Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas podcast: Hoe reageer je best op het gedrag van je kind?
Transcript
- 0:00SPEAKER_01: Mama, welkom in de podcast van Mama Paas.
- 0:08SPEAKER_01: Ik ben Tine de Donder en ik ben de gastvrouw van deze podcast.
- 0:14SPEAKER_01: Wat mag je allemaal verwachten?
- 0:16SPEAKER_01: Dat is vooral een antwoord op de vraag: hoe doen andere mama's dat toch?
- 0:21SPEAKER_01: Volgens onze vaste formule maken wij een podcast vol echte verhalen van echte mama's.
- 0:27SPEAKER_01: En die vullen we dan aan met oplossingen, tips en hulp van specialisten.
- 0:32SPEAKER_01: Zo hopen we jou herkenbare verhalen te brengen.
- 0:35SPEAKER_01: Verhalen waaruit jij misschien troost of steun kan halen, zodat je weet dat je niet alleen bent en dat het bij andere mama's toch ook niet altijd zo gemakkelijk gaat.
- 0:45SPEAKER_01: Geniet ervan.
- 0:54SPEAKER_01: De aflevering van vandaag gaat over het gedrag van je kind en hoe je als ouder voorbij dat gedrag kan kijken.
- 1:03SPEAKER_01: En waarom dat zo belangrijk is om dat te doen.
- 1:05SPEAKER_01: Dat is al heel veel keer gedrag na elkaar, en mijn gasten die is dan ook nog eens gedragstherapeuten en kinderpsychologen.
- 1:11SPEAKER_01: Welkom, Ankie de Fran.
- 1:13SPEAKER_01: Ja, dat klopt.
- 1:14SPEAKER_01: Dank je.
- 1:14SPEAKER_01: Fijn dat je er bent.
- 1:16SPEAKER_01: Een gedragstherapeuta Anki is iemand die bezig is met gedrag van mensen.
- 1:20SPEAKER_01: Klopt dat wat jij doet?
- 1:22SPEAKER_01: Dat klopt.
- 1:23SPEAKER_00: Er zijn wel nog wat misvattingen over.
- 1:26SPEAKER_00: Mensen denken dan mijn kind stelt bijvoorbeeld lastig gedrag of het loopt moeilijk op een bepaald vlak.
- 1:32SPEAKER_00: En dan gaan we naar de gedragstherapeut en die zorgen dat het gedrag dat we meer willen zien dat er meer komt, en het gedrag dat we minder willen zien dat dat vermindert.
- 1:43SPEAKER_00: In die eind klopt dat wel natuurlijk, maar we gaan niet alleen aan de slag met het gedrag.
- 1:47SPEAKER_00: We gaan vooral kijken naar wat er onder dat gedrag zit.
- 1:50SPEAKER_00: Want dat is iets wat veel mensen niet realiseren.
- 1:55SPEAKER_00: Alle gedrag is communicatie.
- 1:57SPEAKER_00: Niet per se bewust, soms misschien wel, wij doen dat ook als volwassenen als onze partner iets heeft gezegd waar we niet zo fijn vinden of zo, dan gaan we misschien ook zo wel wat meer negeren of zo.
- 2:09SPEAKER_00: Als je dan vraagt wat is er, wat is er?
- 2:11SPEAKER_00: Niks, niks.
- 2:12SPEAKER_00: Dus als we bewust met ons gedrag iets communiceren.
- 2:16SPEAKER_00: In de hoop dat die boodschap aankomt, natuurlijk.
- 2:19SPEAKER_00: Kinderen doen dat niet zo heel bewust.
- 2:22SPEAKER_00: Dan is het meer aan ons om op zoek te gaan naar wat zit er onder dat gedrag, want er zit altijd iets onder, ook onder gedrag waarvan we denken van waar komt dat nu, of dat is echt niet oké.
- 2:34SPEAKER_00: Ja, er komt altijd ergens vandaan.
- 2:36SPEAKER_00: Er komt altijd ergens vandaan.
- 2:38SPEAKER_00: Heb je zo'n voorbeeld?
- 2:40SPEAKER_00: Er zijn er heel veel, want er is heel veel gedrag.
- 2:43SPEAKER_01: Ik zal wel misschien een voorbeeld geven.
- 2:45SPEAKER_01: Een voede uitbarsting, een driftbuig.
- 2:47SPEAKER_00: Ja, dat is afhankelijk van de situatie natuurlijk bijvoorbeeld, stel, je dochter komt thuis van school.
- 2:56SPEAKER_00: En die is precies wel een beetje ambetant, maar we maken er niet al te veel van.
- 3:00SPEAKER_00: En dan komt de boodschap, vanavond eten we spruitjes en dan barst de bom, dat gaat dan natuurlijk niet over die spruiten.
- 3:09SPEAKER_00: We denken dan vaak van zich.
- 3:11SPEAKER_00: Dat moet je nu zo moeilijk doen over spruiten, dan moeten ze gewoon niet eten als je ze niet wilt.
- 3:15SPEAKER_00: Oén proeven, dat weten.
- 3:17SPEAKER_00: Dat hangt er wel vanaf wat afspraken zijn.
- 3:20SPEAKER_00: Maar dat gaat natuurlijk over wat er heel die dag al gebeurd is.
- 3:24SPEAKER_00: En het lastige is dat kinderen, en zeker jonge kinderen, komen niet thuis met de boodschap, ik had echt zo'n last.
- 3:32SPEAKER_00: Ik wil al op het verkeerde been naar het bed gekomen.
- 3:34SPEAKER_00: En toen was het een toets en dan wist ik nog een laatste antwoord niet.
- 3:37SPEAKER_00: Dan was ik bezorgd dat de juf mij misschien een dommerking zou vinden.
- 3:40SPEAKER_00: En toen mag Sofie niet bij mij spelen, maar wel met Julie, of weet ik veel wie.
- 3:44SPEAKER_00: Ja, dat was helemaal niet fijn.
- 3:45SPEAKER_00: Ik voelde mij buiten gesloten.
