Latest / Huis kopen in Spanje / #20: Grotwoning kopen in Spanje: alles wat je moet weten
Transcript
- Sannah: Prima, helemaal goed. We kunnen altijd knippen. Top. Dan begin ik even met de introductie. Welkom bij In Huis Kopen in Spanje. De podcast voor iedereen die droomt van een huis in Spanje. In deze podcast nemen we je stap voor stap mee door het aankoopproces, bespreken we de grootste misverstanden en krijg je praktische tips van experts die het dagelijks met de banen vast goed te maken hebben. Fijten en fables. Fred: Ja, dat is het. Sannah: Mijn naam is Sanna en samen met Jan van Ik zoek een huis in Spanje.nl helpen we je om goed voorbereid die stap naar een woning in Spanje te zetten. En vandaag is weer te gast Fred. Lukt dat je er bent. Welkom! Fred: Ja, dankjewel. Sannah: Ja, en we gaan het vandaag hebben over jouw favoriete onderwerp. Wat is dat Fred? Fred: 100 % Ja, haha. Dat zijn grondwoningen. Ja. Sannah: Ja, want jij komt uit de regio of jij woont in de regio Granada. Kun je jezelf nog eens kort voorstellen voor de mensen die de vorige aflevering niet hebben geluisterd? Fred: Ja klopt Ja, het is heel makkelijk. Mijn voorname is Fred, mijn achternaam geen Flintstone. Ik woon wel in een grot. En mijn vrouw heet geen Wilma, dat ook niet. Maar ik ben makelaar in het binnenland van Almeria en binnenland van Granada. En vooral in het binnenland van Granada hebben wij veel grotwoningen in de verkoop. Een specialisme. Echt superleuk. Ik woon er zelf ook dus in een grotwoning. Mijn kantoor, wat je waarschijnlijk op de achtergrond wel een klein beetje kan zien, is ook een grotwoning of is ook een uitgegraven grot. Dus ja, het is mijn favoriete onderwerp eigenlijk wel. Ik word altijd weer vrolijk als het aangekaard wordt. Sannah: Ja, dope. 12. Ja, precies. Ja, tof. Want wat is precies een godwoning, Fred? Waar komt het vandaan? Fred: Een grotwoning is eigenlijk heel simpel, zoals de namen het al zeggen. is een woning die in de berg uitgegraven is. Een voormalige grot geweest is. Dat kan een grot zijn die op een natuurlijke basis is ontstaan of echt helemaal uitgegraven is. Voor de grot is natuurlijk de temperatuur. Het is er altijd tussen de 20 en 22 graden. Sannah: ⁓ ja. Fred: Ik maak altijd een opmerking of een geintje van als ik aan werken denk, dan begin ik altijd te zweten. Behalve in mijn grot niet. Dat is altijd 20, 22 graden. Daar heb ik er geen last van. Zo'n grotwoning bestaat al honderden jaren. Ze tienduizenden jaren al ingebruikt door de mensen en de voorlopers van de mens. Sannah: Ja. Mm-hm. Fred: En er is een nieuw leven ingeroepen, eigenlijk. nieuw leven ingegeven door de mooren die verbannen werden uit het vastland van Spanje, terug moesten en zich verstopten in de grotwoningen. En op die manier er ook achter kwamen van, hé, die grotwoning heeft wel zijn voordelen. Lekker cool. in de wintersommer, lekker warm in de winter. we kunnen ook ons beestjes, de dieren erin zetten. Want dat gebeurde natuurlijk in verleden. Het eigenlijk een beetje hetzelfde als vroeger de boeren in Nederland bij hun koeien woonden. Dus in de winter boven de stal, lekker koel. En in de winter in de stal, want dan waren de koeien buiten en dan ging de boer gewoon lekker in de stal liggen. Sannah: Hmhm. Fred: Daardoor heeft het in het verleden, had de grotwoning de naam voor de wat minder bedeelde mensen. Nou dat is gelukkig niet meer. Hoewel ze in prijs wel heel erg interessant zijn. Een aankoop van een grotwoning ligt procentueel tot wel 30-40 % lager dan een gewone woning. In aanschaf. Sannah: Hmhm. Fred: Je hoeft geen fundatie te leggen. De fundatie is de berg zelf. En het dak en de muur is de berg zelf. Dus het enige wat je moet doen, en dat is het minder leuke werk, want daar krijg je blaren van, is graven. Een grot wordt ook echt, je huis wordt uitgegraven en dat gebeurt ook echt. Dus dat is... Sannah: Hmhm. Ja. Ja. Fred: In het kort wou je zeggen, maar dat is mijn enthousiast. Sannah: Ja, precies. Maar voordat we verder op het onderwerp ingaan. Jij zit natuurlijk in Granada, of tenminste daar in de buurt. ik las even het nieuws. Ik dacht, moeten wel even bij je inchecken hoe het daar gaat. Ik zag dat er heel veel