Latest / Nie-winna Sztuka / 85. Ai Weiwei: Chiny wymazały go z historii.

Transcript

85. Ai Weiwei: Chiny wymazały go z historii. · Nie-winna Sztuka

0:00
Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
0:03
Dzisiaj opowiem wam o chińskim artyście, którego uwielbiam, a o
0:07
którym pewnie wielu z własnej słyszało.
0:10
Chociaż starzy wyjadacze niewinnej sztuki na pewno go
0:13
kojarzą, bo nieraz go wspominałam w pierwszych
0:16
podcastach powitajcie aya ja sama poznałam jego sztukę.
0:21
Chyba na ostatnim roku magisterki, kiedy zajęcia ze
0:25
sztuki współczesnej były już prowadzone w taki bardzo leniwy
0:28
sposób. Aule i korytarze były
0:30
opustoszałe. Bo studenci woleli wygrzewać się
0:33
poza murami Uniwersytetu i nie myślcie sobie, że ja byłam nader
0:37
ambitną studentką, po prostu przez 5 lat mojej edukacji nie
0:43
było tak ciekawych zajęć, więc wolałam skorzystać w ogóle.
0:47
Pamiętam, że było wtedy pięknie i słonecznie.
0:50
I właśnie w tym okresie dowiedziałam się o wielu
0:53
artystach, o których nikt wcześniej mi nie powiedział.
0:55
Jako sosna alu alt hammerze kozy, że i właśnie dzisiaj
1:00
przypomnę Wam też historię z drugiego odcinka.
1:03
Patrzcie, jak to było dawno. W którym opowiadałam wam, jak na
1:07
żywo zobaczyłam właśnie sztukę tego artysty, wjeżdżając
1:11
pierwszy raz do Nowego Jorku, zobaczyłam na skwerku złotą
1:14
klatkę, ale już ja byłam podjarana.
1:16
Nie macie pojęcia nie dość, że spełniłam marzenie o mieście,
1:20
które nigdy nie śpi, to od razu zobaczyłam na żywo to po co tu
1:24
przyjechałam, czyli sztukę, sztukę nie ograniczono murami
1:28
sztukę, o której dotychczas tylko czytałam w Internecie.
1:32
Dzisiaj jest 18 stycznia kończy 32 lata.
1:36
Więc zaczynam ten podcast tak lekko sentymentalnie, ale jak
1:40
zwykle muszę wam opowiedzieć wszystko od początku to się nie
1:45
zmienia. O artyście, który nazywany jest
1:48
jednym z najbardziej wpływowych artystów naszych czasów, urodził
1:53
się w Chinach w Pekinie w 1957 roku i dawno nie mówiłam o
1:57
nikim, kto urodził się tak niedawno jego ojcem był aisin,
2:01
jeden z wybitniejszych poetów dwudziestego wieku Chin i
2:05
wyobraźcie sobie, że jeden z. Najważniejszych ludzi kultury
2:11
nowych komunistycznych Chin. I właśnie on był zmuszony
2:15
wykonywać fizyczną pracę ponad swoje siły.
2:18
Przez wiele lat sprzątał prymitywne latryny, wynosząc na
2:20
swoich ramionach nieczystości, więc nie zdziwi was historia
2:24
sztuki i tak szczerze myślę, że na tym zakończę taki wstęp
2:30
rodzinny, bo zamiast opowiadać wam o dzieciństwie.
2:33
No to jednak skupię się na sztuce, w tym podcaście chce,
2:37
żebyście poznali jego dzieła, bo są kontrowersyjne.
2:41
Intrygujące i tworzone z rozmachem i co najważniejsze
2:45
wkurzał chińską władzę swoim aktywizm, więc bardzo ciekawa
2:49
postać. Zresztą wiedzę, że ja nudnych
2:51
nie wybieram do naszego podcastu.
2:54
Najciekawszym faktem dla mnie jest to, że wpisując po chińsku
2:58
jego nazwisko pojawia się wielkie nic jakby on nigdy nie
3:02
istniał. Nie ma co się dziwić jak od
3:05
początku i grał z chińską władzą i potrafił nieźle zajść im za
3:08
skórę, negując ich propagandę, prawda?
3:11
I chyba nie trzeba znać dobrze. Historii Chin, żeby wiedzieć
3:15
zarówno o propagandzie, jak i cenzurze, która jest nakładana
3:19
na wiele dziedzin w codziennym życiu obywateli.
3:23
Chwilę studiował w Pekinie, ale w latach osiemdziesiątych
3:26
wyjechał ze swoją ówczesną dziewczyną do Stanów właśnie
3:29
zamieszkali w Nowym Jorku i coś tam studiował, ale nigdy nie
3:33
było mu po drodze. Tak naprawdę z edukacją i w
3:36
tamtym momencie wcale nie tworzył wybitnych dzieł.
3:39
To jest bardzo ciekawe, prawda? Ale on tak zwyczajnie chłonął
3:44
klimat miasta. On odwiedzał galerię sztuki,
3:47
obserwował młodych artystów młodych fotografów.
3:50
Zresztą sam robił zdjęcia i rozmyślał.
3:53
Zresztą sam mówił, że wtedy sztukę tworzył wyłącznie w
3:57
swoich myślach i w latach dziewięćdziesiątych wrócił do
4:00
Chin aż z 1000 odbitek kadrów nowojorskiej codzienności.
4:06
To, co chciałabym wam uwypuklić, to fakt, że zapewne gdyby nie
4:11
połączenie sztuki z aktywizm em, no to nie byłby w tym miejscu, w
4:16
którym jest. Ale zacznijmy naszą ucztę od
4:19
pierwszej sztuki, o której chcę wam opowiedzieć.