- 3:47SPEAKER_00: Daar was ik zo verdrietig van.
- 3:48SPEAKER_00: En dan kom ik nu thuis en zijn ze ook nog eens pruiten en ik lust dat niet.
- 3:52SPEAKER_00: Dat zou gemakkelijk zijn.
- 3:54SPEAKER_00: Maar dat kunnen wij vaak ook nog niet.
- 3:56SPEAKER_00: Zo zeggen van wat scheelt er nu allemaal?
- 3:58SPEAKER_00: We gaan dat dan eerder zien in een huilbu of een driftbuien.
- 4:02SPEAKER_00: En dat is als oudere dingen altijd makkelijk, want je weet niet altijd wat er speelt.
- 4:06SPEAKER_00: Soms kun je misschien wel weten, dat was een grote toets of iets wat spannend was.
- 4:12SPEAKER_00: En dan kun je daarachter vragen.
- 4:13SPEAKER_00: Dan kun je misschien zeggen: zou het kunnen dat je toets misschien een beetje moeilijk is gelopen.
- 4:19SPEAKER_00: Maar dat weet je niet altijd.
- 4:22SPEAKER_00: Dan is het een beetje een open vraag, natuurlijk.
- 4:25SPEAKER_00: Of gewoon benoemen, ik zie dat maar dat je het heel lastig hebt.
- 4:29SPEAKER_00: Is er iets gebeurd vandaag, wil je iets over vertellen?
- 4:33SPEAKER_00: Want dan gaan we aan de slag met wat eronder zit.
- 4:36SPEAKER_00: Als we dan puur gaan focussen op die woedebui, dan gaan we totaal voorbij aan wat er speelt op dat moment.
- 4:43SPEAKER_00: Dat is eigenlijk hetzelfde als je een levensbedreigende ziekte hebt en het symptoom is: krijg daar hoofdpijn van, dat je dan denkt, ik ga een pijnstiller nemen, dan is mijn hoofdpijn weg en dan is het oké.
- 4:56SPEAKER_00: Op vlak van ziektes hebben we zoiets van ja, dat is totaal absurd, natuurlijk.
- 5:00SPEAKER_00: Dat gaat je niet doen, dat lost het probleem niet op.
- 5:03SPEAKER_00: Maar bij kinderen en gedrag van kinderen is dat toch nog wel meer zo aanvaard precies.
- 5:08SPEAKER_01: En hoe moet je dan best reageren op zo'n gedrag, zoals bijvoorbeeld een driftbui?
- 5:13SPEAKER_00: Ja, er zijn twee dingen.
- 5:15SPEAKER_00: Enerzijds is verbinden met een kind heel erg belangrijk, en proberen om echt te zoeken van oké, wat speelt er hier nu?
- 5:24SPEAKER_00: Erbij stilstaan, er zit iets onder.
- 5:27SPEAKER_00: En realiseren van ja, dat zijn niet die spruiten zijn, in dit voorbeeld.
- 5:33SPEAKER_00: Maar dat kan van alles zijn, natuurlijk wat eronder zit.
- 5:36SPEAKER_00: En het andere stukje, maar daar zullen we het misschien later nog over hebben, is natuurlijk ook als het echt ongepast gedrag is, dan moet je dat ook wel begrenzen.
- 5:45SPEAKER_00: Maar als je wilt gaan kijken van wat zit er onder gedrag, dat kan van alles zijn.
- 5:49SPEAKER_00: Er zijn zo drie grote oorzaken, of onderliggende oorzaken van gedrag dat wij als lastig ervaren.
- 5:58SPEAKER_00: En dat is onvervulde behoeften, onduidelijkheid of onrealistische verwachtingen.
- 6:05SPEAKER_00: En als laatste overprikkeling of overweldigende emoties.
- 6:09SPEAKER_01: Kan je daar iets meer uitleggen?
- 6:11SPEAKER_00: Ja, natuurlijk.
- 6:13SPEAKER_00: Onvervulde behoeften kunnen fysieke behoeften zijn.
- 6:16SPEAKER_00: Dat kan zijn honger, dorst, moe.
- 6:21SPEAKER_00: Ik zal voor mezelf spreken, als ik heel moe ben, dan kan ik ook niet zoveel verdragen.
- 6:27SPEAKER_00: En dan is het natuurlijk een kwestie van een stukje tegemoet komen aan die behoeften.
- 6:32SPEAKER_00: Bij honger en dorst is dat heel concreet, natuurlijk.
- 6:35SPEAKER_00: En je kunt dat ook preventief doen.
- 6:37SPEAKER_00: Als je weet van mijn kind is altijd na school zo'n beetje hangry.
- 6:41SPEAKER_00: Dan kun je een snack voorzien of een extra tussendoor in de boeken steken, dat is dan redelijk makkelijk opgelost.
- 6:47SPEAKER_00: Maar dat kan ook gaan over psychologische behoeften.
- 6:51SPEAKER_00: Behoefte aan verbinding, aan aandacht.
- 6:56SPEAKER_00: Want dat staat een beetje aan elkaar gelijk.
- 6:58SPEAKER_00: Mensen zeggen vaak dat doet dat voor aandacht.
- 7:00SPEAKER_00: Dat moeten dat maar gewoon negeren.
- 7:02SPEAKER_00: Terwijl kinderen vragen natuurlijk aandacht.
- 7:05SPEAKER_00: Dat is gewoon een basisbehoefte die wij ook hebben, wij willen ook gezien worden.
- 7:10SPEAKER_00: Dus ik probeer altijd zoeken naar aandacht te vervangen door zoeken naar verbinding.
- 7:15SPEAKER_00: Dat klinkt altijd al iets positiever.
- 7:17SPEAKER_00: Aandacht heeft om een of andere reden een negatieve bijklank gekregen, merk ik.
- 7:22SPEAKER_01: Maar je moet er dan wel aan tegemoet komen aan die vraag naar verbinding.
- 7:26SPEAKER_00: Ja, natuurlijk.