aardbevingen zijn geweest. Fred: Ja. Ja. Ja, niet bij ons. Nee, is... Nee, nee, het is... Ik heb het zelf niet meegemaakt, maar een paar miljoen jaar geleden was er een zee hier. En door het verplaatsen van de tectonische platen, wat nog steeds gebeurt... De tectonische platen zijn er eigenlijk drie. Vanuit Noord-Afrika en Zuid-Europa, die komen tegen elkaar aan. Dat gebeurt al miljoenen jaren. Sannah: Hmhm. Mm-hm. Ja. Fred: En doordat die tectonische platen constant in beweging zijn, is er eigenlijk de huidige kustlijn aan staan. En ja, het blijft bewegen en die tectonische platen, dat veroorzaakt die aardbevingen. Nou is het voor mij gemakkelijk om te zeggen, het is best wel ver weg hier vandaan. De aardbevingen zijn gelukkig ook niet zo heftig. Ze zitten heel diep in de aarde. Dat is mij verteld op 30 kilometer. een 4,3 op schaal van Richter. Doordat het zo diep zit, voel je er eigenlijk heel weinig van. Wij voelen er hier sowieso niet veel van. Omdat we ver weg zitten. Sannah: Ja, fijn. Fred: Ik snap jouw vraag wel, maar ik krijg best wel de vraag van is zo'n grotwoning, is die, ja, dat gevaarlijk om in de grotwoning te wonen tijdens een aardbeving? Nou, ik ben liever in de grotwoning dat ik in een gewone woning zit. Ja, mede door dat zo'n grotwoning al duizenden, sommige woningen al duizenden, duizenden jaren bestaan. Sorry. Sannah: Mhmm. Fred: Ik was al bang dat het ging gebeuren. Sannah: Je bent zo populair. Fred: Nee. Iemand wil geld van me hebben? Nee, o gein. Ik heb hem weer uitgezet nu. Zullen we even terug gaan? Ja. Ik snap je vraag, want ik krijg die vraag zelf ook wel met aardbevingen. Mensen lezen dat in de krant, granade aardbeving geweest. Maar ik ben liever... Sannah: Ja, is goed. Fred: Ik woon liever in een grotwoning met een naartbeving dan een gewone woning. En ja, die grotwoningen zijn er al duizenden jaren en er is nog niet één ingestort. Dus ja, daar ben ik echt niet bang voor. En zeker de hele dagse grotwoningen hebben meestal al twee of drie uitgangen. daar hoef je helemaal niet bang voor te zijn. Sannah: Nee. Nee, pas eens. Fred: Om je idee te geven, de meeste binnenmuren van mijn woning zijn ongeveer tussen de 90 en 150 centimeter dik. Ik zie heel weinig huizen die zulke dikke muren hebben. Dus nee, ik ben er niet bang voor, Aardbevelingen. Sannah: Echt, ja. Misjahr. Nee, want hoe moet ik zo'n godwoning zien? Is dat dan volledig in een berg of is dat ook nog een gedeelte, zeg maar, buiten de bergen en dan de rest in de berg? Of verschilt het ook weer per woning? Fred: Ja, ja, is vaak hebben we grotwoningen die gedeeltelijk in de berg zitten. Dus het slaapgedeelte, de winterkamer zit in de berg. dan het natte gedeelte, keuken, badkamers, die zijn dan de buiten gebouwd. En dat is dan de gewone constructie bouw, met de stenen bouwen eigenlijk. Sannah: Mm-hm. Mm-hm. Fred: Dat is hun keuze die ze kunnen maken. Maar je hebt ook volledige grotwoners. Dus mensen die echt de voordeur aan de rand van de berg hebben zitten. De voordeur naar binnen gaan en dan ook echt in de grot terecht komen. Die laatste gebeurt niet vaak meer. Dat zijn over het algemeen vrij kleine woningen. Het eerste dat 90 % van de woningen hebben, is een soort voorportaal. Voor kamer, voor keuken en een badkamer die buiten de berg zitten. Sannah: Ja, dus dan heb je het beste van bij de wereld eigenlijk. Fred: Ja, ja. bijvoorbeeld het natte gedeelte is vrij makkelijk aan te leggen als hij aan de buitenkant zit, want het rioolgedeelte en het watergedeelte zit dan buiten de grot. Dat zijn de natte gedeeltes. Waar je op moet letten bijvoorbeeld bij een grot is dat die geventileerd kan worden. Je ziet bij een grotwoning over het algemeen geen binnen deuren. Sannah: Hmhm. Fred: Uiteraard wel in het toilet, is iedereen gelukkig mee. Een binnendeur in toilet, maar de slaapkamers, inloopkamers, die hebben over het algemeen geen deuren. En dat is puur gedaan om die ventilatie gewoon optimaal te hebben in een gerodwoning. Een vraag die ik ook heel vaak krijg is, is het niet vochtig in zo'n woning? Nee, nee, nee, nee, het is niet vochtig. Als je de juiste woning koopt en in de juiste woning woont, zal ik straks iets meer over vertellen, dan heb je