4:22
Będę leciała, powiedzmy Chronologicznie, Airway, kiedy
4:26
wrócił z Nowego Jorku, to wziął się za bycie architektem w dużym
4:30
skrócie długa historia skrzętnie opisana w naprawdę fajnej
4:34
książce pod tytułem 1000 lat radości i trosk.
4:37
Ale w skrócie chodzi o to, że wraz z bratem mieli dostęp do
4:41
antyków z dynastii Ming i Chin. Mogę źle to czytać, ale moi
4:45
drodzy chińskiego nie będę się uczyła.
4:47
Na szybko i wtedy też weszli w posiadanie was, które miały
4:51
ponad 2000 lat, więc no niezłe perełki wpadł na pomysł, by
4:56
przerabiać wazy, malować i tam różne elementy i co najbardziej
5:00
kontrowersyjne rozbijać je i tutaj pojawia się dzieło z 1995
5:05
roku, czyli seria 3 fotografii, na których ay klatka po klatce
5:10
upuszcza wazę waza, która ma 2000 lat mocne prawda?
5:15
No nie powiecie, że nie. Nie dość, że sztuka w formie
5:20
fotografii to jeszcze przedstawiająca jego
5:23
performance, czyli takie 2 w jednym i z jednej strony jest to
5:27
no oczywisty akt sprzeciwu wobec Chin.
5:30
Ale czy wypada niszczyć dzieło, które ma 2000 lat i tak naprawdę
5:34
jak wspomniałam no to podchodzi to trochę pod wandalizm
5:37
niszczenia dzieła innego artysty.
5:40
Chociaż możemy spojrzeć na to wy bardziej współczesny sposób jak
5:45
taka współpraca kolaboracja pomiędzy tym a tamtym artystom.
5:50
Który stworzył wazę, ale prawda jest taka, że waza jest tylko
5:54
symbolem próby czy no chęci zniszczenia władzy Chin i
5:58
zapewne wielu innych tam pobocznych aspektów, bo wydaje
6:02
mi się, że niszczenie własnego dziedzictwa kulturowego nie jest
6:05
zwykłą chęcią rozgłosu, ale pewnie nie zdziwi was fakt, że
6:10
poza ludźmi, którzy zachwycali się tym, co zrobił, no byli i
6:14
tacy, którzy twierdzili, że jest to nieetyczne, jest dowodem
6:17
braku wartości i szacunku do kultury.
6:21
Prawda jest taka, że może i waza uległa zniszczeniu w takiej
6:25
formie, w jakiej przetrwała te 2000 lat, ale nadal istnieje
6:29
tylko no w zmienionej formie jako fotografia wykonana przez
6:33
aya zresztą tak sobie myślę, że to musiało być bardzo
6:37
skomplikowane. Jak on to robił używając aparatu
6:41
na klisze? A to nieistotna dygresja, bo
6:44
zresztą pytany o to jak on w ogóle mógł puścić tę wazę,
6:49
odpowiadał, tak, ludzie zawsze mnie o to pytają.
6:52
Jak mogły się upuścić? Mówię, że to rodzaj miłości
6:56
przynajmniej poświęca się temu fragmentowi uwagę ze względu na
7:00
fotografie. I właśnie też mam takie zdanie,
7:03
bo ostatecznie praca wymaga oceny od nas od osób, które ją
7:07
oglądają, odbierają, jakby poświęcają refleksje i myślę, że
7:13
po prostu kwestionowania tego, co on zrobił i zastanówmy się,
7:17
czy taka prowokacja i zniszczenie tej wazy było tego
7:21
warte. Tak naprawdę sami musicie sobie
7:24
na to odpowiedzieć. Pamiętajcie, że was nie słyszę,
7:26
jak mi odpowiadać. Ja wiem, że tak robicie czasami,
7:29
ale jedyne co powiem to fakt, że do dzisiaj to dzieło wzbudza
7:34
zainteresowanie na całym świecie, więc jego zamysł został
7:38
spełniony. Problem Chin został nagłośniony,
7:41
a debata na jego temat będzie wracała.
7:44
No tak naprawdę za każdym razem, gdy to dzieło pojawi się w
7:47
jakiejś galerii sztuki czy w kolejnym artykule w Internecie,
7:51
mam nadzieję, że no trochę was zainteresowałam tym gejem, bo
7:55
wiem, że raczej wszyscy. Chętniej słuchali by podcastu o
7:58
Bogu, ale no cóż, czasami warto poznać kogoś innego, ale do van
8:04
Gogha też wrócimy. Kolejne dzieło to seria
8:07
fotografii znowu, która Jestem pewna, że wielu z was się
8:11
spodoba nazywa się stadion w perspective i datuje się tak na
8:15
dziewięćdziesiąty piąty rok do 2003, a nawet siedemnastego
8:21
także ajy nigdy do końca nie określał i nie kończył swoich
8:26
projektów, jakby one były wiecznie żywe.
8:28
I jest to seria zdjęć, gdzie mówiąc w skrócie pokazuje faka
8:34
tak dokładnie dobrze usłyszeliście.
8:36
Każdy kadr przedstawia rękę artysty, która pokazuje faka w
8:40
stronę znaczącego miejsca na świecie.
8:43
Może być to monaliza w luwrze. Może być to fakt do wieży ajfla
8:48
fakt do panoramy Szanghaju, do różnych budynków w Chinach.
8:53
Oczywiście do opery w sidney do Koloseum do familii mogłabym tak
8:58
naprawdę wymieniać w nieskończoność.
9:00
Wstawiam zresztą zdjęcia na Instagrama dla was, żebyście
9:05
mogli sobie je pooglądać w momencie słuchania.
