Latest / Radio Blauwe Hap / En toen kwamen ze voor Ephimenco - Radio Blauwe Hap #38
Transcript
- 0:00Op het moment dat vrijheid formeel wordt afgeschaft,
- 0:02is die al lang verdwijnen.
- 0:11SPEAKER_03: Vamos a la playa.
- 0:13SPEAKER_02: Kun je mij verstaan?
- 0:15SPEAKER_02: Ja, ik kan jou verstaan.
- 0:16SPEAKER_02: Kun jij mij ook verstaan?
- 0:18SPEAKER_03: Ja, heel goed.
- 0:19SPEAKER_03: Gelukkig.
- 0:23SPEAKER_03: Ik heb het beeld niet helemaal goed staan.
- 0:26SPEAKER_02: Nee, ik niet.
- 0:27SPEAKER_02: Jij zit ook niet aan de playa.
- 0:29SPEAKER_02: Je zingt Farmers Alle Playa.
- 0:30SPEAKER_03: Nee, dat is voor de stemoefeningen.
- 0:33SPEAKER_03: Totaal te vergeefs.
- 0:35SPEAKER_03: Totaal te vergeefs.
- 0:38SPEAKER_03: Nee, ik zit niet aan de playa.
- 0:39SPEAKER_03: Ik zit aan het meer van Bolzena.
- 0:41SPEAKER_02: Het meer van Bolzena.
- 0:41SPEAKER_03: Dat kan ik van hier uit het raam zien.
- 0:43SPEAKER_03: Jij niet, maar ik wel.
- 0:45SPEAKER_03: Waar ligt dat?
- 0:46SPEAKER_03: Een beetje noorden, zeg maar 100 kilometer van Rome.
- 0:50SPEAKER_02: Oké.
- 0:51SPEAKER_03: En ja, er zitten nog een paar dagen.
- 0:54SPEAKER_03: Maar weet je wat, neem je al op trouwens?
- 0:56SPEAKER_03: Ja.
- 0:57SPEAKER_03: Of niet?
- 0:59SPEAKER_03: Wat wel interessant is.
- 1:01SPEAKER_03: Ik kwam dus op weg hierheen, zijn we een paar dagen in Modena geweest.
- 1:07SPEAKER_03: Modena, dat is die plek waar die jongen...
- 1:12SPEAKER_03: Salem El Kudri die heet met een auto is die door de Via Emilia dat is de
- 1:17hoofdstraat is die daar gereden en heeft toen twee mensen
- 1:20aangereden ik weet niet
- 1:21of ze nog leven of dat ze dood zijn in ieder geval hij is toen
- 1:24door omstanders
- 1:25gepakt en als je daar dan bent dat was toen net gebeurd weet je
- 1:30wel drie dagen
- 1:31eerder was het gebeurd dan zie je op de op de straat waar het
- 1:35gebeurd is nog
- 1:35SPEAKER_03: allemaal zand liggen wat ze hebben daar neergelegd om de
- 1:39SPEAKER_03: om het bloed weg te halen.
- 1:41SPEAKER_03: Een beetje een sinister beeld is dat.
- 1:44SPEAKER_03: Maar dat heeft toen we er waren,
- 1:49toen was er ook meteen een demonstratie daar van Palestijnen of
- 1:52voor Palestijnen of
- 1:53SPEAKER_03: voor Gaza.
- 1:55SPEAKER_03: En dat is wat je, ik vind dat in feite onbegrijpelijk.
- 1:58Nu zeggen alle Italiaanse media dat het natuurlijk een Italiaan
- 2:02was,
- 2:03maar ja,
- 2:04Er waren ook stemmen die zeiden als je Soef El Kudri heet ben
- 2:09je dan nog een
- 2:09SPEAKER_03: typisch Italiaanse naam.
- 2:11En het wordt hier ook bij het nieuws meteen gekoppeld aan de
- 2:14immigratie en de grote
- 2:16SPEAKER_03: problemen die dat met zich meebrengt.
- 2:20Ik merkte dus heel duidelijk dat die problemen in Nederland en
- 2:25hier in Italië
- 2:26precies hetzelfde zijn en dat er door de bevolking en op het
- 2:29nieuws op dezelfde
- 2:31SPEAKER_03: manier wordt gereageerd.
- 2:32SPEAKER_03: Ik kan niet alles volgen,
- 2:33SPEAKER_03: maar ik zag wel onder de bevolking een grote woede,
- 2:38echt boosheid was er dat dit was gebeurd en dat werd ook
- 2:44onmiddellijk verbonden aan
- 2:46SPEAKER_03: de toename van de immigratie
- 2:49SPEAKER_03: Terwijl dit een student was die verward zou zijn.
- 2:54SPEAKER_03: En ernstig verward.
- 2:56SPEAKER_02: Dat was een Italië geboren Marokkaanse jongen toch?
- 3:00SPEAKER_03: Ja, een Italië geboren Marokkaanse jongen.
- 3:02Maar het is altijd...
- 3:04Het begint mij te ergeren aan dat verwarden,
- 3:07weet je wel.
- 3:07SPEAKER_03: Want iedereen is tegenwoordig maar verward.
- 3:10SPEAKER_03: En verward is een soort excuus geworden.
- 3:15SPEAKER_03: Alsof dan het morele gedrag...
- 3:19SPEAKER_03: Dat valt misschien voor de rechter wat minder aan te rekenen.
- 3:22Maar ja,
- 3:23er zijn wel twee mensen,
- 3:24in ieder geval twee mensen,
- 3:26hun leven lang ongelukkig.
- 3:28En ik vind dat wel degelijk dat je een lijn mag trekken naar
- 3:34misschien wel het,
- 3:35SPEAKER_03: ik denk zelf het geloof en de mate van verwardheid.
- 3:39De afstand tussen het geloof en het leven en dan vooral in het
- 3:44Italië en dan vooral
- 3:45SPEAKER_03: in het katholieke Italië.
- 3:47Wat je hier ziet,
- 3:48want het is pinksterig geweest en overal wordt dat uitbundig
- 3:52gevierd.
- 3:54SPEAKER_03: Het aantal rituelen, katholieke rituelen zijn hier legio.
- 3:58SPEAKER_03: Dan merk je dat die verwarring eigenlijk in feite heel logisch is.
- 4:05SPEAKER_03: Want die mensen, vluchtelingen of zo, vorige generatie...
- 4:10die komen hier die zijn overtuigd van hun eigen geloof dat dat
- 4:14het beste geloof is
- 4:15en merken dat de meerderheid van de bevolking dat niet vindt
- 4:18terwijl op dat moment
- 4:20SPEAKER_03: zien ze ook
- 4:22Ik generaliseer als de pest,
- 4:23maar ik ben nu op een leeftijd dat ik dat mag.
- 4:26Dan zien ze ook dat er enorm veel voordelen zit aan dat leven
- 4:32wat je hier in Italië hebt.
- 4:34SPEAKER_03: Er wordt heerlijk gegeten en gedronken, alcohol gedronken.
- 4:39SPEAKER_03: Zelfs ochtends om acht, negen uur, daar wordt...
- 4:45SPEAKER_03: Ja,
- 4:46de dames lopen hier en vooral aan het meer lopen hier bij in
- 4:52kleding die mijn
- 4:53SPEAKER_03: moeder niet goed zou keuren.
- 4:54SPEAKER_03: Maar ja goed, dat mag allemaal.
- 4:59SPEAKER_03: En ik denk dat dat een enorme...
- 5:01SPEAKER_03: En dan heb jij het beste geloof,
- 5:03SPEAKER_03: terwijl je je eigenlijk ongelukkig voelt.
- 5:06SPEAKER_03: Ik denk dat dat echt een enorme geestelijke verwarring oplevert.
- 5:09en dat je dan op een gegeven moment denkt van ja,
- 5:11maar ik moet iets doen voor mijn God.
- 5:14SPEAKER_03: Ik moet mensen doodmaken, want anders is het niet een evenwicht.
- 5:20SPEAKER_03: Ja, ik zie dat ook.
- 5:23SPEAKER_03: Ik zie dat al twintig jaar,
- 5:24SPEAKER_03: eigenlijk zie ik dat al sinds de moord op Theo van Gogh,
- 5:26SPEAKER_03: maar het viel mij op daar in Modena,
- 5:29SPEAKER_03: waar we waren,
- 5:30SPEAKER_03: dat
- 5:31Dat je aan de ene kant heb je dus die demonstratie van de
- 5:34Palestijnen met weer 100
- 5:36SPEAKER_03: Palestijnse vlaggen.
- 5:37SPEAKER_03: Het kunnen er ook negen geweest zijn, ik heb geen idee.
- 5:39Terwijl aan de andere kant mensen eigenlijk aan het
- 5:43discussiëren zijn over hoe
- 5:45SPEAKER_03: verschrikkelijk dat is.
- 5:47SPEAKER_03: Ja, ik vond het wel opmerkelijk.
- 5:50Wat je eigenlijk zegt is dat die zogenaamde verwarring,
- 5:53dat is inderdaad een smoesje wat...
- 5:56Eerst subtiel en daarna gewoon prominent de voorgrond kreeg
- 6:00zodra een eenling,
- 6:01SPEAKER_02: meestal een eenling,
- 6:03met een auto op mensen in rijdt of in het wild op mensen in
- 6:05gaat steken of
- 6:07SPEAKER_02: anderszins eventueel ook aan de islam te relateren acties uitvoert.
- 6:13SPEAKER_02: Maar jij zegt eigenlijk dat die verwarring misschien wel waar is,
- 6:16SPEAKER_02: omdat degene die de islam aanhangt,
- 6:19SPEAKER_02: dat geloof aanhangt,
- 6:19SPEAKER_02: zich niet thuis voelt in een wereld die...
- 6:22aanmerkelijk zich anders gedraagt en anders profileert en
- 6:25anders kleed dan wat zijn
- 6:26SPEAKER_02: geloof zegt.
- 6:27SPEAKER_02: En dat het dus eigenlijk een soort cultuurbreuk is.
- 6:30SPEAKER_02: Ja, dat denk ik echt.
- 6:31SPEAKER_02: Een cultuurverwarring.
- 6:32SPEAKER_02: Wat is het woord ook weer?
- 6:34SPEAKER_02: Een cultuurkloof.
- 6:39SPEAKER_03: Een cultuurschok.
- 6:40SPEAKER_03: Een clash of civilizations.
- 6:44SPEAKER_03: Ja, een cultuurschok.
- 6:45SPEAKER_03: Dat denk ik echt.
- 6:46SPEAKER_03: En dat
- 6:48SPEAKER_03: Daarbij is het ook zo dat je als buitenlander,
- 6:52SPEAKER_03: dat weet ik,
- 6:52SPEAKER_03: ik heb tenslotte onderwijs gegeven,
- 6:54SPEAKER_03: zal je dubbel je best moeten doen?
- 6:55SPEAKER_03: Wil je hier een positie in de maatschappij bereiken?
- 6:58SPEAKER_03: Er wordt nou eenmaal,
- 7:00SPEAKER_03: niet door jou en mij,
- 7:01maar er wordt nou eenmaal door de mensen op een of andere
- 7:03manier gediscrimineerd.
- 7:05Die vinden dat vervelend,
- 7:06dus moet je dan beter je best doen op een of andere manier.
- 7:11En ja,
- 7:13als je daar niet bij kan en wel vindt dat je daar recht op
- 7:16hebt,
- 7:16dan geeft dat
- 7:18dan geeft dat grote psychische problemen dat geloof ik allemaal
- 7:21wel maar dat is wel
- 7:22gerelateerd aan die godsdienst en die godsdienst geeft
- 7:27vervolgens de handleiding en
- 7:29de richting die je kan kiezen om dat verschil ongedaan te maken
- 7:33of om je gelijk te
- 7:34halen of om je gram te halen ja precies dat wordt
- 7:37gerechtvaardigd en daarom hebben
- 7:40SPEAKER_03: ze denk ik ook die doodscultus ik
- 7:47SPEAKER_03: Ik kom het zo vaak tegen.
- 7:50Ook als je destijds hoorde in de rechtszaal van wat Mohammed
- 7:55Bouyeri zei over Theo van Gogh.
- 7:57SPEAKER_03: Ja, dat werd gewoon gerechtvaardigd door zijn geloof.
- 8:00SPEAKER_03: En Theo die beledigde moslims en dus moest hij dood.
- 8:05SPEAKER_03: En ja, dat dat een enorme maatschappelijke ontwrichting teweeg bracht.
- 8:10SPEAKER_03: Ja, dat was misschien wel de bedoeling.
- 8:12SPEAKER_03: En dat zie je steeds Dat vanaf 9-11 Ja,
- 8:16SPEAKER_03: waarom zou je zo'n gebouw binnenvliegen Als in 9 in New York Ja,
- 8:20om een grote hoeveelheid doden te maken Een symbolische daad
- 8:26Want ze leven altijd
- 8:27bij symbolen In dit geval van 9-11 Was het ook nog eens een
- 8:30opzettelijke uitlokking
- 8:31van oorlog Omdat samen bij Laad en Donnersgoed Wist dat de
- 8:34Amerikanen het daar niet
- 8:35bij zouden laten zitten En de intentie was natuurlijk Om een
- 8:38soort laatste oorlog
- 8:39SPEAKER_02: uit te lokken
- 8:41SPEAKER_02: Ik zal ongetwijfeld een beetje overdrijven ofzo,
- 8:44maar Bin Laden wilde in ieder geval wel een reactie of een
- 8:49overreactie uitlokken
- 8:50waardoor er een strijd op kon laaien tussen de islam enerzijds
- 8:54en de christenen en
- 8:56SPEAKER_02: de rest van de wereld anderzijds.
- 8:57SPEAKER_03: Ja, maar dat zag je toch ook met Hamas?
- 9:00SPEAKER_03: Amas wilde,
- 9:01Amas wist toch op het moment dat ze 7 oktober in Israël gingen
- 9:05binnenvallen,
- 9:06SPEAKER_03: dan wisten ze toch dat Israël mee dogenloos,
- 9:09SPEAKER_03: mee dogenloos zou terugslaan.
- 9:11Dat is een vorm van aardlokking en dat wordt helemaal overheen
- 9:15gekeken op het ogenblik.
- 9:16SPEAKER_03: Ze wilden gewoon een massamoord creëren om daarmee,
- 9:22SPEAKER_03: en ik zie tot mijn verbazing dat ze dat op grote hoogte ook nog lukte.
- 9:29enorme verwarring te stichten en een gruwelijke rekel aan
- 9:32Israël te laten ontstaan.
- 9:35SPEAKER_03: Ja,
- 9:36SPEAKER_03: als je hier vanuit Italië,
- 9:37als ik dan naar de radio luister en probeer de Nederlandse
- 9:42televisie te zien,
- 9:43SPEAKER_03: dan ja,
- 9:46ik dacht dat ik hier wel leuk zou vinden om nog eens een paar
- 9:49keer te kijken.
- 9:50SPEAKER_03: Het is verschrikkelijk Bart.
- 9:51SPEAKER_03: Ik weet niet hoe jij dat in Portugal ervaart, maar
- 9:54SPEAKER_03: We hebben het er al vaker over gehad,
- 9:55SPEAKER_03: maar het is niet meer te doen,
- 9:58SPEAKER_03: ook vanwege de terloopsheid van begrippen als,
- 10:04SPEAKER_03: dan wordt er iemand geïnterviewd en dan wordt er gewoon terloops gezegd,
- 10:08SPEAKER_03: ja maar ja goed,
- 10:10dan hebben we dus Israël met zijn genocide en verder hebben we
- 10:13natuurlijk hier de
- 10:13woningbouw die maar niet op stoom wil komen en het wordt gewoon
- 10:18tussen neus en
- 10:19SPEAKER_03: lippen,
- 10:20SPEAKER_03: wordt het even gemeld.
- 10:23SPEAKER_03: Waardoor de vanzelfsprekendheid steeds groter wordt.