zeker geen last van vocht. Sannah: Ja, precies. Fred: Ik kan, als ik hier verderop kijk, ik heb op dit moment 43 % vochtigheid in de woning. En dat is dan de woning waar ik altijd in ben. Dus dat is vrij laag. Ja, Kom ik nog even terug op de vochtigheid. Het is natuurlijk wel heel belangrijk dat je een goede keuze maakt met een grotwoning. Sannah: Ja, dat is normaal. Fred: Heel vaak krijg te horen, ja hij moet op het zuiden zijn. En dan is mij tegenvraag, waarom het zuiden? Ja, schijnt de zon altijd. zeg, maar het zuiden is niet altijd de droge kant van een berg. Dat heeft puur te maken met hoe de rivier over de berg heen Hoe is de afwatering op de berg? Loopt er een weg boven? Zijn er andere huizen boven? Hoe is het afvoer van die andere huizen geregeld? Dat is eigenlijk veel belangrijker, of die nu op het zuiden of op het noorden zitten. Ik adviseer altijd wel een klein beetje richting het zuiden te hebben, omdat over het algemeen de tuinen wat kleiner zijn bij een grotwoning. Dan kan je de zon optimaal benutten. Maar het is niet zo dat de grotwoning echt pertinent in het zuiden moet liggen. Zeer zeker niet. En dat is iets waar wij als makelaar echt op letten. is de afwatering in de berg op de berg. Als het regent, waar komt dat water terecht? Loopt dat om de grot heen of loopt dat aan de andere kant van de berg eraf? De basis van de berg is ook heel belangrijk. Hoe compacte de basis, hoe steviger de grot is. Wat bedoel ik daarmee te zeggen? Zo'n grotwoning ligt in de natuur. En die wordt uit de berg gegraven. Maar stel dat die berg, noem het, 500.000 jaar geleden een rivier was geweest. En dat daar het begin van de rivier was met de opoping van grove stenen. Hoe verder je in rivier afgaat, hoe fijner de stenen wordt, hoe verder je de rivier afgaat, kom je op een gegeven moment ook in zand terecht. Nou, heb het liefste een grotwoning die het einde van de rivier ligt, van de rivier die 500.000 jaar geleden was, dan een grotwoning die aan het begin is. Puur om je compactheid van je materiaal, dus van je muren, van je dak, zo compact mogelijk te hebben. Sannah: Mm-hm. Fred: Zand is veel compacter dan grove stenen van kiezel van 30 40 centimeter. Sannah: Het is het is net alsof ik daar een adresje naar les had luisteren. Fred: Ja, dat doe ik avonds. Ze zeggen ook altijd, je rug is zo bruid. zeg, dat komt omdat ik altijd met mijn hoofd naar de grond loop. Nee, maar dat zijn hele belangrijke dingen met het maken van de keuze van een woning. Wat bijvoorbeeld ook heel leuk is, als je zo'n woning... Sannah: Ja, heel leuk. Ja. Fred: Bekijk, soms zie je kalsietkristallen erin zitten. Als ik kalsietkristallen zie, dan word ik heel vrolijk, zeg ik altijd. Want dat wil zeggen dat het vroeger de bodem van de zee geweest is. Van die zee die hier een paar miljoen jaar geleden was. Dus dan weet ik eigenlijk al dat de basis van de grot heel sterk is, stevig is. Anders krijg je geen kalsietkristallen die ontstaan door hoge druk. hoogdruk van de aarde. ja, daardoor krijgt die calcite-crystallen en daardoor weet ik met bijna 100 % zekerheid dat je een grot hebt die heel stevig is. Sannah: Ja, precies. En die godwoningen, zijn die specifiek voor de regio Granada? Vind je die ergens anders toch in Spanje en waarom? Fred: Ja. Ze zijn hier in deze regio. dan hebben we het over de driehoek qua Dix-Westcar-Baza. Dat ook een beetje een rare driehoek, maar daar liggen heel veel grotwoningen. In andere gedeelte van Spanje zijn er uiteraard nog grotwoningen. Marokko zijn ze er. In Italië, Turkije hebben we ook heel mooie gebergten waar je hele mooie grotwoningen hebt. Maar het is specifiek hier door de grond, dus wat de bodem is en dat we bergen hebben. En in het verleden toen de mooren verdreven werden, die zijn toch wel bij elkaar gebleven en die hebben hier specifiek in deze omgeving de grotwoningen herontdekt. En daar is de basis ook door ontstaan. Sannah: Ja, tof. En even denken hoor, wat is handig om nu... Ja, je had het natuurlijk over de prijs van een grootwoning, dat het lager is dan andere woningen in Spanje. Kun jij een soort schatting geven wat het ongeveer kost? Fred: Ja. Ja, anders zou ik geen makelaar zijn. Ja, nee. Ja, ik maak altijd