9:08
No i powiedzmy, że zdjęcia te naśladują zdjęcia turystów i
9:12
zachęcają ludzi do kwestionowania ich
9:14
przynależności akceptacji wobec rządów, instytucji czy danego
9:19
miejsca. I ta seria mówi o przekonaniach
9:21
aya dotyczących wolności słowa, wzmacniania pozycji ludzi,
9:26
wartości demokratycznych, a także oczywiście ukazuje jego
9:29
aktywistyczne stronę w. Prawdziwych barwach, których
9:34
Chiny bardzo nie lubiły dosyć zabawne.
9:38
Możecie sobie pomyśleć, że przecież tak naprawdę każdy z
9:41
nas mógłby zrobić taki performance.
9:45
Czy taką serię zdjęć moi drodzy? Oczywiście, że tak, ale on to
9:49
zrobił z zamysłem, a nie dla fanu pokazania faka i oczywiście
9:53
nie wszystkie, ale w większości przypadków te instytucje, te
9:57
miejsca, na które on wskazuje. No to są miejsca, które
10:01
zazwyczaj powstrzymują się od wolności słowa.
10:04
I nieustannie w ogóle przypomina, że musimy
10:07
reprezentować własne wartości, a nie te stworzone przez innych.
10:12
Pamiętajmy, że on wychował się wy Chinach i też to, co jest
10:16
ciekawe, to zamiast w ogóle wykorzystać jakąś płaską
10:18
powierzchnię do zaprezentowania. Na swoich pomysłów, no to on
10:23
skupia się na idei fotografii, czyli tego, co jest tak dla nas
10:26
łatwo osiągalne. Nawet wtedy było łatwo osiągalne
10:30
i według mnie dlatego ta jego sztuka tak mocno oddziaływuje na
10:34
wielu ludzi, ponieważ jest przedstawiona w bardzo dosadny i
10:40
łatwy sposób i taki taki codzienny, że właśnie każdy z
10:44
nas mógłby dokładnie zrobić to samo pierwszy, najważniejszy,
10:48
najbardziej kontrowersyjny kadr z tej serii został zamknięty na
10:53
placu Tiananmen. W dziewięćdziesiątym Piątym
10:56
roku, gdzie podczas protestów ruchu demokratycznego w
11:01
osiemdziesiątym dziewiątym zginęły setki, a nawet 1000
11:04
nieuzbrojonych demonstrantów. I w studium tej perspektywy plac
11:08
Tiananmen to zdjęcie z początku wydaje się klasycznym zdjęciem
11:12
turystycznym, na którym pokazuje środkowy palec, jakby na bramę
11:17
placu i ten obraźliwy gest ujawnia pogardę i vya do władców
11:22
komunistycznych Chin i tego, co oni reprezentowali.
11:26
Oczywiście pewnie własnie zdziwi fakt, że został po tym
11:30
zatrzymany i przesłuchany. On wstawiał te zdjęcia na
11:34
swojego bloga. Tak moi drodzy kiedyś pisało się
11:37
blogi. Bardzo mi tego brakuje, ale no
11:39
nie o tym wielu powiedzmy zwykłych ludzi obywateli w
11:43
geście solidarności również wstawiało podobne zdjęcia na
11:47
swoje blogi. O tej akcji w ogóle było bardzo
11:49
głośno, wszędzie, wszędzie poza chińskimi mediami.
11:54
Tam była całkowita Cisza i zakaz pokazywania prac.
11:59
Kolejna praca, o której chcę wam opowiedzieć, przyniosła mu
12:02
ogromny rozgłos, bo on wziął udział w dokumentach w kassel w
12:06
2007 roku i przywiózł wtedy 1001 Chińczyków do Niemiec.
12:13
Każdego z nich reprezentowało zabytkowe krzesło.
12:15
Pamiętacie, jak wam mówiłam, że z Bratem handlowali antykami,
12:18
więc połączyli swoje 2 pomysły i powiedzmy, że to była taka
12:23
rzeźba społeczna, ale no nie ukrywajmy, że logistycznie było
12:27
bardzo skomplikowane, więc ze względów właśnie logistycznych
12:30
nie mogli przyjechać wszyscy w jednym momencie tylko właśnie
12:34
rozdzielili. I ich napięć grup i tutaj muszę
12:36
dorzucić dygresję, bo wydaje mi się, że wielu z was może nie
12:40
wiedzieć czym jest dokumenta, a jest to jedna z najważniejszych
12:44
na świecie wystaw sztuki współczesnej.
12:46
Ona odbywa się co 5 lat właśnie niemieckim mieście Kassel i ona
12:51
trwa 100 dni. W sumie warto byłoby kiedyś wam
12:54
opowiedzieć o takich najważniejszych wydarzeniach w
12:57
świecie sztuki. Wydaje mi się, że na razie
12:59
najwięcej opowiadałam o salonie jesiennym z rozpustnego Paryża i
13:04
chyba też wspominałam obie nach. W Wenecji niesamowite jest to
13:08
jak zawsze operuje tą swoją kulturą i jakby.
13:12
Bardzo często jest dużo elementów, czy jak w tym
13:16
przypadku dużo ludzi. No bo przecież Chiny swego czasu
13:21
były bardzo mocno przeludnione. Pamiętacie te wszystkie straszne
13:26
historie, które mówiły o tym, że Chińczycy po prostu zabijali
13:30
swoje córki, bo chcieli mieć wyłącznie syna?
13:34
No ale o tym nie będę. Opowiadałam.
13:37
Na tym się nie znam, za to powiem wam o mojej ulubionej
13:40
pracy aya dla mnie jest absolutnie wyjątkowa.
