Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Trump dreigt met vertrek uit de NAVO
Transcript
- 0:04Speaker 1: Dag,
- 0:12Speaker 2: fijn dat je luistert. Nieuws om mee thuis te komen
- 0:14Speaker 2: is dit. Defensie leidt ruim duizend drone-experts op. De eerste
- 0:18Speaker 2: deskundigen begonnen vandaag. Rusland zet een Nederlandse journalist het land uit.
- 0:22Speaker 2: Wat betekent dat voor de nieuwsvoorziening voor ons uit dat land?
- 0:26Speaker 2: Maar we beginnen met een nieuw dreigerband van president Trump.
- 0:31Speaker 3: Ja, want Trump zegt, quote, sterk te overwegen de Verenigde
- 0:34Speaker 3: Staten terug te trekken uit de NAVO. Dat zei hij
- 0:37Speaker 3: vandaag tegen de Britse krant The Telegraph. En volgens Trump
- 0:40Speaker 3: hebben de andere NAVO-landen de VS te weinig geholpen in
- 0:43Speaker 3: zijn oorlog tegen Iran. Europa-correspondent Stefan de Vries is bij ons.
- 0:47Speaker 3: Hi Stefan
- 0:48Speaker 4: Hi Lisbeth.
- 0:49Speaker 3: Ja, weer een uitspraak van Trump over de NAVO. Hoe
- 0:52Speaker 3: is dat gevallen in Europa?
- 0:54Speaker 4: Ja, nou ja, Frankrijk, Duitsland en Polen halen eigenlijk de
- 0:59Speaker 4: schouders op. Want ja, dit is niet nieuw. Dit heeft
- 1:02Speaker 4: Trump natuurlijk al vaker gezegd. Maar ja, het is nu
- 1:05Speaker 4: toch wel heel erg duidelijk... dat er iets aan het
- 1:09Speaker 4: schuiven is. Interessant genoeg gaf de Britse premier Keir Starmer...
- 1:13Speaker 4: een persconferentie, die stond al gepland. Maar hij kon daar
- 1:17Speaker 4: eigenlijk direct reageren... op de uitspraken van Donald Trump
- 1:21Speaker 5: Whatever the pressure... op mij en anderen, wat ook al
- 1:25Speaker 5: de ruis is... ik ga acteren in het Britse nationale interesse...
- 1:29Speaker 5: in alle beslissingen die ik maak. En daarom ben ik
- 1:32Speaker 5: absoluut duidelijk... dat dit niet onze oorlog is... en we
- 1:35Speaker 5: gaan er niet in worden gedraaid. Maar ik ben ook
- 1:37Speaker 5: duidelijk dat als het gaat om... defensie en veiligheid... en
- 1:40Speaker 5: onze economische toekomst... we moeten dichter bij Europa.
- 1:45Speaker 4: Ja, de Britten dus weer in de armen van Europa gedreven.
- 1:50Speaker 4: Donald Trump heeft magische krachten, kan misschien Brexit ongedaan maken.
- 1:53Speaker 4: Maar goed, zover is het niet. Ook de Europese Commissie
- 1:56Speaker 4: reageerde via een woordvoerder... en die commissie zei dat de
- 2:00Speaker 4: NAVO cruciaal is voor de veiligheid van de EU. Ja,
- 2:04Speaker 4: daar hoor je toch eigenlijk allemaal reacties van... het zal
- 2:07Speaker 4: wel niet zo'n vaart
- 2:08Speaker 5: lopen,
- 2:08Speaker 4: de NAVO blijft belangrijk voor onze defensie... Maar ja, het
- 2:12Speaker 4: is ook een beetje toch nog een ontkenningsfase hoor, heb
- 2:16Speaker 4: ik de indruk. Het idee dat de Verenigde Staten echt
- 2:19Speaker 4: uit de NAVO zullen stappen lijkt in de hoofden in
- 2:23Speaker 4: ieder geval van de Europese leiders onmogelijk. Maar op een
- 2:26Speaker 4: gegeven moment moet je natuurlijk denken dat dit toch serieus
- 2:30Speaker 4: kan gaan worden.
- 2:31Speaker 3: Ja, want hoe is dat in jouw hoofd?
- 2:34Speaker 4: Sorry. Ja, in mijn hoofd. Ik zeg het al een
- 2:37Speaker 4: hele tijd. En natuurlijk op BNR hebben we daar heel
- 2:41Speaker 4: veel aan gedaan. Aan wat er aan de hand is
- 2:43Speaker 4: in de NAVO. Het is klaar met de NAVO. De
- 2:47Speaker 4: transatlantische band is dood. Dat is heel pijnlijk om toe
- 2:52Speaker 4: te geven. Je kan het nog lang ontkennen. Je kunt zeggen, ja,
- 2:55Speaker 4: voor de Amerikanen is de NAVO ook belangrijk... Maar er
- 2:59Speaker 4: is echt iets fundamenteels veranderd. En daar moet je natuurlijk
- 3:03Speaker 4: een antwoord op vinden, eigenlijk. Niet bij de pakken neerzitten,
- 3:07Speaker 4: ook niet treuren. Maar echt gaan werken aan een gezamenlijke
- 3:11Speaker 4: Europese defensie. Dat kan eventueel met de Canadezen, met de Japanners.
