het deze ruimte en nu ben je in een kerk en nu draait heel de kerk op zijn kop en bam bam bam allemaal.
51:23
Maar dan zeg je eigenlijk als nou jouw inkomen gegarandeerd is en je krijgt een toverstaf in VR of daarbuiten om samen met of in je eentje de hele wereld om te toveren tot wat jij maar wil qua kleur, geur en ruimte.
51:37
Wat kan je dan? Wat? Wat, Wat een mooi. Wat een goed nieuws, denk ik. Nou, niet voor iedereen.
51:42
Kan allemaal donkere kanten aan dit hele verhaal bedenken van hellish landscapes waar je in gegooid wordt vol met vuur wat je helemaal niet wil. Maar als ik even de positieve kant bekijk van wat je.
51:51
Je Je geeft eigenlijk een, een nieuwe pot verf. We zitten heel erg op dat ik schatter van mezelf dat ik dan altijd denk aan een schilder bij een kunstenaar. Maar goed, ik pak even dat dat je
52:02
ehm, eigenlijk hier een hele nieuwe toolset wat bijvoorbeeld een wat ik het idee heb als we praten over muziek. De tool Ik zit hier.
52:11
Ik zit te kijken naar een Rode Podcaster met allemaal knopjes en ook een soort drumpad erop. Het apparaat waarmee wij deze podcast opnemen. Ja. Daarom hadden alle filosofen het altijd over tafels. Wat als voorbeeld?
52:21
Want daar zaten ze aan. Moet je je voorstellen een tafel. Ja, daar zit je aan. Maar goed, maakt niet uit. Of deze kop. Ja precies, die staat op tafel. Deze Rode Podcaster.
52:28
Maar ik heb in de tooling die er is, fysiek en virtueel. En die wereld loopt ook heel erg door elkaar heen. Voor een muziek muzikant of een producer of hoe je jezelf ook wil noemen.
52:39
Iemand die geluid maakt of het geluidsgolven laat oscilleren op een manier dat het mensen raakt. Dat ik daar juist heel erg vaak zie van wow, vet man! Hoe meer dingen ik heb om geluid mee te maken, hoe beter.
52:52
Een enorme soort van omarming van ja, weer een of ander wous instrument uit Zwitserland wat ik op mijn midi computer kan aansluiten, want ik ik heb nog meer. En
53:04
dan zou je deze generative AI als het dus niet zo'n enorme angst oproept terecht rondom daar gaat mijn inkomen, want dat is overschaduwd. Dat hebben we al een paar keer die discussie.
53:14
Nee, maar ook voor die mensen die ernaar kijken. Wat is de rol van mensen hier nog in, in het maken van dat soort kunst? Want soms dan denk ik ja, ik zat ook dat ik zat te kijken naar een van de dingen die had.
53:25
Die had de Joe Rogan stem gekloond en had maakt dan maakt dan afleveringen van de Joe Rogan Experience en mensen vinden het best oké om te luisteren. Nou, dat is dan nu.
53:35
Gaat er een moment komen dat je Joe Rogan niet meer nodig hebt? Ik weet niet, er is wel een ik. Er is wel een scenario.
53:42
Er is wel een scenario in mijn hoofd dat daar wel van uitgaat dat er een moment is dat de de de kwinkslagen die hij maakt, de originele invalshoeken die hij heeft, dat hij op dat al die al die shit gemodelleerd kan worden en dat je gewoon een systeem hebt à la Lang Chain wat je net beschrijft, dat gewoon eindeloos gaat puzzelen.
54:00
Nou, waar gaan we het vandaag over hebben? En dat helemaal gaat doorredeneren en dan een aflevering samenvat van 60 minuten en dat gewoon integreert. De zorg die ik daar, de zorg die ik voel nu, nu je dit zo zegt.
54:09
Dus ik denk in eerste instantie oké, als je ook kijkt naar de hologram artiesten die er zijn in Azië. Ik zeg het even heel erg geassocieerd, maar daar zijn mensen fan van niet-bestaande artiesten.
54:19
Een beetje als de gorilla's. Die hebben ook namelijk een heel virtueel voorkomen eigenlijk. Abba, Abba in in Zweden. Het trekt volle zalen. Precies met de Abba Experience. Dat.
54:30
Daarbij zijn we natuurlijk al zonder VR en AI. Noem het een soort van whatever. Daar zijn we het al heel erg aan het opzoeken en deels omarmen.
54:39
Ik denk wel stel je hebt nu een podcast zoals deze met twee gecreëerde wezensWel of niet gemoduleerd op ons twee die aan de hand van wat zij op internet lezen en aan boeken en meemaken een podcast doen.
54:54
Er zijn nu al een paar van die synthetic podcasts, maar die klinken nog heel erg synthetic en dat. Maar dat is een kwestie van tijd. Ja, dan.
55:00
Dan komen we denk ik een beetje op het punt van oké, uhm Alexander en Wytse, die hoeven er niet van te leven, dus die vinden dat niet per se erg. Misschien gaan ze er zelfs zelf naar luisteren bijvoorbeeld, hè.