13:44
Nazywa się sam sitz, czyli ziarna słonecznika i praca
13:49
została wystawiona w 2010 roku w londyńskim Tate Modern i ona
13:54
składa się z uwaga 100 milionów porcelanowych ziaren słonecznika
14:01
i wszystkie razem ważą 150 t ja nawet nie mogę sobie wyobrazić,
14:05
jakie to jest ciężkie, ile to jest 150 t, ale nasiona
14:10
słonecznika przywołują ciepło osobiste wspomnienia artysty,
14:15
który wspomina, że. Gdy dorastał nawet najbiedniejsi
14:18
w Chinach dzielili się nasionami słonecznika w ramach poczęstunku
14:22
wśród przyjaciół i wykorzystanie nasion słonecznika jako no
14:26
podstawy instalacji miało także na celu obalenie popularnych
14:29
wyobrażeń, które no były zakorzenione gdzieś tam w
14:32
dzieciństwie artysty. Propaganda komunistyczna
14:36
optymistycznie przedstawiała przywódcę Mao zedonga jako
14:40
słońce, a obywateli Chińskiej Republiki Ludowej.
14:43
Jako słoneczniki zwrócono oczywiście w stronę swojego
14:46
przewodniczącego i airway ponownie.
14:49
Podkreśla, że nasiona słonecznika są symbolem
14:52
koleżeństwa w trudnych czasach i ja wiem, że jak ja wam o tym
14:56
opowiadam. No to jakby historia Chin nie
14:58
jest nam wielce daleka i myślę, że osoby, które się urodziły w
15:02
Chinach całkiem inaczej. Postrzegają właśnie sztukę.
15:07
Ja właśnie przez pryzmat kultury, ale mimo wszystko
15:10
naprawdę te jego wszystkie instalacje robią ogromne
15:14
wrażenie, więc ja trochę tak wam się staram przybliżyć znaczenie
15:19
kulturowe właśnie tego, co chciał nam przekazać, a ej, bo
15:24
jego sztuka nie jest tylko dla ludzi z Chin, tylko właśnie dla
15:27
każdego jednego człowieka. To co wiem na pewno to fakt, że
15:31
w Chinach wynaleziono porcelanę. Tam chyba w jakimś siódmym wieku
15:35
z tego co czytałam. Więc jest to jeden z no topowych
15:39
produktów wysokiej jakości. Stąd właśnie te ziarna i mimo że
15:44
one wyglądają jak prawdziwe, to one są ręcznie tworzone i
15:48
malowane przez chińskich pomocników.
15:50
Wyobraźcie sobie, że było ich ponad 1600 sztuk ludzi i
15:55
wszystko to miało miejsce w mieście, którego nie wymówię, bo
15:58
nie umiem chińskiego, ale jest to miasto nazywane stolicą
16:01
porcelany. Słyszałam w ogóle, że podczas
16:03
wystawy właśnie w tym Tate Modern w Londynie.
16:07
Ludzie podnosili te ziarenka i próbowali je przegryźć, żeby
16:10
sprawdzić, czy faktycznie one są sport, bo wyglądają jak no
16:14
jadalne. Ziarna słonecznika i też wam
16:17
muszę powiedzieć, że porcelana sama w sobie.
16:20
No jest to symbol kultury imperialnej. w Chinach trafiała
16:23
na eksport jedwabnym szlakiem i stała się istotna w ogóle dla
16:27
kreowania idei Chin na Zachodzie.
16:29
Wydaje mi się też, że moc tego dzieła tkwi w ilości ludzi,
16:33
którzy je tworzyli, bo nasiona słonecznika są ucieleśnieniem
16:37
Chińczyków. Ale są no też dziełem Chińczyków
16:41
tworzą jedno masywne ciało, mimo że jakby jedno ziarenko
16:45
słonecznika nie ma żadnej mocy, prawda?
16:48
Są jednomyślne jako całość. Jednak jeśli przyjrzymy się
16:54
uważnie, mają oni. No to każde jedno ma swoją
16:57
własną tożsamość i to jest super ciekawe, no bo takim
17:02
przeznaczeniem jako nasionko słonecznika jest podążanie za
17:05
tym słońcem. Za tym przywódcą jednak nasiona
17:09
ty nigdy nie zakwitną, ponieważ. One nie są prawdziwe.
17:12
Ich cel został pozbawiony wykreślony, podobnie jak w
17:15
przypadku ludzi, którzy je stworzyli.
17:17
No to jest mega wspaniałe w ogóle, jak się o tym czyta ja to
17:21
trochę upraszczam, żeby było ciekawiej, ale mega interesujące
17:25
dawno się tyle o Chinach nie dowiedziałam co dzisiaj, ale
17:28
pominę Wam te szczegóły. Nie martwcie się bo żeby jakby
17:33
uświadomić sobie całe spektrum tej działalności, a i to
17:37
oczywiście poszukam jakiegoś filmiku na YouTubie i znalazłam
17:41
filmik na którym oprowadza po. Wystawie właśnie w te gdzie
17:47
chodzi w ogóle po tych nasionach i one wydają taki specyficzny
17:52
dźwięk jakbyśmy chodzili po kamyczkach i on pokazywał też
17:56
miejsce wyrobu porcelany w Chinach.
17:58
Jakby były wiecie 2 miejsca i Londyn i właśnie Chiny i to
18:03
miejsce gdzie wyrabiają porcelanę.
18:05
No to ja nawet nie wiedziałam jak to wszystko wygląda, bo dla
18:09
mnie było to coś niezwykłego, no bo jednak Jestem przyzwyczajona
18:12
do wielu gotowych już produktów. Wiecie porcelany?