- 3:15Speaker 4: Maar toch echt een hele andere veiligheidsstrategie... dan we de
- 3:19Speaker 4: afgelopen tachtig jaar gewend zijn geweest.
- 3:21Speaker 3: Ja, want... Als Amerika de NAVO verlaat, dat betekent voor
- 3:25Speaker 3: Europa ten eerste... dat er een soort hele sterke Europese
- 3:27Speaker 3: gezamenlijke defensie... opgetuigd moet worden, kan ik me voorstellen.
- 3:31Speaker 4: Ja, dat zie je natuurlijk nu al. Het gebeurt te traag.
- 3:36Speaker 4: Maar ook weer vandaag is de boodschap simpel. We kunnen
- 3:39Speaker 4: niet langer rekenen op Amerika... zoals we dat hebben kunnen doen, automatisch.
- 3:44Speaker 4: En ja, dat is weer een signaal. We hebben het
- 3:47Speaker 4: steeds over wake-up calls... maar het lijkt wel alsof we
- 3:49Speaker 4: iedere keer weer op de snoezeknop drukken. Het is klaar.
- 3:54Speaker 4: En kleine maatregelen helpen niet meer. Allerlei bilaterale initiatieven zijn leuk.
- 4:00Speaker 4: Maar dat is ook niet genoeg. Er moet echt een
- 4:03Speaker 4: enorme Europese revolutie komen op dit gebied. Want het is duidelijk,
- 4:08Speaker 4: zelfs al blijft de VS bij de NAVO... Dit soort
- 4:11Speaker 4: dreigementen keer op keer... daar kun je niet meer je
- 4:15Speaker 4: veiligheidsbeleid op aanpassen.
- 4:17Speaker 3: En dat geluid over die NAVO, dat komt vooral wel
- 4:19Speaker 3: van Trump. Maar de laatste weken hebben ook meer NAVO-bondgenoten...
- 4:23Speaker 3: zich tegen Trump gekeerd. Spanje sluit het luchtruim voor toestellen
- 4:26Speaker 3: van het Amerikaanse leger. Italië laat geen Amerikaanse vliegtuigen meer landen...
- 4:31Speaker 3: op een militaire basis in Sicilië, op Sicilië. Dus ja,
- 4:35Speaker 3: iedereen kijkt weer naar Mark Rutte, kan ik me voorstellen.
- 4:37Speaker 3: De NAVO-chef. Is dit dan te lijmen? Of moet hij
- 4:41Speaker 3: ook zich realiseren dat het klaar is?
- 4:43Speaker 4: Nou, Rutte zit in een bijna onmogelijke positie. Die durft
- 4:46Speaker 4: natuurlijk niet toe te geven dat de NAVO zoals die
- 4:50Speaker 4: nu bestaat... toch wel in levensgevaar is eigenlijk. Hij wordt
- 4:55Speaker 4: ook steeds meer bekritiseerd... omdat hij Trump te veel naar
- 4:58Speaker 4: de mond praat. Het kost hem wat geloofwaardigheid bij de
- 5:02Speaker 4: Europese bondgenoten. Dus er wordt natuurlijk wel naar gekeken of
- 5:09Speaker 4: het te lijmen valt... De scherven zijn er wel. In
- 5:13Speaker 4: het Japans heb je kintsuki. Dat is het principe dat
- 5:16Speaker 4: je gebroken aardewerk
- 5:19Speaker 1: lijmt
- 5:20Speaker 4: Met goud
- 5:21Speaker 4: En dat is dan de schoonheid van de breuk. Misschien
- 5:24Speaker 4: kan dat nog. Misschien beheerst Mark Rutte ook de kunst
- 5:28Speaker 4: van kintsuki. Maar zijn positie is onmogelijk. Want iedere keer
- 5:32Speaker 4: weer goed praten wat Daddy zegt tegen de Europeanen. Terwijl
- 5:37Speaker 4: de Europeanen nu toch echt wel... Er genoeg van beginnen
- 5:39Speaker 4: te krijgen. Het lijkt me een enorm
- 5:42Speaker 3: lastige positie. Onmogelijk
- 5:45Speaker 3: Is heel anders nog, Stefan. Er lijkt eindelijk een ei
- 5:48Speaker 3: gelegd te zijn in Brussel... over de EU-lening voor Oekraïne.
- 5:52Speaker 4: Ja, nog niet helemaal. Het probleem is natuurlijk dat die
- 5:56Speaker 4: lening die vorig jaar werd besloten door alle lidstaten ineens
- 5:59Speaker 4: geblokkeerd wordt door Hongarije. Het gaat om 90 miljard euro. Daar
- 6:04Speaker 4: moet nu iets voor gevonden worden, want zolang Hongarije blokkeert
- 6:07Speaker 4: kan dat officieel niet. En daarom stelt de Europese Commissie
- 6:10Speaker 4: nu voor om 45 miljard euro uit te betalen... Dat is
- 6:14Speaker 4: dus de helft. En daarvan is 28 miljard euro liefst bestemd...
- 6:19Speaker 4: voor de Oekraïnse drone-industrie. Dat zei Ursula von der Leyen vandaag.
