Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Infrastructuurtekort van 80 miljard dwingt Den Haag tot pijnlijke keuzes voor bruggen en spoor
Transcript
- 0:01Speaker 1: blijf scherp
- 0:03Speaker 2: BNR Nieuwsradio Ochtendnieuws
- 0:10Speaker 3: Iwan Verrips. Goedemorgen. Vrijdag 16 oktober 2026. De laatste ochtendnieuws
- 0:15Speaker 3: van deze week. En vrijdag dus Nina van den Dunge. Nina, goedemorgen. Goedemorgen, Iwan. Nou,
- 0:20Speaker 3: wat hebben we allemaal in petto de komende 20 minuten.
- 0:23Speaker 4: Dag 2 van de EU-top vandaag natuurlijk in Brussel. Daar
- 0:25Speaker 4: wordt gepraat over de meerjarenbegroting. Maar het zal ook wel
- 0:28Speaker 4: echt heel erg veel gaan over steun in Oekraïne. Want
- 0:31Speaker 4: nou ja, de ruzie tussen Trump en Zelensky heeft weer
- 0:33Speaker 4: een boost gehad. Afgelopen nacht. Dus Zelensky heeft Europa echt nodig.
- 0:37Speaker 4: Hij is er ook zelf bij. Gaan we zometeen allemaal bespreken.
- 0:40Speaker 4: En afgelopen nacht hebben zowel Saudi-Arabië als de Houthis opnieuw
- 0:44Speaker 4: drones onderschept. Ja, het gaat daar echt niet goed. Sterker nog,
- 0:47Speaker 4: het lijkt ook verder alleen maar te escaleren. We horen
- 0:49Speaker 4: daar ook de laatste stand van zaken van Tara Kenkenhuis,
- 0:51Speaker 4: onze Midden-Oosten-correspondent.
- 0:53Speaker 3: Nou, je weet wat je kan verwachten. Inzicht in de
- 0:55Speaker 3: dag die komt hier op BNR. In Nederland op het
- 0:57Speaker 3: Binnenhof en de rest van de wereld. En de vliegende
- 0:59Speaker 3: start van je werktag, die beginnen we op dat Binnenhof.
- 1:02Speaker 3: Dat is op vrijdag nou misschien niet de meest spannende
- 1:05Speaker 3: dag doorgaans... maar vandaag wellicht wel, want we gaan meer
- 1:08Speaker 3: horen over onze infrastructuur. Het kabinet trekt de komende jaren
- 1:12Speaker 3: 16 miljard euro uit voor onderhoud... en ook vernieuwing van
- 1:15Speaker 3: die infra. Dus voor bijvoorbeeld wegen en spoorwegen en waterbouw.
- 1:19Speaker 3: Onderhoud krijgt voorrang op nieuwe projecten... meldt RTL Nieuws op
- 1:23Speaker 3: basis van gelekte stukken gisteravond. Later vandaag maken minister Karremans
- 1:27Speaker 3: en staatssecretaris Bertram... officieel bekend welke projecten dan geld krijgen
- 1:32Speaker 3: en welke dus niet. Maar we weten al een en ander.
- 1:34Speaker 3: We gaan praten met politiek verslaggever Michiel Jurjens. Michiel, goedemorgen. Goedemorgen, Iwan.
- 1:39Speaker 3: Er is dus al een en ander gelekt, wat weten
- 1:41Speaker 3: we
- 1:43Speaker 5: al? Het verhaal van Karremans was de afgelopen maanden... en
- 1:46Speaker 5: zal vandaag ook zijn dat we terug naar de basis gaan.
- 1:49Speaker 5: Dus eerst onderhoud en vernieuwing... Veiligheid heeft dan prioriteit boven
- 1:55Speaker 5: nieuwe projecten. En nieuwe projecten die wel nog doorgaan... die
- 1:59Speaker 5: gaan dan op een meer sobere manier alsnog door. Dat
- 2:03Speaker 5: moet uiteindelijk miljarden besparen... want we weten dat er miljarden
- 2:07Speaker 5: tekort komen. Als we dan kijken naar wat er nog
- 2:10Speaker 5: wel kan gaan gebeuren... bijvoorbeeld de Haringvlietbrug in de A29
- 2:14Speaker 5: onder Rotterdam... die gaat vernieuwd worden... Hetzelfde geldt voor een
- 2:18Speaker 5: aantal viaducten in Limburg in de A76. We hebben nog
- 2:22Speaker 5: het knooppunt Velperbroek bij Arnhem op de A12. En dat
- 2:27Speaker 5: hoorden we ook de afgelopen dagen. De Neder-Saxonlijn, de spoorlijn
- 2:31Speaker 5: tussen Groningen en Twente... kost 2 miljard om die aan
- 2:34Speaker 5: te leggen. En dat gaat toch wel door.
- 2:37Speaker 3: Ja, Caroline van der Plas was daar erg blij mee,
- 2:39Speaker 3: zag ik op haar Twitterpagina. Daar staat tegenover dat er
- 2:41Speaker 3: ook veel projecten niet doorgaan. Waar vallen de klappen en
- 2:46Speaker 3: waar is dat op geselecteerd, wat wel en wat niet?
- 2:49Speaker 5: Ja, want door projecten niet door te laten gaan... ook
- 2:53Speaker 5: als daar al miljarden of miljoenen voor gereserveerd waren... dat
- 2:57Speaker 5: levert pas echt heel veel geld op. Dan kom je
- 3:00Speaker 5: uit bijvoorbeeld een deel van het project Zuidasdok bij de A10.