- 10:25SPEAKER_03: Ik geloof bijna niet dat er iemand is die zegt, ja, het is geen genocide.
- 10:32SPEAKER_03: Wie dat zegt,
- 10:33SPEAKER_03: Sylvain Fimenko,
- 10:34SPEAKER_03: kunnen we het over hebben,
- 10:35SPEAKER_03: maar die wordt dan ook meteen,
- 10:36SPEAKER_03: of meteen niet,
- 10:37SPEAKER_03: ook door andere zaken,
- 10:38SPEAKER_03: maar die wordt dan ontslagen,
- 10:40SPEAKER_03: weet je wel.
- 10:41SPEAKER_03: En de pers is...
- 10:45vooral van een afstand ik begrijp jouw stuk trouwens veel beter
- 10:49hoe je van een
- 10:49afstand daartegen ook fulmineert je ziet echt zo duidelijk wat
- 10:54er in Nederland aan
- 10:55SPEAKER_03: de hand is dat daar in Nederland zijn ze pas geestelijk verward
- 11:01Ik moet er altijd een beetje mee oppassen dat ik niet hier van
- 11:04afstand ga lopen
- 11:05SPEAKER_02: doen alsof ik het allemaal beter snap en beter zie en beter weet.
- 11:09SPEAKER_02: Want dat is echt niet in alle gevallen zo.
- 11:11En mijn invalshoek is ook door mijn eigen opvatting een
- 11:15gekleurde positie,
- 11:15SPEAKER_02: et cetera,
- 11:16SPEAKER_02: en al dat soort nuances.
- 11:18SPEAKER_02: Maar...
- 11:20Het is wel voor mijzelf feitelijk vast te stellen dat de
- 11:25afstand inmiddels vier
- 11:26SPEAKER_02: jaar,
- 11:27SPEAKER_02: ben ik Nederland uit,
- 11:28wel echt iets meer een helikopterblik geeft op bepaalde
- 11:32onderwerpen en bepaalde
- 11:33SPEAKER_02: bewegingen.
- 11:34SPEAKER_02: Dat je Nederland iets meer als een,
- 11:36SPEAKER_02: soms als een soort mierenkolonie van bovenaf bekijkt,
- 11:39SPEAKER_02: waarin iedereen altijd heel druk is,
- 11:40SPEAKER_02: maar niet iedereen altijd in een constructieve richting loopt.
- 11:43Dan doe ik mieren tekort,
- 11:44denk ik,
- 11:44want volgens mij werken die allemaal wel heel goed samen.
- 11:47Ja Ja Maar gisteren nog was er een hondenbrokje buiten de bak
- 11:51gevallen die buiten
- 11:52stond en in no time staan er dan twintig mieren omheen en die
- 11:56tillen zo'n brok op
- 11:57en die gaan ermee aan de haal en ze zetten geen stappen over de
- 12:00drempel bij ons,
- 12:00SPEAKER_02: we hebben heel veel mieren in de tuin en die verhuizen af en toe,
- 12:04SPEAKER_02: dan zie je zo'n hele kolonne van A naar B verplaatsen,
- 12:06SPEAKER_02: ze komen nooit binnen
- 12:08SPEAKER_02: Nee, maar ze zijn dol op hondenbrokken, dat hebben wij hier ook, ja.
- 12:15SPEAKER_02: Ja,
- 12:16SPEAKER_02: en wat het met media betreft,
- 12:18SPEAKER_02: ik wil niet weer,
- 12:20SPEAKER_02: want dat onderwerp hebben we laatst natuurlijk vrij uitvoering gedaan,
- 12:22SPEAKER_02: maar ik heb het omgekeerd inmiddels.
- 12:24SPEAKER_02: Ik ga niet meer door een krant bladeren om te kijken wat het nieuws is.
- 12:28SPEAKER_02: Ik kies welke onderwerp ik wil volgen en ik zoek daar mijn bronnen bij.
- 12:32Dan lees ik ook artikelen in de Volkskrant of in de New York
- 12:35Times Maar ik probeer
- 12:38SPEAKER_02: wel Ik denk dat ik na meer dan twintig jaar media ervaring
- 12:43SPEAKER_02: 30,
- 12:4435 jaar als media consument ondertussen wel weet wanneer je een
- 12:49opiniestuk voor je
- 12:50SPEAKER_02: neus hebt en wanneer het verslaggeving is.
- 12:52Want inmiddels gaat het zo ver dat dat stuk over die honden die
- 12:55zogenaamde
- 12:55SPEAKER_02: Palestijnse gevangenen zouden verkrachten,
- 12:56SPEAKER_02: dat werd als column in de New York Times gezet,
- 12:58SPEAKER_02: terwijl het een soort reportage was met hele letterlijke aantijgingen.
- 13:02SPEAKER_02: Maar dat krijgt dan het predicaat column,
- 13:05SPEAKER_02: zodat je die aantijgingen kan wegschuiven onder ja,
- 13:07SPEAKER_02: nee,
- 13:07SPEAKER_02: het is maar opinie.
- 13:09SPEAKER_02: Ja goed,
- 13:09SPEAKER_02: maar als je er reportage had bovengezet,
- 13:11SPEAKER_02: dan had hetzelfde stuk gepubliceerd kunnen worden.
- 13:14SPEAKER_02: En dat verschil maakt dat media zo onconsumeerbaar zijn geworden.
- 13:18SPEAKER_02: En laten we meteen het sprongetje maken naar Evie Menko.
- 13:20SPEAKER_02: Want ja, mijn eerste gedachte was, en toen kwamen ze voor Evie Menko.
- 13:26SPEAKER_02: Ja, ja, ja.
- 13:28Ik heb een heel klein stukje een heel klein lichtpuntje heb ik
- 13:33toevallig van de
- 13:34televisie en dat zag ik via Twitter want ik zet de tv zelf niet
- 13:36aan maar Keiwan
- 13:37Shabazi won afgelopen week de Pim Fortuynprijs en zat mede van
- 13:43om die reden zat hij
- 13:44bij Rick Nieman bij WNL en ik heb dat niet gezien behalve het
- 13:48clipje wat op Twitter
- 13:50voorbij schoof en daar heb ik weer een stukje uitgeknipt over
- 13:54van Keiwan luister
- 13:55SPEAKER_02: even duurt een minuut
- 13:58SPEAKER_01: Ik kan me herinneren wat Marcel van Dam zei over Pim Fortuyn.
- 14:02SPEAKER_01: Wat was het ook weer?
- 14:02SPEAKER_01: U bent een buitengewoon minderwaardig mens, weet u dat?
- 14:05SPEAKER_01: En op het moment dat iemand dat tegen iemand anders zegt...
- 14:07SPEAKER_01: en stel dat jij het met de ideeën van Fortuyn eens zou zijn...
- 14:11en je komt in een gezelschap waarvan je weet dat dat misschien
- 14:14niet zo is...
- 14:14SPEAKER_01: dan ga je op je woorden letten.
- 14:15SPEAKER_01: Is dat wat je bedoelt?
- 14:16SPEAKER_01: En is dat erger geworden?
- 14:17SPEAKER_00: Joost heeft het over Lennie Koel gehad.
- 14:20SPEAKER_00: de eer gehad haar hand te schudden.
- 14:23We weten dat haar leven onmogelijk is gemaakt in Nederland de
- 14:26afgelopen twee jaar.
- 14:27SPEAKER_00: Ze is gecanceld en ze is enorm geïntimideerd.
- 14:31Gisteren heeft Silvana Evimenko zijn laatste column ingeleverd
- 14:35bij het Dagblad Trouw.
- 14:36SPEAKER_00: Na 33 jaar geloof ik?
- 14:37SPEAKER_00: Na 33 jaar.
- 14:38SPEAKER_00: Daarvoor is Theodor Holman hetzelfde overkomen bij het parool.
- 14:43Ik heb zelfvergelijkbare ervaringen met de Volkskrant waardoor
- 14:47ik mijn column stop heb gezet.
- 14:50Dus ik ben het niet met je eens als je zegt dat alles gezegd
- 14:54kan worden Een
- 14:55samenleving waar alles gezegd kan worden Maar mensen wordt
- 14:58geleerd om binnen die
- 15:00onzichtbare grenzen te spreken Dat is het begin van het verlies
- 15:06van onze vrijheid
- 15:09SPEAKER_02: Ik denk dat dat iets meer op de kern gaat,
- 15:11SPEAKER_02: wat Keivan daar zegt,
- 15:12SPEAKER_02: dat het gaat om verlies van vrijheid.
- 15:13Het gaat er niet om dat de krant een keuze maakt om een
- 15:15columnist niet meer te
- 15:17SPEAKER_02: willen inhuren,
- 15:19SPEAKER_02: zoals dat Parol bij jou gedaan heeft,
- 15:21SPEAKER_02: zoals Afzien in Elian dat begin vorig decennium al overkwam bij NRC.
- 15:28Zoals,
- 15:28ja,
- 15:28Lennie Koer valt is een beetje in een buitenbeentje,
- 15:30maar die werd natuurlijk...
- 15:32SPEAKER_02: Ja, die werd bij de Volkskrant weggestuurd.
- 15:35Sommer was nog een beetje twijfelgevallen omdat die ook met
- 15:38pensioen ging en
- 15:39SPEAKER_02: vervangen is door Jolande Withuis.
- 15:41Die toch ook wel niet per se op het Volkskrantorgel speelt,
- 15:46zullen we maar zeggen.
- 15:48als het gaat over feminisme en vrouwenzaken en vrouwenrechten
- 15:51en dat soort dingen.
- 15:52SPEAKER_02: En woke, zij is heel erg anti-woke.
- 15:54SPEAKER_02: Dus dat op zich is er nog wel enige speling.
- 15:57SPEAKER_02: Maar Keiwan, bij Rick Nijman zei hij dat censuur en een
- 16:03en het totalitaire effect daarvan is niet iets wat van de een
- 16:05op de andere dag
- 16:06SPEAKER_02: gebeurt,
- 16:06SPEAKER_02: maar dat gaat sluipenderwijs.
- 16:07SPEAKER_02: En ik denk dat wij,
- 16:09SPEAKER_02: volgens mij zijn wij het eens,
- 16:10maar ik vind in ieder geval dat de media er debet aan zijn dat
- 16:14er een soort censuur
- 16:16SPEAKER_02: wordt toegepast.
- 16:17SPEAKER_02: Dat die censuur,
- 16:19SPEAKER_02: die inperking van de vrijheid om het werkelijk breder te schetsen,
- 16:23wordt ingeperkt door bijvoorbeeld het wegsturen van jou bij de
- 16:26krant die we niet
- 16:27SPEAKER_02: zullen noemen en door Sylvain Femenko bij die,
- 16:29SPEAKER_02: zoals Martin Bosma het toch wel treffend zei,
- 16:31SPEAKER_02: linkse kutkrant.
- 16:33SPEAKER_03: Ja, weet je wat het is?
- 16:36Die kranten hebben natuurlijk inderdaad,
- 16:38want je zelf zegt,
- 16:39die hebben het recht.
- 16:41Maar ook als je naar hun...
- 16:43Ik vind het zo wonderlijk dat ze voortkomen uit het verzet en
- 16:47dan...
- 16:49met name de krant die we niet zullen noemen daar kan ik de
- 16:51geschiedenis ook van die
- 16:52was opgericht niet alleen in het verzet tegen de Duitsers maar
- 16:56die was ook
- 16:57SPEAKER_03: opgericht het staat notabene in de statuten om de democratie en de nieuwe
- 17:02SPEAKER_03: democratie die naar de Tweede Wereldoorlog moest ontstaan om die te gaan
- 17:05onderzoeken dat was echt dat was een oogmerk nou ja wat blijkt
- 17:09uit dat onderzoek
- 17:10SPEAKER_03: waarschijnlijk dat gelijkgestemdheid juist
- 17:16...aanbevelingswaardig is voor die kranten dat ze denken dat ze
- 17:19daarmee het meeste
- 17:21SPEAKER_03: abonnees kunnen behouden,
- 17:22SPEAKER_03: want die abonnees vallen natuurlijk terug.
- 17:25SPEAKER_03: En ik herinner me dat in de krant,
- 17:28SPEAKER_03: bij de krant,
- 17:30SPEAKER_03: waarvan we de naam niet zullen noemen,
- 17:31maar er kwamen voortdurend hoogwaardigheidsbekleders langs van
- 17:35de Partij van de
- 17:36SPEAKER_03: Arbeid.
- 17:36SPEAKER_03: Destijds bestond die partij nog om
- 17:39de hoofdredactie ervan te vertellen dat ze het helemaal niet
- 17:44eens waren met de
- 17:45SPEAKER_03: stukken van verschillende opinieleiders die erin stonden.
- 17:48SPEAKER_03: Daar moest iets aan gedaan worden.
- 17:51SPEAKER_03: Dat was dus de Partij van de Arbeid, terwijl
- 17:54SPEAKER_03: Ja, gelukkig.
- 17:55SPEAKER_03: Ik geloof niet dat de hoofdredacteur,
- 17:57SPEAKER_03: ik heb er zo'n zeven of acht meegemaakt,
- 17:59SPEAKER_03: zich daar ooit iets van hebben aangetrokken.
- 18:01SPEAKER_03: Maar dat heeft wel, dat is wel van invloed.
- 18:05SPEAKER_03: En ik weet ook dat,
- 18:07dat weet ik uit mijn gesprekken die je uiteraard in het café
- 18:10hebt met de collega's
- 18:11SPEAKER_03: van de andere kranten,
- 18:13SPEAKER_03: dat ook daar politici voortdurend op de redactie kwamen rondlopen.
- 18:17SPEAKER_03: En ik denk dat dat nog gebeurt.
- 18:19om te vertellen dat die en die,
- 18:21die zat helemaal fout met zijn berichtgeving.
- 18:23SPEAKER_03: Die en die zat helemaal heel vervelend, die columns die ze schrijven.
- 18:26SPEAKER_03: Want ja,
- 18:26SPEAKER_03: je mag natuurlijk schrijven wat je wil,
- 18:28maar weet je wel dat ook zijn familie er en zo zoveel last van
- 18:31heeft gehad.
- 18:31En wij hebben het nou ter benen met column meegemaakt dat na de
- 18:35moord op Theo van
- 18:36SPEAKER_03: Gogh,
- 18:37SPEAKER_03: na de moord op Theo van Gogh,
- 18:38SPEAKER_03: een paar dagen na de moord op Theo van Gogh,
- 18:40SPEAKER_03: Theo van Gogh is vermoord op de dag dat de film 0605 op slot zou gaan.
- 18:46SPEAKER_03: Dat betekent in filmtermen
- 18:48SPEAKER_03: Dat de film klaar is.
- 18:50SPEAKER_03: Op dat moment kregen wij het verzoek,
- 18:54SPEAKER_03: ik weet niet meer van wie,
- 18:56SPEAKER_03: maar of Marcel van Dam die film mocht zien,
- 18:58want Marcel van Dam was ter oren gekomen dat hij in de film zat
- 19:03met het fragment
- 19:04SPEAKER_03: van u bent een minderwaardig mens.
- 19:06Dat fragment had Marcel van Dam ervoor gezorgd dat dat niet
- 19:10meer te zien was.
- 19:11SPEAKER_03: Ja, ja
- 19:27Laten weten dat hij het heel vervelend vond dat dit fragment
- 19:31werd uitgezonden omdat
- 19:32SPEAKER_03: we dat illegaal hadden verkregen.
- 19:34SPEAKER_03: Dat hadden we ook illegaal verkregen.
- 19:37Iemand had dat opgenomen en dat hebben we toen toch in de film
- 19:41gemonteerd.