- 6:23Speaker 4: Orbán wordt dus simpelweg... En er was ook nog een
- 6:26Speaker 4: ander belangrijk financieel signaal vandaag in Brussel. Dat is dat
- 6:30Speaker 4: de commissie 1,4 miljard euro overmaakt... uit de opbrengsten van de
- 6:35Speaker 4: bevroren Russische tegoeden. Een paar maanden geleden hadden we het erover...
- 6:39Speaker 4: dat die tegoeden misschien gebruikt zouden worden. Maar die leveren
- 6:43Speaker 4: ook geld op, rente. En ja, dat geld... Dat wordt
- 6:47Speaker 4: nu gebruikt, dat gaat rechtstreeks naar Oekraïne. Dus eigenlijk Poetin's
- 6:51Speaker 4: eigen kapitaal betaalt mee... aan de verdediging van het land
- 6:54Speaker 5: dat hij
- 6:55Speaker 4: binnenviel. Maar Oekraïne zal, denk ik, hoe dan ook die 90
- 7:00Speaker 4: miljard uiteindelijk krijgen... of Hongarije nu dwars blijft liggen of niet.
- 7:04Speaker 4: Het kan ook zijn dat eind volgende week Viktor Orbán
- 7:07Speaker 4: weg is. Er zijn dan verkiezingen in Hongarije. Zeer belangrijke
- 7:10Speaker 4: verkiezingen voor Europa. En als Orbán vertrekt, dan ziet de
- 7:14Speaker 4: wereld weer heel anders uit. Maar Oekraïne heeft dat geld nodig.
- 7:17Speaker 4: En daarom heeft de commissie nu besloten... om alvast 45 miljard
- 7:21Speaker 4: euro uit te betalen.
- 7:22Speaker 3: En die rente, die 1,2 miljard? 1,4 miljard. Hoeft daar dan
- 7:26Speaker 3: geen unanimiteit over te zijn?
- 7:30Speaker 4: Nee, dat is weer een andere constructie. Daar zijn de
- 7:33Speaker 4: lidstaten het al lang geleden over eens geworden. Dus dat
- 7:37Speaker 3: gaat dan
- 7:37Speaker 4: rechtstreeks naar Oekraïne.
- 7:39Speaker 3: Dank je wel, Stefan. En wil je meer horen, dan
- 7:41Speaker 3: ga je naar de podcast-app... en download je Make Europe
- 7:44Speaker 3: Great Again, de podcast.
- 7:50Speaker 2: Sinds vandaag heeft Nederland speciale drone-troepen. Deze troepen ondersteunen divisies
- 7:54Speaker 2: van de landmacht met hun expertise. In totaal zullen de
- 7:57Speaker 2: drone-troepen uit 1200 specialisten bestaan. De eerste daarvan zijn vandaag begonnen
- 8:01Speaker 2: in het Brabantse Oorschot. Brigade-generaal Jolant Dubbeldam is commandant van
- 8:06Speaker 2: de Task Force Drones. Welkom in de podcast en in
- 8:09Speaker 2: de uitzending. Dank u wel. Wat gaan deze mensen precies
- 8:13Speaker 2: doen in Oorschot?
- 8:16Speaker 6: Ja, deze mensen gaan zorgen dat de Nederlandse eenheden... veilig
- 8:23Speaker 6: kunnen opereren onder een veilige drone-dreiging. Eigenlijk wat je ziet
- 8:27Speaker 6: gebeuren in de Oekrine. En we geven ook drones aan
- 8:30Speaker 6: de eenheden op alle niveaus... om zelf effectiever en meer
- 8:34Speaker 6: gewestkracht te genereren. Dus het werkt twee kanten op. Aan
- 8:37Speaker 6: de ene kant bescherming... en aan de andere kant meer
- 8:40Speaker 6: effectiviteit voor de Nederlandse eenheden.
- 8:42Speaker 2: Maar ze besturen niet van daaruit de drones van Nederland...
- 8:47Speaker 6: Nee, het gaat echt over geïntegreerde eenheden. Bij de normale infanterieeenheden.
- 8:52Speaker 6: Dus als die zouden moeten ontplooien in de richting van Oost-Europa...
- 8:56Speaker 6: dan gaan daar geïntegreerd die drone-eenheden mee... om samen met
- 9:01Speaker 6: andere wapens geïntegreerd te vechten.
- 9:04Speaker 2: Ja, precies. En hun basis is dan eigenlijk min of
- 9:07Speaker 2: meer toevallig oorschot? Of is daar wel een reden voor
- 9:09Speaker 2: dat het daar is?
- 9:12Speaker 6: Nou ja, het is een van de grote landmachtkazernes. Het
- 9:15Speaker 6: had ook op een van de andere grote kazernes kunnen zijn.
- 9:17Speaker 6: Maar het is landmachtbreed. Dus het is voor alle gevechtsbrigades
- 9:21Speaker 6: van de Nederlandse landmacht. En het korps commandotroepen. Maar deze
- 9:25Speaker 6: locatie is gekozen omdat vandaag...
- 9:28Speaker 2: Ik ben geneigd om het dronepiloten te noemen... maar misschien
- 9:30Speaker 2: klopt dat niet helemaal... omdat er ook andere expertise wordt geleverd.