- 3:05Speaker 5: Er is een enorme bouwput daar, al jaren. En een
- 3:09Speaker 5: deel daarvan, het noordelijke deel, wordt op de lange baan geschoven...
- 3:13Speaker 5: Dan hebben we nog bijvoorbeeld de verruiming van een sluis
- 3:17Speaker 5: bij de Afsluitdijk. Bij Kornwerder Zand gaat niet door. Scheelt
- 3:20Speaker 5: ook een paar honderd miljoen. En zo kom je uit
- 3:23Speaker 5: op in totaal 29 projecten die gepland waren. En ik
- 3:27Speaker 5: zei het al, de middelen die waren er ook al
- 3:29Speaker 5: voor uitgetrokken, die gaan toch niet door. En dat zal
- 3:34Speaker 5: er ook voor zorgen dat veel wethouders en gedeputeerden door
- 3:37Speaker 5: het hele land met een heel vervelend gevoel opstaan vandaag.
- 3:40Speaker 3: Ja, die zijn al in allerlei regionale kranten te lezen...
- 3:42Speaker 3: met slecht nieuwsgesprekken. Hoe is dit toch zo gekomen? Want ja,
- 3:46Speaker 3: we weten dat die infoprojecten onderhoudt... zeker al jaren eigenlijk
- 3:51Speaker 3: dat we erachter lopen... dat er veel geld nodig is.
- 3:53Speaker 3: En toch vandaag deels een slecht nieuwsshow.
- 3:57Speaker 5: Ja, het is jarenlang verwaarloosd of er is opbezuinigd. Het
- 4:02Speaker 5: is zo dat onderhoud aan infrastructuur heel duur is... maar
- 4:06Speaker 5: dat je er niet zo heel veel van merkt. Maar
- 4:09Speaker 5: aan de andere kant, zo hoort het ook met onderhoud.
- 4:11Speaker 5: En het is politiek gewoon een heel stuk minder makkelijk
- 4:14Speaker 5: ermee scoren... dan wanneer je als bewindspersoon vrolijk op de foto...
- 4:20Speaker 5: voor een gloednieuwe brug of een gloednieuwe tunnel staat. Zo
- 4:24Speaker 5: cynisch is het helaas ook. Veel infrastructuur uit de jaren
- 4:28Speaker 5: 70 en 80... die nu op het einde van zijn
- 4:30Speaker 5: levensduur komt. En het is met je huis precies hetzelfde.
- 4:34Speaker 5: Onderhoud aan je dak, dat is niet leuk. Dat kost
- 4:37Speaker 5: een hoop geld, maar op de lange termijn heb je
- 4:39Speaker 5: daar plezier van... En als je het dak moet gaan
- 4:42Speaker 5: repareren als het inmiddels lekt... dan ben je nog heel
- 4:44Speaker 5: veel duurder uit. En zo is het gebeurd dat we
- 4:47Speaker 5: nu een tekort van 80 miljard hebben tot 2040. voor
- 4:51Speaker 5: eigenlijk alles wat er zou moeten gebeuren... en er nu
- 4:54Speaker 5: die vervelende keuzes gemaakt moeten
- 4:55Speaker 4: worden. Denk jij, Michiel, dat we ook nog iets vandaag
- 4:58Speaker 4: gaan horen... over dat rapport van de Algemene Rekenkamer van
- 5:00Speaker 4: afgelopen maandag? Want toen ging het specifiek over de infrastructuur...
- 5:04Speaker 4: maar dan ook op militair vlak. Dat wij dus eigenlijk
- 5:06Speaker 4: ook op militaire NAVO eisen... dat we daar helemaal niet
- 5:08Speaker 4: aan voldoen. Er zijn geen militaire corridors. Er kan helemaal
- 5:12Speaker 4: geen groot zwaar materieel over ons spoor. Niet onder viaducten door.
- 5:15Speaker 4: Gaan we daar nog iets over horen? Gaan ze daar
- 5:17Speaker 4: ook op inspelen met die 16 miljard die er is?
- 5:20Speaker 5: Nou ja, vandaag is het dus hoofdzakelijk die herprioritering... van
- 5:25Speaker 5: projecten die op de rol stonden. De vernieuwingsopgave, de onderhoudsopgave.
- 5:29Speaker 5: Wat gaat er nog wel en wat gaat er niet
- 5:32Speaker 5: meer gebeuren? Het is wel zo dat die anderhalf procent
- 5:36Speaker 5: van de NAVO-norm van 5% die gebruikt kan worden inderdaad
- 5:41Speaker 5: voor zaken die defensieondersteuning kunnen bieden. Dus ook infrastructuur, dat
- 5:48Speaker 5: daar aan de andere kant ook wel kansen gezien worden.
- 5:53Speaker 5: Maar het hangt wel een beetje met elkaar samen inderdaad.
- 5:58Speaker 5: Dus ook veel infrastructuur die aangelegd is. Ik zei het al,
- 6:02Speaker 5: in de jaren 70 en 80... Toen de auto's en
- 6:05Speaker 5: de vrachtwagens die over die bruggen en wegen heen moesten...
- 6:08Speaker 5: nog niet zo zwaar waren als nu. Ook daar heeft
- 6:13Speaker 5: natuurlijk Defensie last van. Dus ja, ik weet niet of
- 6:17Speaker 5: het specifiek zo bij naam genoemd zal worden... maar er
- 6:20Speaker 5: wordt wel ook aan gedacht inderdaad.
- 6:22Speaker 3: Nou, Karremans, dus een lijstje gemaakt de afgelopen tijd... Hij
- 6:25Speaker 3: zei laatst ook al in de krant... veiligheidseisen kunnen misschien
- 6:28Speaker 3: wel omlaag. En hij zei ook dan maar lelijke dingen.