55:11
Dus dan zeggen wij o wat cool! Als ze het beter doen dan wij, dan is het niet erg. En dan zeggen wij heel romantisch Ja.
55:18
De enige reden dat wij Pockie opnemen is omdat we vrienden zijn en dit sowieso leuk vinden om te doen.
55:24
Dus al komen er zeven miljoen verschillende alternatieve Pokies gemaakt door synthetic AI's, dat maakt ons niet uit, want het ging ons helemaal niet om uh, dat het geluisterd werd bijvoorbeeld.
55:35
Dat vind ik dus niet waar wat ik nu zeg, maar uh, het ging ons om het maken. Mijn punt is een beetje iemand zegt er is een schaakcomputer uitgevonden, honderdduizend keer zo goed als jullie allemaal.
55:44
En al die schakers zeggen oké, maar dan gaan we gewoon weer spelen, want we zitten daar tegen elkaar te schaken, niet voor de wereld.
55:51
En mijn zorg is nu, nu als er nu en die komen er uh zeven miljoen alternatieve podcasts komen volledig gepersonifieerd. Dus je kan ook nog zeggen ik luister eigenlijk liever naar twee vrouwenstemmen.
56:01
Vind ik gewoon fijner. Klik twee vrouwenstemmen, geen enkel probleem op een snelheid met een dialect die ik fijn vind. Klik. En dat is er. Ja, plat Amsterdams.
56:09
Ja, en dan draai je aan een schuif en dan kan je zeggen dit is mijn in niveau, dit is mijn kennis. Sterker nog, dat ding zegt ik heb je notie gelezen, ik weet wat jij weet.
56:16
En ik heb maar twintig minuten, want ik zit in de auto. Nou dan.
56:20
Dan komen we wel tegen een soort uh nee, niet een soort tegen een hard limit aan namelijk hoeveel tijd er in een dag zit voor mensen om te spenderen aan het tot zich nemen van enige vorm van. Ja. Dus dat resultaat erin.
56:33
Dat resulteert in een uiterste in dat er straks zeven miljoen podcasts zijn, allemaal op maat en dat er niemand meer naar ons twee luistert. Klopt. Oké, en dan merk ik nu bij mezelf dat het dat mijn leven voorbij is.
56:46
Nee. Not so much. Maar ik moet wel zeggen persoonlijk ik vind het oprecht leuk om met jou te praten. Uh, en ik zou het. Ik denk dat ik het ook. Ik heb het altijd gezegd in mijn vorige podcast Appels en Peren.
57:00
Ik zou het ook nog doen voor niemand, behalve dat wij daar samen zaten als een soort van uh. In deze redenering gaat een kunstenaar nog steeds verven. Want dat is nou eenmaal de metafoor die wij gebruiken voor kunst.
57:12
Zo zijn wij ja. Gaat die kunstenaar nog steeds verven, ondanks dat niemand haar schilderij gaat zien? Exact. En doen wij dat dan? Geloof ik geen reet van. En wat doen wij dat dan?
57:22
Ga jij nog opnemen als er nul luisteraars zijn? Nee. Maar dit is toch onvermijdelijk? Want ik, ik beschrijf nu toch niet een what if? Ik beschrijf toch gewoon what if when?
57:30
Ja, oké, jij, je neemt dit al lang aan als waarheid. Nu? Nee. Ja. Terwijl ik hier zit. Nee, maar dit gaat nog gebeuren, bedoel je dit? Je neemt al lang aan als waarheid dat dit nog gaat gebeuren. Nou, ik weet niet.
57:38
Ik heb nog een scenario in mijn hoofd dat het dus niet zo goed gaat zijn. Maar je houdt daar niet eens rekening meer mee.
57:43
O nou kijk, als we dan, als we dan iets met tijd doen, dan wordt het, dan wordt het, dan kan ik er een beetje dingen aan hangen. Als een soort recourse. Wel ga ik dan nu koele voorspellingen doen.
57:52
Uhm vijf jaar tot een podcast die uh zeer luisterbaar is. Tien jaar tot een podcast die uh zo goed is als deze. Leg je er nou maar bij neer, want uh er gaat toch niemand kijken naar wat je ooit nog maakt.
58:05
Ik probeer denk ik de discussie uit het begin van dit verhaal heel persoonlijk te maken dat wij hier met z'n tweeën zitten en niemand meer luistert.
58:12
Er zit blijkbaar een aanname onder uh die uh die ik uh namelijk dat uh dat dat dat mensen gewoon geen rol meer hebben in, in, in, in, in het maken van creativiteit anders dan voor hun eigen plezier.
58:27
Dat vind ik nogal wat, hoor. Dat zit er bij jou als aanname blijkbaar onder. Ik was daar nog niet eerlijk gezegd. Nee, nee, ik, ik ben helemaal niet blij hiermee. Nee, nee, nee. Misschien.