18:15
Kupujemy w sklepie, a nie idziemy ją wydobywać, suszyć,
18:21
mielić, no i tak naprawdę myślę, że taki przeciętny konsument
18:24
rzadko, kiedy zastanawia się nad tym, w jaki sposób właśnie te
18:28
rzeczy powstają. Chociaż ja akurat lubię się
18:31
zagłębiać w takie tematy, ale to akurat wiecie, że ja lubię
18:35
obudzić się o drugiej w nocy i nagle czytać randomowe rzeczy, o
18:39
których pomyślałam, ale wracając do tego filmu, bo tam jest
18:44
pokazana praca ludzi z tego miasteczka i sam ay mówił o tym,
18:49
że. Ludzie, którzy jakby dla niego
18:52
pracują, z nim współpracują. Oni nie rozumieją, dlaczego to
18:55
robią, ale byli. No wszyscy, z którymi oni
18:59
rozmawiali, byli bardzo szczęśliwi, że pracują nad tym
19:02
projektem. Z racji, że on zatrudniał no
19:04
ponad 1600 osób. No to nie było osoby w mieście,
19:07
która by nie znała kogoś, kto tam pracuje.
19:09
Nawet pan taksówkarz, który tam rozwoził te osoby do domu, do
19:14
pracy, no to też wiedział o tym projekcie.
19:16
Także na pewno wtedy działy się fajne rzeczy i też widać na tym
19:21
filmie jak ay. Na te osoby nawet było coś
19:24
takiego, że on właśnie zrobił komuś zdjęcie przy pracy i tak
19:28
myślałam sobie, kurde, tak troszkę niefajnie, że robi tak
19:31
randomowo te zdjęcia. Może ktoś nie chce brać w tym
19:34
udziału? On normalnie zaczął pokazywać im
19:36
te zdjęcia czy spoko ta osoba wyszła i też mam taką refleksję,
19:41
że przecież Chiny to jest potęga wyzysku, prawda?
19:45
No pierwsze nie chciałam już mówić na początku, ale pierwsze
19:47
co mi przychodzi do głowy, no to nie jest porcelana czy jakieś
19:51
smaczne jedzenie, a jest to wyzysk.
19:53
Ludzi jest to też mekka współczesnego niewolnictwa,
19:57
jakby mogłabym wymieniać bez końca.
20:00
No niestety Europa też bardzo mocno zresztą nie tylko cały
20:05
świat przykłada się do kupowania na tych wszystkich chińskich
20:09
stronach nie tylko, bo praktycznie każda rzecz
20:11
produkowana jest niestety w Chinach, co jest straszne, ale
20:16
tutaj nie chce nikogo umoralniać.
20:18
Nie chce się w to zagłębiać, ale oczywiście musiałam troszkę od
20:21
siebie dodać. Chodzi mi o to o tą moją
20:24
refleksję. Że tutaj na tym filmie ludzie
20:27
pracowali w normalnych warunkach w ludzkich warunkach otrzymywali
20:31
godną płacę za swoją pracę, dodatkowo przyczyniając się do
20:35
tworzenia historii i to z wykorzystaniem tradycji
20:38
chińskich metod. Także no obu stron na wygrana
20:42
tak mi się wydaje. Ten filmik to nie jest część tej
20:46
wystawy tych słoneczników, tylko on mnie bardzo zauroczył, bo on
20:50
też opowiada o tradycjach. Generalnie ludzi w Chinach na
20:56
tych wioseczka o apropos pracy a propos porcelany, więc to
21:00
wszystko jest bardzo interesujące, a no, dla mnie tym
21:03
bardziej, bo nigdy na przykład o tym nie słyszałam.
21:05
Także Jestem ciekawa czy ktoś z was kto mieszka w Londynie albo
21:08
bywał w Londynie w roku 2010. Może byliście na wystawie, może
21:14
nie wiedzieliście, że to ay way? No ale te słoneczniki, no to są
21:17
nie do zapomnienia i wydaje mi się po prostu, że ja nie mogłam
21:21
wam nie wspomnieć o tej pracy, bo naprawdę ją uwielbiam.
21:25
Sama w sobie robi na mnie ogromne wrażenie, ale jak
21:29
dowiedziałam się i zobaczyłam też o tym całym procesie plus o
21:32
tych ludziach, którzy to tworzyli.
21:34
No to jeszcze bardziej mnie ona zachwycała i mam ogromną
21:39
nadzieję, że kiedyś wejdę w posiadanie kilku tych ziaren,
21:43
skoro było ich aż milion, prawda?
21:45
Kolejna praca to ta z początku podcastu, czyli klatki aya,
21:51
które widziałam w Nowym Jorku. Nakręciłam z tego dnia w loga i
21:55
wydaje mi się, że on jest dostępny na.
21:57
W moim YouTubie, który teraz się nazywa niewinna sztuka, kiedyś
22:00
było nie baw się sztuką i jak chcecie, to możecie go sobie
22:05
zobaczyć. Tam pokazuje 2 klatki, ale nie
22:09
oceniajcie mnie. To było wiele lat temu i nie
22:11
miałam takiej wiedzy jak mam teraz o sztuce, ale na pewno
22:16
miło się do tego wraca. Jako taki mój osobisty
22:18
pamiętnik. Praca nazywa się good fences
22:22
make good rebours, czyli dobre płoty czy nią dobrych sąsiadów,
22:27
no już sam tytuł może was naprowadzić.
22:29
O czym jest ta praca, skoro jest aktywistą tego dnia, kiedy
22:34
postanowiłam wybrać się na poszukiwanie klatek?
22:38
Oczywiście, że się przygotowałam, poczytałam.
22:40
Zaznaczyłam na mapie, gdzie są te klatki, bo ja wam opowiem
22:44
dzisiaj o 2, a ich było dużo więcej.