gekscherend opmerking tussen de 15.000 en de 200.000 euro, maar dat is natuurlijk heel breed. Als je een grotwoning wilt hebben waar alle papieren van kloppen, die aan de juiste kant lig, op de juiste manier gebouwd is, moet je denken ongeveer vanaf een 60-65.000 euro heb je erheen met twee slaapkamers en een badkamer. Sannah: Mhmm. Fred: en uiteraard een woonkamer en een klein terrasje. Maar we hebben ze tot, zeg even, 350.000 euro, 375.000 euro, dat duurste die we hebben. Dat is dan een grotwoning die tevens bnb is en camperplaatsen heeft. Dus zover loopt dat uit elkaar. Sannah: groot persiel. Fred: Grote perceel, een groot stuk plot. De ligging is natuurlijk belangrijk. Ligt het in de middle of nowhere, moet je vijf minuten met een 4,5 rijden om bij je grot te komen. Of kan je per voet, per fiets naar een dorp of een stadje toe. Daar is die prijs natuurlijk ook afhankelijk van. Sannah: Ja, tuurlijk. Fred: En ja, prijzen, het grootste gedeelte van de prijs maakt toch de kwaliteit van een grot. Als je een grot hebt van, ik noem hem wel het 100.000 euro, dan kan je verwachten dat je een redelijk goede grot krijgt. Misschien moet je er zelf wat aan verbouwen of laten verbouwen, maar over het algemeen zijn ze redelijk bewoonbaar. Sannah: Mm-hm. Fred: Als je een grot neemt voor 15.000 euro, dan moet je echt wel een beetje werken om het leefbaar te maken. Sannah: Ja, precies. Fred: En vaak liggen die van 15.000 euro ook in de middle of nowhere, dus je hebt geen water, geen stroom, geen afvoer. Dus daar komt over het algemeen toch wel een aardig bedrag bij om dat allemaal volgens de wet en de normen voor elkaar te krijgen. Sannah: Ja, en je had het over die papieren die jullie altijd van tevoren ook wel alvast checken of dat allemaal in orde is. Is dat bij een godwoning nog anders dan bij andere woningen? Ja? ⁓ Fred: Moeilijker. Ja, moeilijk. ja. heb papieren liggen hier met een handtekening, een vingerafdruk als handtekening. Dus dan... Ja, dat... Het is wel op papier gedrukt. is nog net geen dierenhuid vellen, maar... Sannah: ⁓ bijzonder. Fred: Over het algemeen is het moeilijker om de papieren te checken dan een gewone woning. Een gewone woning is al gebouwd. Een grotwoning was er vaak al. En dan heb je een stuk grot, ik noem al 30.000 km2, waar 20 grotwoningen op staan en die moeten dan herverdeeld worden. Probeer me van die 20 grotwoningen maar eens te achterhalen wie de eigenaar is. Meestal gaat het op familie op familie. Sannah: Ja. Hmhm. Fred: In het verleden deed men wat gemakkelijker over papierwerk. Er werd gewoon op een stuk papier geschreven, jij bent nu de eigenaar. Wat je ook heel vaak ziet is dat degene die er woont niet eens de eigenaar is, maar gewoon gebruik heeft gemaakt van een grotwoning omdat die toch leeg stond. Dat zijn dingen waar je tegenaan kan lopen. Sannah: Ja. Fred: Over het algemeen, het voordeel is dat de gestoorden en advocaten hier uit de omgeving er goed mee kunnen dealen. En wat bedoel ik daarmee te zeggen? Die weten hoe het werkt. Die weten waar ze moeten zijn en wie ze moeten zijn. En vaak zijn het ook bekende van elkaar. We leven hier in een redelijk compact... omgeving waar niet heel veel mensen wonen. Vaak weet men wel van wie de woning is. Dat is de moeder van Jantje of Pedro in dit geval. Jantjes hebben we hier niet veel. Sannah: Ja. Nee, precies. Juan. Fred: Dus dat werkt over het algemeen. Je moet gebruik maken van een lokale gestooradvocaat en dan kom je de meeste wel uit. En zelfs dan loop je nog wel eens tegen dingen van, ⁓ hadden we dat maar geweten, vond ik het voor. Sannah: Ja precies. Maar jullie als een grootwoning op exoeconeusinspanje.nl staat, dan hebben jullie in principe al een eerste check gedaan. kan er altijd nog iets achteraan komen wat jullie niet hebben gecheckt, maar in principe... Fred: Ja, sowieso alle exclusieve woningen die bij ons erop staan, die hebben we gecheckt. daar hebben we de eerste, ik zeg altijd de eerste lijn check. Dus we hebben het eerste wat we kunnen checken hebben we gedaan. En dan hebben we het nog niet over de AFO en we hebben het nog niet over de certificering van bijvoorbeeld een Sannah: proces. Fred: tank, een afval tank, dat hebben