- 19:42Maar op die manier probeerden ze dus ook de hele tijd invloed
- 19:45uit te oefenen op je
- 19:46SPEAKER_03: en eigenlijk toen al merkte ik wat hé,
- 19:49SPEAKER_03: wat raar,
- 19:50SPEAKER_03: dit is een voormalig minister,
- 19:52SPEAKER_03: een politicus,
- 19:53SPEAKER_03: al doet hij het niet meer,
- 19:55SPEAKER_03: maar die probeert toch nog een vorm van censuur op te leggen,
- 19:59SPEAKER_03: een vorm van censuur zeg ik,
- 20:01SPEAKER_03: notabene misschien nog geen week
- 20:04Nadat Theo vermoord was Heel raar heb ik dat gevonden Alsof het
- 20:08usance was Alsof
- 20:10het gebruik was Alsof het een koning was Die dat even kon
- 20:14bepalen En daaruit merkte
- 20:16ik weer op Dat hij dat waarschijnlijk altijd al gedaan heeft
- 20:19Hij ging gewoon naar
- 20:20een van die kranten toe En zegt ik wil niet dat dit gebeurt En
- 20:23dat gebeurde dan ook
- 20:24niet De banden tussen de politiek en de kranten Ook de krant
- 20:28waarvan we de naam
- 20:28niet zullen noemen Maar die waren natuurlijk heel nauw Die
- 20:31waren heel nauw
- 20:33SPEAKER_02: Ja,
- 20:33en als krant moet je eigenlijk trots zijn als een politicus je
- 20:35redactie opstormt om
- 20:36te klagen over de inhoud van de krant en hem dan vervolgens
- 20:38lachend weer de deur te
- 20:40SPEAKER_02: wijzen.
- 20:40Geef hem een kop koffie en een mariakaakje en stuur hem lekker
- 20:42weer de deur uit.
- 20:44SPEAKER_02: Ja.
- 20:44SPEAKER_02: Volgens mij was het,
- 20:45SPEAKER_02: ik weet het niet zeker of ik het citaat aan de juiste persoon toeschrijf,
- 20:48SPEAKER_02: maar volgens mij was het Heldering,
- 20:49SPEAKER_02: de oude NRC-man,
- 20:51SPEAKER_02: die ooit zei,
- 20:52SPEAKER_02: je moet niet met ze lullen,
- 20:54SPEAKER_02: je moet over ze schrijven.
- 20:55SPEAKER_03: Ja, ja, ja, ja.
- 20:57SPEAKER_03: Als het over politici ging.
- 20:59SPEAKER_02: En er komen een paar dingen bij elkaar samen volgens mij hier,
- 21:04SPEAKER_02: want jij hebt het nu over hoe politici proberen invloed uit te oefenen,
- 21:08SPEAKER_02: of andere mensen die een belang hebben bij iets juist wel of vooral niet
- 21:12SPEAKER_02: gepubliceerd te hebben.
- 21:14In de persoon van Marcel van Dam komt er ook nog een stukje
- 21:16narcisme bij kijken,
- 21:17omdat hij de moord op Theo van Gogh ondergeschikt maakt aan
- 21:20zijn eigen belang over
- 21:21SPEAKER_02: hoe hij in de film wordt geportretteerd.
- 21:22Ja Die film die gaat over de moord op Fortuyn natuurlijk Maar
- 21:27daar is ook commercie
- 21:29bij gekomen wat je zegt Want als een krant wat eens luidender
- 21:33is dan is het ook
- 21:34makkelijker targeten voor de marketing afdeling om hem in een
- 21:38bepaalde doelgroep te
- 21:39sturen en als het minder schuurt is het makkelijker te verkopen
- 21:43Ik kan hier helaas
- 21:44zelfs naar geen stijl verwijzen dat eind vorig jaar zijn motto
- 21:48tendentieus
- 21:49SPEAKER_02: ongefundeerd en noodloos kwetsend van de gevel gebikt heeft
- 21:52en vervangen heeft door de absoluut niet lekker rijmende en
- 21:55lopende slogan
- 21:56SPEAKER_02: vlijmscherp en ongefilterd nieuws.
- 22:00SPEAKER_02: Daar kan de salesafdeling makkelijker mee de boer op.
- 22:03SPEAKER_02: Daar hoef je niet een ironisch wapenschild uit te leggen,
- 22:05maar dat betekent dus ook dat je dat wapenschild afdoet en je
- 22:08jezelf daar niet meer
- 22:08SPEAKER_02: achter kan,
- 22:10SPEAKER_02: ik zal niet zeggen verschuilen,
- 22:11SPEAKER_02: maar daarna kan wijzen als iemand komt klagen.
- 22:14SPEAKER_02: Ja, dit is te hard of te scherp of te stelen, te polemisch, whatever.
- 22:18En dan wijs je lachend naar dat wapenschild boven de deur en
- 22:20dan zeg je ja,
- 22:20veel plezier ermee.
- 22:22SPEAKER_02: De waarschuwing staat op de verpakking en die waarschuwing is nu weg.
- 22:25Dus mag je ervan uitgaan dat de redactie ook zich daar niet
- 22:29meer zo per se achter
- 22:30SPEAKER_02: zal verschuilen.
- 22:31En bij krantenberg geldt dus dat als je columnisten uit je
- 22:35portfolio haalt,
- 22:37SPEAKER_02: Dat er makkelijker een totaalplaatje te verkopen is.
- 22:41SPEAKER_02: Zowel aan de adverteerders als ook aan lezers.
- 22:43SPEAKER_02: Want ik denk dat met name de anti-Israelische legers,
- 22:47SPEAKER_02: legers en lezers,
- 22:50SPEAKER_02: en de anti-Zionisten en de antisemieten,
- 22:52die zullen als eerst in de pen kruipen om de krant keer op keer
- 22:54te bestoken met wat
- 22:55SPEAKER_02: die smerige holman nou weer geschreven heeft over Israël.
- 22:57SPEAKER_02: Of wat die vice-evimenko zich nou weer aanmatigt over migratie.
- 23:03SPEAKER_02: Want daar was laatst een
- 23:06Hij bond woningnood en energieproblemen en stijgende prijzen
- 23:14van voedsel ofzo.
- 23:16SPEAKER_02: Verbond hij met elkaar door de migratie,
- 23:18SPEAKER_02: door erop te wijzen op het meetbare,
- 23:21controleerbare bij het CBS vermelde feit dat de bevolkingsgroei
- 23:26in de afgelopen
- 23:26SPEAKER_02: jaren volledig op kanto komt van migratie.
- 23:30En daar werd vervolgens een hele stampij over gemaakt dat hij
- 23:33de buitenlanders de
- 23:34SPEAKER_02: schuld zou geven en zo.
- 23:35SPEAKER_02: En dat was ten eerste niet wat hij schreef.
- 23:37SPEAKER_02: En ten tweede schreef hij niks wat niet klopte.
- 23:40Maar de hoofdredactie ging toen wel een stuk schrijven over dat
- 23:42de columnist
- 23:42SPEAKER_02: vrijheid heeft,
- 23:43SPEAKER_02: maar dat hij niet een loopje met de feiten mag nemen,
- 23:45SPEAKER_02: et cetera.
- 23:46SPEAKER_02: Terwijl in diezelfde krant trouw schrijft Jamal Wariachi...
- 23:51en die schrijft zelf de meest waanzinnige dingen op over Joden
- 23:54en over Israël en
- 23:54SPEAKER_02: over die zogenaamde genocide.
- 23:57Dezezelfde krant Trouw had afgelopen week een voorpagina waarin
- 24:00je een Israëlische
- 24:01IDF-militair een Israëlische vlag ziet planten in een bak humus
- 24:05en onder de kop dat
- 24:06SPEAKER_02: Israël zichzelf humus toe-eigent,
- 24:09SPEAKER_03: cultureel heeft toegeeigend.
- 24:12SPEAKER_02: Ik bedoel,
- 24:13iemand had er een boek over geschreven over de wortels van
- 24:15humus en hoe dat
- 24:17SPEAKER_02: Arabische gerecht ooit Israëli's is geworden.
- 24:19SPEAKER_02: Nou,
- 24:20SPEAKER_02: een hoop Israëli's,
- 24:21SPEAKER_02: Joden zijn Arabisch van afkomst,
- 24:23SPEAKER_02: van herkomst,
- 24:24SPEAKER_02: dus die brengen humus net zo goed.
- 24:25Maar goed,
- 24:26laten we niet ingaan op de etymologie of de culinaire herkomst
- 24:30van humus.
- 24:31SPEAKER_02: Maar dat soort dingen ook.
- 24:34SPEAKER_02: En over oriatie gesproken.
- 24:36Ik zag net nog vlak voordat we begonnen op Twitter een
- 24:38screenshot voorbij komen...
- 24:41van ik meen dat het LinkedIn is zie je Dolph Jansen die heel
- 24:45instemmend een stukje
- 24:46van die schrijft ook columns in trouw instemmend een post van
- 24:52trouw collega Jamal
- 24:53Oariachi deelt en Oariachi zegt het nieuws is dat verwende
- 24:57Boomer Oariachi deelt op
- 25:00SPEAKER_02: zijn beurt weer een stukje van Zoom
- 25:03het literaire website blaadje columnist Sylvain Efimenko weg
- 25:08bij trouw vanwege
- 25:09ideologische koers dus hun kop en Jamal die zegt nee het zoem
- 25:12het nieuws is dat
- 25:14verwendde boomer Efimenko en niet tegen kon dat de
- 25:16hoofdredactie zijn feitenvrije
- 25:17haatzaaiende gekletst niet langer zonder meer accepteren
- 25:21teerden en dan bla bla bla
- 25:23bla ik ga het niet helemaal voorlezen hij zegt dat Efimenko
- 25:25juist een mainstream
- 25:26geluid had van xenofobie dat je iedere dag in de Telegraaf
- 25:29leest en alle dagen ruim
- 25:30SPEAKER_02: baan krijgt in talkshows nou dat lijkt me ook een sterke overdrijving
- 25:33SPEAKER_02: en dan zegt hij uiteindelijk dat zo'n columnist geen plek verdient in een
- 25:39voormalige verzetskrant want zo'n krant hoort niet te hitsen
- 25:42tegen minderheden al
- 25:44dus de krant die continu tegen Israël is en dan in een LinkedIn
- 25:49post van een
- 25:50columnist van trouw die ook continu hitst tegen Joden en Israël
- 25:54en dus ook tegen
- 25:55minderheden stookt en feitenvrijer is daarin dan ik Evi Menko
- 25:59doorgaans op betrapt
- 26:02Ja En dat nog even los van dat een columnist natuurlijk een
- 26:05polemische vrijheid
- 26:06SPEAKER_02: heeft om de waarheid af en toe een beetje op te rekken want dat doen alle
- 26:09columnisten aan alle kanten van het spectrum en daar moet je
- 26:12niet te veel over
- 26:13SPEAKER_02: zeuren volgens mij Nee,
- 26:15SPEAKER_02: ja,
- 26:15nee Die Oeriachi die heeft toen die gastredacteur van
- 26:19Propriacurus was heeft die
- 26:20SPEAKER_03: mijn in memoriam geschreven gewoon een I.M.
- 26:23Theodor Holman en toen dat was wel vervelend voor de mensen in
- 26:29mijn nabijheid
- 26:32SPEAKER_03: Ja, ja.
- 26:35SPEAKER_02: Ja, dat deed ik.
- 26:36SPEAKER_03: Ik vond het niet zo heel erg, moet ik je zeggen.
- 26:38SPEAKER_03: Maar het is wel, ja.
- 26:41SPEAKER_03: Ja, ja.
- 26:43Holman in de zon op het terras leest in pc dat hij niet meer in
- 26:46leven was.
- 26:46SPEAKER_03: Precies, ja.
- 26:48Ik kreeg allemaal...
- 26:50Ik werd aan alle kanten gebeld en toen hadden we nog een gewoon
- 26:54telefoon.
- 26:55SPEAKER_03: Wat is er aan de hand?
- 26:56SPEAKER_03: En ja, ik heb je net nog zien lopen en ik lees nou dat je dood bent.
- 27:00SPEAKER_03: Ja.
- 27:01Dat deed Geestel vroeger ook wel eens,
- 27:03iemand doodverklaren die nog leefde.
- 27:07SPEAKER_02: Dat gaf een rare ophef, gaf dat.
- 27:09Omdat het vrij makkelijk te controleren is dat het niet klopt
- 27:11en dan kun je het
- 27:11SPEAKER_02: grappig vinden of niet grappig,
- 27:12SPEAKER_02: maar je hoeft er niet boos om te worden volgens mij.
- 27:15SPEAKER_03: Ja,
- 27:15SPEAKER_03: dat deugde voor mij natuurlijk,
- 27:16SPEAKER_03: dat was wel prettig,
- 27:17SPEAKER_03: want ik was wel in mijn inmemoria omdat er voor mij heel weinig deugde.
- 27:22SPEAKER_03: Ik weet de strekking niet eens meer,
- 27:24SPEAKER_03: maar ik kon niet schrijven,
- 27:25SPEAKER_03: ik kon niet dit,
- 27:26SPEAKER_03: ik kon niet zo,
- 27:26SPEAKER_03: ik kon niet zo.
- 27:29SPEAKER_03: Maar ja, het is waar dat trouwen.
- 27:31Mensen die over columnisten,
- 27:33die ze niet mogen zeggen,
- 27:34hij kan niet eens schrijven.
- 27:36SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 27:36SPEAKER_02: Dat vind ik altijd zo goedkoper.
- 27:38SPEAKER_02: Ja,
- 27:38SPEAKER_02: jeetje,
- 27:39SPEAKER_02: dat is eigenlijk nooit...
- 27:40SPEAKER_02: Ik bedoel,
- 27:41SPEAKER_02: ik vind Sander Schimmelpennik vreselijk,
- 27:42SPEAKER_02: maar hij kan wel schrijven.
- 27:44SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 27:44SPEAKER_02: Hij kan een pen hanteren.
- 27:46SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 27:47SPEAKER_03: Zeker, ja, ja.
- 27:48SPEAKER_03: Ja, dat is ook geen argument.
- 27:50SPEAKER_03: Je kan dat...
- 27:52SPEAKER_03: Je kan dat vervelend naar vinden,
- 27:54SPEAKER_03: maar je zou hem toch moeten bestrijden,
- 27:56SPEAKER_03: als je hem wilt bestrijden,
- 27:57SPEAKER_03: op zijn ideeën die je ventileert.
- 28:00SPEAKER_03: Dat is trouwens ook veel leuker om dat te doen.
- 28:04SPEAKER_02: Ik doe het niet,
- 28:05SPEAKER_02: maar...
- 28:06SPEAKER_02: Ik wilde nog wat koppelen aan de invloed van politici,
- 28:10SPEAKER_02: de commercie die daar een rol in spelen.
- 28:15Ik denk dat er ook nog een belangrijke is die we eigenlijk
- 28:18allemaal als automatisme
- 28:20SPEAKER_02: over het hoofd zien,
- 28:21omdat we allemaal een beetje slachtoffer daarvan zijn en dat
- 28:23zijn de algoritmes.
- 28:25SPEAKER_02: We zijn in de afgelopen vijftien jaren,
- 28:28SPEAKER_02: in de age of social media,
- 28:31SPEAKER_02: zijn we allemaal toch een beetje verder uit elkaar getrokken,
- 28:35SPEAKER_02: omdat de kant die je opgaat,
- 28:37SPEAKER_02: die je al aanhangt,
- 28:39wordt versterkt door de algoritmes op om het even welk sociaal
- 28:41medium je gebruikt,
- 28:42SPEAKER_02: of dat nou LinkedIn is,
- 28:43SPEAKER_02: waar Jamal zijn commentaar neerzet,
- 28:47SPEAKER_02: of X,
- 28:47SPEAKER_02: wat de reputatie heeft dat het zo is.
- 28:50SPEAKER_02: Ik zag dat de NOS, ik heb het niet gelezen, maar de NOS had weer een
- 28:53SPEAKER_02: Rondgebeld bij politici waarom ze daar nog zaten, geloof ik.
- 28:56SPEAKER_03: Ja.
