Latest / Radio Blauwe Hap / De keizerlijke pretenties van Donald Trump
Transcript
- 0:08SPEAKER_01: Hallo allemaal, kijkers en luisteraars.
- 0:09Normaal gesproken vallen Theodor en ik altijd midden in ons
- 0:12gesprek in de Radio Blauwe Hab.
- 0:13SPEAKER_01: Maar dat is wat onbeleefd als we een gast hebben.
- 0:17SPEAKER_01: En dat zien mensen die luisteren, zien dat niet.
- 0:19SPEAKER_01: Daarom stellen we hem bij deze meteen voor.
- 0:21We hebben Geert en Waling in onze Radio Blauwe Hab vandaag,
- 0:24aflevering 40.
- 0:26SPEAKER_01: Want Geert en Waling heeft een prachtig boek geschreven over Amerika.
- 0:30SPEAKER_01: Dat heet Amerika, dat zijn wij.
- 0:32SPEAKER_01: En de titel verraadt al een beetje dat het niet alleen over Amerika gaat.
- 0:35SPEAKER_01: Ja, hou hem vooral meteen in beeld.
- 0:38SPEAKER_00: Ja,
- 0:39SPEAKER_01: we gaan het over dat boek hebben,
- 0:44SPEAKER_01: maar in de context van Amerika dat 250 jaar oud wordt,
- 0:47SPEAKER_01: in de context van een WK voetbal in Amerika,
- 0:50SPEAKER_01: in de context van een wel of niet standhoudende
- 0:52SPEAKER_01: Goedemorgen alle
- 1:13SPEAKER_02: Zal ik beginnen met een vraag?
- 1:15SPEAKER_02: Ik had een vraag aan Geert.
- 1:17SPEAKER_02: Mag dat Bart?
- 1:18SPEAKER_02: Je gaat je gang maar.
- 1:21Ik heb met ontzettend veel belangstelling en genoegen je boek
- 1:24gelezen,
- 1:25Amerika dat zijn wij.
- 1:26SPEAKER_02: En ik vroeg me af,
- 1:28SPEAKER_02: wij hebben elkaar ooit een keer gesproken over dit boek,
- 1:31SPEAKER_02: zoeken naar de democratie in Amerika.
- 1:34SPEAKER_02: En twee dingen vielen me daarbij op.
- 1:38Waardoor we meteen in de,
- 1:41niet in de actualiteit,
- 1:42maar in iets anders terecht kunnen komen.
- 1:44Eén,
- 1:44jij bent in de voetsporen van de Tocqueville gestapt en hebt
- 1:48die reis nagemaakt.
- 1:50SPEAKER_02: De Tocqueville,
- 1:50SPEAKER_02: dat was zeg maar ook een politicus,
- 1:53SPEAKER_02: dat was hij niet,
- 1:54SPEAKER_02: maar bij wijze van spreken,
- 1:55SPEAKER_02: die was erin geïnteresseerd en die heeft
- 1:58had een opmerkelijke observatie daar kunnen we het later in het
- 2:02gesprek over hebben
- 2:03namelijk dat vrijheid en gelijkheid eigenlijk niet bij elkaar
- 2:06passen maar wat jij
- 2:07in dit boek en ook in je nieuwe boek stelt en ik denk dat dat
- 2:12uit historisch
- 2:12onderzoek komt dat is dat je zegt van tolerantie dat begrip wat
- 2:18wel eens aan ons
- 2:18SPEAKER_02: land wordt gekoppeld de tolerantie
- 2:21is eigenlijk als instrument gebruikt in Amerika om de boel te
- 2:27kunnen sussen eerst
- 2:28bij die dertien staten en later bij de hele Verenigde Staten
- 2:34klopt dat eigenlijk
- 2:35SPEAKER_02: wel vroeg ik me af
- 2:37Wat leuk dat je dat zegt,
- 2:38dat je daarop teruggrijpt,
- 2:39want dat boek is tien jaar geleden.
- 2:41SPEAKER_02: Ja, in 2016.