- 9:33Speaker 2: Niet
- 9:34Speaker 6: alleen het bestuur. De counterdronecapaciteiten die we opbouwen... dat zijn
- 9:40Speaker 6: ook andere middelen. Je kan natuurlijk een drone tegen een
- 9:42Speaker 6: drone inzetten... maar dat kan ook een kanonsysteem zijn... of
- 9:46Speaker 6: een jammer bijvoorbeeld.
- 9:48Speaker 2: U heeft er
- 9:49Speaker 6: uiteindelijk 1200 nodig.
- 9:50Speaker 2: Hoeveel daarvan heeft u al?
- 9:56Speaker 6: We hebben 1200 functies erbij gekregen, waarvan we 600 open hebben gezet,
- 10:03Speaker 6: zodat mensen daarop kunnen opteren. Op de eerste dag hebben
- 10:07Speaker 6: we er al 200, dus wat dat betreft gaan we goed.
- 10:11Speaker 6: De komende weken en maanden zullen we de rest vullen
- 10:14Speaker 2: Waarom zijn drones zo belangrijk voor Defensie geworden?
- 10:19Speaker 6: Ja, als we kijken naar wat er gebeurt in de Oekraïne,
- 10:21Speaker 6: maar eigenlijk daarvoor zag je het al in Kornokarabach, dat
- 10:24Speaker 6: het belang van drones in het gevecht is enorm toegenomen.
- 10:28Speaker 6: Op dit moment veroorzaken drones ongeveer 80% van de doden
- 10:32Speaker 6: en de gewonden in de oorlog in Oekraïne. En dat
- 10:35Speaker 6: betekent dat wij ons daar aan moeten passen.
- 10:40Speaker 2: Misschien voor het gevoel van het algemene publiek een beetje laat.
- 10:44Speaker 2: Die ontwikkeling is in Oekraïne in elk geval heel snel gegaan.
- 10:47Speaker 2: En daar hebben ze natuurlijk ook een hele eigen drone-industrie opgezet.
- 10:50Speaker 2: Zelfs zoveel expertise nu ook. Dat ze het snel voor
- 10:52Speaker 2: die kennis willen exporteren. Naar het Midden-Oosten bijvoorbeeld. Kunnen wij
- 10:56Speaker 2: daar een beetje mee meekomen inmiddels?
- 10:59Speaker 6: Ja, toch in de oorlog in de Oekraïne zie je
- 11:01Speaker 6: ook wel een shift daarin. Het begon vooral met de
- 11:04Speaker 6: traditionele middelen... zoals gevechtsvoertuigen en atjeriek. Archerie was nog 80%
- 11:11Speaker 6: verantwoordelijk voor de slachtoffers... in het begin van de oorlog.
- 11:15Speaker 6: En inderdaad, in de loop van het jaar is dat veranderd...
- 11:18Speaker 6: in 80% slachtoffers door drones. Wij hebben wel vijf jaar
- 11:24Speaker 6: geleden een initiatief gestart... waarbij eenheden kunnen experimenteren... of moeten
- 11:29Speaker 6: experimenteren met drones. Dus vandaar dat we nu ook al
- 11:32Speaker 6: de eerste 200 drone-operators hebben. Dus we hebben eenheden eigenlijk bottom-up...
- 11:37Speaker 6: geconfronteerd met drones. We hebben ze concepten laten uitwerken. En
- 11:43Speaker 6: eigenlijk wat we nu doen is een bevestiging van alles...
- 11:46Speaker 6: wat er door de eenheden bedacht is. Dat hebben we
- 11:48Speaker 6: samengevoegd in een concept counterdrone... en een
- 11:52Speaker 2: concept
- 11:52Speaker 6: drones.
- 11:53Speaker 2: En daarbij behoren de
- 11:54Speaker 6: functies.
- 11:54Speaker 2: En is dat ook in overleg met Oekraïne eigenlijk? Wordt
- 11:57Speaker 2: er samengewerkt? Er
- 11:58Speaker 6: is een enorme goede uitwisseling van kennis tussen Oekraïne en Nederland.
- 12:05Speaker 5: U
- 12:05Speaker 6: weet dat wij een van de grote sponsoren zijn van Oekraïne,
- 12:09Speaker 6: met name op het gebied van drones leveren. En er
- 12:12Speaker 6: zijn ook Nederlandse bedrijven, dronebedrijven... die actief zijn in de Oekraïne.
- 12:17Speaker 6: Onder andere ook door het Drone Line Initiative... van de
- 12:19Speaker 6: minister van Defensie vorig jaar. Dus er is een hele
- 12:22Speaker 6: intense uitwisseling van lessons learned... die wij kunnen toepassen op
- 12:28Speaker 6: onze organisatie.
- 12:29Speaker 2: U bent nog op zoek naar mensen, want niet iedereen
- 12:32Speaker 2: is al aan de slag. Wat moeten die mensen kunnen eigenlijk?
- 12:35Speaker 2: Waar werft u deze...