- 7:29SPEAKER_00: Mensen hebben zoiets van ja, maar dan gaat dat gedrag zich toch herhalen, dan gaat dat versterken, dat sluit al een stukje aan bij het volgende: als we onrealistische verwachtingen hebben.
- 7:42SPEAKER_00: Kinderen weten vaak niet hoe ze op een goede manier die verbinding kunnen opzoeken.
- 7:47SPEAKER_00: En soms vragen ze dat door wil je samen met mij spelen of wil je samen iets doen.
- 7:54SPEAKER_00: Dat is op zich oké.
- 7:56SPEAKER_00: Maar soms doen ze dat ook door gewoon heel lastig gedrag te stellen, door het aan je mout te komen trekken of door bewust iets te doen wat niet mag.
- 8:05SPEAKER_00: En dan zo te kijken van kijken, heb je het gezien?
- 8:08SPEAKER_00: Ja, heb je mij gezien.
- 8:11SPEAKER_00: En dan is het natuurlijk een kwestie van enerzijds tegemoet komen aan die behoeften.
- 8:15SPEAKER_00: En dat kunnen we op een hele speelse, leuke manier doen.
- 8:19SPEAKER_00: Of gewoon benoemen.
- 8:21SPEAKER_00: Het zou kunnen dat je nood hebt aan een beetje aandacht of een beetje mama of papa tijd.
- 8:25SPEAKER_00: Dat is oké, dat mag.
- 8:28SPEAKER_00: En dan kun je je kind misschien ook leren van volgende keer kan je ook gewoon vragen: mama, ik heb nood aan aandacht of wil je even met mij spelen, dus door een kind andere vaardigheden te geven om daarmee om te gaan, om dat te vragen.
- 8:42SPEAKER_00: Bij hele jonge kinderen is dat natuurlijk moeilijk en dan is het een kwestie van een beetje vol houden tot ze wat ouder zijn.
- 8:50SPEAKER_00: Maar dat is wel een heel belangrijk algemeen.
- 8:55SPEAKER_00: We willen kinderen de vaardigheden die ze nog niet hebben, die moeten ze leren.
- 9:00SPEAKER_00: Die komen niet ter wereld zo weten wat de sociale regels, wat wordt er van mij verwacht?
- 9:06SPEAKER_00: Wat zijn afspraken, wat mag, wat mag niet.
- 9:10SPEAKER_00: Ook rond delen, bijvoorbeeld.
- 9:12SPEAKER_00: Jonge kinderen kunnen gewoon nog helemaal niet delen.
- 9:14SPEAKER_00: Die zijn superegocentrisch, en dat is heel normaal.
- 9:17SPEAKER_00: Als wij dan zeggen samenspelen, samen delen, hebben die echt zoiets aan zich.
- 9:22SPEAKER_01: Zeg je dat dan beter niet?
- 9:24SPEAKER_00: Nee, beter niet.
- 9:26SPEAKER_00: Omdat kinderen vaak als ze verplicht worden om te delen, gaan ze ook minder snel uit zichzelf willen delen.
- 9:33SPEAKER_00: En dat is natuurlijk niet wat we willen bekomen.
- 9:36SPEAKER_00: Vaak zeggen we dat vanuit een bezorgdheid van ja, mijn kind moet toch leren delen.
- 9:40SPEAKER_00: Alles wat wij doen als ouder is uit zorg en bezorgdheid.
- 9:45SPEAKER_00: Dus ook net als alle gedrag van kinderen vanuit een goede plek komt, is dat bij ouders ook zo, natuurlijk.
- 9:54SPEAKER_00: Maar kinderen gaan daarbij leren als ze daar klaar voor zijn.
- 9:57SPEAKER_00: Als ze verplichtingen moeten delen, dan gaan ze waarschijnlijk en ze eerder net zo bezitter worden, dan zie je dat, je ziet dat ook vaak zo bij kinderen, als er dan vriendjes komen spelen en al het speelgoed ligt daar.
- 10:08SPEAKER_00: Dat ze ze op een duur zo speelgoed gaan verzamelen of wegstoppen.
- 10:12SPEAKER_00: Dat is van mij, dat moet je niet meer spelen.
- 10:14SPEAKER_00: Terwijl als je dat voorhand toe en zegt van dit zijn, er komt een vriendje spelen, zijn er dingen waarvan je liever niet hebt, dat die daarmee speelt, en dan leggen we die opzij.
- 10:23SPEAKER_00: Dat is veel makkelijker, natuurlijk.
- 10:25SPEAKER_00: En dan hebben kinderen ook het gevoel dat ik mag zelf iets beslissen, dat is dan weer een basisbehoefte, autonomie.
- 10:31SPEAKER_00: Dus dat is heel goed.
- 10:33SPEAKER_00: En ze hebben controle over van oké, dat wil ik echt niet dat er mee gespeeld wordt door iemand anders.
- 10:39SPEAKER_00: En ik mag daar ook iets over zeggen.
- 10:41SPEAKER_00: En dan zijn ze ook gerust.
- 10:42SPEAKER_00: Wij vinden het ook niet fijn als iedereen te pattend om pas onze gsm zou pakken.
- 10:46SPEAKER_00: O stel je zijn een boek aan het lezen en het is juist een superspannend hoofdstuk.
- 10:50SPEAKER_00: En de buurvrouw passeert en zegt oh, dat wil ik ook wel eens lezen.
- 10:53SPEAKER_00: Dat dan iemand zegt.
- 10:54SPEAKER_00: Ja, nu wil die daarmee spelen.
- 10:56SPEAKER_00: Dus geef maar af, samenspelen, samen deken.
- 10:58SPEAKER_00: Ja, dat is toch ook: zoiets van nee, ik was daarmee bezig als ik klaar ben.
- 11:04SPEAKER_00: En dat is ook wel iets wat je kinderen kunt leren, enerzijds, hoe kun je dan, als jij klaar bent, hoe ga je dat laten weten dat je klaar bent, ga je het geven of dat je om de beurt iets doet.
- 11:17SPEAKER_00: En ook degene die heel graag mee iets wilt spelen op dat moment, moet natuurlijk leren wachten.