- 2:42Ja,
- 2:42gemaakt naar aanleiding van twee maanden die ik in de zomer van
- 2:452016 door Amerika reisde.
- 2:46SPEAKER_00: Ik heb iets meer dan de helft van de 50 staten heb ik toen bezocht,
- 2:50SPEAKER_00: deels ook gewoon doorheen gereden,
- 2:51SPEAKER_00: maar ik wil heel graag dat land beter leren kennen.
- 2:53SPEAKER_00: Dat is wel gelukt in twee maanden.
- 2:55Tevens de tijd dat Donald Trump het benoemd tot de
- 2:58presidentskandidaat van de Republikeinen.
- 3:01Ik vond het een ontzettend boeiende tijd waarin ik met die
- 3:03democratie bezig was en
- 3:04ik heb eindelijk toen gratis voor Elsevier over je website
- 3:06columns geschreven en
- 3:08toen was de toenmalige hoofdredacteur Arendo Joust daar zo
- 3:10aardig om daar later een
- 3:11boekje van te maken wat jij inderdaad net vast had zoeken naar
- 3:13democratie in
- 3:14SPEAKER_00: Amerika en ik vond het leuk om elke column,
- 3:16dus elk hoofdstukje te beginnen met een citaat van Topfield en
- 3:19ik denk wel dat die
- 3:19SPEAKER_00: tolerantie,
- 3:20SPEAKER_00: dat ik daar inderdaad in de afgelopen tien jaar,
- 3:22SPEAKER_00: en misschien is dat ook wel een beetje door de tijd geweest,
- 3:23SPEAKER_00: van die veranderende
- 3:25ons veranderende beeld van die democratie en hoe superieur en
- 3:29hoe goed die werkt.
- 3:29SPEAKER_00: Ik ben nog steeds wel een democrat hoor,
- 3:31maar ik denk wel dat we allemaal een beetje een wake up call
- 3:33hebben gekregen dat
- 3:36SPEAKER_00: die democratie wel permanent onderhoud vereist.
- 3:38SPEAKER_00: Dat die tolerantie die aan de basis staat van die democratie,
- 3:41SPEAKER_00: dat het niet een gegeven is wat per se
- 3:45SPEAKER_00: Ja, wat veilig is, wat een veilig bezit is.
- 3:46SPEAKER_00: Dus ik denk dat juist de gedachte van die tolerantie,
- 3:51SPEAKER_00: hoe die ze ontstaan,
- 3:52SPEAKER_00: is eigenlijk gewoon meer als ik me niet met jou bemoeide,
- 3:55SPEAKER_00: moe jij niet met mij.
- 3:56SPEAKER_00: En Thomas Jefferson,
- 3:58SPEAKER_00: een van de founding fathers,
- 3:59SPEAKER_00: had een mooie uitspraak,
- 4:00SPEAKER_00: freedom of religion,
- 4:02SPEAKER_00: dat betekent ook freedom from religion.
- 4:04Dus dat je dus gevrijwaard mag zijn van andermans religie en
- 4:08geloofsdwang.
- 4:10dat is een soort van heel negatief idee van tolerantie van ik
- 4:14tolereer jou maar
- 4:16verder ben ik het tegen ik heb er een mening over maar als jij
- 4:20je niet met mij
- 4:20SPEAKER_00: bemoeit dan zal ik me niet met jou bemoeien
- 4:23SPEAKER_00: Ik dacht eigenlijk vroeger dat dat tolerantiebegrip veel positiever was.
- 4:25Zo van kijk eens hoe tolerant en blij wij zijn en wij
- 4:28accepteren toch allemaal,
- 4:29SPEAKER_00: we zijn allemaal kinderen van één vader en allemaal,
- 4:32SPEAKER_00: nou ja,
- 4:33SPEAKER_00: ik ben zelf atheist,
- 4:34SPEAKER_00: maar onderdelen van de schepping ook in de metaforische zin.