- 6:30Speaker 3: Daar hebben we allemaal geen geld voor om het mooi
- 6:32Speaker 3: te maken. Hij kan zo'n lesje maken. Maar ook hij
- 6:35Speaker 3: heeft te maken met de realiteit van een minderheidskabinet. Dus
- 6:38Speaker 3: komt dit er allemaal dan?
- 6:40Speaker 5: Nou, de voorrang voor onderhoud en vernieuwing boven nieuwe projecten...
- 6:44Speaker 5: dat is een afspraak, dat stond ook al in het
- 6:46Speaker 5: coalitieakkoord begin dit jaar. Dus het zal door de coalitiepartijen
- 6:50Speaker 5: gedragen kunnen worden. Maar de oppositie kijkt hier inderdaad wel
- 6:54Speaker 5: met argusogen naar. Je komt dan ook weer op de
- 6:57Speaker 5: discussie Randstad-regio kom je uit. En ook wat jij zei, Iwan...
- 7:03Speaker 5: Uitspraken van Karremans gisteren in de Telegraaf. Ook gemeenten en
- 7:06Speaker 5: provincies die dan maar zelf moeten betalen voor hun extra wensen. Ja,
- 7:11Speaker 5: dan hoor je oppositiepartijen ook wel zeggen van nou ja,
- 7:15Speaker 5: mooi is dat. Den Haag heeft gefaald jarenlang en gemeenten
- 7:19Speaker 5: en provincies draaien daarvoor op. Ik ben even langs Pro gegaan,
- 7:23Speaker 5: de grootste oppositiepartij... om te vragen wat hun steun is
- 7:27Speaker 5: voor deze plannen. En dan hoor je haptemoede hoop. Tweede
- 7:30Speaker 5: Kamerlid van die partij die ook wel zorgen heeft.
- 7:33Speaker 6: Het allerbelangrijkste is dat er perspectief komt in Nederland... voor
- 7:35Speaker 6: heel veel regio's en dat ook het hele land in
- 7:37Speaker 6: ontwikkeling kan blijven. Dat de economie kan blijven groeien. Dat
- 7:40Speaker 6: er op fijne manieren gebouwd kan worden. En daar zullen
- 7:43Speaker 6: wij de begroting op toetsen en ook het afwegingskader... De
- 7:47Speaker 6: eerlijkheid gebieden zeggen dat ik mij daar nog wel zorgen
- 7:50Speaker 6: over maak. Dus we zijn heel benieuwd naar de brief.
- 7:52Speaker 6: Dus er is ook een kans dat u om grote
- 7:54Speaker 6: wijzigingen nog gaat vragen? Wij tekenen nooit zomaar bij het streepje.
- 7:59Speaker 6: En zeker niet als het gaat om onze infrastructuur die
- 8:01Speaker 6: enorm onder druk staat. Dus we gaan kijken wat er
- 8:04Speaker 6: uitkomt en dat dan op z'n meritisch beoordeel. Het belangrijkste
- 8:07Speaker 6: wat ik het kabinet zou willen aanraden is gewoon een
- 8:09Speaker 6: totaal deal te sluiten met Pro. En dan kan er
- 8:12Speaker 6: heel veel meer geld vrijkomen bij infrastructuur. Want als minister
- 8:15Speaker 6: Heijn het zelf niet voor elkaar krijgt, dan zullen we
- 8:17Speaker 6: hem maar moeten helpen.
- 8:19Speaker 5: Ja, is volgend jaar wel anderhalf miljard extra uitgetrokken. Komt
- 8:23Speaker 5: er bij op de begroting van het ministerie van Infrastructuur
- 8:26Speaker 5: en Waterstaat. Specifiek bedoeld voor onderhoud. Maar goed, dat is
- 8:30Speaker 5: nog altijd niet genoeg voor alles wat er eigenlijk zou
- 8:32Speaker 5: moeten gebeuren. Oké
- 8:33Speaker 3: nou en zoals het dan hoort bij infrastructuur. Hoe ziet
- 8:36Speaker 3: het spoorboekje eruit? Wanneer weten we meer? En het standaardblokje
- 8:40Speaker 3: verder vandaag in Den Haag.
- 8:43Speaker 5: Ja, het spoorboekje, leuk. Eerst ligt het in de ministerraad,
- 8:46Speaker 5: die is later vanochtend. Dan is er vanmiddag om een
- 8:50Speaker 5: uur of drie... een presentatie van Karremans en staatssecretaris Bertram.
- 8:56Speaker 5: Dat doen ze bij de Callandbrug in Rotterdam. Dat is
- 8:59Speaker 5: zo'n brug die de laatste tijd vaak te maken heeft
- 9:03Speaker 5: met storingen... voertuigen die er niet overheen kunnen of om
- 9:08Speaker 5: moeten rijden... ook omdat daar het achterstallig onderhoud is... Het
- 9:12Speaker 5: is natuurlijk ook wel een stukje beeldregie... dat je precies
- 9:16Speaker 5: bij zo'n plek gaat staan. De plannen worden om een
- 9:18Speaker 5: uur of drie vanmiddag dus officieel bekend. Ook al is
- 9:21Speaker 5: er al wel het een en ander gelekt. En minister
- 9:24Speaker 5: Karremans is dan ook even te horen... in de Nationale
- 9:27Speaker 5: Autoshow op BNR voor een eerste toelichting daarop.