- 11:22SPEAKER_00: En dat is voor jonge kinderen ook heel moeilijk.
- 11:24SPEAKER_00: Die impulscontrole is nog niet ontwikkeld.
- 11:26SPEAKER_00: Dus ook dan kun je kijken naar oké, wachten is lastig, dat snap ik.
- 11:32SPEAKER_00: Wat kan je dan intussentijd doen, kind helpen om ondertussen gedachten te verzetten of iets anders te bedenken om te spelen.
- 11:40SPEAKER_00: Wat ga je doen tot Bart klaar is met de bal.
- 11:44SPEAKER_00: Dat is heel concreet.
- 11:47SPEAKER_01: En kan je die concrete tips ook toepassen bij tweejarigen bijvoorbeeld?
- 11:52SPEAKER_01: Staan die al open voor zo logica?
- 11:55SPEAKER_00: Die gaan misschien nog niet altijd snappen.
- 11:59SPEAKER_00: Maar ook een tweejarige begrijpt al veel meer dan dat hij zelf kan zeggen.
- 12:03SPEAKER_00: Mijn zoontje is nu anderhalf, en je ziet wat hij begrijpt, dat is echt immens.
- 12:10SPEAKER_00: Ik sta er elke keer van versteld en denk ik heeft gesnapt wat ik zeg.
- 12:15SPEAKER_00: En die kan zelf alleen nog maar bal zeggen.
- 12:19SPEAKER_00: En mama.
- 12:20SPEAKER_00: Dat is superbeperkt, maar die begrijpen echt wel heel veel.
- 12:23SPEAKER_00: Dat wil niet zeggen dat ze daar altijd goed mee om kunnen.
- 12:26SPEAKER_00: Je gaat heel veel dingen moeten herhalen.
- 12:29SPEAKER_00: Maar dat is ook hoe we leren, natuurlijk.
- 12:31SPEAKER_00: Door herhaling en door te zien, hoe wij volwassenen dat doen, door te observeren.
- 12:37SPEAKER_00: Dat is ook een heel belangrijke tip.
- 12:40SPEAKER_00: Leef als ouder voor wat je wilt zien bij je kind.
- 12:43SPEAKER_00: Dat is eigenlijk misschien een belangrijkste tynaast nieuwsgierig zijn er wat eronder zit.
- 12:48SPEAKER_00: We vergeten dat zo vaak, maar als het dan gaat over bijvoorbeeld ouders die komen, mijn kind is superperfectionistisch en faalangstig.
- 12:58SPEAKER_00: En ik zeg altijd foutjes maken, dat is echt oké.
- 13:00SPEAKER_00: En als ik dan zeg dat dan meestal wel overzichtig gaat, we zien wel vaak dat als kinderen perfectionistisch zijn, dat een van de ouders dat ook is.
- 13:11SPEAKER_00: Hoe is dat bij jullie?
- 13:12SPEAKER_00: Is dat herkenbaar en dan oh ja, ik heb dat ook, ja, maar ik ben superperfectionistisch.
- 13:17SPEAKER_00: En dus je kunt honderdduizend keer zeggen foutjes maken mag.
- 13:22SPEAKER_00: Maar als je ondertussen zelf geen fouten durft maken, of heel een tijd zoieten van dat verkeerd gedaan, het is niet goed, het moet opnieuw en dat is dan is dat laatste wat je kind ga oppikken en meenemen.
- 13:34SPEAKER_00: Dus dat voorleven is echt ontzettend belangrijk en heel vaak vergeten we dat.
- 13:40SPEAKER_00: Je ziet dat ook wat we verwachten van kinderen soms.
- 13:43SPEAKER_00: Dat die ook gewoon al, als je zo bedenkt, een dag op school in een klas met 25, als ze challenge hebben tegenwoordig, want ze zijn er soms ook meer.
- 13:54SPEAKER_00: Een klas met 25 andere kleuters, die ook heel druk zijn, sommigen met problematiek.
- 14:00SPEAKER_00: Een hele dag stilzitten op dezelfde stoel.
- 14:04SPEAKER_00: Niks mogen zeggen, of niet te veel mogen zeggen.
- 14:08SPEAKER_00: We verwachten ook dat kinderen een hele dag hun emoties onder controle kunnen houden, dat ze op een beleefde manier alles kunnen zeggen.
- 14:14SPEAKER_00: Dat ze toepasend oppas, alles delen met een ander, dat ze van alles proeven wat er op hun bord ligt.
- 14:20SPEAKER_00: En dat ze iets eten wat ze niet lusten, dat zouden wij ook niet doen.
- 14:24SPEAKER_00: Als wij iets niet lusten, dan zeggen we wel.
- 14:28SPEAKER_00: Nee, bedankt.
- 14:30SPEAKER_00: Dus we verwachten heel veel van kinderen.
- 14:36SPEAKER_00: We waren eigenlijk begonnen bij zo die drie voorkomende oorzaken.
- 14:40SPEAKER_00: Lastig gedrag.
- 14:42SPEAKER_00: Dat is er ook eentje van.
- 14:44SPEAKER_00: Dat je verwachtingen niet helemaal afgestemd zijn op wat een kind kan.
- 14:50SPEAKER_00: En dat is heel frustrerend, zowel voor u als ouder, maar ook voor een kind.
- 14:54SPEAKER_00: Want jij hebt het gevoel van zeg, mijn kind doet dat niet.
- 14:56SPEAKER_00: En je kind heeft de hele tijd het gevoel van je kan niet tegemoet komen aan de verwachtingen.
- 15:01SPEAKER_00: En hoe kunnen we dat dan oplossen?
- 15:04SPEAKER_00: Een stukje is natuurlijk kennis over wat is normaal voor een kind op elke leeftijd.
- 15:13SPEAKER_00: En dat is heel moeilijk om zo te zeggen, dat kun je dan verwachten.
- 15:17SPEAKER_00: Want elk kind is uiteraard uniek en ontwikkeld anders.
- 15:22SPEAKER_00: Maar grofweg, zijn er wel dingen dat je.