- 4:40Dus ik was eigenlijk veel idealistischer over die tolerantie en
- 4:44volgens mij is het
- 4:46ook het begrip vrijheid trouwens in die geschiedenis van
- 4:48Amerika zoals ik dat nu in
- 4:49mijn nieuw boek tien jaar later heb omschreven is het eigenlijk
- 4:51vooral het idee van
- 4:52vrijheid om eigen geloofsdwang op te leggen binnen je eigen
- 4:55gemeenschap en zoals de
- 4:57SPEAKER_00: pilgrimvaders naar Amerika gingen
- 5:00Dus dat is eigenlijk het verschil met het zoeken naar de
- 5:02democratie in Amerika en
- 5:03SPEAKER_00: je nieuwe boek.
- 5:24SPEAKER_00: Ja,
- 5:24plus dat ik hier echt onderzoek voor gedaan heb en dat was meer
- 5:26een reisverslag aan
- 5:27SPEAKER_00: de hand van columns en daar begon mijn interesse.
- 5:31SPEAKER_00: En een ander verschil is ook wel dat ik dat boekje heb geschreven,
- 5:34SPEAKER_00: die columns toen tien jaar geleden heb geschreven als academicus,
- 5:37SPEAKER_00: als historicus.
- 5:39SPEAKER_00: de universiteit Leiden en inmiddels al een paar jaar ben ik journalist.
- 5:41SPEAKER_00: Dus in de afgelopen tien jaar dat ik met het onderwerp bezig was,
- 5:44SPEAKER_00: ben ik zelf ook veranderd van academicus naar journalist.
- 5:47En volgens mij is dat ook wel zo typisch voor het onderwerp van
- 5:49de Amerikaanse
- 5:50SPEAKER_00: democratie,
- 5:50SPEAKER_00: dat het tien jaar geleden nog een academisch onderwerp was,
- 5:52waar het leuk was om een beetje hoog over met veel voetnoten en
- 5:55bijzinnen op saaie
- 5:57SPEAKER_00: congressen over te praten.
- 5:58En dat het nu eigenlijk deels door de tweede presidentschap van
- 6:01Donald Trump,
- 6:02onder andere,
- 6:03Dat het ook meer een journalistiek thema geworden is waar
- 6:06iedereen zich mee bezighoudt.
- 6:07Dus dat is misschien ook wel een soort grotere ontwikkeling die
- 6:12mij fascineert.
- 6:13Democratisch gezien is het natuurlijk eigenlijk heel goed dat
- 6:15er steeds meer mensen
- 6:16SPEAKER_01: zich mee zijn gaan bemoeien.
- 6:18SPEAKER_01: Alleen ook hier geldt,
- 6:20SPEAKER_01: zou je het bijna ook vanuit een soort negatieve tolerantie kunnen duiden,
- 6:23SPEAKER_01: omdat meer mensen zijn er zich mee gaan bemoeien,
- 6:25SPEAKER_01: omdat meer mensen zich er een onvrede over aangemeten hebben.
- 6:29Met name in jegens bijvoorbeeld Donald Trump en later ook de
- 6:34pendule de andere kant
- 6:35SPEAKER_01: op naar de verkiezing van Joe Biden.
- 6:39SPEAKER_01: Zeker in de context van coronatijd,
- 6:40wat mensen natuurlijk allemaal nog extra aanspoorden om dingen
- 6:43te vinden van
- 6:43SPEAKER_01: dingen.
- 6:44SPEAKER_00: Absoluut.
- 6:45Wat ik heel interessant vind is dat je zou kunnen zeggen dat
- 6:47Donald Trump staat
- 6:49niet alleen voor heel veel onvrede over hoe de democratie tot
- 6:51nu toe functioneerde.
- 6:53SPEAKER_00: En dat eigenlijk de elite van de democraten en van de republikeinen die
- 6:56partijtoppen eigenlijk met elkaar vrouwen overlapte en het iets
- 7:00goed met elkaar
- 7:00SPEAKER_00: konden vinden.
- 7:01SPEAKER_00: Dus waardoor de belangen van de gewone Amerikanen te weinig werd
- 7:04SPEAKER_00: Vertegenwoordigd.