- 9:31Speaker 3: Mooi, dat gaan we dus vanmiddag allemaal beluisteren. Onder andere
- 9:33Speaker 3: hier op BNR. Dank je wel, politiek verslaggever Michiel Jurjens. Nina,
- 9:37Speaker 3: hoe voel je je? Uitstekend, dank je wel. Waarop baseer
- 9:40Speaker 3: je dat? Mijn gevoel? Ja, geen pijn, lekker in je vel. Oh, vrolijk, pijn.
- 9:49Speaker 3: Andere vraag, hoe kan je bij vissen meten of ze
- 9:52Speaker 3: zich een beetje jovel voelen? Ja, je kan het niet
- 9:54Speaker 3: uit hun ogen zien. Nee, nou ja, tenzij ze op
- 9:57Speaker 3: je bord liggen. Het wordt de komende jaren geonderzocht in...
- 10:00Speaker 3: en in Burgers. Zo, en dat hoor je bij ons zo, meteen. Ochtendnieuws,
- 10:05Speaker 3: over 10 minuten.
- 10:07Speaker 4: Hoe een vis zich voelt. Fascinerend. Oké, we gaan naar
- 10:10Speaker 4: de EU-top, want het is de tweede dag van de
- 10:11Speaker 4: EU-top vandaag in Brussel. Er komen Europese leiders bij elkaar
- 10:14Speaker 4: om het te hebben over de meerjarenbegroting. Maar vandaag gaat
- 10:18Speaker 4: het ook zeker vooral over steun en Oekraïne. Zelensky zelf
- 10:21Speaker 4: schuift ook aan. Want wat heeft Europa nog te bieden
- 10:24Speaker 4: en hoeveel mag dat kosten? We gaan erover praten met
- 10:26Speaker 4: onze Europa-verslaggever Michal van der Toorn, ook in Brussel. Michal, goedemorgen. Goedemorgen, Nina.
- 10:31Speaker 4: We hebben nu ook vannacht weer berichten... dat eigenlijk de
- 10:35Speaker 4: ruzie tussen Trump en Zelensky alleen maar verder oploopt. Trump
- 10:38Speaker 4: zegt nu het is een schande... dat Zelensky weer Russische
- 10:42Speaker 4: odieraffinaderijen aanvalt. Ja, ik kan eigenlijk met hem niet goed dealen.
- 10:47Speaker 4: Ik kan met Poetin makkelijker dealen, heeft Trump allemaal vannacht gezegd. Ja,
- 10:51Speaker 4: dat drijft natuurlijk Zelensky alleen maar meer in de Europese armen,
- 10:54Speaker 4: zou je zeggen.
- 10:55Speaker 7: Ja, dat klopt. En vandaag staat Oekraïne ook echt op
- 10:58Speaker 7: het programma. Zelensky komt langs bij de Europese Raad, bij
- 11:03Speaker 7: de leiders. Hij spreekt nog eventjes met Ursula von der
- 11:06Speaker 7: Leyen daarvoor... en met Peter Radjar, de leider van Hongarije...
- 11:11Speaker 7: En ja, het is lastig, want aan de ene kant
- 11:14Speaker 7: hoor je hier de hele tijd... we blijven natuurlijk steun geven,
- 11:18Speaker 7: steun betuigen aan Oekraïne. Het gaat ook over financiële steun,
- 11:21Speaker 7: over hoe we het begrotingsgat van Oekraïne kunnen gaan vullen.
- 11:25Speaker 7: Aan de andere kant zijn er hier echt zorgen over
- 11:29Speaker 7: het gedrag van Trump. En nu heeft hij ook weer
- 11:31Speaker 7: inderdaad gezegd... Ik vond het wel opvallend dat hij toegaf...
- 11:34Speaker 7: dat hij het met Zelensky niet kan vinden. En
- 11:36Speaker 6: met
- 11:36Speaker 7: Poetin veel beter.
- 11:38Speaker 6: Maar
- 11:38Speaker 7: goed. Er gaat ook wel rond hier in Brussel... dat
- 11:42Speaker 7: de Europese leiders Zelensky... ook een beetje in bedwang willen houden.
- 11:45Speaker 7: Omdat ze bang zijn voor een ruzie. Een escalerende ruzie
- 11:49Speaker 7: tussen Zelensky en Trump. Maar ook... Met Trump zelf. Europa
- 11:53Speaker 7: heeft daar eventjes geen zin in.
- 11:54Speaker 4: Nee, want dit is dus een hele grijs gebied. Een
- 11:57Speaker 4: hele moeilijke balans waar je dan in zit als Europa.
- 12:01Speaker 4: Want je wil inderdaad Trump aan de ene kant. We
- 12:04Speaker 4: zien ook dat Jette ook wel feller wordt. En zegt
- 12:06Speaker 4: belachelijk die diesel deal. Dat kan helemaal niet. Dus ze
- 12:09Speaker 4: laten wel horen aan Trump wat ze ervan vinden. Maar
- 12:12Speaker 4: je kan het dus eigenlijk net niet te ver doordraven.
- 12:16Speaker 4: Hoe balanceert Europa hier tussen Oekraïne en Trump?
- 12:20Speaker 7: Ja, dat is de grote vraag. Gisteren heeft Zelensky ook
- 12:25Speaker 7: eventjes gezeten... bijvoorbeeld met Bart de Wever hier in België...
- 12:29Speaker 7: en met de Belgische koning. Dat ging ook weer over steun.