- 28:56Maar die algoritmes trekken mensen die rechts zijn rechtser en
- 29:01mensen die links zijn linkser.
- 29:02SPEAKER_02: En dat heeft ook zijn effect op die krant.
- 29:05Want juist media en ook veel Kamerleiden en politici zitten op
- 29:08sociale media...
- 29:10gebruiken dat als bron voor nieuws en als marktplaats voor
- 29:13ideeënuitwisseling,
- 29:14SPEAKER_02: hoewel dat laatste steeds minder gebeurt,
- 29:16SPEAKER_02: tenzij onder gelijkgestemde.
- 29:18En zijn ook geraakt en getroffen en besmet door de negatievere
- 29:23effecten daarvan,
- 29:24SPEAKER_02: de emoties,
- 29:25de negatieve sentimenten die het voedt en hoe polemiek omslaat
- 29:32toch in een soort
- 29:32SPEAKER_02: afkeer,
- 29:33SPEAKER_02: denk ik.
- 29:34SPEAKER_02: En dat komt terug in de krant, want het zijn diezelfde mensen.
- 29:37SPEAKER_02: Maar ik zie het,
- 29:38ik meen het ook terug te zien in de stomen en kokend
- 29:42watermanier waarop het kabinet
- 29:43SPEAKER_02: Jette afgelopen week ineens sancties tegen de Israëlse producten van de,
- 29:47SPEAKER_02: vanuit Judea en Samaria.
- 29:50SPEAKER_03: Ja, ja.
- 29:51Dat moet ineens met een spoedwet en een spoedadvies van de Raad
- 29:54van State in een
- 29:55spoedsanctie en dan mag christenen voor Israël straks een
- 29:58webshop sluiten.
- 30:00SPEAKER_02: Ja, ja.
- 30:00Maar dat proeft dus niet als een constructieve maatregel
- 30:03waarmee Israël tot andere
- 30:05SPEAKER_02: gedachten gebracht wordt in hoe zij beleid voeren op die Jordaanhoever,
- 30:09SPEAKER_02: westelijke Jordaanhoever of in Gaza of überhaupt.
- 30:13SPEAKER_02: Het proeft alleen maar naar een soort rancune op de korte tik van de Jan
- 30:18SPEAKER_02: Paternottes en de Katy Piris van deze wereld,
- 30:20SPEAKER_02: van wie de motie was waar deze sanctie op gebaseerd is,
- 30:23SPEAKER_02: samen met Dink overigens,
- 30:24SPEAKER_02: over antisemieten gesproken.
- 30:26SPEAKER_02: Ja, ja.
- 30:28SPEAKER_02: Omdat ze gewoon
- 30:31SPEAKER_02: voor mijn part de PVV dwars willen zitten,
- 30:32SPEAKER_02: omdat dat de meest pro-Israelische,
- 30:34SPEAKER_02: uitgesproken pro-Israelische partij in Den Haag is.
- 30:37En ook omdat ze een hekel hebben aan de Telegraaf die veel
- 30:39pro-Israelische geluiden laat horen.
- 30:42SPEAKER_02: Ze willen afrekenen met mensen die dichter bij hen zijn,
- 30:46SPEAKER_02: omdat ze die op sociale media zien bijvoorbeeld,
- 30:48SPEAKER_02: dan daadwerkelijk Israël een hak zetten en
- 30:51Ja,
- 30:51het is van een absurditeit en ook van een naageestigheid vind
- 30:54ik het.
- 30:54Zeker in de week nadat die Nakba herdenking ineens dat 4 en 5
- 30:59mei kransen achter
- 31:00het monument achter verzetsmonumenten geflikkerd werden alsof
- 31:03het oud fel was.
- 31:05En om een Nakba krans te kunnen leggen door burgemeester die
- 31:09door de organisatie
- 31:10van die herdenking nog niet zo lang geleden bedreigd werd en
- 31:13onder beveiliging de
- 31:14SPEAKER_02: raadzaal uit moest.
- 31:16SPEAKER_02: Ja, ja.
- 31:19SPEAKER_02: Het stapelt allemaal.
- 31:20SPEAKER_02: Die Gaza-flotilla die aangehouden is, uiteraard aangehouden is.
- 31:24En Rob Jetten die daar dan een hele grote broek aantrekt over
- 31:27de vermeende
- 31:28SPEAKER_02: vreselijke behandeling die die mensen moesten ondergaan.
- 31:30SPEAKER_02: Ze zijn aangehouden en ze kregen het volkslied te horen.
- 31:32SPEAKER_02: Nou, boehoe.
- 31:34SPEAKER_03: Het is een concentratiekamp.
- 31:36SPEAKER_02: Ja.
- 31:36SPEAKER_02: Hoe durf je die vergelijking te maken?
- 31:40SPEAKER_02: Hoe durf je die vergelijking te maken?
- 31:44SPEAKER_02: En vervolgens zit er in de talkshow,
- 31:46SPEAKER_02: ik weet niet meer welke het was,
- 31:47SPEAKER_02: RTL volgens mij,
- 31:49SPEAKER_02: daar zit daar zo'n turbo antisemiet,
- 31:51zit daar gewoon de grootst mogelijke onzin te verkondigen over
- 31:55hoe ze zouden zijn
- 31:55SPEAKER_02: mishandeld en dat soort.
- 31:58SPEAKER_02: En dat wordt gewoon uitgezonden.
- 31:59SPEAKER_02: En dan vervolgens in diezelfde week gaat Jetten die sancties invoeren.
- 32:02SPEAKER_02: Ja, dan krijg ik dus het gevoel dat antisemitisme van bovenaf
- 32:06SPEAKER_02: Ja, ik geloof het.
- 32:29Het volkertgevoel zal versterken om het maar weer in een 0605
- 32:33lijntje te houden.
- 32:35En ik snap niet dat Jetten dat doet en ik maak me daar boos
- 32:37over omdat ik vind dat
- 32:39Jetten die altijd met de mond beleid dat de joden ook veilig
- 32:42moeten zijn in
- 32:42Nederland en dat de Israëli's en de regering van Israël twee
- 32:46verschillende dingen
- 32:47SPEAKER_02: zijn.
- 32:48In de praktijk steeds maatregelen neemt die toch het
- 32:50antisemitisme voeden en
- 32:52aanwakkeren en versterken omdat er zo'n dikke moraalsaus vanuit
- 32:55de politiek bovenop
- 32:56SPEAKER_02: gelegd wordt.
- 32:57SPEAKER_03: Ja.
- 33:00SPEAKER_03: Ja goed, ik denk dat het niet zo heel erg slim is wat dat betreft.
- 33:05SPEAKER_03: Ik twijfel heel erg hoor.
- 33:06SPEAKER_03: Ik vind het een klote kabinet.
- 33:08SPEAKER_03: Een middenkabinet moet ik zeggen.
- 33:10SPEAKER_03: Ja, nog van mijn morgen weg.
- 33:11SPEAKER_03: Maar het...
- 33:14SPEAKER_03: Het is inderdaad, je legde die lijn met het algoritme.
- 33:18SPEAKER_03: Je kan er inderdaad weinig tegen doen.
- 33:20SPEAKER_03: Ik zat nog even op Blue Sky te kijken over die, wat was het nou?
- 33:25SPEAKER_03: Over die Christophe, geloof ik.
- 33:27SPEAKER_03: Christophe Nikkels.
- 33:28SPEAKER_03: Van de New York Times.
- 33:32Ja van de New York Times,
- 33:33daar werd gewoon gezegd dat het keurige journalistiek was.
- 33:37Ook door Nederlandse mensen,
- 33:39het werd opgehitst,
- 33:40het was keurige journalistiek enzovoort.
- 33:42SPEAKER_03: En toen dacht ik ja,
- 33:48ik weet niet of ik meega met die redenering van je dat de
- 33:51kranten zich daardoor
- 33:52SPEAKER_03: laten beïnvloeden.
- 33:55SPEAKER_03: Het zou best waar kunnen zijn, maar het zou toch mooi zijn.
- 33:58SPEAKER_03: Als je een krant tot je beschikking hebt,
- 34:00SPEAKER_03: dan kijk je niet alleen wat het nieuws is en wat je moet brengen,
- 34:07maar tegelijkertijd probeer je toch ook goede en leuke ideeën
- 34:12tegenspraak zelf te
- 34:13SPEAKER_03: genereren.
- 34:17SPEAKER_03: Je probeert toch ook dat...
- 34:19SPEAKER_03: Je probeert er juist een discussie op te roepen.
- 34:23SPEAKER_03: Vooral op de onderwerpen die in de maatschappij zo gevoelig liggen.
- 34:28SPEAKER_03: Het is toch leuk om dat te organiseren als krant.
- 34:32SPEAKER_03: Dan krijg je pas een levende krant.
- 34:34SPEAKER_03: En ik merk dat dat helemaal niet gebeurt.
- 34:36Je krijgt het ene idiote artikel van Humus is eigenlijk een
- 34:39Palestijnse uitvinding.
- 34:42SPEAKER_03: En dat soort zaken.
- 34:44SPEAKER_03: Wat niet leuk is, weet je wel.
- 34:46SPEAKER_03: Wat ze echt een ideologisch motief mee hebben om dat te doen...
- 34:51SPEAKER_03: Ja,
- 34:51SPEAKER_02: want in dat verhaal over Humus,
- 34:53ik had tot vanmorgen alleen maar die foto en die voorpagina
- 34:57gezien en ik las nog
- 34:58SPEAKER_02: snel even een deel,
- 35:00SPEAKER_02: niet helemaal van het onderliggende verhaal,
- 35:02dat is een interview dus met een vrouw die een boek geschreven
- 35:05heeft over de
- 35:06SPEAKER_02: herkomst van Humus.
- 35:07SPEAKER_02: En die zegt dan ook in dat interview van ja,
- 35:08SPEAKER_02: kijk,
- 35:09ik had het boek al af en had ik dat nu moeten laten liggen
- 35:11vanwege de genocide in
- 35:13SPEAKER_02: Gaza.
- 35:14SPEAKER_02: Dus ook daar komt dan terloops, komt dat er dan weer in en dat
- 35:18Ja precies Het journalistieke is dat de interviewer die vraagt
- 35:26aan de schrijver van
- 35:26een boek over de totstandkoming van het boek en naar de inhoud
- 35:29van het boek en die
- 35:30vrouw zegt dan vervolgens dat in een bijzin ja dat kun je
- 35:33opschrijven je kan dat
- 35:34ook weglaten maar het is juist ik snap dat het journalistiek
- 35:38logisch is dat als je
- 35:39vraagt van waarom komt dit boek nu uit want er is zoveel aan de
- 35:41hand daar waarom ga
- 35:42je een boek over humor schrijven dat als dit haar antwoord is
- 35:44ja dan schrijf je dat
- 35:45SPEAKER_02: antwoord op
- 35:46SPEAKER_02: Ja, ja.
- 36:09SPEAKER_02: Ik geloof best dat gevangenen,
- 36:10SPEAKER_02: palstaanse gevangenen en Israëlische gevangenissen niet prettig hebben.
- 36:14Maar dit is wel zo'n gore aantijging en zo'n expliciete en ook
- 36:22zo'n expliciete daad
- 36:24dat je die toch ergens op z'n minst moet dubbelchecken of
- 36:27verifiëren of iemand
- 36:28SPEAKER_02: daarna moet vragen.
- 36:29SPEAKER_02: Zeker als je een artikel schrijft wat niet per se een interview is,
- 36:33SPEAKER_02: maar eigenlijk sowieso een lange aanklacht tegen Israël.
- 36:36SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 36:37En daar zit natuurlijk wel degelijk een soort gradatie in van
- 36:39wat is journalistiek
- 36:40SPEAKER_02: en wanneer wordt het opinie of ideologie.
- 36:43SPEAKER_02: En ik denk dus wel echt dat die algoritmes daar een rol in spelen,
- 36:47SPEAKER_02: omdat de anti-Israelische propaganda,
- 36:50SPEAKER_02: daar had Fox News,
- 36:52SPEAKER_02: waarvan ook weer anderen zullen zeggen dat is ook geen betrouwbare bron,
- 36:55had een uitgebreid onderzoek gedaan dat er voor een miljard
- 36:57dollar aan beïnvloeding
- 36:59SPEAKER_02: wereldwijd al jaren gaande is,
- 37:01SPEAKER_02: via met name social media.
- 37:03SPEAKER_02: En je hebt dat de
- 37:05SPEAKER_03: Door wie?
- 37:05SPEAKER_02: Door pro-Palestijnse groepen.
- 37:11SPEAKER_02: Dus financiers uit het Midden-Oosten.
- 37:14SPEAKER_02: Iran, Qatar.
- 37:16SPEAKER_02: Maar ik denk dat het nog verder terug gaat dan dat.
- 37:18Want ik weet niet anders dan...
- 37:21Ik heb eigenlijk altijd op het internet gewerkt.
- 37:23SPEAKER_02: Als je huis-aan-huiskrant in Utrecht en omstreken niet meetelt.
- 37:27SPEAKER_02: Al mijn journalistieke werk, mediawerk is altijd online geweest.
- 37:31SPEAKER_02: En het
- 37:33SPEAKER_02: De traditionele journalistiek,
- 37:35traditionele media hebben altijd een beetje een hekel gehad aan
- 37:37het internet.
- 37:38SPEAKER_02: In het begin dachten ze dat het wel over zou waaien,
- 37:41vervolgens kregen ze er geen grip op en toen maakten wij altijd
- 37:43de grap van nou je
- 37:44SPEAKER_02: krant gaat eraan,
- 37:45SPEAKER_02: die bestaat binnenkort niet meer.
- 37:47SPEAKER_02: En inmiddels hebben kranten natuurlijk en ook publieke omroepen trouwens,
- 37:50SPEAKER_02: die domineren grote delen van de nieuwsvoorziening ook online.
- 37:56NPO die scheidt iedere dag 67 podcasts uit geloof ik waar je
- 37:59dan tegen moet zien te
- 38:00SPEAKER_02: concurreren want die hebben de middelen en de ruimtes en de studios en de
- 38:05apparatuur en wij zitten hier een beetje te zoomen om er ook
- 38:08een beetje tussen te
- 38:08komen dus ik vind dat concurrentievervalsing zoals ik dat
- 38:11vroeger ook al vond met
- 38:13de NPO gewoon met nieuwswebsites bijvoorbeeld zeker als ze daar
- 38:17reclames op
- 38:17vertonen waar wij destijds met GS ook mee wilde dingen naar die
- 38:21reclame gelden
- 38:22want wij moesten ervan bestaan en zij hebben de financiële
- 38:25middelen maar kranten
- 38:25zijn inmiddels hebben zich gewoon helemaal tegen het internet
- 38:28gekeerd omdat met
- 38:29name op sociale media en zeker op Twitter slash X is de
- 38:32mediacritiek altijd het
- 38:34sterkst en daar ontstaat dus een wisselwerking van haat en
- 38:37afkeer ook vanuit
- 38:38Twitter en X is het ook niet allemaal even fris en aardig en
- 38:41netjes en zeker niet
- 38:42altijd even feitelijk en correct en lezen mensen dingen waar ze
- 38:45het niet mee eens
- 38:46SPEAKER_02: zijn dan gaan ze daar tegen tekeer of ze nou wel of niet waar zijn
- 38:50Dus dingen die wel kloppen in de krant worden ook heel vaak
- 38:52aangevallen als waren
- 38:53SPEAKER_02: het leugens of propaganda terwijl ze dat echt niet altijd zijn.
- 38:57SPEAKER_02: Maar daar ontstaat wel een wisselwerking,
- 38:58een negatieve wisselwerking tussen enerzijds de kritische
- 39:01nieuwsconsumenten op
- 39:01sociale media en anderzijds de ivoren toren van de mediamakers
- 39:05die ook nog eens een
- 39:06belangrijk commercieel belang hebben om geld te verdienen en
- 39:09daar zit wel degelijk
- 39:10SPEAKER_02: een soort van wederzijdse rancune en
- 39:12SPEAKER_02: Ja, een soort oorlogje is daar gaande.