58:36
Ik hoop dat het niet waar is, maar ik vraag me nu hardop af. Waarom zou dit in godsnaam niet gebeuren? Ja. Ja, dat is een. Zolang. Kijk wat we kunnen doen. Ik heb een aantal vrienden van mij die luisteren podcast op 1.5.
58:48
Ik weet niet hoe. Snelheid. Ja, dat is. Ik vind dat absurd. En als ik dan mezelf hoor praten denk ik het gaat al best wel snel. Waar ben je mee bezig? Kan helemaal niet. Ben je niet goed? Ja.
58:56
Maar als ik ze zou doorvragen dat dan zouden ze uiteindelijk moeten zeggen nou, ik wil gewoon meer. Ik heb maar. Hoe lang ben je wakker op een dag? Vierentwintig min acht, zestien uur. Ik heb maar zestien uur.
59:08
Ik moet ook nog werken. Heb ik er nog acht over? Ik moet nog meer doen. Ik heb er eigenlijk nog drie over. Ik heb drie uur per dag om iets tot me te nemen. YouTube-video, boeken lezen, whatever.
59:16
Ik ga iets consumeren uh in mijn brein en dan passen daar meer podcasts in op 1.5. Punt. Het is gewoon efficiënter. En mijn nieuwsgierigheid is groter dan de uren die ik heb, dus ik moet wel op 1.5.
59:28
Is eigenlijk best wel verdrietig als je dit zo hoort, toch? Ik heb haast. Het is gewoon best wel heftig. En dan komen daar nog zeven miljoen op maat gemaakte synthetische podcasts bij.
59:36
Dan zijn jij en ik, Alexander en Wytse. Ja, gewoon weg. We zijn weg. Ja. En dan is het dan en dan is de vraag. Ik kijk niet naar video's van twee gaaf algoritmes die tegen elkaar schaken. Dat doe ik niet.
59:52
Ik kijk nog steeds graag naar twee mensen. Ja. Misschien moeten we wel video gaan aanzetten hier, maar dan nog. Dat is dan nog wel een vijftien jaar misschien. Ligt eraan wat met human. Wat is dan het verschil?
1:00:01
Hoe komt het dan dat je daar dat je dat je. Daar zit een soort hoop. Ja, precies. Want dat is heel hoopgevend dat je dat, dat wij met z'n allen menselijk schakers willen bekijken.
1:00:10
Of mensen nu menselijke voetballers willen bekijken in plaats van dat we naar FIFA wedstrijdjes gaan zitten kijken of niet gespeeld door mensen. Want natuurlijk kijken mensen ook naar games, maar.
1:00:21
Een heel geautomatiseerd gespeeld FIFA spelletje slaat werkelijk helemaal nergens op. Het ligt eraan als daar dus ook twee voice-overs zitten van twee fake guys. Ja, precies. Dan.
1:00:31
Want voor mij komen wij nu een beetje tot de conclusie dat het misschien ook heel veel van die synthetische wedstrijdjes, zo noem ik ze maar even, saai zijn omdat wij dat menselijke missen.
1:00:41
En nu door uh de ontwikkelingen van de laatste x jaar ons gaan beseffen dat misschien die menselijkheid, ja die die romantiek, laat ik het dan maar even zo noemen, die backstory, dat die ook gefaket kan worden en dat die ook gefaket kan worden.
1:00:56
Gefaket kan worden. Ja precies. Dus dat het alsnog het einde is van het kijken van schaken schaak matches tussen mensen. Omdat zelfs dat romantische nagedaan kan worden door die computer. Ja,
1:01:10
wat moet ik ervan zeggen Wytse? Nou ja, jij zou het dus niet meer maken als er niemand luistert. Dat hoor ik een beetje. Nee, ik zou het zeker niet meer maken als er niemand luistert en ik, ik.
1:01:18
Ik kan me ook bijna niet voorstellen. Kijk, muziek maken voor jezelf, dat begrijp ik. En ik snap. Ergens snap ik ook schilderen voor jezelf begrijp ik ook.
1:01:27
Maar het is toch altijd is er toch een, moet er toch een deel van je zijn dat je denkt nou, ik ga dit aan anderen laten zien. Ik ga een ander laten horen wat ik maak. Ik ga een ander laten zien wat ik maak.
1:01:36
Ja, maar dan stuur je het toch naar Ernst-Jan? En dan zegt hij na drie weken zeg je heb je het al geluisterd?
1:01:41
Ik heb Pockie opgenomen met Wytse en dan zegt hij Vriend, er zijn zulke fantastische podcasts voor mij op maat gemaakt. Ik heb er gewoon nog geen tijd voor gehad. Ja, ja. Ja, dat is wat het gaat zijn. Nou, op die noot.
1:01:53
Ik we sturen je met heel veel plezier de rest van deze dag in. Uh, dit is waar het op uitkomt. Kunst maak je straks voor jezelf en voor niemand anders. Dit was Pockie. Tot volgende week.