- 12:38Speaker 6: Ja, we hebben in eerste instantie de kans gegeven aan
- 12:41Speaker 6: wat wij doorstromers noemen, dus mensen die bij Defensie wensen
- 12:44Speaker 6: en de ambitie werken en de ambitie hebben om drone-operator
- 12:47Speaker 6: te worden. Daarna is er een badge beschikbaar voor dienjarigen,
- 12:53Speaker 6: dus de mensen die een dienjaar bij Defensie willen draaien.
- 12:58Speaker 6: En afhankelijk van de uitkomsten van die... dan denken we
- 13:00Speaker 6: al dat we een groot gedeelte van de functies gevuld hebben.
- 13:02Speaker 5: En de
- 13:02Speaker 6: rest wordt dan opengesteld. Wat je ziet is dat in
- 13:05Speaker 6: Nederland de VMBO's en MBO's al geïnteresseerd zijn... om droneopleidingen
- 13:10Speaker 6: te maken. Die benaderen ons ook om te kijken of
- 13:13Speaker 6: er ook stageplaatsen en functies bij ons zijn. Dus ik
- 13:16Speaker 6: denk dat die werving op zich wel goed zal lopen.
- 13:19Speaker 3: Ik heb nog een advies misschien. In de media zijn
- 13:22Speaker 3: ook heel veel mensen die al cameraman of vrouw zijn...
- 13:24Speaker 3: en zich dan hebben gespecialiseerd in het bedienen van drones.
- 13:28Speaker 3: Daar zou je ook nog kunnen kijken
- 13:31Speaker 6: Ja, er zijn enorm veel toepassingen van drones door de
- 13:34Speaker 6: hele maatschappij heen. En soms kiezen mensen dan voor om
- 13:38Speaker 6: dat bij Defensie te doen. Omdat ze dat belangrijk vinden.
- 13:42Speaker 6: Dus ik denk dat er wel heel veel interesse voor is.
- 13:45Speaker 6: Daar ben ik niet bang voor
- 13:48Speaker 2: Dank, Brigade-Generaal Jolland Dubbeldam, commandant Task Force Drones.
- 13:57Speaker 3: Rusland gaat een Nederlandse journalist uitzetten. Dat heeft het Russische
- 14:00Speaker 3: ministerie van Buitenlandse Zaken aangekondigd. Er is nog geen naam bekendgemaakt.
- 14:05Speaker 3: We gaan erover praten met Rusland-correspondent Joost Bosman. Goedemiddag, Joost
- 14:10Speaker 7: Goedemiddag.
- 14:11Speaker 3: Op de redactie vroegen wij ons natuurlijk af om wie
- 14:13Speaker 3: gaat dit? Kennen we hem of haar? Wat denk jij?
- 14:17Speaker 7: Ja, zeker. Er is er nog maar eentje namelijk in Rusland.
- 14:21Speaker 7: Maar ja, goed, omdat de naam nog niet bekend is gemaakt...
- 14:24Speaker 7: moeten we dat ook nog even in het midden laten.
- 14:25Speaker 7: Het kan ook nog in theorie gaan om een cameraman...
- 14:29Speaker 7: ook met een Nederlandse nationaliteit die met hem samenwerkt. Maar
- 14:32Speaker 7: die hebben technische accreditaties. Dus de eerlijkheid gebied gewoon te zeggen...
- 14:38Speaker 7: dat het waarschijnlijk toch om de journalist gaat... Ja, we
- 14:41Speaker 7: moeten dit verder nog afwachten.
- 14:42Speaker 3: Ja, we zullen de naam niet noemen... om hem verder
- 14:46Speaker 3: niet of haar in verlegenheid te brengen. Maar belangrijker, waarom
- 14:50Speaker 3: doet Rusland dit?
- 14:53Speaker 7: Het punt is dat het ministerie van Buitenlandse Zaken, de
- 14:57Speaker 7: woordvoerster van Buitenlandse Zaken, heeft gezegd dat Nederland de verblijfsvergunning
- 15:02Speaker 7: van een Russische journalist van RIA Novastir, het persbureau, niet
- 15:06Speaker 7: heeft verlengd. En ja, dan is Rusland toch altijd, wat
- 15:10Speaker 7: ze dan doen, is het met gelijke munt terugbetalen. En
- 15:13Speaker 7: daarom hebben ze gezegd van, ja, dit kunnen we niet
- 15:15Speaker 7: over onze kant laten gaan. We trekken de De accreditatie
- 15:21Speaker 3: van
- 15:21Speaker 7: deze journalist, de Nederlandse journalist, trekken we ook in.
- 15:24Speaker 3: Ja, dus het is een beetje oog om oog, tand
- 15:25Speaker 3: om tand. Die journalist wordt dus uitgezet. Maar wat nou
- 15:30Speaker 3: als Nederland besluit de Russische journalist alsnog niet uit te zetten?
- 15:34Speaker 3: Dan zou je denken, dan hoeft die Nederlandse journalist ook
- 15:36Speaker 3: niet weg uit Rusland. Of werkt het zo weer niet?
- 15:40Speaker 7: Nou, dat zou de laatste strohalm kunnen zijn. Dat heeft
- 15:43Speaker 7: Buitenlandse Zaken wel met zoveel woorden aangegeven. Als Nederland zich bedenkt,
- 15:46Speaker 7: dan kijken we verder. Dan zal het waarschijnlijk niet doorgaan.