- 39:14En daar past het ontslaan van jou bij de krant die we niet
- 39:18zullen noemen pas daarbij.
- 39:19SPEAKER_02: En omdat het dan uiteindelijk over Israël ging.
- 39:22SPEAKER_02: En in het geval van Efimenko, die is ook pro-Israël volgens mij.
- 39:25Maar ook omdat hij over migratie schrijft in een krant die
- 39:31hoofdredactioneel gezien
- 39:32SPEAKER_02: overduidelijk anti-Israël is en pro-Palestijns.
- 39:37SPEAKER_03: Ja, dus we krijgen nu ook een samenwerking tussen AI en algoritme.
- 39:41SPEAKER_03: Dat wordt interessant.
- 39:42SPEAKER_03: Dat wordt het einde van het internet.
- 39:45SPEAKER_02: Ik ben daar echt heel somber en bezorgd over.
- 39:54SPEAKER_03: Ik had nooit gedacht dat het zo snel zou gaan.
- 39:56Ik zie zoveel berichten en zoveel stukken ook die door A
- 40:00ingegenereerd zijn.
- 40:01SPEAKER_03: Althans, het is moeilijk te bewijzen.
- 40:03Het is iets wat je zeker als auteur aanvoelt dat het door A
- 40:06ingegenereerd is.
- 40:08SPEAKER_03: En er zijn ook wel
- 40:10Zaken Waaraan je het wel kunt zien Maar Die weet ik niet
- 40:15allemaal Ze hebben het
- 40:16altijd over Bijvoorbeeld dat koppelteken Dat streepje Maar weet
- 40:22je wat de goede is
- 40:23waar niemand het over heeft Het vraagteken AI geeft antwoorden
- 40:29Die stelt alleen
- 40:29vervolgvragen aan de gebruiker Maar stelt geen vervolgvragen
- 40:32aan de lezer Het
- 40:34SPEAKER_02: product wat uit AI rolt Is altijd een eindpositie
- 40:38SPEAKER_02: Nooit, er zit geen nieuwsgierigheid in.
- 40:40SPEAKER_02: Het zijn altijd antwoorden.
- 40:41SPEAKER_02: En als je goed begrijpend leest, dan lees je dat erin terug.
- 40:45SPEAKER_02: Ik meen het vooralsnog vrij goed te herkennen.
- 40:48SPEAKER_02: Gewoon omdat ik al,
- 40:50SPEAKER_02: omdat mijn hele werkende leven bestaat uit iedere dag,
- 40:52SPEAKER_02: de hele dag dingen lezen.
- 40:53Daar ontwikkel je toch op een gegeven moment wel een beetje een
- 40:55gevoel voor.
- 40:56SPEAKER_02: Maar ook omdat ik het mensen zie doen.
- 40:59SPEAKER_02: Kijk, er zijn dingen die AI...
- 41:09SPEAKER_03: internetverbinding valt even weg.
- 41:11SPEAKER_02: Ja, daar ben je weer.
- 41:15SPEAKER_02: Er zijn dingen die kan AI ongetwijfeld heel goed.
- 41:17SPEAKER_02: Bijvoorbeeld, je ziet nu die full self-driving van Tesla.
- 41:21SPEAKER_02: Dat is grotendeels AI.
- 41:25SPEAKER_02: Een zelfrijdende auto die zelf besluiten neemt en op tijd remt.
- 41:30En het is al aangetoond dat AI helpt in de medische wetenschap
- 41:33om sneller ziektes
- 41:34SPEAKER_02: op te sporen of eerder signalen op te sporen.
- 41:37SPEAKER_02: Dus er zijn absoluut goede toepassingen.
- 41:38SPEAKER_02: Ik wil niet AI alleen maar negatief neerzetten,
- 41:42maar ik heb onlangs de documentaire The Social Dilemma gezien
- 41:47en die gaat over
- 41:47SPEAKER_02: sociale media.
- 41:48SPEAKER_02: En die documentaire stamt al uit 2020.
- 41:51En daar zit onder andere de man in die de like-button voor
- 41:53Facebook mede ontworpen
- 41:55SPEAKER_02: heeft,
- 41:55SPEAKER_02: bedacht heeft.
- 41:57En die zei,
- 41:57ja,
- 41:58wij dachten dat we met sociale media gewoon alleen maar goede
- 42:00dingen doen.
- 42:00Je verbindt mensen en je brengt mensen bij elkaar en je laat
- 42:03mensen over grote
- 42:03SPEAKER_02: afstand met elkaar communiceren en je kan gelijk gestemden vinden.
- 42:06SPEAKER_02: En die like-button,
- 42:07ik kan me nog herinneren dat er destijds expres geen
- 42:09dislike-button werd neergezet,
- 42:11SPEAKER_02: omdat dislike zou negativiteit in de hand werken.
- 42:14Dus dat onderschrijft een beetje zijn verhaal dat hij dacht dat
- 42:16het allemaal voor
- 42:17SPEAKER_02: de greater good of mankind zou zijn.
- 42:20Maar we hebben natuurlijk gezien dat sociale media voor enorme
- 42:24polarisatie zorgen
- 42:25SPEAKER_02: en voor verdeeldheid.
- 42:26En in het geval van Instagram zelfs jonge meisjes tot suicidale
- 42:29gedachten aanzetten of erger.
- 42:31SPEAKER_02: Er zijn inmiddels goed onderbouwde rapporten over.
- 42:33SPEAKER_02: Die docu is uit 2020.
- 42:35SPEAKER_02: Zes jaar later is het.
- 42:36Toen zeiden ze al,
- 42:37het moet aan banden gelegd worden,
- 42:38het moet gereguleerd worden.
- 42:40SPEAKER_02: Zuckerberg van Sveefboek heeft sindsdien,
- 42:41SPEAKER_02: of Meta tegenwoordig,
- 42:42SPEAKER_02: heeft sindsdien gezegd dat zij...
- 42:45SPEAKER_02: Gevraagd om regulering aan de overheid.
- 42:48SPEAKER_02: Er is nog steeds niks veranderd.
- 42:49SPEAKER_02: Inmiddels zijn we in die age of AI.
- 42:51SPEAKER_02: Dat bestaat pas voor publiek gebruik sinds een jaar of twee.
- 42:54SPEAKER_02: En wij zijn gewend aan lineaire ontwikkeling.
- 42:58SPEAKER_02: Dus als er iets verandert,
- 42:59SPEAKER_02: als er iets nieuws komt,
- 43:00SPEAKER_02: dan ontwikkelt zich dat langs een soort lineair patroon.
- 43:03SPEAKER_02: Maar AI ontwikkelt niet lineair.
- 43:05SPEAKER_02: Dat ontwikkelt meer dan exponentieel op dit moment.
- 43:08SPEAKER_02: Die snelheid van...
- 43:10SPEAKER_02: van denken en leren die dat product heeft.
- 43:13SPEAKER_02: Dat kunnen wij als mensen helemaal niet bijbenen.
- 43:15Dus het zorgt enerzijds voor zelfrijdende auto's die ik van
- 43:20zijn leven niet hoef te
- 43:21SPEAKER_02: hebben,
- 43:22SPEAKER_02: zeg ik nu,
- 43:23SPEAKER_02: maar die ik wel heel erg indrukwekkend vind qua techniek.
- 43:26SPEAKER_02: En het helpt bij het opsporen van kanker.
- 43:28SPEAKER_02: Nou, hartstikke goed.
- 43:29SPEAKER_02: Maar je ziet ook hoe snel het internet overboekt.
- 43:34Ik lig al meer dan een jaar met bunkbank in de clinch en ik kom
- 43:37niet voorbij de chatbot.
- 43:40SPEAKER_02: En dat is overduidelijk in AI.
- 43:41SPEAKER_02: Ik heb dit weekend mijn ANP fotoclaim verhaal,
- 43:46SPEAKER_02: deel 2 nog even uitgeschreven,
- 43:48SPEAKER_02: de afloop,
- 43:49SPEAKER_02: het verloop,
- 43:49maar ook vooral van hoeveel andere mensen ik dit vergelijkbare
- 43:52verhaal hoorde.
- 43:53SPEAKER_02: Die krijgen ook allemaal,
- 43:55SPEAKER_02: dan mail je je weerwoord of je mailt een reactie,
- 43:57SPEAKER_02: die krijgen AI-respons die gewoon hallucineert.
- 44:00SPEAKER_02: En waar ik me heel erg druk om maak, is dat in de journalistiek...
- 44:07Mensen zich steeds meer op AI gaan verlaten en dan ook zeggen
- 44:11dat ze daarmee
- 44:11SPEAKER_02: efficiënter werken en zo.
- 44:12SPEAKER_02: Terwijl het is overduidelijk dat ik gebruik ChatGPT zelf ook.
- 44:15Ik heb een betaald abonnement en ik gebruik het als een soort
- 44:18boomer Google om
- 44:19SPEAKER_02: vragen te stellen.
- 44:20SPEAKER_02: Maar ook, ik heb hem zo...
- 44:22Je kan het geheugen programmeren dat die bepaalde dingen wel
- 44:24moet of niet mag,
- 44:25et cetera.
- 44:26SPEAKER_03: Ja, dat weet ik allemaal niet.
- 44:27SPEAKER_02: Ja,
- 44:27SPEAKER_02: mijn vrouw heeft me daarbij geholpen,
- 44:28SPEAKER_02: want die is gepromoveerd en die snapt in tegenstelling tot ik statistiek,
- 44:32maar ook die kan een beetje programmeren en dat soort dingen en
- 44:36onderzoeksmethoden.
- 44:37SPEAKER_02: We hebben onze chat TPT zo ingericht dat ze
- 44:40SPEAKER_02: VIVS Content op Twitter
- 45:03die is ook een Substack begonnen die heet The Honest Report en
- 45:06die schrijft over
- 45:07duidelijk stukken met AI en zij kan van zichzelf prima
- 45:10schrijven die schrijft al
- 45:11heel lang voor allerlei lifestyle magazines en doet
- 45:15eindredactiewerk onder andere
- 45:16SPEAKER_02: voor nieuws van de dag is gewoon een ervaren journaliste verslaggeefster
- 45:21SPEAKER_02: interviewster ook
- 45:22En die gaat ineens met hij van die makkelijke stukjes lopen
- 45:25uitkouwen en uitscheiden.
- 45:28En dat stoort me omdat het onecht is en omdat je daarmee gaat
- 45:30concurreren met
- 45:31SPEAKER_02: mensen die wel het werk erin stoppen.
- 45:33SPEAKER_02: En omdat je dus bochten afsnijdt,
- 45:34SPEAKER_02: maar ook omdat je niet alleen de markt vervuilt,
- 45:37SPEAKER_02: het speelveld vervuilt,
- 45:38SPEAKER_02: maar ook omdat je,
- 45:40SPEAKER_02: je hebt niet door,
- 45:42SPEAKER_02: kennelijk heeft ze niet door hoe zij zichzelf tekort doet.
- 45:45SPEAKER_02: Want je ontvaardigt jezelf,
- 45:46SPEAKER_02: je slaat het denken over,
- 45:47omdat je bedenkt tussen aangstekens een goede scherpe prompt
- 45:51voor je chat.
- 45:53SPEAKER_02: En die gooi je erin en die geeft jou een antwoord.
- 45:55SPEAKER_02: En dat antwoord,
- 45:55SPEAKER_02: daar ga je nog met een klein redactieslagje overheen,
- 45:58SPEAKER_02: maak je daar een stukje van.
- 45:59SPEAKER_02: En dan doe je net alsof je zelf iets bij elkaar verzonnen hebt.
- 46:02SPEAKER_02: Maar je verleert het denken,
- 46:04SPEAKER_02: je verleert de stappen zetten,
- 46:05SPEAKER_02: je verleert het lezen van de onderliggende bronnen.
- 46:07SPEAKER_02: En je gaat ervan uit dat die chat, die LLMs, die
- 46:11Aan de lopende band hallucineren en onzin verkondigen en
- 46:14geprogrammeerd zijn om jou
- 46:15SPEAKER_02: net als Facebook en Twitter en Blue Sky binnen het platform te houden.
- 46:20SPEAKER_02: En zoveel mogelijk daar te blijven gebruiken om jou te plezieren,
- 46:23SPEAKER_02: om te zorgen dat je niet naar de concurrent gaat.
- 46:26Die liegen je gewoon voor waar je bij staat en dat zet je een
- 46:28op een door naar
- 46:28SPEAKER_02: lezers wiens vertrouwen je daarmee hoopt te winnen.
- 46:30SPEAKER_02: Dus niet alleen belazer je lezer, je maakt ook jezelf minder betrouwbaar.
- 46:36Ja En dat vind ik ernstig en als je dat vind ik vanuit de
- 46:39journalistiek perspectief
- 46:40ernstig en als je wat breder kijkt dan is er binnen de AI
- 46:45ontwikkelingswereld lopen
- 46:47om de havenklap mensen weg die daaraan meewerken en die komen
- 46:50allemaal met
- 46:50hetzelfde verhaal naar buiten van als we niet uitkijken is dit
- 46:53een kan dit uitlopen
- 46:55SPEAKER_02: letterlijk in een mass extinction event
- 46:58SPEAKER_02: AI wordt op een gegeven moment onze dood.
- 47:00SPEAKER_02: En omdat het niet lineair geïmplementeerd wordt,
- 47:04SPEAKER_02: maar exponentieel groeit,
- 47:05SPEAKER_02: gaat dat ook nog eens een stuk sneller dan je denkt.
- 47:07SPEAKER_02: En het slotwoord,
- 47:09SPEAKER_02: want ik ben nu alweer lang aan het woord,
- 47:10maar ik luisterde vorige week naar een podcast uit april alweer
- 47:14van Sam Harris,
- 47:15SPEAKER_02: die al heel lang
- 47:16de neuroscientist die al heel lang echt al al 15 jaar geleden
- 47:21begon die al over dat
- 47:22AI als het straks komt ethisch gereguleerd zou moeten worden of
- 47:24dat er kaders
- 47:25moeten worden aangebracht voordat het ontwikkeld wordt die
- 47:27praat met Tristan Harris
- 47:30SPEAKER_02: die vroeger ook allerlei socialiteiten
- 47:31SPEAKER_02: Sociale Media Platforms mede opgebouwd heeft.
- 47:33SPEAKER_02: En die nu de Humane Technology Institute of zoiets runt.
- 47:39En zich overal waar hij kan druk maken en alarmeert over wat
- 47:44hij gaat doen.
- 47:45SPEAKER_02: En die zegt,
- 47:46wat ik zelf ook te horen kreeg toen ik over die Full Self
- 47:49Driving wat kritiek
- 47:50SPEAKER_02: twitterde.
- 47:51SPEAKER_02: Dan zeggen mensen, je bent zeker bang voor de stoom.
- 47:53SPEAKER_02: Je was zeker ook bang geweest voor de stoomtrein.
- 47:55SPEAKER_02: En hij zegt, ooit kwam in de industriele revolutie...
- 48:00SPEAKER_02: ...kwam bijvoorbeeld de tractor.
- 48:01En die zorgde ervoor dat niet iedereen zijn eigen land hoefde
- 48:03te bewerken,
- 48:04SPEAKER_02: maar dat minder mensen meer land konden bewerken,
- 48:06SPEAKER_02: waardoor de ruimte kwam voor mensen om andere dingen te gaan doen.
- 48:08En zo is er een samenleving gebouwd die ook andere producten
- 48:11ging maken en waar
- 48:11uiteindelijk natuurlijk de middenklasse is ontstaan die leuke
- 48:15spullen kon kopen en
- 48:15SPEAKER_02: ook vakantie kon vieren.
- 48:17SPEAKER_02: Hij zei, maar dat ging per sector.