22:46
Nie wszystkie zdążyłam i jednak obejść Nowy Jork wcale nie jest
22:51
taki mały i najpierw z racji, że mieszkałam na wsi, no to poszłam
22:56
do Sentral parku, bo wiedziałam, że tam jest złota klatka, która
22:59
znajduje się przy wyjściu z Central parku.
23:02
Przy piątej, alei to już było po jakimś czasie, kiedy mieszkałam
23:06
w Nowym Jorku, ale wydaje mi się, że właśnie tą złotą klatkę
23:09
widziałam tego pierwszego dnia, kiedy wyjechałam do Nowego
23:13
Jorku. Oczywiście, że trochę mimo
23:15
wszystko mi zajęło, żeby tam dotrzeć, bo się zgubiłam, ale z
23:20
ciekawostek powiem wam, że właśnie Central Park jest tak
23:24
zaprojektowany. Został zaprojektowany z takim
23:27
zamysłem, żeby się w nim gubić. No dla relaksu, no miło, ale
23:33
niekiedy ma się do zobaczenia tyle.
23:35
Już sztuki. Kiedy dotarłam na miejsce w
23:38
klatce, Przechadzała się No sporo ludzi jak to w Nowym
23:41
Jorku. Niektórzy stali z boku,
23:44
zastanawiając się, co to właściwie jest.
23:46
Było wielu turystów, którzy po prostu sobie robili zdjęcia z
23:50
klatką albo w klatce. Oczywiście przy wejściu do
23:53
Central parku była tabliczka z nazwą Właśnie tej instalacji i z
23:59
wyjaśnieniem, czym ona właściwie jest.
24:03
No, ale nie wszyscy byli skorzy do czytania tego wiadomo.
24:07
Nawet niektórzy pewnie jej nie zauważyli, bo musimy pamiętać,
24:10
że w Nowym Jorku jest dużo takich inicjatyw, więc ludzie są
24:14
raczej przyzwyczajeni do tego inni wszyscy zagłębiają się
24:18
wyznaczenie tej danej rzeczy i w skrócie ta cała idea tych klatek
24:24
to jest oczywiście protest przeciwko granicą mulą i
24:28
ksenofobii. Problem imigrantów i kryzys
24:31
uchodźców zawsze był kluczowy wytwórczości aya i ta instalacja
24:37
ukazuje historię uchodźców wy artystycznej syntezie.
24:41
Ma również nieść przesłanie wolności i równości dla
24:45
wszystkich, więc no nic dziwnego, że wybrał właśnie Nowy
24:50
Jork, który jest kosmopolitycznym Centrum Świata
24:54
i chyba nie ma drugiego takiego miejsca, które byłoby tak
24:58
wielokulturowy i otwarte na wszystkich, jak właśnie Nowy
25:03
Jork. Oczywiście wtedy te klatki
25:05
odnosiły się jedynie do globalnego kryzysu uchodźczego w
25:09
krajach gdzieś tam Bliskiego Wschodu, ale dzisiaj jakbyśmy
25:12
sobie pomyśleli. No to gdy liczba tych wszystkich
25:16
konfliktów zbrojnych na świecie mocno się zwiększyła, wiemy o
25:20
tym, przecież mamy przykład bardzo blisko siebie, a wraz z
25:25
nią no pogłębia się kryzys gospodarczy wielu regionach
25:28
problem uchodźstwa nasilił się i nabrał szerszego znaczenia, więc
25:33
nadal te klatki są bardzo aktualne z tego co widziałam
25:36
gdzieś w Internecie, to te klatki były też stawiane w
25:40
niektórych europejskich miastach.
25:42
Pamiętam, że w Sztokholmie chyba widziałam jedną z tych klatek.
25:46
Gdzieś w Internecie i pamiętam, że dopiero jak przeczytałam
25:50
historię tych instalacji, to zrobiło to na mnie dużo większe
25:55
wrażenie, bo z jednej strony no dzień jak codzień w wielkim
26:00
Nowym Jorku, tam wszędzie coś się dzieje, tak jak wam mówiłam
26:03
nie tylko pod względem artystycznym, ale mamy bardzo
26:07
dużo bodźców. Jesteśmy cały czas przy bodźcu,
26:10
dlatego myślę, że wielu ludzi po prostu nie skupiało się jakoś
26:13
mocno na znaczeniu tych klatek, ale.
26:16
Dopiero stojąc tam, bo ja tak bardzo często robiłam i to nie
26:20
tylko w Nowym Jorku. Gdziekolwiek Jestem, to lubię
26:23
usiąść sobie gdzieś z kawką z boku na murku na ławce i
26:28
pomyśleć o tym właśnie, co znajduje się przede mną.
26:32
I właśnie wtedy dopiero poczułam siłę i moc tego miasta poczułam,
26:38
no na sobie jaki świat jest nierówny i niesprawiedliwy, a
26:42
wyobraźcie sobie, gdyby te klatki były postawione teraz w
26:45
obecnych czasach. A pamiętajmy, że św.
26:49
Jest ogromny i w danym momencie. Teraz jak sobie siedzicie i
26:53
słuchacie niewinnej sztuki, to dzieje się tak niewyobrażalne
26:57
zło na całym świecie, że my żyjąc wy takim kraju jak żyjemy,
27:02
mamy ogromne szczęście będąc. Bezpiecznymi tak powiem w
27:07
skrócie, bo też nie chce się zagłębiać tutaj w temat, bo
27:10
myślę też, że właśnie taki był zamysł, żeby skłonić
27:15
przechodniów do stanięcia, do zatrzymania się i do
27:19
zastanowienia się nad tematem. To był element miasta, które
27:24
jest bardzo szybkie i intensywnie się tam żyje, więc
27:28
myślę, że też był świadomy tego, że nie będzie to wywoływało
27:31
tylko skrajnych emocji, ale po prostu obojętność.