- 15:51Speaker 7: Maar het feit dat Buitenlandse Zaken in Nederland... deze journalist,
- 15:54Speaker 7: die Russische journalist, wil uitzetten... betekent al dat ze daar
- 15:58Speaker 7: van tevoren over na hebben gedacht. En ja, dan zullen
- 16:01Speaker 7: ze niet op hun schreden terugkeren. Dat lijkt mij vrij onwaarschijnlijk.
- 16:06Speaker 3: Je zei al dat er nog één is in Rusland
- 16:09Speaker 3: namens Nederland. En als die laatste ook letterlijk wordt uitgezet...
- 16:13Speaker 3: dan komt er een einde aan ruim 40 jaar correspondentschap in Rusland...
- 16:17Speaker 3: voor Nederlandse media. Dan hebben we dus geen ogen en
- 16:20Speaker 3: oren meer in Rusland.
- 16:22Speaker 7: Nee, en dat is natuurlijk toch wel een zwaar verlies.
- 16:25Speaker 7: Want ja, als correspondent ben je net wat je zegt,
- 16:27Speaker 7: ogen en oren. Je ziet dingen, je hoort dingen op straat,
- 16:30Speaker 7: je voelt dingen, je voelt de atmosfeer. En dat is
- 16:33Speaker 7: toch belangrijk om ook nieuws te kunnen duiden. Om te
- 16:36Speaker 7: kunnen laten zien wat er werkelijk in het land gebeurt.
- 16:39Speaker 7: En ja, als er dan geen Nederlandse journalist meer is...
- 16:42Speaker 7: dan zal dat voor de Nederlandse media... die kunnen dat
- 16:45Speaker 7: dan op afstand nog blijven volgen. En dat doen ze
- 16:47Speaker 7: overwegend ook goed. Maar dan is het toch lastig om... Ja,
- 16:53Speaker 7: dat echte gevoel bij zo'n land te geven... en echt
- 16:56Speaker 7: aan te voelen wat er gebeurt. Dus het is echt
- 16:58Speaker 7: wel een aandelating voor de Nederlandse journalistiek.
- 17:01Speaker 3: Want jij bent er ook niet meer in Rusland... door
- 17:04Speaker 3: alle oorlogsomstandigheden. En jij volgt natuurlijk alles in Rusland. En
- 17:08Speaker 3: je spreekt de taal en je hebt al je contacten nog.
- 17:11Speaker 3: Maar wat is het verschil tussen er zijn en er
- 17:13Speaker 3: niet zijn?
- 17:15Speaker 7: Nou ja, wat ik zei, je voelt dingen, je ziet dingen.
- 17:19Speaker 7: Of je hoort dingen, je staat in de supermarkt... je
- 17:21Speaker 7: hoort Russen onderling ergens over praten... of je staat bij
- 17:24Speaker 7: een bushalte waar je dat hoort. Je ziet dingen op straat,
- 17:28Speaker 7: bijvoorbeeld dat ineens overal... winkels leeg beginnen te staan. Dat betekent,
- 17:33Speaker 7: dan zie je ook van... hé, er gaat hier economisch
- 17:35Speaker 7: iets niet goed, bijvoorbeeld. Nou ja, als je dat niet
- 17:38Speaker 7: meer hebt... dan verlies je toch de feeling met het land.
- 17:40Speaker 7: En je kunt het natuurlijk... op de voet blijven volgen,
- 17:44Speaker 7: maar het zal toch altijd op afstand zijn. En ja,
- 17:47Speaker 7: dat is toch minder dan dat je er zelf bent, natuurlijk.
- 17:51Speaker 3: Natuurlijk. En dan moeten wij onze informatie krijgen... van mensen
- 17:54Speaker 3: die er nog wel zijn, buitenlandse journalisten.
- 17:58Speaker 7: Ja, ik heb begrepen dat er tussen de 60 en 75 buitenlandse
- 18:03Speaker 7: correspondenten nog in Moskou aanwezig zijn. Voor de invasie in
- 18:09Speaker 7: Oekraïne waren dat er honderden. Dus dat is al een
- 18:13Speaker 7: stuk minder natuurlijk. De spoeling wordt al een stuk dunner.
- 18:16Speaker 7: Het wordt allemaal al schraler. Maar goed, de BBC zit
- 18:19Speaker 7: er nog, de New York Times zit er nog. En
- 18:22Speaker 7: die doen ook heel erg goed werk. Maar ja, daar
- 18:25Speaker 7: zul je dan van afhankelijk blijven. En het punt is
- 18:27Speaker 7: dat er natuurlijk al zoveel mensen
- 18:29Speaker 5: zijn
- 18:29Speaker 7: verdwenen, journalisten. Dat als dit doorgaat, Rusland uiteindelijk een soort
- 18:35Speaker 7: zwart gat... wat informatievoorziening betreft. En dat we dan ook
- 18:40Speaker 7: eigenlijk niet meer precies weten... wat er in Rusland zelf gebeurt.
- 18:43Speaker 7: En dat is toch wel kwalijk, denk ik.
- 18:46Speaker 3: Wij blijven gewoon jou bellen. Dank je wel, Rusland-correspondent Joost Bosman.