- 12:33Speaker 7: Hij heeft ook gesproken met Rutte. Nou, dan ben ik
- 12:35Speaker 7: wel benieuwd wat Rutte Zelensky weer heeft toevertrouwd. Want Rutte
- 12:39Speaker 7: zal ook op een deescalerende tour zijn. Maar goed, we
- 12:43Speaker 7: horen dus van bijvoorbeeld Jette... dat we wat harder moeten
- 12:47Speaker 7: zijn tegen Amerika. Gisteren ging het heel veel over de
- 12:51Speaker 7: rel rondom Starlink. Nou, dat werd toch wel veroordeeld. Ook
- 12:55Speaker 7: de dieseldeal is het over gegaan. Maar tot nu toe
- 12:58Speaker 7: zijn er geen harde conclusies gekomen... omdat we Amerika ook
- 13:03Speaker 7: nog nodig hebben voor de verdediging van Europa. van Oekraïne.
- 13:07Speaker 7: Dat hebben we gezien bij het hele Starlink-verhaal natuurlijk. Kunnen
- 13:10Speaker 7: we nog niet echt zonder de Amerikaanse inlichtingen. Maar ook bijvoorbeeld...
- 13:15Speaker 7: Trump heeft ook gedreigd met de stopzetten van de Pearl-pakketten.
- 13:18Speaker 7: Dat zijn die pakketten bij de NAVO... waar Europese landen
- 13:23Speaker 7: Amerikaanse wapens kopen... direct voor Oekraïne. Ja, als Trump met
- 13:29Speaker 7: die Pearl-pakketten stopt... dan is dat ook... een heel groot
- 13:32Speaker 7: gevolg voor Oekraïne...
- 13:33Speaker 4: en
- 13:33Speaker 7: daarmee dus voor de veiligheid van Europa. Dus het is
- 13:35Speaker 7: echt een lastig dossier.
- 13:37Speaker 4: Ja, precies. Dus daar is genoeg om over te praten vandaag.
- 13:39Speaker 4: Je noemde net al even dat Zelensky dus ook... met
- 13:41Speaker 4: een nieuwe Hongaarse premier gaat zitten, Peter Majar. Nou, we
- 13:44Speaker 4: weten natuurlijk, Orbán, zijn voorganger... die was echt een soort
- 13:48Speaker 4: pain in the ass voor Zelensky. Nu heb je de Majar.
- 13:51Speaker 4: Hoe stelt hij zich op?
- 13:53Speaker 7: Nou, ik zag ook nog een leuke selfie van Rob Jetten...
- 13:57Speaker 7: met Peter Manjar verschijnen. Dus dat toont hartstikke... Volgens mij
- 14:02Speaker 7: zijn de relaties tussen Nederland en Hongarije... ook weer beter
- 14:04Speaker 7: aan het worden. Kunnen we straks even voorleggen. Maar dat
- 14:07Speaker 7: toont aan, het is gewoon geen dwarsligger meer op dit gebied.
- 14:12Speaker 7: Dus van Hongarije hoeven we geen veto's meer... over onderwerpen
- 14:18Speaker 7: die over Oekraïne gaan te verwachten. Dus ja, hij stelt zich...
- 14:22Speaker 7: op zich gewoon op als een liberaal die naast Rob
- 14:26Speaker 7: Jetten zit. En er zijn wel altijd weer andere moeilijkheden
- 14:30Speaker 7: en dwarsliggers. Maar op het Oekraïnegebied heb ik het idee
- 14:33Speaker 7: dat het wel iets makkelijker is. Maar goed, dat gaan
- 14:35Speaker 7: we zien vandaag. Want dan komt het echt aan bod
- 14:38Speaker 7: in de Raad.
- 14:39Speaker 4: Ja, want heb jij wel het idee dat er vandaag...
- 14:40Speaker 4: iets van een daadwerkelijk aanbod weer zal zijn... vanuit Europa
- 14:44Speaker 4: aan Oekraïne? Gaan we harde toezeggingen zien? Of is het
- 14:48Speaker 4: vooral toch weer praten, diplomatiek en proberen... iets te bewerkstelligen
- 14:52Speaker 4: voor de toekomst
- 14:54Speaker 7: Het is vooral diplomatiek en praten. Je weet het nooit,
- 14:57Speaker 7: zeker met deze extra dreigingen van Trump. Er wordt gesproken
- 15:01Speaker 7: over ook sancties tegen Rusland weer. Dus misschien dat. En
- 15:04Speaker 7: er wordt ook gesproken over het vullen van het begrotingsgat
- 15:07Speaker 7: van Oekraïne. Ik weet niet of daar direct iets uitkomt.
- 15:10Speaker 7: Maar dat gaat om tientallen miljarden bovenop de 90 miljard...
- 15:16Speaker 7: die Europa al geeft aan Oekraïne. Dat is een best
- 15:19Speaker 7: groot gat en ook al snel in 2027. Dus ja,
- 15:23Speaker 7: daar gaan de leiders, als Zelensky weer weg is... het
- 15:27Speaker 7: wel over hebben. Dus daar kunnen we zeker op gaan letten.
- 15:31Speaker 7: En verder gaan ze ook nog over andere dingen praten.
- 15:34Speaker 7: Dus ik weet het niet, maar het is zeker een
- 15:36Speaker 7: heel belangrijk onderwerp. Dus er zal zeker over gediscussieerd worden.
- 15:39Speaker 4: Jij volgt het voor ons de rest van de dag.
- 15:40Speaker 4: Dank je wel voor nu, Europa-verslaggever Michal van der Toorn.