27:36
I on postawił kilka tych klatek w Nowym Jorku.
27:39
Ja widziałam tylko 2 tą złotą klatkę i drugą instalację, która
27:44
znajdowała się na Washington Square Park, czyli na Dolnym
27:47
Manhattanie, a ja byłam ośrodkowym, także miałam długą
27:52
drogę do przejścia do Sentral parku.
27:54
Nie pamiętam, ale zapewne się gdzieś zgubiłam w subwayu znając
27:58
życie i znając mnie i tak naprawdę dotarłam tam, jak już
28:02
się ściemniało, bo wybrałam się najpierw na przerwę na Soho i
28:06
sprawdzając mapę odkryłam, że ta instalacja.
28:08
Jest bardzo blisko soho, może więc poszłam sobie spacerkiem i
28:12
dzięki temu, że się ściemniało był wspaniały klimat.
28:16
Ten z was kto był w Nowym Jorku, wie, że na Waszyngton Square
28:19
Park zawsze jest klimatycznie. Jest wiele muzyków, ludzie sobie
28:23
siedzą na murkach, na schodach, przy fontannie śpiewają, tańczą,
28:26
rozmawiają, jedzą tam się dzieje wszystko i ta klatka była
28:31
ustawiona wy środku łuku triumfalnego, który jest
28:35
przepięknie podświetlony. Ta klatka też była podświetlona
28:38
i ta pierwsza złota klatka była taka okrągła i do niej się
28:42
wchodziło. Ona była jakby zamknięta.
28:44
Ja miała tylko jedno wejście, za to ta klatka w łuku Triumfalnym.
28:49
Ona była no wpasowana w kształt tego łuku, ale przez nią się
28:54
przechodziło, jakby w środku był taki kształt falisty, taka
28:58
srebrna blacha, która powiedzmy, że przybierała kształt dwójki
29:04
ludzi, którzy właśnie wchodzą w ten metal, w ten łuk triumfalny
29:08
i z tego co pamiętam, no to obok dosłownie tego łuku stała
29:12
policja, której światła odbijały się w tej srebrnej strukturze
29:17
klatki. W tle słychać było saksofon
29:20
ulicznego muzyka. Naprawdę to było magiczne
29:23
przeżycie. Wiecie, no to jest Nowy Jork,
29:26
więc dla wielu była to po prostu ciekawa atrakcja albo miejsce do
29:30
zrobienia zdjęć. Tak jak wam mówiłam, niektórzy
29:33
totalnie przechodzili bez refleksyjnie, niektórzy wracali
29:36
z pracy, więc sobie tamtędy przeszli, a niektórzy tak jak ja
29:39
siedzieli obok i zagłębianie się w temat.
29:42
No ale chyba o to chodzi. To była część codzienności
29:47
wszystkich nowojorczyków, turystów.
29:49
A jak wiemy, no nie każdy też zgadza się z przesłaniami, które
29:54
niosą za sobą te instalacje, bo no Ameryka jest podzielona jak
29:59
każdy inny kraj. Także niestety dobrze o tym
30:03
wiemy i są zwolennicy stawiania murów, żeby uchodźcy nie mogli
30:08
przejść do Stanów Zjednoczonych. I wiecie co teraz sobie myślę,
30:13
że ja bardzo się cieszę, że i ja mogłam być częścią historii
30:19
historii sztuki. Tak sobie pomyślałam, to była
30:21
świeżo postawiona instalacja, także dla mnie coś
30:25
niewiarygodnego i pamiętajcie, że to jest dzisiaj.
30:31
Są moje urodziny, więc Jestem bardziej sentymentalna, nawet
30:33
mówiąc o tak poważnych rzeczach, ale mam nadzieję, że jeszcze
30:38
wiele razy będzie mi dane zobaczyć takie dzieło sztuki na
30:42
żywo. Gdybym wiedziała w ogóle te parę
30:44
lat temu, że później założę niewinną sztukę, to pewnie
30:47
wszystko wyglądałoby całkiem inaczej.
30:51
Chociaż wtedy bym pewnie nie wróciła do Polski z Nowego
30:55
Jorku. No ale najwidoczniej tak miało
30:57
być moi drodzy. Trudno się mówi powiedziała
31:00
ocierając łzę. No, ale mimo wszystko i tak
31:03
cieszę się, że dzięki wam mogłam dzisiaj się przenieść tak
31:07
sentymentalnie, chociaż na chwilę do mojego ulubionego
31:09
miejsca na ziemi i nie wiem, czy też tak macie, ale ja
31:14
wspominając coś zawsze pamiętam odczucia, jakie mi towarzyszyły
31:18
nawet zapach, a jakieś fakty na przykład, że.
31:23
Była to ciepła noc w Nowym Jorku, że błądziłam po nim przez
31:26
wiele godzin w poszukiwaniu właśnie prac i ciesząc się tak
31:31
zwyczajnie po ludzku, że mogłam chłonąć klimat tego miasta,
31:35
które kiedyś było moim ogromnym marzeniem.
31:38
Ale jeżeli chodzi o samego Jaya, to on miał wiele innych prac, o
31:44
których możecie sobie poczytać. Ja wybrałam kilka, które
31:48
najbardziej zapadły mi w pamięć, które według mnie są
31:52
najciekawsze, najbardziej intrygujące.