- 7:05SPEAKER_00: Dat die onvrede,
- 7:06SPEAKER_00: dat is één manier om naar te kijken,
- 7:08SPEAKER_00: die zou ook kunnen zeggen dat die democratie inderdaad Bart wat jij zegt,
- 7:10SPEAKER_00: dat mensen zich veel meer persoonlijk betrekken op die democratie,
- 7:13SPEAKER_00: dus zich meer bemoeien.
- 7:15SPEAKER_00: En dan krijg je de vraag,
- 7:17kan de elite die voorheen het politieke gedeelte tot ze het
- 7:21eigen domein had
- 7:22SPEAKER_00: verklaard,
- 7:23kunnen die ermee omgaan dat er echt wezenlijk andere waarden en
- 7:28ideeën zijn
- 7:29SPEAKER_00: binnengedrongen in die politiek?
- 7:30SPEAKER_00: En moet je dan Trump meteen een fascist noemen?
- 7:33SPEAKER_00: Ik denk wel dat hij autoritaire trekjes heeft,
- 7:35dat hij zich weinig wil aantrekken van het congres en van het
- 7:37Supreme Court.
- 7:39Maar gelukkig hebben we binnen die Amerikaanse democratie ook
- 7:41allerlei checks en
- 7:41balances waardoor hij dus wel teruggefloten kan worden zoals we
- 7:44nu zien en waardoor
- 7:45SPEAKER_00: niet alles ongefilterd doorgevoerd kan worden.
- 7:49SPEAKER_00: Het lijkt me heel gezond.
- 7:50Ook als Donald Trump een volledig alwetende en goedwillende
- 7:54persoon zou zijn dan
- 7:55SPEAKER_00: een almachtige persoon lijkt me dat heel ongezond voor een democratie.
- 7:59SPEAKER_00: Maar ja,
- 8:00SPEAKER_00: het is wel de vraag of zijn achterban,
- 8:02SPEAKER_00: en Trump is nu 80 geworden en zal niet zo heel lang meer zitten,
- 8:05SPEAKER_00: over het einde van zijn termijn,
- 8:07SPEAKER_00: maar of zijn achterban en zijn opvolgers,
- 8:10SPEAKER_00: of die ook binnen het systeem geaccepteerd worden,
- 8:13of dat het toch beukers van buitenaf blijven die hun best gaan
- 8:16doen om die checks
- 8:17SPEAKER_00: en balances onderuit te halen,
- 8:18SPEAKER_00: omdat ze anders hun zin niet krijgen,
- 8:20SPEAKER_00: omdat ze anders ook hun representatieve werk niet goed kunnen doen.
- 8:23SPEAKER_02: Sorry dat ik je onderbreek,
- 8:25SPEAKER_02: maar zeg je nou de democratie in Amerika,
- 8:27SPEAKER_02: staat die nou wel onder druk,
- 8:29SPEAKER_02: omdat ze proberen dat soort zaken,
- 8:32SPEAKER_02: checks and balances,
- 8:33SPEAKER_02: onderuit te halen,
- 8:34SPEAKER_02: of staat die nou niet onder druk,
- 8:35SPEAKER_02: omdat het eigenlijk werkt,
- 8:36SPEAKER_02: die checks and balances?
- 8:38SPEAKER_00: Nou,
- 8:39SPEAKER_00: ik denk dat er vanuit de MAGA-beweging best wel pogingen zijn die je
- 8:43SPEAKER_00: antirechtsstatelijk zou kunnen noemen,
- 8:44misschien zelfs wel antidemocratisch als het gaat om het
- 8:47doordrukken van het
- 8:48SPEAKER_00: regeren bij een decreet.
- 8:50Je ziet ook dat Donald Trump weinig respect toont voor de
- 8:54aanstaande midtermverkiezingen.
- 8:55SPEAKER_00: Dat hij zegt van ja,
- 8:56we hebben eigenlijk alles al een beetje doorgevoerd wat we
- 8:58wilden doorvoeren door
- 8:59SPEAKER_00: het parlement en voor de rest gaan we gewoon per decreet regeren.
- 9:02SPEAKER_00: Dat vind ik niet altijd democratisch van hem.