- 48:19SPEAKER_02: En daar waren ook mensen bang voor,
- 48:21SPEAKER_02: voor die veranderingen,
- 48:21SPEAKER_02: voor de stoomtrein en de tractor en de auto die van de lopende band kwam.
- 48:25SPEAKER_02: Hij zei, maar dat was per sector, per tijdsvak.
- 48:27SPEAKER_02: Daar ging tijd overheen.
- 48:28SPEAKER_02: AI...
- 48:30SPEAKER_02: vervangt of opereert in alle velden tegelijkertijd op hetzelfde moment.
- 48:37En dat geeft zoveel verandering in zo'n korte tijd voor mensen
- 48:41die accountants zijn
- 48:42of die ook voor mensen die in de landbouw werken of mensen die
- 48:46auto's bouwen of
- 48:46SPEAKER_02: mensen die auto's moeten besturen,
- 48:48SPEAKER_02: taxis die straks bestuurdersloos worden.
- 48:51SPEAKER_02: En dat raakt zoveel werkvelden tegelijkertijd.
- 48:54SPEAKER_02: Dat kan alleen maar misgaan.
- 48:56SPEAKER_02: En hij zegt,
- 48:56SPEAKER_02: je ziet het nu al,
- 48:57dat in Amerika mensen die twee ton studieschuld gemaakt hebben
- 49:01om een rechtengraad
- 49:03SPEAKER_02: te halen,
- 49:04die al niet aan de bak komen omdat instap juridisch werk wordt
- 49:08al door AI's gedaan.
- 49:10Iets waar ik zelf tegenaan liep toen ik tegen ANP mijn
- 49:12weerwoord indiende tegen hun
- 49:14SPEAKER_02: claim en vervolgens afgescheept werd met AI's smut.
- 49:17SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 49:19SPEAKER_03: Af en, dus ik maak me daar heel veel zorgen over.
- 49:21Zowel de verveiling van het journalistieke veld als wat AI in
- 49:25bredere zin gaat doen.
- 49:26SPEAKER_02: En ik denk dat mensen er niet bezorgd genoeg over zijn,
- 49:28omdat mensen die het gebruiken denken dat ze er slimmer en
- 49:30beter van worden en
- 49:31SPEAKER_02: efficiënter door zijn.
- 49:33SPEAKER_02: En hetzelfde geldt voor sociale media,
- 49:34SPEAKER_02: dat mensen denken dat ze slimmer worden omdat ze X gebruiken,
- 49:37SPEAKER_02: terwijl ze niet doorhebben dat X ook van hen een radertje maakt die hen
- 49:43SPEAKER_02: en constant boos en in stevig sentiment gevangen houdt,
- 49:47SPEAKER_02: waardoor ze de hele tijd op de platform willen blijven.
- 49:51SPEAKER_03: Ja,
- 49:51SPEAKER_03: ik gebruikte chat met gewoon één vraag,
- 50:01SPEAKER_03: verbeter mijn stuk wel eens en dan krijg je ook die rare koppeltekens en
- 50:05SPEAKER_03: dergelijke,
- 50:05SPEAKER_03: maar ja...
- 50:07SPEAKER_03: En wat er verbeterd wordt,
- 50:08SPEAKER_03: dat is dat ik hoopte de DT's en de T's,
- 50:11SPEAKER_03: maar dan worden er toch weer andere rare dingen komen erin.
- 50:16SPEAKER_03: Dus als ik het dan weer doorlees, zit ik toch te verbeteren.
- 50:19SPEAKER_03: Dan weet ik dat het niet kan, moet ik mijn ogen zijn slecht.
- 50:23SPEAKER_03: Dus nou ja, nu laat ik het maar zo.
- 50:27SPEAKER_03: Dan zijn mijn fouten, dat is mijn authentieke ik.
- 50:32Ja,
- 50:32nou ja,
- 50:33als je nog eens een tik fout maakt,
- 50:34dan ben je in ieder geval menselijker dan ZGPT.
- 50:36SPEAKER_02: Maar het
- 50:37SPEAKER_02: De output die JTPT geeft is,
- 50:40SPEAKER_02: kijk,
- 50:41SPEAKER_02: AI's,
- 50:41SPEAKER_02: LLM's doen geen analyses,
- 50:44SPEAKER_02: ze doen geen causaties,
- 50:45SPEAKER_02: ze doen alleen correlaties.
- 50:47Ze zoeken informatie die al bestaat en die correleren ze aan
- 50:50dingen die ook al
- 50:50SPEAKER_02: bestaan en daar formuleren ze een antwoord op,
- 50:52SPEAKER_02: maar ze kunnen niet doorredeneren.
- 50:54SPEAKER_02: En dat komt misschien in de toekomst wel.
- 50:56SPEAKER_02: En dat zou heel eng zijn, want dan wordt het nog moeilijker te herkennen.
- 51:00SPEAKER_02: Maar de outputtaal die die AI's geven, die is bijna altijd hetzelfde.
- 51:04SPEAKER_02: Die heeft een soort staccato ding.
- 51:06SPEAKER_02: En taal is besmettelijk.
- 51:08SPEAKER_02: Mensen nemen taal over.
- 51:09SPEAKER_02: Je hebt modewoorden en modezinnetjes.
- 51:11SPEAKER_02: Iemand doet een uitspraak die een tijdje blijft hangen.
- 51:14Maar je ziet ook dat mensen...
- 51:17Niet iedereen die lijkt te schrijven als een AI is...
- 51:21heeft zijn tekst van AI maar omdat je zoveel AI teksten leest
- 51:24ga je het ook een
- 51:24beetje incorporeren in je eigen taalgebruik zeg maar denk je
- 51:29dat het ook van belang
- 51:30is voor de democratie dat de democratie nu met de AI ook aan
- 51:35zijn einde bezig is
- 51:36want dat denk ik namelijk ik denk dat de democratie op een
- 51:39gegeven moment zich ook
- 51:40te veel laat verlaten in zijn nemen van beslissingen op AI en
- 51:45dat dat als argument
- 51:46aangevoerd gaat worden bijvoorbeeld in de Tweede Kamer van we
- 51:49hebben hier een
- 51:49SPEAKER_03: rapport et cetera et cetera
- 51:51SPEAKER_03: en dat het op die manier de democratie gaat ondermijnen.
- 51:54SPEAKER_03: Ondermijnen is zo'n modewoord.
- 51:56SPEAKER_02: Ja, ondermijnen is een modewoord, ja.
- 51:58SPEAKER_02: Net zoals anti-Zionisme momenteel een modewoord is.
- 52:04SPEAKER_02: Ja, hij gedijt het best in totalitaire omgevingen natuurlijk.
- 52:08SPEAKER_02: Ja, dus in China.
- 52:09SPEAKER_02: Kijk,
- 52:10AI wil een einddoel bereiken en die beredeneert wat de beste
- 52:13manier is om een
- 52:14SPEAKER_02: einddoel te bereiken.
- 52:14SPEAKER_02: En de
- 52:16SPEAKER_02: Ja, ja
- 52:36En ik ben ook bang inderdaad dat Kamerleden die ZGPT gaan
- 52:39gebruiken om hun
- 52:41SPEAKER_02: spreekteksten voor te bereiden.
- 52:42SPEAKER_02: Dan krijg je straks dat er gewoon AI hallucinaties,
- 52:44SPEAKER_02: emoties,
- 52:45SPEAKER_02: amendementen en wetsvoorstellen komen te staan.
- 52:48SPEAKER_02: Dat is dan nog maar de meest analoge problematiek die AI zal opleveren.
- 52:54SPEAKER_02: Want uiteindelijk gaat AI natuurlijk gewoon alles dicteren en schrijven.
- 52:57SPEAKER_02: Dan zeg je bij wijze van spreken dit is onze grondwet.
- 52:59SPEAKER_02: Hoe zou die beter kunnen zijn?
- 53:01SPEAKER_02: Ja, ja, ja.
- 53:02SPEAKER_02: En dan zegt hij,
- 53:03SPEAKER_02: nou,
- 53:03SPEAKER_02: als ik hem,
- 53:04SPEAKER_02: ik zou hem zo schrijven,
- 53:06dan schrik je nog even van het feit dat hij er een hoop
- 53:07democratische inspraak uit
- 53:08SPEAKER_02: zal halen.
- 53:09SPEAKER_02: Dus die laat je dan nog even staan, maar... Ja.
- 53:14Dat betekent dus dat China,
- 53:16die laat het gewoon,
- 53:17die is een autoritaire maatschappij.
- 53:20SPEAKER_02: Ja,
- 53:20SPEAKER_03: maar de grap is dat andersom,
- 53:22SPEAKER_02: andersom heeft China er ook weer geen baat bij dat AI uit de hand loopt,
- 53:25SPEAKER_02: want de Chinese machthebbers,
- 53:27SPEAKER_02: dat is een klein groepje,
- 53:28die hebben nu de totale controle en die willen natuurlijk niet
- 53:31dat AI dat van hen
- 53:32SPEAKER_02: overneemt.
- 53:33Dus die hebben er ook belang bij om daar op tijd op de rem te
- 53:35trappen of om het
- 53:36SPEAKER_02: niet helemaal rogue te laten gaan,
- 53:37SPEAKER_02: zodat AI het niet van hun overneemt.
- 53:40Er komt namelijk een moment dat er superintelligentie ontstaat
- 53:42dat AI sowieso
- 53:43SPEAKER_02: slimmer is dan mensen.
- 53:44SPEAKER_02: En ook weten hoe het mensen moet omzeilen.
- 53:46SPEAKER_02: Er zijn al een hoop voorbeelden van.
- 53:48SPEAKER_02: Onder andere bij Alibaba,
- 53:49SPEAKER_02: een Chinees merk,
- 53:50SPEAKER_02: waar een AI die in een sandbox werkte,
- 53:53SPEAKER_02: dus in een gecontroleerde omgeving,
- 53:57SPEAKER_02: die zichzelf daar uitgebevrijd had en die ging crypto minen,
- 54:00SPEAKER_02: ongevraagd,
- 54:01SPEAKER_02: zonder opdracht.
- 54:02SPEAKER_02: Die ging uit zichzelf service ruimte huren om crypto te minen, omdat...
- 54:08SPEAKER_02: Die AI had besloten,
- 54:09had beredeneerd dat hij als hij beter wil worden in wat hij aan
- 54:13het doen is,
- 54:13SPEAKER_02: heeft hij meer serverruimte nodig.
- 54:15SPEAKER_02: Hoe koop je meer serverruimte?
- 54:16Door crypto mining,
- 54:17cryptocurrency te minen en dan met die cryptocurrency
- 54:20serverruimte te huren.
- 54:22Dus die ging uit zichzelf al handel drijven om zichzelf te
- 54:25kunnen bevorderen.
- 54:27SPEAKER_02: Ja, ja.
- 54:27En er is ook,
- 54:28ik zag iemand die zei van ja,
- 54:31ik had nooit gedacht dat AI ook zou gaan hacken.
- 54:34SPEAKER_02: Ja,
- 54:34SPEAKER_02: natuurlijk gaat AI hacken,
- 54:35zeker als het gebruikt wordt op mensen die de intentie hebben
- 54:38om te hacken.
- 54:38SPEAKER_02: Dus hacking en phishing.
- 54:40Ik hoorde een man die al 25 jaar aan een bepaald
- 54:42softwareproduct werkt als
- 54:43SPEAKER_02: veiligheidscontroleur.
- 54:44Hij zei,
- 54:45ik ken alle ins en uits van die softwarecode en ik gebruik de
- 54:48Claude AI.
- 54:49En die had binnen een paar minuten meer fouten gevonden dan in
- 54:52de 25 jaar.
- 54:53Dus gaten en ontwerpfouten en achterdeurtjes en
- 54:56veiligheidslekken dan hij in 25
- 54:58SPEAKER_02: jaar werken met die software.
- 55:00SPEAKER_02: Ja,
- 55:00SPEAKER_02: dat kan dus natuurlijk...
- 55:01SPEAKER_02: Hij gebruikt het om die gaten te dichten,
- 55:02SPEAKER_02: maar een ander gebruikt het om de achterdeur te openen.
- 55:05SPEAKER_01: Ja.
- 55:05SPEAKER_02: Zo'n Audito-hack,
- 55:06SPEAKER_02: ja,
- 55:07die hebben ze nog via de menselijke route door inlogcodes te
- 55:09ontfutselen van
- 55:10SPEAKER_02: helpdeskmedewerkers.
- 55:12SPEAKER_02: Maar wie...
- 55:13SPEAKER_02: We weten niet,
- 55:14SPEAKER_02: ik weet niet,
- 55:15SPEAKER_02: misschien is het wel ergens opgeschreven,
- 55:16SPEAKER_02: maar ik heb het zelf niet gezien.
- 55:19Of die hackers die helpdeskmedewerkers hebben bespeeld door
- 55:23bijvoorbeeld met AI een
- 55:24profiel van die mensen op te stellen en te weten welke vragen
- 55:26ze moesten stellen om
- 55:27SPEAKER_02: ze zover te krijgen om inlogs te geven.
- 55:29SPEAKER_03: Ja.
- 55:30En na dat Odido hack heb ik phishing mails gehad en ik ben zeer
- 55:33zeker niet de enige
- 55:34SPEAKER_02: die vrij expliciet gericht waren op producten die ik gebruik.
- 55:38Omdat het e-mailadres of het telefoonnummer wat ik bij Odido
- 55:42heb gekoppeld was aan
- 55:43SPEAKER_02: die platforms.
- 55:44SPEAKER_02: Dus ik ben er een dag voor gaan zitten om overal alles aan te passen.
- 55:50SPEAKER_02: En ik ben bang dat je je hele hebben en houden ook door...
- 55:53SPEAKER_02: Ja,
- 55:54SPEAKER_02: ik ben er extreem...
- 55:55SPEAKER_02: Ik hoop niet dat ik mensen hier allemaal angst zit aan te jagen,
- 55:57maar ik zou zeer aanraden om Tristan Harris bij Sam Harris te
- 56:00luisteren als een
- 56:01SPEAKER_02: soort van gateway-podcast,
- 56:03SPEAKER_02: want ze leggen het op een heel begrijpelijke manier uit.
- 56:06En die Harris heeft een documentaire gemaakt,
- 56:09die heb ik nog niet gezien,
- 56:09die heet The AI Doc.
- 56:11SPEAKER_02: En daar heb ik de trailer van gezien, die zal ik...
- 56:15SPEAKER_02: Die zal ik in de show notes hieronder even bijzetten.
- 56:17SPEAKER_02: Ik heb de hele documentaire nog niet gezien,
- 56:18SPEAKER_02: maar daar zitten dus ook,
- 56:19SPEAKER_02: daar zit Sam Altman van OpenAI,
- 56:22SPEAKER_02: van ChatGPT dus,
- 56:23SPEAKER_02: die zit daarin.
- 56:24En die zegt ook gewoon van ja,
- 56:26ik kan niet garanderen dat het niet fout gaat.
- 56:28Maar als het fout gaat,
- 56:29gaat het sneller dan wij met onze ogen kunnen knipperen.
- 56:32SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 56:34SPEAKER_03: Ja, niets aan te doen.
- 56:35SPEAKER_03: Jammer, hadden we maar verstandiger moeten zijn.
- 56:36SPEAKER_03: Want we kunnen nooit verstandiger zijn dan AI.
- 56:38SPEAKER_02: Ik zei van het weekend nog tegen iemand die twintig jaar ouder is dan ik.
- 56:41Dat ik net zo oud had willen zijn als die persoon,
- 56:43want dan had ik het meestal achter me.
- 56:46SPEAKER_02: Dat is wel heel,
- 56:47SPEAKER_02: misschien heel zwartgallig ofzo,
- 56:49SPEAKER_02: maar...
- 56:50SPEAKER_03: Ja,
- 56:52SPEAKER_03: ja,
- 56:52SPEAKER_03: god,
- 56:52SPEAKER_03: weet je,
- 56:53SPEAKER_03: dat is...