- 15:43Speaker 3: Even nog, en dan breekt er weer een nieuwe beursdag aan. Nou,
- 15:46Speaker 3: wat je kan verwachten hoor je van Jorik Simonides van
- 15:48Speaker 2: BNR Beurs. We zitten midden in het cijferseizoen, maar de
- 15:51Speaker 2: vrijdag is vaak een beetje een rustdag. Nou, dat is
- 15:53Speaker 2: nu ook zo. Wel moet je cm.com in de gaten houden.
- 15:56Speaker 2: Die komen namelijk met een kwartaalupdate. Vorig jaar moest het
- 15:59Speaker 2: bedrijf de verwachtingen telkens naar beneden bijstellen. Maar nu zit
- 16:02Speaker 2: de groei erin. Of ze dat nog steeds kunnen vasthouden,
- 16:05Speaker 2: gaan we van ze horen. Verder horen we hoe het
- 16:07Speaker 2: ervoor staat met de Europese inflatie. Het voorlopige cijfer was
- 16:10Speaker 2: even schrikken, namelijk fors hoger dan de maand ervoor, 3,8 procent.
- 16:14Speaker 2: Nu komt de definitieve berekening. Een relatief rustige agenda dus,
- 16:18Speaker 2: daarom heb ik een tip voor je voor al die
- 16:19Speaker 2: vrije tijd. Want je kunt namelijk lekker luisteren naar een
- 16:22Speaker 2: nieuwe BNR-podcast over een bedrijf waar we het vaak over
- 16:25Speaker 2: hebben op de beurs, ASML. De eerste twee afleveringen van
- 16:28Speaker 2: de podcast Ons ASML verschijnen deze dag namelijk in je
- 16:31Speaker 2: favoriete podcast-app.
- 16:32Speaker 4: Nou, leuk. Gaan we luisteren. En je kan ook lekker
- 16:34Speaker 4: luisteren om half zeven vanavond naar BNR Beurs. Like op
- 16:37Speaker 4: de radio. En als dat niet lukt, daarna gewoon meteen
- 16:39Speaker 4: te vinden in de BNR-app
- 16:41Speaker 3: Gaan we naar het Midden-Oosten. Zowel Saudi-Arabië als de Houthis
- 16:44Speaker 3: melden vannacht opnieuw drones te hebben neergehaald. of die partijen
- 16:48Speaker 3: dan die drones naar elkaar hadden gestuurd... is nog niet bevestigd,
- 16:50Speaker 3: maar die onrust in het Midden-Oosten... houdt al tijden aan.
- 16:52Speaker 3: De strijd tussen Saudi-Arabië en de Houthis uit Jemen escaleert verder.
- 16:56Speaker 3: Allerlei aanvallen van Houthis op vliegvelden, olieinstallaties... en andere belangrijke
- 17:00Speaker 3: doelen in Saudi-Arabië. En ja, Saudi-Arabië slaagt er maar niet
- 17:04Speaker 3: in om die aanvallen goed tegen te houden. En je
- 17:06Speaker 3: zou toch denken, dat land met die honderden miljarden... die
- 17:08Speaker 3: zij geïnvesteerd hebben in wapens, wat gaat er mis? We
- 17:11Speaker 3: gaan erover praten met Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuys. Tara, goedemorgen.
- 17:15Speaker 1: Goedemorgen.
- 17:16Speaker 3: Die afgelopen nacht, is dat nou iets nieuws? Aanvallen op
- 17:20Speaker 3: het presidentieel paleis, hoorden we. Of is dit een voortzetting
- 17:24Speaker 3: van ellende die al tijden gaande is
- 17:27Speaker 1: Het is natuurlijk wel een voortzetting van een grondoorlog die
- 17:30Speaker 1: al tijden gaande is. Maar deze directe precisieaanval van deze
- 17:33Speaker 1: omvang op het paleis in Aden is wel heel zeldzaam.
- 17:36Speaker 1: Het doet eigenlijk denken aan een zware aanval op het
- 17:38Speaker 1: vliegveld van Aden in december 2020. Toen het toenmalige kabinet
- 17:43Speaker 1: daar net landde. Volgens de minister van Informatie, Riani, zijn
- 17:49Speaker 1: er vijf balistische raketten afgevoerd op dat presidentiële paleis. En
- 17:54Speaker 1: daar werden vijf doden gevallen en zestien gewonden. En dat
- 17:56Speaker 1: onderstreept wel dat het lange afstandsarsenaal en de precisiedrones van
- 18:01Speaker 1: de Houthis de afgelopen jaren aanzienlijk geavanceerder zijn geworden. En
- 18:05Speaker 3: de Houthis vallen dus zo in de Arabië aan, dat
- 18:07Speaker 3: weten we, maar ook... Aanvallen in Jemen zelf. Hoe machtig
- 18:12Speaker 3: zijn zij? Want ik zou bijna zeggen, ze lijken ongehinderd
- 18:15Speaker 3: hun gang te kunnen gaan.
- 18:17Speaker 1: Ja,
- 18:17Speaker 3: zeker
- 18:18Speaker 1: En ze hebben afgelopen week ook zelf aangegeven... dat al
- 18:21Speaker 1: deze meerdere fronten, zowel in Saudi-Arabië als Jemen... voor hen
- 18:24Speaker 1: gecoördineerd worden. Dus de Rafahdani-raaien, de Aramco-installaties... maar ook de
- 18:29Speaker 1: aanvallen op de luchthaven in Riyadh tien keer afgelopen week...
