Latest / Stüdyo recap / Sosyal medyanız sizi ve verilerinizi koruyor mu? Yoksa hükümete mi biat ediyor?

Transcript

Sosyal medyanız sizi ve verilerinizi koruyor mu? Yoksa hükümete mi biat ediyor? · Stüdyo recap

• 0:00
  SPEAKER_01: Sosyal medyanız sizi ve verilerinizi koruyor mu?
• 0:02
  SPEAKER_01: Yoksa sosyal medyanız hükümete biat mı ediyor?
• 0:05
  İşte bu soruya İfade Özgürlüğü Derneği'nin Ocak ayında
• 0:09
  yayınladığı yeni raporuyla yanıt verildi.
• 0:11
  Küresel dev teknoloji şirketleri bünyesindeki sosyal medya
• 0:14
  platformları Türkiye'de
• 0:16
  SPEAKER_01: milyonlarca kullanıcı sahibi.
• 0:17
  SPEAKER_01: Peki bu kullanıcıları açısından temel insan haklarından biri olan
• 0:21
  basın ve ifade özgürlüğünü korumayı mı tercih ediyorlar yoksa
• 0:25
  hükümet talebiyle
• 0:27
  SPEAKER_01: haber ve kullanıcı içeriklerini kaldırmayı mı?
• 0:29
  Bu sorunun yanıtı raporda artık sosyal medya platformlarının
• 0:34
  Türkiye'de ciddi bir
• 0:35
  SPEAKER_01: sansür mekanizmasına dönüştüğü şeklinde yanıtlandı.
• 0:38
  Şeffaflık ilkesi gereğince kamuoyuna hangi içeriği neden
• 0:41
  kaldırdığını açıklaması
• 0:43
  SPEAKER_01: gereken sosyal medya platformlarının
• 0:45
  SPEAKER_01: bunu yapmayı tercih etmediği,
• 0:47
  SPEAKER_01: bunun yerine ticari çıkarları hedef alan yasal mevzuatları dikkate alarak
• 0:52
  SPEAKER_01: hükümetten gelen içerik kaldırma taleplerini neredeyse tümüyle uyguladığı
• 0:56
  SPEAKER_01: vurgulandı.
• 0:57
  SPEAKER_01: Bu çerçevede AK Parti hükümetince Temmuz 2020
• 1:01
  SPEAKER_01: ve Ekim 2022 tarihlerinde yapılan yasal değişikliklerin sonuç verdiği,
• 1:06
  bu yasal değişikliklerle sosyal medya platformlarına yönelik
• 1:09
  getirilen ağır cezai
• 1:11
  yaptırımları dikkate alan platform yöneticilerinin hükümetle
• 1:15
  ciddi bir biçimde
• 1:16
  SPEAKER_01: uyumlu çalıştığı tespiti paylaşıldı.
• 1:18
  SPEAKER_00: Dijital terör sadece toplumsal barışa değil,
• 1:23
  SPEAKER_00: ülkelerin milli güvenliklerine de açık tehdit oluşturmaktadır.
• 1:29
  SPEAKER_01: Prof.
• 1:29
  SPEAKER_01: Dr.
• 1:30
  Yaman Akdeniz ve uzman araştırmacı Ozan Güven'in hazırladığı
• 1:33
  Dijital İtaat Rejimi
• 1:35
  Türkiye'de Sosyal Ağ Sağlayıcıları ve Şeffaklık Yanışlaması
• 1:38
  başlıklı raporda
• 1:39
  Google'un algoritm aracıyla gerçekleştirdiği sansürede özel bir
• 1:43
  bölüm ayrıldı.
• 1:44
  Google'un Türkiye'de haber içeriklerine yönelik erişim
• 1:47
  müdahalesinin Mart 2025'te
• 1:49
  örneğin gazete duvarın kapanmasına yol açtığı hatırlatılarak
• 1:53
  raporda Google'un
• 1:54
  SPEAKER_01: Türkiye politikası
• 1:56
  SPEAKER_01: algoritmik gölge sansür olarak tanımlandı.
• 1:59
  Bu durum Google başta olmak üzere platformlar tarafından
• 2:02
  içeriklerin resmen
• 2:03
  kaldırılmadan ancak algoritmalar eliyle görünmez kılınması
• 2:07
  şeklinde açıklandı.
• 2:09
  İngilizce ifadesiyle shadow banning yani algoritmik gölge
• 2:13
  sansür mekanizması haber
• 2:15
  sitelerine yönelik keyfi trafik kısıtlamalarıyla birlikte
• 2:18
  düşünüldüğünde dijital
• 2:19
  SPEAKER_01: sansürün aslında Türkiye'de ne kadar derinleştiğinin tespiti paylaşıldı.
• 2:24
  Raporda dijital itaat rejimi sadece yargı ve idare kararlarıyla
• 2:28
  uygulanan görünür
• 2:29
  SPEAKER_01: erişim engelleme pratiklerinden ibaret değildir.
• 2:31
  SPEAKER_01: Bu rejim içeriklerin kitlere ulaşıp ulaşamayacağını belirleyen algoritmik