- 18:51Speaker 2: Nederlandse eigenaren van de illegale medicatie- en drugswebshop Funcaps... zijn
- 18:55Speaker 2: in België in hoger beroep. Beiden veroordeeld tot drie jaar cel.
- 19:00Speaker 2: Anderhalf jaar daarvan effectief, zoals ze in België zeggen. Dus onvoorwaardelijk.
- 19:04Speaker 2: Ze kregen ook een geldboete van 24.000 euro. En het bedrijf
- 19:07Speaker 2: wordt een boete van 80.000 euro opgelegd. Bij ons misdaadverslaggever van
- 19:11Speaker 2: het AD, Giel Timmermans. Want die zaak speelt deels ook
- 19:15Speaker 2: in Nederland. Giel, even voor de luisteraars. Funcaps, waar gaat
- 19:18Speaker 2: die zaak ook alweer over?
- 19:21Speaker 8: Ja, Fundcaps is inderdaad een site die pillen verkocht. Twee
- 19:25Speaker 8: vormen eigenlijk van pillen. Dus enerzijds partypillen, een beetje lijkend
- 19:28Speaker 8: op ecstasy, speed, vlakken. Een beetje de bekende drugs waar
- 19:33Speaker 8: mensen plezier van hebben. Anderzijds verkochten zij ook slaapmiddelen. Dus
- 19:37Speaker 8: varianten op officiële slaapmiddelen die mensen gebruikten om in slaap
- 19:41Speaker 8: te komen of te kalmeren. Alleen wat gebeurde er? Er
- 19:45Speaker 8: is een wetswijzing geweest afgelopen zomer. En vlak na die
- 19:49Speaker 8: wetswijzing zijn de autoriteiten binnengevallen bij Funcaps. Met eigenlijk het
- 19:55Speaker 8: idee dat zij allerlei pillen en dergelijke verkochten waar ze
- 19:58Speaker 8: geen vergunning voor hadden. En vervolgens in het onderzoek is
- 20:02Speaker 8: gebleken dat er 58 mensen zijn overleden. In eerste instantie kregen
- 20:07Speaker 8: de mannen alleen een taakstraf. Waarom legt het Hof van
- 20:09Speaker 8: Beroep in België nu een zwaardere straf op? Ja, dus
- 20:20Speaker 8: in België speelde al langer een rechtszaak. Veel langer dan
- 20:23Speaker 8: in Nederland. Omdat daar die wet al langer verboden was.
- 20:27Speaker 8: Dat ze design drugs, zoals ze dat dan noemen. Dus
- 20:29Speaker 8: variant op legale drugs. Mocht je die al heel lang
- 20:33Speaker 8: in België niet verkopen. In eerste instantie na de taakstraf
- 20:36Speaker 8: in hoger beroep is het anders geoordeeld. Eigenlijk omdat het
- 20:38Speaker 8: Hof zwaarder teelt aan de dingen die zij deden. Vastgesteld
- 20:44Speaker 8: is bijvoorbeeld dat er een man van 44 jaar... in België
- 20:48Speaker 8: is overleden nadat hij een overdose had genomen... van middelen
- 20:51Speaker 8: van Fundacaps. Dus die zuinendruks had gebruikt van Fundacaps. Daar
- 20:55Speaker 8: teelt het Hof kennelijk veel zwaarder aan... dan in eerste
- 20:57Speaker 8: instantie de normale rechter. En verder, zij zagen ook duidelijk dat...
- 21:05Speaker 8: wat Fundacaps eigenlijk een beetje deed om zichzelf te beschermen juridisch...
- 21:07Speaker 8: is dat ze zeiden van wat wij verkopen noemen we
- 21:10Speaker 8: research chemicals. Oftewel, het is voor wetenschappelijk doeleinden. Het is
- 21:14Speaker 8: niet voor... Ja, als partymiddel
- 21:17Speaker 5: te
- 21:17Speaker 8: gebruiken. Dat is een beetje hoe zij probeerden te verkopen.
- 21:20Speaker 8: Daarvan zegt het Hof... jullie wisten eigenlijk donders goed dat
- 21:23Speaker 8: jullie partypillen gebruikten... want sterker nog, een van de twee
- 21:26Speaker 8: eigenaren van het bedrijf... die gaf toe dat hij op
- 21:28Speaker 8: een festival ook wel zijn eigen funcapsmiddelen gebruikte... als partymiddel. Bovendien,
- 21:34Speaker 8: je noemt
- 21:34Speaker 4: de website funcaps. Fun
- 21:37Speaker 8: party, nou ja, goed. In dat alles wordt gewoon duidelijk
- 21:40Speaker 8: dat het... Heel duidelijk met welk doel die pillen werden verkocht.
- 21:44Speaker 8: Namelijk om mensen plezier te bezorgen. En dat het enige
- 21:46Speaker 8: doel was heel veel geld verdienen.
- 21:48Speaker 2: Maar is het wel makkelijk te bewijzen dat iemand overlijdt...
- 21:50Speaker 2: door het gebruik van die fundcaps?