- 15:27SPEAKER_00: Bijvoorbeeld, we verwachten dat baby's op drie maanden doorslapen.
- 15:31SPEAKER_00: Als ik bevallen was, dan is dat eigenlijk standaard de vraag en slaap hem al door.
- 15:36SPEAKER_00: Terwijl het heel normaal is dat jonge kinderen niet doorslapen, wij slapen ook niet door.
- 15:40SPEAKER_00: Wij worden ook af en toe wakker, alleen weten we dat niet altijd bewust.
- 15:45SPEAKER_00: Het zou natuurlijk makkelijk zijn als die doorslaapt, als je terug moet gaan werken.
- 15:49SPEAKER_00: Of we verwachten dat een kleuter van 2,5 dat die kan delen uit zichzelf, terwijl dat gewoon niet kan, want die staat gewoon zo egocentrisch in het leven.
- 15:59SPEAKER_00: De wereld draait letterlijk rondom hem.
- 16:02SPEAKER_00: En dat is als ik iets zie, dan is het van mij.
- 16:05SPEAKER_00: Als ik het vast heb, is het ook van mij.
- 16:08SPEAKER_00: Dan is het niet van u om mee te spelen.
- 16:11SPEAKER_00: Dat snapt die gewoon nog niet.
- 16:13SPEAKER_00: Die kunnen wel, als ze klaar zijn met iets, dan mag een ander ermee spelen.
- 16:17SPEAKER_00: En dat is ook helemaal prima.
- 16:18SPEAKER_00: Maar het is gewoon belangrijk om te weten wat je kunt verwachten.
- 16:24SPEAKER_00: Van een driejarige kun je niet verwachten dat hij zegt: ik ben heel gefrustreerd omdat dat of dat niet lukt, en dat maakt mij boos.
- 16:30SPEAKER_00: En dat die dat doet zonder te roepen of te stampoeten, ofzo.
- 16:36SPEAKER_00: Dat die zo zijn als hij echt heel boos is, dat op een rustige manier uit.
- 16:40SPEAKER_00: Dat kan je niet verwachten van een driejarige.
- 16:43SPEAKER_00: Of dat je kind leert eten zonder te smossen.
- 16:47SPEAKER_00: Dat gaat ook niet.
- 16:49SPEAKER_00: Want als kinderen dingen aan het leren zijn, vaardigheden, leren fietsen of leren schrijven of lezen, dan geven we die superveel kansen om te leren en te oefenen.
- 17:01SPEAKER_00: En als het niet lukt, dan proberen we het soms op een andere manier nog eens.
- 17:05SPEAKER_00: Terwijl het gaat over omgaan met emoties en gedrag, sociale omgangsregels, dan lijken we zo te verwachten van ja, dat moet het toch maar kunnen.
- 17:15SPEAKER_00: Of geef je één kans en als het niet lukt, dan krijg je straf.
- 17:21SPEAKER_00: Als je de letter A verkeerd schrijft bij je tweede poging, dan vliegen je niet in de hoek, natuurlijk.
- 17:27SPEAKER_01: Ja, dus jij pleit bij sociale contacten bijvoorbeeld, het gedrag dat wij minder gepast vinden om daar niet te snel boos op te reageren?
- 17:37SPEAKER_00: Ja, het is heel belangrijk om je te realiseren dat kinderen gewoon nog heel veel moeten leren.
- 17:44SPEAKER_00: We kijken vaak vanuit onze volwassen bril naar situaties.
- 17:48SPEAKER_00: Maar kinderen die hebben nog niet de levenservaring die wij hebben, die zijn alles nog aan het ontdekken, aan het leren, aan het uitproberen.
- 17:55SPEAKER_00: En die moeten gewoon nog heel veel oefenen.
- 17:57SPEAKER_00: Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ongepas gedrag, zoals dingen stuk maken of slaan of agressie, dat moet begrenzt worden, uiteraard.
- 18:06SPEAKER_00: Maar dat neem niet weg dat je tegelijkertijd ook je kind de vaardigheden kunt bijproberen brengen die hij nodig heeft.
- 18:15SPEAKER_00: Dat gaat ook over als je heel boos bent, dan kan je ook proberen om bijvoorbeeld rustig in en uit te ademen om dat gevoel even te laten zakken, zodat het minder overweldigend wordt.
- 18:28SPEAKER_00: Maar dat is ook iets.
- 18:29SPEAKER_00: Je kunt wel zeggen, ja, je moet diep in en uitademen, maar dat vraagt heel veel oefening.
- 18:33SPEAKER_00: Het vraagt ook wel heel veel geduld.
- 18:36SPEAKER_00: En als het gaat over andere vaardigheden aanleren, dan lijken we daar precies wat meer geduld in te hebben.
- 18:42SPEAKER_00: Ik denk ook, en dat is ook heel logisch, omdat dat zijn dingen waar wij als ouder minder last van hebben, natuurlijk.
- 18:49SPEAKER_00: Als je kind aan het leren schrijven is en als dat niet lukt, ja, dat is wel wat vervelend.
- 18:55SPEAKER_00: Maar dat is niet zo erg.
- 18:56SPEAKER_00: Maar als je kind elke dag een woede bij heeft, dan is dat wel heel intens als ouder natuurlijk.
- 19:02SPEAKER_00: En daarbij komt ook nog eens dat je als ouder zelf allerlei emoties hebt.
- 19:07SPEAKER_00: En zeker als je dan ook nog aan het werken en vaak ook weinig energie hebt om daarmee om te gaan.
- 19:13SPEAKER_00: Het is heel begrijpelijk.
- 19:14SPEAKER_00: Dat doet van alles met ons.
- 19:16SPEAKER_00: En dat maakt het moeilijk om op dat moment rustig te kunnen blijven, waardoor we soms reageren op een manier die dat gedrag niet versterkt.
- 19:24SPEAKER_00: En dat is heel jammer, natuurlijk.
- 19:27SPEAKER_01: Zometeen praten we verder, maar eerst maak ik even tijd voor de boodschap van onze sponsor.