• 2:36
  SPEAKER_01: tercihlerin denetimsiz olmasıyla da mümkündür denildi.
• 2:39
  SPEAKER_01: Algoritmik kriterlerin kamuoyuyla paylaşılmaması
• 2:42
  hem haksız rekabete yol açıyor hem de bağımsız meydanın
• 2:45
  görünürlüğünü ve ekonomik
• 2:47
  SPEAKER_01: devamlılığını baltalıyor diye de eklendi.
• 2:49
  Bunun ifade ve basın özgürlüğü açısından telafisi güç zararlar
• 2:53
  verdiği işaret edildi.
• 2:55
  Raporda Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği kişisel hakları
• 2:58
  koruma gerekçeli haber
• 2:59
  içeriklerine yönelik erişim engelleme düzenlemesinin halen
• 3:03
  YouTube tarafından
• 3:04
  SPEAKER_01: uygulandığı da ortaya konuldu.
• 3:06
  Bir başka sosyal medya platformu TikTok için ise yüksek itaat
• 3:10
  yorumu yapıldı.
• 3:11
  TikTok'un hükümet talepli gelen tüm içerik kaldırmaları
• 3:14
  uyguladığı vurgulandı.
• 3:15
  Türkiye'de milyonlarca kullanıcısıyla aynı zamanda haber
• 3:19
  gündemini de belirleyen
• 3:20
  SPEAKER_01: platformlardan biri olan X'in,
• 3:22
  yani eski adıyla Twitter'ın ise haber ve içerik engellemesine
• 3:26
  ilişkin somut veri
• 3:27
  SPEAKER_01: paylaşmadığı,
• 3:28
  Dolayısıyla kamuoyunu şeffaf bir biçimde bilgilendirme ilkesine
• 3:32
  uymadığı vurgulandı.
• 3:33
  Linkled'in örneğinde ise kamuoyuna şeffaflık açısından
• 3:36
  Türkiye'de yanıltıcı bilgi
• 3:38
  SPEAKER_01: paylaşımı yapıldığı açıklandı.
• 3:40
  Türkiye'deki şeffaflık raporunda haber içerikleri kaldırma
• 3:43
  talebini sıfır olarak
• 3:44
  SPEAKER_01: açıklayan Linkled'in,
• 3:46
  küresel veri raporunda ise Türkiye'de hükümet kaynaklı gelen
• 3:49
  tüm içerik kaldırma
• 3:51
  SPEAKER_01: taleplerini uyguladığı bilgisinin yer aldığı vurgulandı.
• 3:54
  küresel çapta hizmet veren sosyal ağ platformlarının Türkiye'de
• 3:58
  küresel şeffaflık
• 3:59
  SPEAKER_01: iddiasından uzaklaştığı,
• 4:01
  SPEAKER_01: hatta en kötü pratikleri benimseyerek neyin sansürlendiğini anlatmayan,
• 4:06
  SPEAKER_01: açıklamayan mekanizmalara dönüştüğünün altı çizildi.
• 4:09
  Sonuçta İfade Özgürlüğü Derneği Türkiye'deki tabloda sosyal
• 4:14
  medya platformları için
• 4:15
  devletin sansür ve gözetim mekanizmasına uyumlu aparat haline
• 4:19
  gelmişlerdir yorumunu
• 4:20
  SPEAKER_01: yaptı.
• 4:21
  Neyin neden sansürlendiğini açıklamayan sosyal medya
• 4:24
  platformlarının 2021 yılından
• 4:26
  2024 yılı sonuna kadar hükümet taleplerine nasıl yanıt verdiği
• 4:30
  de tablolarla
• 4:31
  SPEAKER_01: aktarıldı.
• 4:32
  TikTok'taki taleplere yanıt verme oranının %90'ların üzerinde
• 4:36
  olduğu görülürken bünyesinde
• 4:38
  Instagram ve Facebook gibi mecraları barındıran Meta'nın ise
• 4:42
  taleplere uyum
• 4:43
  SPEAKER_01: oranının %60'lardan %80'ler civarına yükseldiği tespiti aktarıldı.
• 4:49
  YouTube'un ise 2021'den 2024 yılı sonuna kadar talep sayılarını
• 4:54
  paylaşmakla
• 4:55
  SPEAKER_01: birlikte bu taleplerin kaçını uyguladığı,
• 4:58
  neyin neden sansürlendiği konusundaki bilgileri paylaşmadığı da
• 5:01
  işaret edildi.
• 5:02
  SPEAKER_01: Linkledi'nin 2021-2024 yılları arasındaki bilgileri
• 5:06
  İçerik taleplerini kaldırma konusundaki hükümete uyum oranı ise
• 5:10
  %90'ların üzerinde
• 5:11
  SPEAKER_01: tespit edildi.
• 5:12
  Stüdyo Recap'ın özel içeriklerine abone olarak ve sosyal medya
• 5:16
  hesaplarımızı takip
• 5:17
  SPEAKER_01: ederek ulaşabilirsiniz.