- 18:33Speaker 1: Die hebben allemaal met elkaar te maken. Ze proberen te
- 18:35Speaker 1: laten zien dat ze druk op de hele coalitie tegelijk
- 18:37Speaker 1: kunnen opvoeren. En hun positie is militair en financieel aanzienlijk
- 18:41Speaker 1: versterkt de afgelopen jaren. Ze hebben nieuwe wapens uit Iran
- 18:44Speaker 1: en China gekocht en gekregen. Maar wat het eigenlijk vooral is,
- 18:48Speaker 1: is een gouden mogelijkheid... of een gouden kans die de
- 18:50Speaker 1: Houthis proberen te grijpen nu... Omdat hun tegenstander eigenlijk verzwakt
- 18:54Speaker 1: en verdeeld is. Het Jemenitische regeringsleger kampt met spooksoldaten. Militairen
- 19:00Speaker 1: die wel op papier bestaan en salaris opstrijken... maar eigenlijk
- 19:04Speaker 1: niet op hun post zijn. Er zijn afgelopen jaren aan
- 19:08Speaker 1: de regeringskant veel verdeeldheid geweest... tussen de milities en verschillende militairen.
- 19:13Speaker 1: Groepen die daar onder vallen, onder andere de Zuidelijke Overgangsraad...
- 19:17Speaker 1: die de afgelopen jaren nog een groot gedeelte innam... en
- 19:20Speaker 1: achter die spooksoldaten kwam. Wat dan weer te maken had
- 19:23Speaker 1: met de machtsstrijd tussen de Emiraten en de Saudis. En
- 19:26Speaker 1: bovendien is Saudi-Arabië zelf natuurlijk enigszins afgeleid... door de aanvallen
- 19:29Speaker 1: vanuit Iran eerder dit jaar. En de Houthis proberen eigenlijk
- 19:33Speaker 1: gewoon heel handig gebruik te maken... van die regionale escalatie,
- 19:37Speaker 1: om zo zelf hun positie te versterken.
- 19:39Speaker 3: En waarom lukt het Saudi-Arabië niet om die Houthis te weren?
- 19:42Speaker 3: Want ik zei het al, zo ontzettend veel geld in
- 19:45Speaker 3: wapens gestoken... toch kunnen ze het blijkbaar niet aan. Ja
- 19:49Speaker 1: precies, dat is een grote vraag. vraagstuk eigenlijk voor Saudi-Arabië.
- 19:51Speaker 1: Saudi-Arabië heeft zich de afgelopen jaren eigenlijk... behoorlijk verkeken op
- 19:55Speaker 1: die oorlog in Jemen... die ze een jaar of tien
- 19:57Speaker 1: geleden zelf gestart zijn. Ten eerste natuurlijk door te denken
- 20:01Speaker 1: dat je met luchtaanvallen... Jemen kan controleren, wat in een
- 20:06Speaker 1: groot bergachtig gebied als Jemen... niet het geval is. Ze
- 20:09Speaker 1: hebben natuurlijk heel veel luchtverdediging van de Amerikanen gekocht. Patriot-raketten
- 20:14Speaker 1: en allerlei andere. Maar die zijn op dit moment voornamelijk
- 20:16Speaker 1: gericht op aanvallen vanuit Iran. En daardoor kunnen ook, als
- 20:20Speaker 1: je maar genoeg aanvallen stuurt vanuit Jemen... er toch enkele
- 20:23Speaker 1: doorheen komen. Maar de Saudi's zullen zich op dit moment
- 20:26Speaker 1: achter het oor krabben... en wellicht toch enige luchtafweer weer
- 20:29Speaker 1: in de richting van
- 20:29Speaker 3: Jemen zetten. En de Iraniërs staan erbij en kijken ernaar...
- 20:34Speaker 3: of trekken die aan de teltjes achter de schermen? Dat
- 20:38Speaker 1: weet niemand. Ze hebben natuurlijk wel erg veel druk over
- 20:41Speaker 1: de Houthis... omdat zij met name veel wapens leveren en
- 20:44Speaker 1: ook financiële steun geven. Maar ze zeggen zelf altijd dat
- 20:46Speaker 1: ze geen rechtstreeks invloed hebben... op de strategische beslissingen van
- 20:51Speaker 1: de Houthis. We zien ook wel dat de Houthis iets
- 20:53Speaker 1: verder van Iran afstaan... strategisch en ideologisch ook... dan andere
- 20:58Speaker 1: militia's in die as van Verzet dat staan... Dus het
- 21:01Speaker 1: is de vraag hoeveel direct overmacht Iran heeft over de Houthis.
- 21:06Speaker 1: Maar wat we wel weten is dat Iran heeft aangeboden
- 21:09Speaker 1: aan de Saudis om te bemiddelen. Omdat ze natuurlijk wel
- 21:11Speaker 1: in een goede positie zijn om te bemiddelen. Daar heeft
- 21:14Speaker 1: Saudi-Arabië op dit moment nog niet op gereageerd. Wel heeft
- 21:16Speaker 1: Saudi-Arabië twee weken geleden al aangeboden aan de Houthis om
- 21:20Speaker 1: weer samen te komen in Oman. Net als ze dat
- 21:22Speaker 1: in 2023 en 2024 deden. om een gesprek te hebben
- 21:26Speaker 1: over een meer permanent bestand... wat we kunnen doen, et cetera.
- 21:29Speaker 1: Maar de Houthis hebben dit volgens Saudi-Arabië afgeslagen. Dus op
- 21:32Speaker 1: dit moment ligt het diplomatieke pad in ieder geval
- 21:34Speaker 3: vast. Dank je wel. Tarek Henkhuis, onze Midden-Oosten-correspondent. En dan
- 21:39Speaker 3: gaan wij koppen snel uit de interessante verhalen uit de kranten.
- 21:41Speaker 4: In de Volkskrant lezen we dat de politie en het OM...