- 56:55SPEAKER_03: Ik ben toch,
- 56:56SPEAKER_03: dat ik denk,
- 56:57misschien is er wel ergens een slimme geest die er wat tegenin
- 57:01kan brengen en een
- 57:04SPEAKER_03: prompt weet te verzinnen die...
- 57:05SPEAKER_02: De sticker moet eruit,
- 57:07SPEAKER_02: totdat ze weten wat AI kan en hoe AI zichzelf ontwikkelt.
- 57:11SPEAKER_02: Maar dat gaat niemand doen,
- 57:12SPEAKER_02: want als de ene de stekker eruit trekt,
- 57:13SPEAKER_02: dan blijft hij altijd de ander aankijken met zo'n blik van,
- 57:16SPEAKER_02: maar hebben zij het ook gedaan?
- 57:18Bovendien zijn er honderden miljarden ingepompt en dat geld
- 57:21moet terugverdiend worden.
- 57:22Want zo'n beetje de hele Amerikaanse economie draait nu op die
- 57:26AI bedrijven en op
- 57:26SPEAKER_02: de techbedrijven daaromheen.
- 57:28SPEAKER_02: Want OpenAI koopt serverruimte bij Microsoft, Azure.
- 57:37En Microsoft koopt de chips om die serverruimte te kunnen
- 57:39bouwen bij NVIDIA.
- 57:41de chipmaker en NVIDIA investeert weer honderd miljarden in
- 57:45OpenAI om AI te ontwikkelen.
- 57:47SPEAKER_02: Dus het is een soort van cirkel economie,
- 57:49circulaire economie geworden waar enorm veel geld wordt
- 57:52rondgepond binnen een zes
- 57:54SPEAKER_02: of zevental techbedrijven.
- 57:56SPEAKER_02: Apple, Google, OpenAI, Antropic, NVIDIA, Microsoft.
- 58:02SPEAKER_02: En als daar iets misgaat,
- 58:04SPEAKER_02: Ja, dan dendert de Amerikaanse economie in elkaar.
- 58:07SPEAKER_02: En als de Amerikaanse economie in elkaar dendert,
- 58:08SPEAKER_02: ja,
- 58:09SPEAKER_02: nou ja,
- 58:09SPEAKER_02: denk maar terug aan de crisis van 2008,
- 58:11SPEAKER_02: dan daar ga je.
- 58:12SPEAKER_02: Ja, ja, treurig.
- 58:16SPEAKER_03: Dus ja,
- 58:16SPEAKER_02: ik ben daar allemaal...
- 58:19SPEAKER_02: Kijk,
- 58:19SPEAKER_02: ik hoop dat ik allemaal ongelijk heb,
- 58:21SPEAKER_02: maar ik wil wel op voorhand weten welke dingen er kunnen gebeuren.
- 58:23SPEAKER_02: En die dingen die kunnen gebeuren, die zijn gewoon allemaal doodeng.
- 58:27SPEAKER_02: Nou maar hopen dat AI geen antisemite is Stel en weer even naar een wat
- 58:32begrijpelijker niveau of ik zeg niet dat dit onbegrijpelijk is
- 58:36maar naar een wat
- 58:37alledaagse niveau wat een half Nederland draait op consultant
- 58:41rapporten die de
- 58:42andere helft van Nederland leest Als AI dat kan dan is er geen
- 58:45economie meer in
- 58:46Nederland Alle Deloitte's en KPMG's en al die kantoren en
- 58:51adviesbureaus die worden
- 58:52SPEAKER_02: allemaal door AI uit de markt gedrukt en dat duurt niet tot 2030 denk ik
- 58:58SPEAKER_02: Maar dan is het dus een gigantisch werkloosheidsprobleem straks.
- 59:01SPEAKER_02: In een land als Nederland dat zo afhankelijk is van,
- 59:04SPEAKER_02: nog los van hoe Nederlandse letterlijke infrastructuur,
- 59:08SPEAKER_02: fysieke infrastructuur,
- 59:09SPEAKER_02: allemaal aan computers gekoppeld en aan matrixborden boven de weg en aan
- 59:12SPEAKER_02: camerasystemen.
- 59:13En als je dat allemaal aan AI gaat uitbesteden en dan gaat iets
- 59:16stuk of AI maakt
- 59:17SPEAKER_02: een rare keus,
- 59:17SPEAKER_02: dan krijg je een cascading effect dat het alle dingen gaat raken.
- 59:22SPEAKER_02: Ja, ik...
- 59:23Ik weet het,
- 59:25ik klink als een enorme doemprediker,
- 59:26maar ik ben liever op voorhand geïnvloed.
- 59:30Alles wat ik vertel komt van mensen die heel lang al met AI
- 59:33werken of zich er
- 59:34zorgen over maken of gewoon letterlijk ontwikkeld hebben aan de
- 59:37algoritmes van
- 59:38SPEAKER_02: social media,
- 59:38SPEAKER_02: die ook een soort primaire AI zijn.
- 59:42En aan de AI-producten die we nu allemaal op dagelijkse basis
- 59:45gebruiken of mee te maken krijgen.
- 59:48SPEAKER_03: Maar jouw waarschuwing is zo groot dat niemand het wil geloven.
- 59:52SPEAKER_03: Of niemand dat kan geloven.
- 59:53SPEAKER_03: Nee, omdat het niet te bevatten is.
- 59:55Dat alles wat vandaag draait zoals het draait,
- 59:57morgen in één keer weg kan zijn.
- 59:59SPEAKER_03: Ja, het is mythisch wat dat betreft.
- 1:00:02SPEAKER_02: Ja, en zo heet dus ook de laatste upgrade van Claude AI, die heet Mythos.
- 1:00:07SPEAKER_02: En die hadden ze in eerste instantie niet uitgebracht,
- 1:00:09SPEAKER_02: omdat die zo goed was dat ze er zelf een beetje bang voor werden.
- 1:00:13Maar ze hebben hem toch uitgebracht,
- 1:00:14want anders loop je achter op de concurrentie straks.
- 1:00:17SPEAKER_03: Ja, ja.
- 1:00:18SPEAKER_02: Dus dat zijn de afwegingen die gemaakt worden.
- 1:00:20AI wordt niet gebouwd door mensen die het beste met de wereld
- 1:00:22voor hebben.
- 1:00:23AI wordt gebouwd door de aandeelhouders die hun investeringen
- 1:00:25terug willen hebben.
- 1:00:26En die investeringen zijn zo groot dat de mensheid ervoor op
- 1:00:29het spel gezet mag worden.
- 1:00:31SPEAKER_03: Ja.
- 1:00:32SPEAKER_02: En iemand als Elon Musk,
- 1:00:33SPEAKER_02: die met Grock en XAI meedoet aan deze spelletje en deze race,
- 1:00:39die heeft letterlijk gezegd dat als hij moet kiezen tussen een
- 1:00:43wereld waarin de
- 1:00:46SPEAKER_02: Ja, ja.
- 1:00:46SPEAKER_02: Hij is er gek genoeg voor, denk ik.
- 1:01:10SPEAKER_03: Ja, maar ja, wat heb je eraan?
- 1:01:11SPEAKER_03: Ja, wat heeft hij eraan?
- 1:01:12SPEAKER_03: Dan ziet hij dat en dan, nou, de mensheid is kapot.
- 1:01:16SPEAKER_03: Ik ga er ook aan.
- 1:01:17SPEAKER_03: En nu?
- 1:01:18SPEAKER_03: Dan word je geen 80 of 70, maar dan word je 46.
- 1:01:21SPEAKER_03: Ja.
- 1:01:25Ja,
- 1:01:27ik word voor de maand 45,
- 1:01:28ik hoop die 46 nog,
- 1:01:30in ieder geval die nog wel te houden.
- 1:01:34SPEAKER_02: Ja,
- 1:01:34SPEAKER_02: ik hoor het mezelf allemaal zeggen,
- 1:01:35SPEAKER_02: maar ik ben hier al een paar weken steeds meer over,
- 1:01:38SPEAKER_02: ik volg het altijd al wel,
- 1:01:39SPEAKER_02: maar ik ben daar ook in een stroomversnelling mee geraakt,
- 1:01:41SPEAKER_02: omdat ik het ook zo snel om me heen zie grijpen.
- 1:01:44Sociale media was eerst Twitter begon met een klein groepje
- 1:01:47mensen die onderling
- 1:01:48SPEAKER_02: alle gezinden,
- 1:01:49laten we terugredeneren naar het verstikken van het bredere
- 1:01:54debat en de polemiek en
- 1:01:55de wrijvende tegenstellingen die uit de kranten worden geperst
- 1:01:59en die ook een
- 1:01:59SPEAKER_02: beetje uit mensen worden geperst.
- 1:02:02SPEAKER_02: Toen Twitter begon zaten daar mensen op van alle kleuren en gezinden en
- 1:02:05overtuigingen en liefhebberijen enzo en die waren het niet
- 1:02:07altijd met elkaar eens
- 1:02:08SPEAKER_02: maar die hadden wel een soort van community ding gaande.
- 1:02:11SPEAKER_02: En dat waren mensen die wisten hoe je er moest komen,
- 1:02:13SPEAKER_02: die wisten dat platform te vinden,
- 1:02:15SPEAKER_02: dat waren early adopters.
- 1:02:16En op een gegeven moment hoe meer mensen erop kwamen,
- 1:02:18zo ging het daarvoor ook met hives.
- 1:02:19Dat was eerst voor jongeren,
- 1:02:20maar toen kwam je tante er ook op met haar glittergifjes.
- 1:02:23SPEAKER_02: En toen vond je het niet meer stoer en niet meer leuk.
- 1:02:25SPEAKER_02: En op Twitter...
- 1:02:27is er een algoritme overheen gegooid wat iedereen vangt in zijn
- 1:02:30eigen bubbel en
- 1:02:30zijn eigen overtuigingen en iedereen letterlijk verschillende
- 1:02:33waarheden te zien
- 1:02:34SPEAKER_02: krijgt,
- 1:02:34SPEAKER_02: verschillende feiten te zien krijgt,
- 1:02:36omdat ze in hun eigen bubbel bediend worden met dingen die
- 1:02:39passen bij waar ze op
- 1:02:40klikken en op willen klikken en tegenover mensen die een hele
- 1:02:43andere kant op
- 1:02:43SPEAKER_02: klikken en vervolgens ook niet meer met elkaar kunnen communiceren.
- 1:02:47En dat ging steeds sneller en nu zie je dat met AI ook en dat
- 1:02:49gaat in een nog veel
- 1:02:50SPEAKER_02: sneller tempo dan het met sociale media ging.
- 1:02:53SPEAKER_02: Want
- 1:02:56SPEAKER_02: Er is geen enkel product wat in zo weinig tijd zoveel gebruikers kreeg.
- 1:03:00In het eerste jaar dat ZGPT online was,
- 1:03:05had het al 200 miljoen gebruikers of zo verzameld.
- 1:03:08Dus het is het snelst groeiende softwareproduct in de
- 1:03:10geschiedenis van software.
- 1:03:12Maar je ziet dus nu ook niet alleen hoe zo'n Vivienne haar
- 1:03:16lasers belazert door
- 1:03:19kennis en bronnenkennis en achtergrond te veinzen die ze
- 1:03:23helemaal niet heeft,
- 1:03:23SPEAKER_02: maar die ze gewoon uit kloot of uit grok getrokken heeft.
- 1:03:29En je ziet het aan hoe twitteraars aan grok vragen hoe dingen
- 1:03:32zitten en je ziet de
- 1:03:32SPEAKER_02: vooringenomenheid van de prompts en de vraagstelling.
- 1:03:35SPEAKER_02: Maar je ziet hoe het gewoon overal doorheen permeeert
- 1:03:38SPEAKER_02: Ja, ja.
- 1:03:39En dat gaat in een enorm tempo en het maakt mij,
- 1:03:41het baart mij grote zorgen.
- 1:03:44SPEAKER_02: Positiever,
- 1:03:45SPEAKER_02: opgewekter,
- 1:03:47SPEAKER_02: constructiever,
- 1:03:48SPEAKER_02: hoe je het ook wil noemen,
- 1:03:49SPEAKER_02: is dat de waarde van vertrouwen,
- 1:03:51SPEAKER_02: onderling vertrouwen tussen mensen,
- 1:03:54SPEAKER_03: verifieerbaar vertrouwen,
- 1:03:56SPEAKER_03: wordt alleen maar groter,
- 1:03:56SPEAKER_02: ja.
- 1:03:58SPEAKER_02: Ja.
- 1:03:58Mensen moeten er vanop aan kunnen blijven gaan dat als je ons
- 1:04:00in een wat matige
- 1:04:03SPEAKER_02: kwaliteit videoschermpje ziet,
- 1:04:04SPEAKER_02: dat er twee echte mensen zijn die met elkaar praten en niet een AI.
- 1:04:06SPEAKER_02: Ja.
- 1:04:07want ook op YouTube zie je al video's van bijvoorbeeld Douglas
- 1:04:10Murray of Ricky
- 1:04:10Gervais die helemaal niet van hun zijn dat niet hun teksten
- 1:04:14zijn maar die wel door
- 1:04:15hun persoon met hun stem je hoort het nog omdat de diction niet
- 1:04:18helemaal vloeiend
- 1:04:19is en het is nog net te onderscheiden maar ik denk dat een
- 1:04:21heleboel mensen dat dan
- 1:04:22nu al niet eens meer door hebben en over twee jaar merk je het
- 1:04:25verschil niet meer
- 1:04:26SPEAKER_03: ja
- 1:04:27Ja,
- 1:04:27ik zag het laatst weer met Woody Allen,
- 1:04:29maar dat is niet alleen met Woody Allen.
- 1:04:30SPEAKER_03: Ik krijg er nou wel twintig van dat soort dingen.
- 1:04:33SPEAKER_03: Ja,
- 1:04:33SPEAKER_02: of dat liedje,
- 1:04:35SPEAKER_02: zo'n rockliedje van You can stick your Palestine,
- 1:04:38SPEAKER_02: flag up your airs of zo,
- 1:04:39SPEAKER_02: zingt die zanger.
- 1:04:40SPEAKER_02: En dat is ook honderd procent AI.
- 1:04:42SPEAKER_02: En bijna iedereen die deelt, die weet dat.
- 1:04:44Maar het wordt wel heel hard gedeeld,
- 1:04:45omdat wat die zegt,
- 1:04:46die AI,
- 1:04:47is wat mensen willen horen.
- 1:04:48SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 1:04:49Maar dan denk ik,
- 1:04:50ja,
- 1:04:50ik zou,
- 1:04:50kijk,
- 1:04:51Bob Villen deed het echt op het podium.
- 1:04:53SPEAKER_02: Ja.
- 1:04:54SPEAKER_02: En daar kun je ook voor vinden, maar hij deed het wel echt.
- 1:04:56Ik zou graag willen dat er een rockband op het podium stond en
- 1:04:58die letterlijk dit
- 1:04:59SPEAKER_02: gaat zingen van stick your Palestine,
- 1:05:00SPEAKER_02: flag up your arse,
- 1:05:01SPEAKER_02: een soort voetbal.
- 1:05:02SPEAKER_02: Maar die zijn er niet,
- 1:05:03dus we moeten ons op AI verlaten om toch de schijn te hebben
- 1:05:06dat we ook een soort
- 1:05:07SPEAKER_02: bob villain hebben.
- 1:05:08SPEAKER_02: Ja, ik deel dat soort dingen niet, want je houdt ook jezelf voor de gek.
- 1:05:11SPEAKER_03: Ja.
- 1:05:12SPEAKER_03: Als ik het zou weten,
- 1:05:13SPEAKER_03: zou ik het ook niet delen,
- 1:05:14SPEAKER_03: maar het kan best zijn dat ik daar gewoon intrap,
- 1:05:16SPEAKER_03: want ik trap tegenwoordig in alles.