- 19:33SPEAKER_01: Als jonge ouder komt er veel op je af.
- 19:37SPEAKER_01: Daarom is er Nestle Baby Me.
- 19:40SPEAKER_01: Maktische tips en adviezen om je te ondersteunen: van voeding en verzorging tot opvoeding en de eerste stapjes.
- 19:48SPEAKER_01: Heb je vragen over gezonde voeding of ben je op zoek naar handige weetjes voor het ouderschap?
- 19:53SPEAKER_01: Bezoek Nestlebaby.be en ontdek alles wat je nodig hebt voor jou en je kleintje.
- 20:01SPEAKER_01: Anki, we hebben het over hoe te reageren op een bepaald gedrag van je kind, waarom sommige kinderen een bepaald gedrag stellen en anderen niet.
- 20:10SPEAKER_01: Is het niet zo dat sommige kinderen wat temperamentvoller zijn en wat vaker gedrag vertonen, wat wij ongepast noemen?
- 20:18SPEAKER_00: Ja, absoluut.
- 20:19SPEAKER_00: Elk kind is uniek.
- 20:22SPEAKER_00: Sommige kinderen zijn temperamentvoller en sommige zijn ook veel gevoeliger aan prikkels, dat is ook een van de veel voorkomende oorzaken van lastiggedrag is overprikkeling.
- 20:34SPEAKER_00: Als dingen heel erg binnenkomen, als geluid de hele tijd heel erg binnenkomt, bijvoorbeeld dat is gewoon heel lastig.
- 20:42SPEAKER_00: En op het einde van de dag zit je hoofd helemaal vol en dan kan er niks meer bij en dan moet het er even uit.
- 20:48SPEAKER_00: Bij sommige kinderen verloopt die prikkelverwerking bijvoorbeeld ook anders.
- 20:52SPEAKER_00: Sommige kinderen zijn gewoon ook veel gevoeliger aan veren, aan de gevoelens die dingen die in de lucht hangen.
- 21:02SPEAKER_00: Die voelen dat veel meer aan dan anderen.
- 21:04SPEAKER_00: En die zijn daar gevoeliger voor, die pieken dat meer op, die nemen dat meer met zich mee.
- 21:08SPEAKER_00: Dus elk kind is anders, en het is inderdaad ook zo: van sommige kinderen heb je minder last tussen aanhalingstekens, die veren wel mee.
- 21:19SPEAKER_00: Kinderen die echt nooit lastig gedrag stellen, vind ik ook altijd een beetje verdacht.
- 21:24SPEAKER_00: Hoe bestaan die dan?
- 21:27SPEAKER_00: Die bestaan me vaak zijn kinderen die heel erg geleerd hebben om hun gevoelens weg te stoppen, om niet tot last te zijn, omwille van de situatie thuis.
- 21:39SPEAKER_00: Dat wil niet zeggen dat alle kinderen die echt nooit lastig gedragstellen, zo zijn, maar het vindt toch ook wel altijd wat.
- 21:47SPEAKER_00: Daar roept wel altijd wat vraagtekens bij mij op.
- 21:49SPEAKER_00: Want geen enkel kind is nooit verdrietig of bang of boos.
- 21:53SPEAKER_00: Want dat hoort gewoon bij het leven.
- 21:54SPEAKER_00: En als je kind altijd alleen maar goedgezien, en vrolijk en optimistisch is.
- 22:00SPEAKER_00: Dan bestaat de kans dat er toch wel wat gevoelens worden weggestopt.
- 22:04SPEAKER_01: Ja, en dat is voor niemand goed.
- 22:06SPEAKER_00: En dat is voor niemand goed.
- 22:08SPEAKER_01: Ik wil het toch nog graag even hebben over de generatie boven ons.
- 22:14SPEAKER_01: Voor wie het heel simpel was, eigenlijk.
- 22:16SPEAKER_01: Kind is toud, kind werd gestraft of kind is flink, kind werd beloond.
- 22:20SPEAKER_01: Is dat nu helemaal passé?
- 22:22SPEAKER_00: Ik zou het niet aanraden.
- 22:24SPEAKER_00: Het werkt op korte termijn.
- 22:26SPEAKER_00: Dat weten we.
- 22:27SPEAKER_00: Dat is ook de reden waarom dat in het verleden heel veel wordt gedaan, en nog altijd heel vaak wordt toegepast.
- 22:34SPEAKER_00: Dus dat werkt op korte termijn.
- 22:36SPEAKER_00: Op lange termijn werkt dat minder goed.
- 22:40SPEAKER_00: Omdat we dan gaan naar extrinsieke motivatie, dat wil zeggen motivatie die van buitenaf komt.
- 22:46SPEAKER_00: Zeker als het gaat over belonen.
- 22:48SPEAKER_00: Als je een goede punt hebt op je rapport, dan krijg je een cent of een cadeautje.
- 23:01SPEAKER_00: Waarom het mogelijk belangrijk zou kunnen zijn, of omdat ze het zelf fijn vinden om zich daarvoor in te zetten, maar gaan ze dat alleen maar doen voor die beloning.
- 23:09SPEAKER_00: En op den duur weegt die beloning misschien ook niet meer zwaar genoeg door.
- 23:12SPEAKER_00: We zien het onderzoek als kinderen een puzzel mogen maken en ze krijgen daar een beloning voor, dat ze die puzzel de volgende keer veel minder leuk gaan vinden om te maken dan de eerste keer.
- 23:23SPEAKER_00: Terwijl als ze daar geen beloning voor krijgen, dat het plezier hetzelfde blijft.
- 23:27SPEAKER_00: En dat is natuurlijk iets wat we graag zouden willen, denk ik toch?
- 23:31SPEAKER_00: Dat kinderen dingen met plezier doen en niet alleen voor een beloning.
- 23:34SPEAKER_01: En hoe kan je dan zoietsiefs, bijvoorbeeld een goede toets, belonen of positief bekrachtigen?
- 23:41SPEAKER_00: Vooral focussen op de inzet.