we allemaal niet gedaan. Maar wel met de exclusieve woningen. Sannah: Mm-hm. Ja, precies. En waar moet je nou op letten als je een godwoning koopt? Fred: niet vertellen. Dat is het geheim van de smid. Nee, nee. is, waar je op moet letten, is een paar dingen. Als je binnenkomt in zo'n grotwoning, en sommigen zijn al een jaar dicht, en dan komen wij voor het eerst naar binnen. Ik ben net een snuffelpaal, ik ruik, dus ik ruik wel heel snel, is zo'n grotwoning bewoonbaar. Muff is die. Kijk, als je een huis een jaar dicht doet, dan wordt het ook muff. Maar dat heb je met een grotwoning ook. Op zich is dat niet erg. Als je de deuren open doet en die muffigheid gaat een dag weg, dan is het dikst aan de hand. Als ik een houtwoning opneem, een grotwoning opneem en ik heb twijfels, dan meet ik de vochtigheid. Ik heb altijd metenapparatuur bij me om de vochtigheid te meten. Dat is één dingetje. Sannah: Ja. Hmhm. Fred: Het tweede dingetje is hoe zijn de muren behandeld. Is het een vogeldoorlatende verf, kalk, of hebben ze er een afsluitbare verf op gedaan? Als er afsluitbare verf op zit dan gaan mij de haar op mijn armen over en staan want dat vind ik niet fijn. Sannah: Hoezo nee? Fred: Omdat je de vochtigheid afsluit en een grot moet, de damp die moet verdwijnen, die gaat in de omgeving, moet die opgaan en als je hem afsluit dan blijft die vochtigheid in de grot. En die krijg je er dan alleen maar uit door apparatuur erin te zetten om de vochtigheid eruit te krijgen. Sannah: ⁓ zo ja. Fred: Ik adviseer ook iedereen die een grot koopt en er is waterafstotende verf gebruikt. Dus geen waterdoorlaatbare verf, maar waterafstotende. Om dat er helemaal uit te halen en nieuwe kalk erop te doen. Dat is een dingetje. Ik kijk altijd naar beneden en dat is niet omdat ik muntjes zoek op de grond, maar dat is te kijken hoe zo'n grot gegraven is. Je moet je voorstellen dat sommige grotten bestaan al duizend jaar en die hebben duizend jaar dezelfde vorm. Ik zeg, ga nooit naar boven toe graven, maar graaf naar beneden toe. Nou, hoe kan je dat zien? Vaak zijn de muren mooi afgewerkt, maar soms zitten er nog de voedenbakken. in zo'n grotwoning. Nou, als die voetenbakken op 30 centimeter hoog zitten dan weet ik dat dat niet gegraven is. Als ze op 1 meter 20 zitten, nou die koeien halen dat niet op 1 meter 20, dan weet ik zeker dat ze de juiste kant op gegraven, dus naar beneden toe gegraven hebben. Sannah: ⁓ ho! Fred: Ja, waar moet je nog meer op letten? Ook een beetje op letten van hoe zijn de doorgaanden? Ik ben zelf 1,86 of 1,87. Moet ik daar bukken of kan ik gewoon recht door de grot in lopen? Dat zijn natuurlijk ook wel hele belangrijke dingen. Het is niet zo belangrijk als je zelf gaat renoveren van zo'n grot, maar wel als je een leefbare grot hebt waar je zo in kan. De ligging, waar ik het al eerder over gehad heb, dat is belangrijk. hij aan de goede kant van de berg? Hoe droog is de omgeving? Is de drainage aangelegd om de grot heen? Als hij aan de natte kant ligt, is de drainage aangelegd, dus dat hij niet weg kan zakken. De papieren natuurlijk, die checken we altijd. Dat is ook heel belangrijk. Hoe is het afvoer geregeld? Loop er een weg overheen. Ik zou nooit een grotwoning kopen waar een weg overheen loopt. Ik zie grotwoningen te kopen en dan staat er een bord boven bij de weg die er overheen loopt. Maximaal 10 ton. Sannah: Ik weet of ze dat doen of niet. Fred: Drie keer raden ze het wel of niet doen. Ik zou het nooit doen. Ik zou altijd de grond nemen die of bovenin zit of waarvan je zeker weet dat er geen weg overheen loopt. Wie is de eigenaar van de grond die boven je ligt? Als je een handige Harry boven je hebt wonen en die wil opeens palen van drie meter de grond in duwen. Misschien zit hij opeens bij jou in de slaapkamer. Dus dat is... Sannah: Hèhèhèhèhè Fred: Sommige wel gezellig, maar ik denk niet dat dat de belulling is. Dus dat zijn hele belangrijke dingen. Dus je moet hem eigenlijk een klein beetje, als de woningen boven zitten, bij een klein beetje benaderen als een appartementencomplex. Wie heb je boven je, wie woont er links en rechts en onder me? En kan ik daardoor mee door één deur? Ja, dat is eigenlijk wel een klein