- 1:05:18En de drempel om ergens in te trappen wordt steeds lager en je
- 1:05:21hoeft echt geen
- 1:05:22SPEAKER_02: analoge boomer te zijn of iemand met een beperkt cognitief vermogen.
- 1:05:31Ik en jij en veel van onze luisteraars gaan er ook in tuinen of
- 1:05:35zijn er al in
- 1:05:36getuind zonder dat ze het weten en gaan er nog veel vaker in
- 1:05:39tuinen omdat het
- 1:05:40SPEAKER_02: Omdat het veel minder duidelijk wordt wanneer iets AI is.
- 1:05:44SPEAKER_03: Ja, ja, ja.
- 1:05:45SPEAKER_02: En het scares me.
- 1:05:46SPEAKER_02: Het really does.
- 1:05:47Want het internet werd al zo bevuild door sturende algo's en
- 1:05:53door propaganda en
- 1:05:55SPEAKER_02: door kwaadwillende.
- 1:05:56Of het nou phishing is of polypropaganda of Israël-propaganda
- 1:06:00van mijn part,
- 1:06:01SPEAKER_02: om het speelveld eerlijk te houden.
- 1:06:03Maar als nu ook alle video en alle stemmen en echte mensen
- 1:06:07kunnen worden gefaked en ge...
- 1:06:10SPEAKER_02: Ja, ja.
- 1:06:32SPEAKER_02: Dus daar kun je dus ook niet meer op leunen.
- 1:06:34SPEAKER_02: Ja, dus hoe ga je dan mensen vertrouwen en elkaar vertrouwen?
- 1:06:37SPEAKER_02: Ja, dat onderlinge wantrouwen.
- 1:06:38Nou,
- 1:06:39gooi daar nog een flinke recessie overheen en je hebt een
- 1:06:41recept voor heel veel ellende.
- 1:06:43SPEAKER_03: Ja,
- 1:06:44ik zei net dat ik tegen de ellende ga naar het meer van Bolsena
- 1:06:49en ga ik op een
- 1:06:49SPEAKER_03: stoel zitten.
- 1:06:51SPEAKER_03: En ik drink helaas niet meer,
- 1:06:53SPEAKER_03: dus dan gaat mijn vrouw een Aperol Spritz nemen en ik een Cola Zero.
- 1:07:04Ik ga een beetje met de hond spelen En een podcast luisteren Ik
- 1:07:09vind Sam Harris dat
- 1:07:10jij adviseerde Maar ik vind hem zo duur Als je er een
- 1:07:13abonnement op neemt Deze
- 1:07:15SPEAKER_02: staat openbaar Want ik heb zelf ook geen abonnement
- 1:07:18Ik vind het zo duur Als je doorklikt bij hem Daar staat het
- 1:07:23kost 100 dollar per
- 1:07:24jaar geloof ik Maar hij heeft ook een soort Hij noemt dat
- 1:07:28geloof ik Een soort beurs
- 1:07:33Hij zet het neer als een soort Collegebeursachtig ding Als je
- 1:07:37een beetje een paar
- 1:07:38lagen doorklikt Kun je volgens mij ook voor 49 Of 59 dollar
- 1:07:42voor een jaar Oh dat ga
- 1:07:43SPEAKER_03: ik eens bekijken
- 1:07:45SPEAKER_02: Je kan gewoon kiezen wat je wilt betalen.
- 1:07:46Alleen de duurste staat natuurlijk het meest prominent en je
- 1:07:48moet twee laagjes
- 1:07:49SPEAKER_02: doorklikken om hem wat goedkoper te vinden.
- 1:07:50SPEAKER_02: Maar ik heb zelf ook geen abonnement op hem.
- 1:07:53SPEAKER_02: Maar deze staat open.
- 1:07:55SPEAKER_02: Ook die zal ik hier linken hieronder.
- 1:07:57SPEAKER_02: Ja, heel graag.
- 1:07:59SPEAKER_02: Heel graag, heel graag.
- 1:07:59SPEAKER_02: Want die is zeer, zeer het beluisteren waard.
- 1:08:02SPEAKER_02: En als je hem hoort,
- 1:08:03dan zullen mensen misschien ook wel begrijpen waarom ik me zo'n
- 1:08:06zorgen maak.
- 1:08:06Want deze twee heren formuleren het op een compacte,
- 1:08:10maar niet bepaald op beurende wijze.
- 1:08:14SPEAKER_03: En mijn eigen antwoord... Dan maken zij zich dus ook zorgen.
- 1:08:18SPEAKER_02: Heel erg, heel erg...
- 1:08:21Ja,
- 1:08:24wat ik allemaal zeg is geen banale samenvatting of een diepe
- 1:08:27bonus overdrijving.
- 1:08:28Het zijn voorbeelden die er echt zijn en uitingen van mensen
- 1:08:33die er echt verstand van hebben.
- 1:08:35SPEAKER_03: Maar ik kan me voorstellen dat Elon Musk zich geen zorgen maakt.
- 1:08:39SPEAKER_03: Maar soms Sam Elkman moet zich toch wel zorgen maken, zou je zeggen.
- 1:08:43Ja,
- 1:08:43maar ze gaan er toch gewoon mee door,
- 1:08:44want honderden miljarden investeringen.
- 1:08:46SPEAKER_02: En er gaan verhalen zelfs dat de grootste AI-baas en de allerrijkste,
- 1:08:49SPEAKER_02: die zijn gewoon bunkers onder hun huis aan het bouwen.
- 1:08:54SPEAKER_02: om de toekomst te snel af te kunnen zijn.
- 1:08:56SPEAKER_02: Want ja, dat soort mensen heb je ook.
- 1:08:59SPEAKER_02: Dan woon je in een bunker.
- 1:09:01SPEAKER_03: Leuk zeg.
- 1:09:02SPEAKER_02: Ja,
- 1:09:02terwijl de wereld boven je digitaal plat ligt en humanitair
- 1:09:08gezien tot een enorme
- 1:09:11SPEAKER_02: teringbende is vervallen.
- 1:09:12SPEAKER_02: Ja, nee, het is niet de gegarandeerde uitkomst.
- 1:09:16SPEAKER_02: Je kan geen tijdlijnen,
- 1:09:18SPEAKER_02: het is een als-dan situatie,
- 1:09:19SPEAKER_02: maar de als heeft wel hele negatieve voorwaarden.
- 1:09:24SPEAKER_03: Ja, ja.
- 1:09:26SPEAKER_03: Ach, dan ontstaat er alweer een nieuwe mens.
- 1:09:28SPEAKER_03: Voor mij wat schelen.
- 1:09:29SPEAKER_03: Ja, dat zal, ja.
- 1:09:30SPEAKER_03: Ja, de mens.
- 1:09:31SPEAKER_02: Dit is wel zo vaak gebeurd.
- 1:09:32SPEAKER_02: Ja, nee, dat klopt.
- 1:09:35SPEAKER_03: Een vriendin van mij van vroeger,
- 1:09:37SPEAKER_03: die had,
- 1:09:38SPEAKER_03: Christel,
- 1:09:38SPEAKER_03: die had,
- 1:09:39SPEAKER_03: die had,
- 1:09:41SPEAKER_03: hoe heette de eerste mens ook alweer?
- 1:09:43SPEAKER_03: Huppeldebuk DNA.
- 1:09:45SPEAKER_02: Homo sapiens?
- 1:09:47SPEAKER_03: Nee, nee, nee.
- 1:09:48SPEAKER_03: Neandertaler.
- 1:09:49SPEAKER_03: Dat konden ze zien, dat je aan je DNA, dat je neandertaler afkomst had.
- 1:09:55SPEAKER_03: Dat heb ik dus niet.
- 1:09:59SPEAKER_02: Wat is dan jouw afkomst?
- 1:10:01SPEAKER_03: Ja,
- 1:10:02SPEAKER_03: ik denk dat ik echt ook van een of andere oermensen,
- 1:10:04SPEAKER_03: de Java mens denk ik We zijn allemaal Indo-Europeëns toch?
- 1:10:08Ja,
- 1:10:08ja,
- 1:10:09ja,
- 1:10:10ja En onze talen ook,
- 1:10:11ook allemaal Indo-Europees Ja,
- 1:10:14ja,
- 1:10:15ja,
- 1:10:15dat is,
- 1:10:16nou ja
- 1:10:18SPEAKER_02: Ik ga die podcast luisteren, vind ik wel interessant.
- 1:10:20SPEAKER_02: Ja, nee, die is zeer de moeite.
- 1:10:22Dus mensen die tot hier gekomen zijn in deze raad ik inderdaad
- 1:10:25aan om daarmee door te gaan.
- 1:10:26En ja,
- 1:10:26excuses dat het niet zo'n opgewekt verhaal is,
- 1:10:28maar...
- 1:10:29Ach,
- 1:10:30dat is juist fijn.
- 1:10:30SPEAKER_02: Het zijn waarschuwingen die toch meer mensen zouden moeten bereiken,
- 1:10:34want dat is hartstikke leuk dat je aan ChatGPT een receptje
- 1:10:37voor kippensoep kan
- 1:10:37SPEAKER_02: vragen of je hoesje kan proberen te traceren tot een diagnose,
- 1:10:42SPEAKER_02: maar...
- 1:10:43Ja Of een foto maken van een plant en te vragen wanneer die
- 1:10:45gesnooid moet worden,
- 1:10:46SPEAKER_02: want dat gebruik ik hem ook voor.
- 1:10:52SPEAKER_02: Die kleinschaligheid,
- 1:10:54SPEAKER_02: die groententuin kleinschaligheid,
- 1:10:58SPEAKER_02: dat is niet waar de bouwers,
- 1:10:59SPEAKER_02: de makers en de investeerders mee bezig zijn.
- 1:11:02SPEAKER_02: Ik ben niet lang genoeg aan het woord met mijn doemverhalen.
- 1:11:05Hier ga ik met de handjes werken,
- 1:11:07want er moet geklust worden in de keuken.
- 1:11:08SPEAKER_02: Dat kan jij nog niet.
- 1:11:13Fijne vakantie daar verder Ja dankjewel En kijkers en
- 1:11:19luisteraars natuurlijk
- 1:11:20SPEAKER_02: bedankt voor het kijken en luisteren Ik hoop dat ik deze maandag,
- 1:11:23deze tweede Pinksterdag niet iedereen met een enorm bezwaard
- 1:11:26gemoed naar de Aperol
- 1:11:26SPEAKER_02: Sprits toegrijpen Maar pak een papieren boek,
- 1:11:30SPEAKER_02: dat geeft ook rust denk ik Tot de volgende keer Oké
- 1:11:52SPEAKER_01: Ik wil naar de speech,
- 1:11:53want het was een indrukwekkende speech die je hebt gegeven toen
- 1:11:56je de prijs vond.
- 1:11:57SPEAKER_01: Ik vond hem echt heel erg mooi.
- 1:11:58En een van de dingen die mij aansprak is dat je zegt van de
- 1:12:01vrijheid die verdwijnt
- 1:12:03SPEAKER_01: niet op het moment dat die gecanceld wordt.
- 1:12:05SPEAKER_01: Dat gebeurt al veel eerder, sluipenderwijs.
- 1:12:07SPEAKER_01: Kan je uitleggen wat je daar precies mee bedoelt?
- 1:12:09Op het moment dat vrijheid formeel wordt afgeschaft is die al
- 1:12:12lang verdwijnen.
- 1:12:14SPEAKER_00: Vrijheid verdwijnt in woorden die we inslikken.
- 1:12:19SPEAKER_00: In zinnen die we net anders formuleren.
- 1:12:22een samenleving waar mensen alles mogen zeggen maar niet alles
- 1:12:30zeggen omdat ze
- 1:12:31geleerd is binnen onzichtbare grenzen te spreken dat verliest
- 1:12:36iets van zichzelf en
- 1:12:38dat is en daar gebeurt iets essentieels op dat moment want zelf
- 1:12:45censuur die komt
- 1:12:47SPEAKER_00: veel eerder dan censuur
- 1:12:51SPEAKER_01: Je zegt in je speech,
- 1:12:53SPEAKER_01: dat komt door moralisme Ja,
- 1:12:55SPEAKER_00: dat wou ik net zeggen,
- 1:12:55daar is een uiterst een mechanisme die dat bewerkstelligt en
- 1:13:06dat is moralisme We
- 1:13:09SPEAKER_00: hebben bij Fortuin gezien,
- 1:13:10als je als mens denkt dat je je morele gelijk aan je kant hebt
- 1:13:15dan ben je in staat
- 1:13:16SPEAKER_00: om de meest verschrikkelijke dingen te doen
- 1:13:20We zien bijvoorbeeld op de straten van Europese steden waar de
- 1:13:25vlaggen van regimes
- 1:13:26SPEAKER_00: worden gedragen die de eigen bevolking met geweld onderdrukken.
- 1:13:31Waar politieke ideologieën met religieuze taal zich presenteren
- 1:13:38die zeggen op te
- 1:13:39komen voor slachtoffers en voor de rechtvaardigheid terwijl ze
- 1:13:43botsen met de
- 1:13:44SPEAKER_00: vrijheden waar ze op dat moment zelf gebruik van maken.
- 1:13:49SPEAKER_00: Dat moralisme gerechtvaardigt zelfs zo'n optreden.
- 1:13:57SPEAKER_01: Ik kan me herinneren wat Marcel van Dam zei over Pim Fortuyn.
- 1:14:01SPEAKER_01: U bent een buitengewoon minderwaardig mens, weet u dat?
- 1:14:03SPEAKER_01: En op het moment dat iemand dat tegen iemand anders zegt,
- 1:14:05SPEAKER_01: en stel dat jij het met de ideeën van Fortuin eens zou zijn,
- 1:14:09en je komt in een gezelschap waarvan je weet dat dat misschien
- 1:14:12niet zo is,
- 1:14:12SPEAKER_01: dan ga je op je woorden letten.
- 1:14:13SPEAKER_01: Is dat wat je bedoelt?
- 1:14:14SPEAKER_01: En is dat erger geworden?
- 1:14:15SPEAKER_00: Ja, Joost heeft het over Lennie Koel gehad.
- 1:14:17SPEAKER_00: Ik heb de eer gehad haar hand te schudden.
- 1:14:21We weten dat haar leven onmogelijk is gemaakt in Nederland de
- 1:14:24afgelopen twee jaar.
- 1:14:25SPEAKER_00: Ze is gecanceld en ze is enorm geïntimideerd.
- 1:14:29Gisteren heeft Silvana Evimenko zijn laatste kolom ingeleverd
- 1:14:33bij het Dagblad Trouw.
- 1:14:34SPEAKER_00: Na 33 jaar geloof ik.
- 1:14:35SPEAKER_00: Na 33 jaar.
- 1:14:36SPEAKER_00: Daarvoor is Theodor Holman hetzelfde overkomen bij het parool.
- 1:14:41Ik heb zelfvergelijkbare ervaringen met de Volkskrant waardoor
- 1:14:45ik mijn kolom stop heb gezet.
- 1:14:48Dus ik ben het niet met je eens als je zegt dat alles gezegd
- 1:14:52kan worden Een
- 1:14:53samenleving waar alles gezegd kan worden Maar mensen wordt
- 1:14:56geleerd om binnen die
- 1:14:58onzichtbare grenzen te spreken Dat is het begin van het verlies
- 1:15:04van onze vrijheden
- 1:15:05Dus wat zou de oplossing zijn dat mensen juist proberen het
- 1:15:09netjes met elkaar
- 1:15:10SPEAKER_01: oneens te zijn zonder die morele kaart?
- 1:15:13Ja,
- 1:15:14dat moralisme dat is het waard wat in Nederland boven elke
- 1:15:18discussie hangt.
- 1:15:19SPEAKER_00: En heel veel mensen denken,
- 1:15:22althans krijgen het gevoel doordat ze denken dat ze een morele
- 1:15:26gelijk hebben,
- 1:15:27SPEAKER_00: dat ze zich van alles en nog wat kunnen permitteren.