- 23:45SPEAKER_00: Je hebt daar super hard voor gewerkt, ik heb dat gezien.
- 23:48SPEAKER_00: Je hebt daar heel veel tijd in gestopt, je zult wel heel fier zijn op jezelf, dat je daar niet zo'n goed resultaat van hebt.
- 23:56SPEAKER_00: Maar het belangrijkste is om in te zetten of te focussen op het proces, op de weg ernaartoe.
- 24:01SPEAKER_00: Want vertelde geld heeft je kind super hard ingezet.
- 24:04SPEAKER_00: En was het resultaat toch niet zo heel goed.
- 24:07SPEAKER_00: Als je dan alleen focust op het resultaat, dan kun je alleen zeggen, ja, dat is niet goed, of dat is jammer.
- 24:15SPEAKER_00: Maar als je wel blijft focussen op en je hebt toch het keihard je best gedaan, je hebt dat gezien, je hebt je daarvoor ingezet, je hebt er heel veel tijd in gestopt.
- 24:23SPEAKER_00: Meer dan daden niet kunnen doen, dat is keihou.
- 24:27SPEAKER_00: En dan eventueel uiteraard natuurlijk als kinderen consequent slechts scoren, moeten gaan kijken, is er iets extra nodig.
- 24:35SPEAKER_00: Dat is iets anders.
- 24:35SPEAKER_00: Maar puur over dat stukje van hoe kun je wel complimenten geven of belonen tussen aanhalingstekens.
- 24:43SPEAKER_00: Is het puur door te omschrijven wat je ziet.
- 24:45SPEAKER_00: Want als kinderen met tekening komen, dan gaan we heel snel zeggen van mij, kijk mooi.
- 24:51SPEAKER_00: Terwijl we dat misschien helemaal niet mooi vinden of zo, of misschien vind je dat kind je zelf ook niet mooi.
- 24:55SPEAKER_00: Maar als je dan gewoon gaat beschrijven van wat zie ik, je hebt allemaal bomen getekend en een zon, ik word er helemaal vrolijk van.
- 25:03SPEAKER_00: Is iets helemaal anders.
- 25:04SPEAKER_00: Dan zeg je gewoon wat je ziet zonder iets te zeggen over knap gedaan, of goed gedaan, of flink gedaan.
- 25:10SPEAKER_01: En de omgekeer kan het straffen, wat niet goed is bij slechtgedrag van, waar raad je daar dan aan?
- 25:17SPEAKER_01: Want bijvoorbeeld zo een time-out nemen, iemand in de hoek zetten of betrap zetten voor een paar minuten.
- 25:23SPEAKER_00: Ja, dat werkt vaak op korte termijn, al zien kinderen niet altijd meteen terug dat gedrag gaan stellen.
- 25:30SPEAKER_00: Het jammere is dat ze daar eigenlijk niet zoveel uit leren.
- 25:33SPEAKER_00: Bij denken, ongepast gedrag in de hoek of op je strafstoeltje of op de straftreden.
- 25:40SPEAKER_00: Even goed nadenken over wat je hebt mispeutert.
- 25:43SPEAKER_00: En dan mogen ze er weer bij.
- 25:45SPEAKER_00: Vooral ook in isolatie.
- 25:47SPEAKER_00: Je moet daar alleen over nadenken.
- 25:49SPEAKER_00: Maar kinderen gaan echt niet in de hoek zitten nadenken over ja, Maik, ik heb dat verkeerd aangepakt.
- 25:56SPEAKER_00: Volgende keer ga ik dit of dat doen.
- 25:58SPEAKER_00: Nee, die gaan zitten denken, ik haal mijn mama, dat is niet eerlijk.
- 26:02SPEAKER_00: Die gaan misschien ook nadenken over hoe ze de volgende keer die straf kunnen vermijden.
- 26:08SPEAKER_00: Maar die gaan daar niks uit leren, natuurlijk.
- 26:13SPEAKER_00: Op lange termijn werkt dat niet.
- 26:15SPEAKER_00: Dus het is veel beter om je mocht uiteraard een kind uit de situatie halen, om dan samen even tot rust te komen.
- 26:25SPEAKER_00: Want vaak is dat met heftige emoties gepaard gegaan.
- 26:30SPEAKER_00: Om even samen te gaan zitten en na te denken van wat was er aan de hand of beschrijven.
- 26:38SPEAKER_00: Jij wilde heel graag met de blokken spelen en een broer was met de blokken aan het spelen en die wou alleen spelen.
- 26:44SPEAKER_00: En daar vond je heel frustrerend.
- 26:45SPEAKER_00: En daar werd je boos van en toen heb je een blok gepakt en naar zijn hoofd gesmeten.
- 26:49SPEAKER_00: Ik snap dat dat heel frustrerend is.
- 26:52SPEAKER_00: Maar met blokken gooien aan elkaar, dat doen we niet.
- 26:54SPEAKER_00: Dat is niet oké.
- 26:55SPEAKER_00: In de plaats daarvan zouden misschien de volgende keer ik wil ook spelen, of dan kom je mijhalen, of wat op dat moment ook een goed alternatief lijkt.
- 27:08SPEAKER_00: We gaan er vaak van uit dat we zo zeggen van dat mag niet, dat is niet oké.
- 27:13SPEAKER_00: Dat kinderen dan weten wat dat wel oké is.
- 27:17SPEAKER_00: Maar dat is zo niet, natuurlijk.
- 27:19SPEAKER_00: Dat is gelijk dat je zegt, niet op de zetel springen.
- 27:23SPEAKER_00: Het is veel makkelijker om veel beter om te zeggen van de zetel is om op te zitten.
- 27:27SPEAKER_00: O springen kun je ergens anders doen.
- 27:29SPEAKER_00: Of als je zegt, je mag niet met de blokken gooien, dat kinderen dan ook weten, met de blokken mag ik niet gooien, dus dan mag ik ook niet met de krijtjes gooien, en ook niet met de iPad gooien, en ook niet.
- 27:39SPEAKER_00: Maar dat is niet.