- 21:54Speaker 8: Nee, dat is precies het ingewikkelde wat nu ook in
- 21:57Speaker 8: de Nederlandse zaak speelt. Dat speelde ook al in deze
- 21:59Speaker 8: Belgische zaak. Wat je vaak ziet in algemeenheid is dat
- 22:04Speaker 8: klanten kochten bij Funcaps verschillende middelen. Bijvoorbeeld een XTC-achtig designerdrugs
- 22:11Speaker 8: om er lekker in te feesten. Maar als je dat
- 22:13Speaker 8: dan vervolgens op een avond gebruikt... En op dezelfde avond
- 22:16Speaker 8: ook alcohol gebruikt. Of je gebruikt op hetzelfde avond ook
- 22:19Speaker 8: een slaapmiddel. En uiteindelijk overlijd je. Overlijd je dan door
- 22:22Speaker 8: het slaapmiddel? Door de alcohol? Of overlijd je door de
- 22:26Speaker 8: partypil die je bij Funcaps hebt gekocht?
- 22:28Speaker 2: En wat hebben ze daar in België over geoordeeld uiteindelijk?
- 22:32Speaker 8: Nou ja, daar hebben ze uiteindelijk dus één sterfgeval overgehouden...
- 22:34Speaker 8: van waar ze van zagen. Deze persoon is duidelijk overleden
- 22:38Speaker 8: door het
- 22:38Speaker 2: gebruik
- 22:39Speaker 8: door een overdosis van het gebruik van de Funcaps-middelen. In
- 22:42Speaker 8: Nederland heb je dus 58 sterfgevallen. Daarvan wordt ook van al
- 22:46Speaker 8: die sterfgevallen wordt gekeken... oké, wat hadden die mensen dan
- 22:49Speaker 8: in hun bloed? Wat voor spullen hadden ze allemaal genomen?
- 22:52Speaker 8: En zitten daar ook slachtoffers tussen die alleen maar iets
- 22:55Speaker 8: hebben gebruikt... wat ze bij Funcaps hebben gekocht, zodat je
- 22:57Speaker 8: heel duidelijk kunt laten zien... Ze hebben iets bij Funcap gekocht.
- 23:00Speaker 8: Dat
- 23:01Speaker 2: kan alleen maar Funcap zijn. En dat zal ook bij
- 23:04Speaker 2: die Nederlandse zaak dus centraal staan. Die gaat over drie
- 23:08Speaker 2: weken verder. Is dat weer een tussentijdse zitting? Nog niet
- 23:12Speaker 2: echt een inhoudelijke behandeling waarschijnlijk?
- 23:14Speaker 8: Nee, precies. Dus er is nu een tussenzijdse zitting. In
- 23:18Speaker 8: februari is er ook al eentje geweest. Dat is overigens
- 23:21Speaker 8: nog wel interessant om te melden. Want in die vorige
- 23:24Speaker 8: zitting kwamen best wel heftige dingen naar voren. Namelijk ging
- 23:27Speaker 8: het over de berichtjes die die mensen... die medewerkers van
- 23:30Speaker 8: Funcaps naar elkaar stuurden. En dat was echt... hartverscheurend wat
- 23:35Speaker 8: ze af en toe naar elkaar appten... namelijk van, oh,
- 23:37Speaker 8: er is weer een dode gevaller. Bijna schouderophalend over de sterfgevallen...
- 23:41Speaker 8: die ze eigenlijk met hun eigen pillen veroorzaakten. Ze zeiden
- 23:45Speaker 8: ook in die berichten, ook eens over de Belgische zaak...
- 23:48Speaker 8: waar ze dus nu voor zijn veroordeeld... Daar zeiden ze
- 23:50Speaker 8: zoiets over van, ja, die kankerbelgen, daar hebben we mooie
- 23:54Speaker 8: cent aan verdiend. En zoveel dooien waren er toch niet gevallen,
- 23:57Speaker 7: weet je wel. Dus heel erg
- 23:58Speaker 8: mensontkund, heel erg grof. En dat laat ook wel een
- 24:02Speaker 8: beetje zien dus, wat voor type mensen dit zijn. Dus
- 24:05Speaker 8: blijkbaar vinden ze het geld verdienen heel belangrijk. Dat er
- 24:08Speaker 8: mensen bij komen te overlijden, een stuk minder belangrijk. Dat
- 24:11Speaker 8: is in ieder geval de indruk die die berichten wekken.
- 24:14Speaker 8: Nou ja, nu is er een nieuwe zitting, daar hoeven
- 24:16Speaker 8: we dit soort dingen niet meer te verwachten. Het is
- 24:18Speaker 8: nu eigenlijk vooral wachten op, oké, van hoeveel van die 58
- 24:21Speaker 8: sterfgevallen die worden gelinkt aan funcaps, kunnen we uiteindelijk ook
- 24:25Speaker 8: gaan bewijzen dat zij zijn overleden door middelen van funcaps.
- 24:29Speaker 8: En dat onderzoek loopt op dit moment, en dat zal
- 24:31Speaker 8: waarschijnlijk ook nog niet bekend zijn in april.
- 24:34Speaker 2: Maar goed, die voordeling in België, die ligt er nu.
- 24:37Speaker 2: En dat is wel een voorbode misschien van wat er
- 24:40Speaker 2: in Nederland komen gaat. Dankjewel, Giel. Giel Timmermans, misdaadsverslaggever bij
- 24:44Speaker 2: het AD.