beetje waar ik op let bij de koop en de verkoop van een woning. Sannah: Ja, en kan je zo'n godwoning dan zelf ook nog verbouwen? Je had het over doorgangen, kan je zelf erin hakken en gewoon, je hebt daar achter jou een heel mooi nisje, mag je dat allemaal zelf gewoon maken? Fred: Ja! Ja, nou dit nisje mochten we maken. Ik adviseer altijd een architect in hand te nemen. Zeker een regionale architect. Die wil jou heel goed adviseren wat je wel en niet mag. Het graven van een woning is super leuk om te doen. Als je kamer een half meter te klein is, dan graven we toch een half meter verder en dan is je groot genoeg. Mitchie binnen jou... Sannah: Mhmm. Ja. Ha! Fred: scheidingslijnen van je plot blijft. Dat is natuurlijk heel belangrijk. Nee, Het is wel handig om een doorgebroken muur te hebben met de buurman, maar ik denk niet dat hij dat fijn vindt. Dus altijd, altijd een architect nemen. Ook die kan adviseren voor jouw luisterings, die wand moet je staan. Sannah: Niet tenuis bij de buurman doorheen. Fred: staan want dan weet je zeker dat het allemaal goed komt en die adviseert soms ook van nou als je deze kamer naar rechts toe graaft uitbreid dan is er niks aan de hand en naar links toe gaat dan is die grondsoort die waar je in terecht komt is minder goed en het zijn over het algemeen en zeker in deze omgeving architecten die echt weten waar ze het over hebben en luister alsjeblieft want dat is heel belangrijk Sannah: Ja. Ja, precies. En werkt het aanvragen van een hypotheek bijvoorbeeld hetzelfde als bij een gewone woning? Fred: Ja, in principe wel. Tot een paar jaar geleden kon je geen hypotheek krijgen op een grotwoning. Tegenwoordig had puur met expertise te maken. Kijk, als je een hypotheek aanvraagt, moeten 100 % de papieren in orde zijn. Anders krijg je geen hypotheek in Spanje. En hij wordt getaxeerd. Getaxeerd, sorry. Sannah: Hmhm. Fred: De woning wordt getaxeerd door een derde bedrijf, niet door de hypotheekgever zelf, maar door een gespecialiseerd bedrijf. En tot twee jaar geleden waren er niet echt bedrijven die taxateurs in dienst hadden die een grotwoning konden taxeren. En dat kan nu wel, want die hebben ze wel. Ze hebben echt specialisten in dienst die een taxatie kunnen maken op een grotwoning. Sannah: Hmhm. Oké. Tot goed. Fred: En het is eigenlijk hetzelfde met verzekering. Een beetje in de rente aan elkaar. kan tegenwoordig grotwoningen gewoon bij een goede verzekering maatschappij. Kan je gewoon verzekeren, inboedel. Totaal geen probleem. En echt niet veel duurder dan een gewone woning. Sannah: Oké. Nee, grappig dat het dan gewoon niet was, omdat er weinig kennis over was, terwijl dat bijna de oudste woningen zijn die in Spanje zijn. Fred: Ja. Ja, heel valt. Maar dat had ook te maken, en ik denk dat ik wel weet waardoor komt, omdat vroeger die grotwoningen gingen van familie op familie. Dus daar werd niet echt een... Er was niet echt een lening voor nodig. Dat ging gewoon als gift naar de kinderen. Tegenwoordig zit er toch een commissieel belang in. Ze worden gekocht. Veel Engelse, Nederlanders, Belgen, Zwitsers, Scandinaviërs zijn heel erg geïnteresseerd in grotwoningen. Sannah: Hmhm. Ja. Ja. Fred: En ja, die hebben vaak wel een lening nodig. De banken zijn daar gewoon op ingesprongen. Die hebben een paar jaar geleden gezegd, net na de corona, van we gaan toch wel de expertise uitbreiden. We gaan ook verzekeringen afgeven op grotwoningen en leningen afgeven op grotwoningen. Sannah: Ja, dat is het. Fred: Het voordeel is dat je doelgroep, de kopers, is vele malen groter geworden. En voor de groteigenaar als voordeel, als ze het willen verkopen, ze kunnen het ook tegen een iets hogere prijs verkopen. Omdat de doelgroep groter is geworden, daardoor ook meer vraag naar is en waardoor ook de prijs omhoog gaat. Sannah: Ja, precies. Fred: om je een idee te geven op dat moment. hebben twee jaar geleden aan iemand een grotwoning verkocht en die vroeg toevallig twee weken geleden om voor ons een taxatie te maken. En bleek de woning gewoon ruim 43 procent in prijs omhoog gegaan. In twee jaar tijd? Ja, ja, ja. Sannah: Twee jaar. Zo. Bizar. Fred: Dat is ongelooflijk, dus dan kijken we naar de woningen die er omheen