- 27:40SPEAKER_00: Die weten met de blokken zijn niet om te gooien.
- 27:44SPEAKER_00: Die andere dingen gaat je nog iets moeten herhalen.
- 27:48SPEAKER_00: En soms vaak, zeker bij jonge kinderen, bij wie die impulscontrole er nog niet is, die kunnen heel goed weten van ik mag niet met de blokken gooien, of de blokken zijn niet om me te gooien.
- 27:57SPEAKER_00: En toch, op het moment dat die heel boos zijn, is de kans heel groot dat die wel nog gaan gooien.
- 28:02SPEAKER_00: En ook dan is het uiteraard belangrijk om de regels en de afspraken te herhalen om eventueel dan te zeggen, oké, het lukt nu niet om op een goede manier met de blokken te spelen, dan nemen we de blokken weg.
- 28:12SPEAKER_00: Je mocht zeker begrenzen, gevolgen geven, zeker en vast.
- 28:16SPEAKER_00: En tegelijkertijd wel ook blijven erkenning te geven over dat gevoel van jij was wel heel boos op dat moment.
- 28:23SPEAKER_00: Dat gevoel helpen benoemen, zodat ze ook leren, ah ja, dat is boos of frustratie, zodat ze dat zelf ook kunnen benoemen.
- 28:32SPEAKER_00: En een alternatief geven van wat kan je dan doen.
- 28:35SPEAKER_00: Ja, maar dus geen time-out bij ongepast gedrag.
- 28:39SPEAKER_00: Nee, beter niet.
- 28:41SPEAKER_00: Een beter alternatief is, zoals ik het er net al omschreef, dat noem ik dan time-in, waarbij je samen met je kind gaat kijken.
- 28:48SPEAKER_00: Wat is er misgelopen?
- 28:51SPEAKER_00: Wat is er gebeurd en hoe kunnen we dat een volgende keer anders aanpakken, dus time in.
- 28:58SPEAKER_01: Klinkt als een heel waardevol alternatief voor, die time-out.
- 29:01SPEAKER_01: Het is wat we allemaal kunnen gebruiken, denk ik.
- 29:04SPEAKER_00: Ja, absoluut.
- 29:05SPEAKER_00: Ik wil misschien mensen ook nog wel een beetje geruststellen, want we hebben het heel hard gehad over afstemmen op dat gedrag, daarvoor kijken en dan tegemoet komen aan die gevoelens en behoeften die eronder zitten.
- 29:15SPEAKER_00: En nu lijkt dat zo van, je moet dat ook altijd doen.
- 29:20SPEAKER_00: Maar een geruststellende gedachte is misschien.
- 29:23SPEAKER_00: Uit onderzoek zien we ook dat ouders die een goede band hebben met hun kinderen, doorgaans maar 30% van de tijd zo afgestemd zijn en dat dus toepassen.
- 29:33SPEAKER_00: 100% is ook gewoon niet mogelijk.
- 29:36SPEAKER_00: Dus daar moet je zeker niet naar streven.
- 29:37SPEAKER_00: Je moet nu niet denken van nee, ik kan dat toch helemaal niet altijd.
- 29:40SPEAKER_00: Er zijn heel veel redenen waarom dat dat niet kan.
- 29:43SPEAKER_00: Als je zelf heel moe bent, zelf emotioneel bent en een lastige dag hebt, dan gaat dat gewoon niet.
- 29:49SPEAKER_00: Of als je druk bezig bent en allemaal dingen op je to-do-list hebt, dan kan dat niet.
- 29:54SPEAKER_00: Dan moet je dat ook niet van jezelf verwachten.
- 29:56SPEAKER_00: Het is wel heel belangrijk, als het niet lukt om zo af te stemmen, of als je als er is misgelopen, dat je ook wel terugherstelt.
- 30:07SPEAKER_00: Dat je dat ook benoemt van jij wilde heel graag samen iets met mij doen en ik was druk bezig, ik had geen tijd, dat was heel lastig.
- 30:14SPEAKER_00: Nu ben ik er voor u.
- 30:16SPEAKER_00: Of als je zelf een beetje ontploft bent, want wij doen dat ook wel.
- 30:21SPEAKER_00: Dat je dan ook zegt van ik was daarnet heel boos.
- 30:24SPEAKER_00: To heb ik geroepen, dat is niet oké.
- 30:27SPEAKER_00: Roepen is niet hoe we omgaan met boosheid.
- 30:30SPEAKER_00: Dat je ook wel als ouder terug herstelt.
- 30:34SPEAKER_00: En als je dat kunt doen, daar leren kinderen ook zoveel uit.
- 30:38SPEAKER_00: Dan leren ze hoe je het kunt goed maken, dat fouten maken oké is, dat ook mama's en papa's.
- 30:45SPEAKER_00: En even niet meer weten hoe ze het moeten doen.
- 30:47SPEAKER_00: Dat dat oké is en dat je het ook wel terug kunt goed maken.
- 30:50SPEAKER_00: Dus ook dat is super waardevol.
- 30:52SPEAKER_01: Oké, dat vind ik een heel hoopvolle boodschap om mee af te sluiten.
- 30:55SPEAKER_01: Hartelijk dank aan Kiet de Frank.
- 30:59SPEAKER_01: Je luisterde naar de podcast van Mama Baas.
- 31:02SPEAKER_01: Interviews en montage waren in handen van mezelf tien het donder.
- 31:06SPEAKER_01: Ben je benieuwd naar de volgende aflevering of wil je niks van deze podcast missen?
- 31:10SPEAKER_01: Surf dan zeker naar Mamabaas.be of nog beter, abonneer je nu meteen op deze podcast.
- 31:17SPEAKER_01: Dat kan je helemaal gratis doen, via Spotify of via een andere podcast-app.
- 31:22SPEAKER_01: Vond je het een fijne podcast?
- 31:23SPEAKER_01: Vertel het dan zeker door aan andere mama's en geef ons alsjeblieft een goede review.
- 31:28SPEAKER_01: Wat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 31:31SPEAKER_01: Heel graag tot de volgende keer.