31:54
Tylko jest pewien problem z tym artystą, bo też wyczytałam, że
32:01
jakby z jednej strony on wytyka władze Chin, jej wszystkie
32:07
przewinienia, a z drugiej strony przejawia taką typową ludzką
32:11
hipokryzję, której bardzo ciężko się wyzbyć, bo kiedyś Bojkotował
32:15
Igrzyska w Chinach, a mimo to nie przeszkodziło mu to brać
32:19
udział w budowie stadionu. Ee, także no one miał kilka
32:25
takich zachowań, ale on i tak umywa od tego ręce.
32:29
On zachowuje się jak taki totalnie czyściutki.
32:32
Artysta bez skaz sport właśnie wieloma względami, ale moi
32:37
drodzy nie zmienia to faktu, że od początku nie miał łatwo.
32:41
W końcu jego ojciec wraz z całą jego rodziną zostali wygnani ze
32:45
swojego rodzinnego domu, co było traumatyczne.
32:49
To, co wam na początku mówiłam, że ten ojciec musiał pracować
32:53
właśnie jak praktycznie jak niewolnik.
32:55
Za to w roku 2011 był przetrzymywany przez 81 dni
33:02
przez chińskie władze i nikt nie wiedział, gdzie go
33:05
przetrzymywali. Było to jakieś nieznane dla
33:07
świata miejsce, także przerażające i nie wiemy, co tam
33:11
tak naprawdę się wydarzyło i w tej książce, którą czytałam, to
33:15
mu się przypomniały wszystkie upokorzenia i trudności, jakimi
33:20
jaki. Musiał stawić tak naprawdę czoła
33:22
i jego ojciec, który właśnie został zesłany i też sam w
33:28
późniejszym życiu, bo nie było mu łatwo żyć w Chinach.
33:32
Zresztą on teraz jest na wygnaniu w cudzysłowie, ponieważ
33:37
mieszka od lat w Berlinie, bo władze Chin no nie akceptowały
33:43
jego życia w ich kraju. Może tak powiem.
33:47
I właśnie ta książka, o której cały czas wspominam, to jest
33:49
czysta refleksja. O jego życiu o kulturze Chin,
33:53
ale jest jest to zrobione pod nas pod czytelników, którzy nie
33:58
pochodzą z tamtej kultury, więc się czyta bardzo przyjemnie, ale
34:02
jest to też opowieść o tym, że no w pewien perwersyjny sposób
34:06
dyktatura w Chinach okazuje się dla wolnego świata partnerem
34:10
idealnym, robiąc rzeczy, których Zachód zrobić nie może.
34:15
A sporadyczne upokorzenie jest postrzegane jako cena, którą no
34:19
warto zapłacić, jeśli zapewni dalsze splendory.
34:23
I pomyślność zachodniemu partnerowi oj tutaj wiele mi
34:27
rzeczy przychodzi do głowy i wam zapewne też.
34:30
No i teraz tak sobie myślę, że czy sztuka zawsze musi
34:35
sprowadzać się do tych refleksji albo do budowania jej na bardzo
34:40
poważnych i ciężkich tematach do głębokiej idei.
34:46
I powiedziałabym, że nie. Ale jednak w tych
34:50
najważniejszych momentach historii okazuje się, że takie
34:53
działania uświadamiają cały świat o problemach, których nie
34:57
widzimy. Albo nie chcemy widzieć co
34:59
gorsza, na koniec powiem wam jeszcze ciekawostkę, ponieważ
35:03
jedna z prac znalazła się w brudnie.
35:06
Były to fragmenty potłuczone i antycznej wazy i inicjatorem
35:10
całego zamieszania był nasz Paweł Althamer, o którym wam
35:14
opowiadałam ostatnio i sam mówił, tak projekt aya zachwyca,
35:19
bo jest oparty na logice i wrażliwości dziecka.
35:22
Dzieci zakopują skarby, wierzą w tajemnice, mają inne poczucie
35:26
czasu, jak jesteś dzieckiem? To myślisz o świecie jako czymś
35:30
stałym i tu kryta jest dla mnie mroczna narracja tej pracy.
35:34
Opowieść o świecie bez nas o nieznanej przyszłości dla
35:38
cywilizacji ludzkiej. No i mam nadzieję, że zaciekawił
35:43
was ay i że podobał wam się ten podcast.
35:46
Ja wiem, że tematyka jego prac nie jest łatwa.
35:50
Ja jak zwykle powiedziałam to w taki bardziej luźny sposób.
35:54
No ale poza tym możecie myśleć, że te jego prace głównie tyczą
35:58
się Chin. Ale myślę, że no, nie bez powodu
36:02
podbił cały świat swoją sztuką, bo zwraca uwagę na problemy,
36:07
które dotyczą tego, co praktycznie w każdym zakątku
36:10
świata jest łamane, czyli prawa człowieka, wolność, podstawowe
36:13
normy. Myślę, że to jest bardzo mocno
36:17
symboliczne, metaforyczne i wymowne i naprawdę te Chiny to
36:22
jest tylko zapalnik do. Szukania przez aya tych ludz.
36:28
Takich traumatycznych przeżyć i proszę, dajcie mi znać, co
36:32
myślicie o jego sztuce i czy znacie kogoś, kto w równie
36:35
intrygujący sposób zwraca uwagę świata na te wszystkie aspekty i
36:39
w ogóle dajcie mi znać, czy słyszeliście kiedyś o.
36:43
Jak zwykle na koniec dziękuję moim wszystkim niewinnym
36:47
słuchaczom moim wspaniałym patron Kom i patronom i mam
36:51
nadzieję, że moi drodzy dzisiaj Wniesiecie jakiś sik za moje
36:55
zdrowie nie musi być to winko. Absolutnie może być to kawka
36:59
albo jakiś soczek. Ja wznoszę za siebie.
37:03
I idę świętować w takim razie, a my słyszymy się już za tydzień w
37:07
kolejny czwartek barfa.