verkocht worden en zijn. En dan zie je gewoon dat die prijzen schrikbare te omhoog gaan op dit moment. Sannah: Ja, tof. Fred: Dus niet wachten om te komen. Sannah: Nee, precies. qua... We hebben het natuurlijk gehad over vocht, maar ik neem aan dat er wel vochtproblemen zouden kunnen zijn in een grotwoning. En hoe zit het met scheuren ook? Fred: Ja, hartstikke mooi een scheur in een grotwoning. Nee hoor, nee het ligt er een beetje aan hoe de scheur ontstaan is en hoe de grotwoning gebouwd is. Vaak heb je grotwoningen die gegraven worden. Daar wordt dan een metaal net ingespannen en die wordt dan volgespoten met beton. Want de mensen worden toch wel een beetje vrolijk van een gladde... Sannah: Ja. Oké. Fred: plafond en een gladde wand. Nou, dat zijn natuurlijk drie materialen. De originele grot, het beton dat erin gespoten is en dan metaal, die allemaal een andere uitzetting co-efficient hebben, waardoor een scheur kan ontstaan. Als je twee verschillende materialen hebt, kijk maar naar een tegelvloer, de meeste scheuren ontstaan op de voeg, omdat dat ander materiaal is dan het tegel zelf. Sannah: Ja. Fred: Dat heb je in een grotwoning ook. Als ik een scheur in een grotwoning zie, het eerste wat ik doe is mijn pen pakken uit elkaar schroeven en kijken hoe diep mijn pen erin gaat. Is dat 5, 10 mm? Daar word ik niet zenuwachtig van. Als die pen verdwijnt, dan moet ik een nieuwe aanschaffen, een nieuw pen, maar ook dan word ik wel zenuwachtig. Dat adviseer ik ook wel om de verkoper toch even iemand in de arm te nemen om dit even uit te graven. Dus uit te bikken en te kijken of het het basenpateriaal is, dus de grot zelf, of dat het alleen beschermend binnenkant afwerkmateriaal geweest is. En over het algemeen herken je het heel snel. Dus je herkent het ook aan een scheur als die. overdwars in de grot zit en het is het uiteinde van de grot dan moet je gewoon oppassen. Als hij over de hele lengte in de grot zit dan is het over het algemeen niet zo erg dan is het gewoon de afwerking. Sannah: Ja. Want bij jou is het niet zo afgewerkt, Fred: Bye! Ik zelf, nee. Nee, die is echt zoals die gegraven is. Het leuke is, hij is deels met de hand gegraven, dus met een soort hiltie opengemaakt, en hij is deels met een graafmachine gedaan. Het leuke is, ik zie de bekken, de klauwen van de graafmachine, hier en daar nog in plafond staan. Sannah: Haha, ja. Je moet zien natuurlijk op de achtergrond jouw grondwoning. Ja, heel cool. ⁓ Fred: En ik was hier met deze groep bezig om om te bouwen naar kantoor. En we hebben echt het zo gelaten zoals het is om te laten zien, kijk hier heeft die graafmachine iets dieper geramen. Je ziet zijn bek erin staan. Dus dat is ja, dat is. Sannah: Ja. Fred: Dat is de afwerking van de grotwoning. Ja, dit is kantoor. Mijn privéwoning is gedeeltelijk grof gelaten en is gedeeltelijk afgewerkt. Dus dat. Sannah: Charme. ⁓ ja, ja. En qua verwarming, heb je dan in de zomer wel airconditioning nodig en in de winter wel verwarming of heb je dat helemaal niet? Fred: Nou, over het algemeen heb ik geen airconditioning nodig, omdat de zomertemperaturen in de grotwoningen over het algemeen maximaal 22, 23 graden is. En de meeste grotwoningen, de mensen slapen daar over het algemeen helemaal achter in de grot, dus in de slaapkamer, die liggen op het diepste punt in de grot. Pikkie donker, je ziet ook echt helemaal niets. Sannah: voor jullie. Fred: Dus de meeste mensen hebben een zaklamp naast mijn bed liggen want je ziet gewoon niks. Als je naast je bed staat, zie je je eigen voeten niet. Zo donker is het. En je hoort ook echt... Nee, niets. En je hoort ook echt helemaal niets. En dat is natuurlijk heerlijk. Als je in licht te slapen bent, dan hoor je gewoon helemaal niks. Wij hebben vijf honden. Sannah: Nee, dat is ook geen ramen. Fred: Nou, zelfs die hoorden niks, dus dan weet je hoe stil het is in de grot. Dus ja, dat heb je natuurlijk. Wat betreft de verwarming, omdat je heel diep zit, de airconditioning heb je die niet nodig. Verwarming heb ik wel nodig. Over het algemeen gebruik men een pallet kachel of men gebruikt een houtgestoten kachel, dus met hout. Sannah: Ha! Fred: Ik ben nog al lui, dus ik heb een palletkachel. Ik