- 21:44Speaker 4: nog geen onderzoek doen naar de hek bij Albert Heijn... Nou,
- 21:48Speaker 4: dit omdat er ten eerste geen gevoelige data van klanten
- 21:50Speaker 4: op straat is komen te liggen. Dat zei Stan Duif
- 21:52Speaker 4: namens de landelijke politie gisteravond bij Pauw en de Wit.
- 21:55Speaker 4: En het frappante is dus wel dat Albert Heijn zelf
- 21:59Speaker 4: ook nog geen aangifte heeft gedaan
- 22:00Speaker 3: In het FD sterke stijging, stroomvraag voor nieuwe datacenters, zo
- 22:04Speaker 3: kopt de krant. Netbeheerders zien de vraag vanuit datacenters naar
- 22:07Speaker 3: capaciteit op het net sterk stijgen. Sterker nog, verdubbeld ten
- 22:11Speaker 3: opzichte van twee jaar geleden... Die netbeheerders vragen Den Haag
- 22:14Speaker 3: nu om de regie te nemen... om 15 gigawatt die
- 22:17Speaker 3: die bedrijven hebben aangevraagd te verdelen.
- 22:19Speaker 4: En nog één keer de volkskrant. De TU Delft mag
- 22:22Speaker 4: geen kwotum invoeren voor vrouwelijke studenten. Minister Letschert van Onderwijs
- 22:26Speaker 4: wil de wet niet veranderen... voor de opleiding luchtvaart en ruimtevaarttechniek.
- 22:30Speaker 4: De universiteit wil namelijk een vrouwenkwotum van 30 procent invoeren.
- 22:34Speaker 4: Maar de minister vreest toch een voorkeursbehandeling
- 22:38Speaker 3: En dan, wanneer zit een vis lekker in zijn vel?
- 22:41Speaker 3: Dat gaan ze onderzoeken... De onderzoekers van de Wageningen Universiteit...
- 22:44Speaker 3: de komende vier jaar in Burgers' Zoo en Diergaarde Blijdorp.
- 22:48Speaker 3: Ze willen kijken of je kunt meten... of vissen zich
- 22:51Speaker 3: prettig voelen in een aquarium of niet. Want we weten
- 22:55Speaker 3: al dat vissen pijn en stress kunnen ervaren. Maar hoe
- 22:58Speaker 3: je dat dan precies vaststelt, of een vis zich goed voelt...
- 23:01Speaker 3: daar is niet zoveel over bekend. Bij zoogdieren en bij
- 23:04Speaker 3: vogels zijn wel methoden bekend om dat te meten. Maar
- 23:06Speaker 3: bij vissen weten we dat gewoon niet zo goed. Bij
- 23:08Speaker 3: vissen psychologisch nodig. Ja, ze gaan meer kijken naar de
- 23:11Speaker 3: fysieke omgeving. Dus bijvoorbeeld de invloed van watertemperatuur, stroming, licht... onderwatergeluid.
- 23:17Speaker 3: En met camera's gaan ze dan het gedrag van vissen volgen.
- 23:21Speaker 3: En in speciale proefopstellingen kunnen die vissen dan zelf kiezen...
- 23:24Speaker 3: welke omstandigheden ze het prettigst vinden. Dus graadje meer, graadje minder,
- 23:27Speaker 3: waar willen ze heen, waar willen ze niet heen. Meer
- 23:28Speaker 3: licht
- 23:29Speaker 4: minder licht, meer stroming, minder stroming.
- 23:32Speaker 3: Dat soort zaken. Er zijn ook zaken die lijken een
- 23:35Speaker 3: beetje tegenstrijdig. Zo vertelt een marine bioloog in de Gelderlander
- 23:39Speaker 3: geloof ik... dat sommige vissen graag tegen een sterke stroming inzwemmen.
- 23:43Speaker 3: Dat ziet er voor ons heel vermoeiend uit. Dat je denkt, ach,
- 23:46Speaker 3: die vis zit daar te spartelen... en die heeft een
- 23:47Speaker 3: soort doodstrijd. Maar nee, die vissen vinden dat juist lekker.
- 23:50Speaker 3: Een soort workout inderdaad. Volgens de Gelderlander begint het onderzoek
- 23:54Speaker 3: in Burgers Zoo... met twee tropische vissoorten. De konijnvis, dat
- 23:58Speaker 3: is dus geen konijn, maar wel een vis. En de fuselier.
- 24:01Speaker 3: Weet ik niet. Zou dat ook een viskonijn zijn?
- 24:04Speaker 4: Fuselier? Een viskonijn? Ja, ik ga even googlen. Konijnvis. En
- 24:08Speaker 4: in Blijdorp worden Noordzee-vissen
- 24:10Speaker 3: onderzocht. Levend. Uiteindelijk moet het onderzoek duidelijk maken... hoe dierentuinen
- 24:14Speaker 3: het welzijn van vissen kunnen verbeteren. Eerst dus beter kunnen
- 24:17Speaker 3: meten en vervolgens kunnen verbeteren. En misschien hoeven we ons
- 24:20Speaker 3: dan ook iets minder schuldig te voelen... om die aquaria,
- 24:23Speaker 3: alhoewel in die grote dierentuinen... Nou, is dat denk ik
- 24:25Speaker 3: wel goed geregeld. Viskonijn? Nee, hè?
- 24:29Speaker 4: Het prachtige dier lijkt in de verste verte die er
- 24:31Speaker 4: op een konijn. Hoe komen ze erbij? Lekker met een sausje.
- 24:34Speaker 4: Misschien planten ze zich voort.