hoef alleen maar een zak van 25 kilo pallets in te doen. En dat doe ik vier, vijf dagen mee. Als ik het lekker op temperatuur wil hebben, ik hem een half uurtje aan. Dan is het warm binnen. Sannah: Ja. Ja, want dat is ook wel goed, neem ik aan, om een beetje de vocht eruit te... Fred: Ja, over het algemeen, mensen zou ik advieren altijd om geen gaskachel te nemen, omdat een gaskachel natuurlijk vocht produceert. Maar een palletkachel en een houtkachel, daar heb je bijna geen vocht van. Zeker niet als je droog hout gebruikt. Maar het wordt niet echt vochtig. Sannah: Mm-hm. Fred: Als je blijft ventileren, zeker in dit gebied niet, als je richting kuststrook gaat dan kan het in de winter 70 % vochtigheid soms hoger hebben, maar hier niet. Wij zitten altijd tussen de 15 en 30 % en als het echt heel veel geregeld hebt 42 % vocht buiten. Dus op moment dat je ventileert dan gaat de vocht in je grot gewoon lekker naar beneden. Sannah: Mm-hm. Ja precies, ja. Dus dat is helemaal geen issue eigenlijk. En kun je een godwoning ook gewoon voor de toeristische verhuur gebruiken? Fred: Helemaal niet. Nee. Nee. Nee. Ja, ja, ja. heb in mijn omgeving meerdere mensen zitten die een grotwoning hebben en een deel verhuren. Dus een licentie hebben we gekregen. Ons kantoor is hier in Uescar. Nou, daar zit een dame, Nederlandse dame die verhuurt, vijf grotwoningen in de verhuur. In Basa, wat een grotere stad. Hier ook in de buurt is iemand die heeft een heel groot terrein. Ik dacht 10 grotwoningen die die verhuurt. Dus ja, het is mogelijk. Je moet voldoen aan de eisen, een verhuur eisen. Dus je moet ook een certificaat halen of kopen of nemen in ieder geval. Een vergunning nemen om te mogen verhuren. Maar een grotwoning is 100 % verhuurbaar. Geen probleem. Sannah: Tuurlijk, ja. Bevulling, ja. Ja. En dan nog een laatste vraag qua kosten. Moet je nou bij een grotwoning ook meer onderhoudskosten rekenen of... Nee? ⁓ Fred: Nee, nee juist niet. nee, is verf aan de binnenkant. Kan ik verf gebruiken. En als je een uitbouw hebt, verf aan de buitenkant, dus ook weer een kalk verf gebruiken. En het gewone onderhoud wat je aan een normale huis hebt, dus een toiletbril die je moet vervangen, een lampje waar kapot gaat, maar niet echt. Sannah: Ja. Fred: Het is niet bouwkundig, dus je hebt geen buiten muren met hout eraan wat kan verrotten. Binnen heb je bijna geen deuren, dus ook daarin hoef je niet te schilderen. Nee, het is vele malen lager dan een gewone woning. Sannah: Ja, nou, volgens mij zijn we allemaal overtuigd om een godwoning te kopen. is én goedkoper en je hoeft je geen zorgen te maken over vocht. Het is lekker donker in je slaapkamer én rustig. Het is... ja. Fred: Ja. Nee. Ja. Ja, ja, is, ⁓ ja, waarom niet? Kom langs zou ik zeggen. Nee, het is echt een, het is een hele goede investering op dit moment. Een goede grotwoning te kopen. moet laten adviseren door wel iemand die weet waar hij het over heeft en het ook wel zijn ding is. Soms zie je makelaars die één grotwoning te kopen hebben. Nou, vaak worden wij er dan al bij geroepen om... Sannah: Waarom zou je het niet doen? Fred: helpen met de verkoop omdat ze weten ze kennen het gewoon niet en een gewone huis dat is ingeburgerd dat kent iedereen. Maar grondwoning is echt specialisme werk. Sannah: Ja, precies. Kun je misschien linkjes doorsturen van de drie godwoningen die jullie nu online hebben staan, die jouw favoriet zijn of zo? Dan kunnen we dat in de beschrijving zetten. En mocht je als luisteraar enthousiast zijn over een godwoning en Fred heel graag met nog meer enthousiasme wil spreek over de godwoningen en jou willen overtuigen om een godwoning te kopen in Spanje? Fred: Ja. Ja. Ja. Oké, doei. HEEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEHEEH Sannah: dan kun je mailen naar granada at ikzoekenhuisispanje.nl. Toch? Leuk! Ja. Fred: Ja, graag. graag. Oké. Ik zie ze tegemoet. vind het leuk om de bruin over te hebben, ik bel altijd Antje Zastro. Oké. Prima. Graag gedaan. Ja, en bedankt voor de uitnodiging. Komt goed. Groetjes, doei. Sannah: Precies. Dat is wel duidelijk. Dankjewel Fred, voor alle informatie. En wellicht spreken we elkaar weer over een paar maanden. Dankjewel, doei.