- 9:04SPEAKER_00: Maar verder zijn wij zeker in Nederland nog op de hand van de,
- 9:07SPEAKER_00: laten we zeggen,
- 9:08SPEAKER_00: de democratische media,
- 9:09SPEAKER_00: de linkse media,
- 9:10SPEAKER_00: als je het zo wil noemen,
- 9:11SPEAKER_00: die zich heel veel zorgen maken.
- 9:12SPEAKER_00: En ik denk dat dat een beetje overdreven is,
- 9:14SPEAKER_00: omdat het systeem ook gewoon een stuk steviger is,
- 9:16SPEAKER_00: want veel ouder en beter doordacht.
- 9:18dan door één persoon of één groep binnen een paar jaar kapot
- 9:23gemaakt kan worden.
- 9:24SPEAKER_01: Ja,
- 9:24en je ziet omdat er een viscerale afkeer van de persoon Trump
- 9:29is dat alles wat hij
- 9:30doet al heel snel en in mijn opinie ook vaak te snel wordt
- 9:34uitgelegd als een per
- 9:35SPEAKER_01: definitie aanval op de democratie wat het gewoon niet altijd is.
- 9:39SPEAKER_01: Hij beschrijft hem net als iemand die wel wat autoritaire trekjes heeft.
- 9:42Ik beschouw hem zelf als iemand die een beetje een soort
- 9:44autoritaire narcisme
- 9:45SPEAKER_01: heeft,
- 9:45SPEAKER_01: maar niet een dictatoriaal autoritarisme,
- 9:49SPEAKER_01: zeg maar.
- 9:49SPEAKER_02: Wat is het verschil Bart?
- 9:51SPEAKER_01: Dat het bij Trump gewoon vanuit de persoon zelf komt en niet vanuit een
- 9:54SPEAKER_01: En ook even inhakend geert het op wat je net zegt...
- 10:15SPEAKER_01: Dat de MAGA-beweging,
- 10:17SPEAKER_01: ik ben het met je eens,
- 10:18dat die af en toe inderdaad wat autoritaire trekjes hebben en
- 10:22ook dus bochten af
- 10:23SPEAKER_01: willen snijden om hun eigen zin wat makkelijker door te drijven.
- 10:27SPEAKER_01: Maar bij de democraten zie je dat in mijn optiek veel meer van bovenaf,
- 10:32SPEAKER_01: vanuit de partij top,
- 10:34SPEAKER_01: waar ik die vol zit met stokoude mensen die
- 10:36SPEAKER_01: Ja, ja.
- 10:54SPEAKER_01: Ja.
- 11:10SPEAKER_01: Dit is een gevoel en dat proef je een beetje.
- 11:13Het is heel moeilijk om te destilleren uit zowel de chaos van
- 11:16dat akkoord,
- 11:17SPEAKER_01: het soort van bestand met Iran,
- 11:19SPEAKER_01: als ook vanuit de mediaduiding,
- 11:21SPEAKER_01: omdat die zo uiteenlopend en eigenlijk a priori negatief is tegen de
- 11:24SPEAKER_01: Trump-regering.
- 11:25Maar het lijkt mij alsof de MAGA-beweging ook een beetje
- 11:29invloed heeft op Trump om
- 11:31SPEAKER_01: een wat terugtrekkende beweging te maken van die oorlog,
- 11:33omdat die MAGA-republicans juist zo expliciet anti-Amerikaanse
- 11:37oorlogen zijn en ook
- 11:38SPEAKER_01: een beetje
- 11:39of soms meer dan een beetje anti-Israelische trekjes hebben en
- 11:42dat Trump zich juist
- 11:43SPEAKER_01: door hen wel enigszins laat corrigeren.
- 11:47SPEAKER_00: Ja, dat zou kunnen.
- 11:48SPEAKER_00: Volgens mij worstelt Trump heel erg met een paar gedachten.
- 11:51SPEAKER_00: Ik ben het helemaal niet oneens met wat jullie net allemaal zeiden,
- 11:54maar ik denk dat je me ook een beetje kunt vergelijken met een
- 11:56soort keizer of in
- 11:57SPEAKER_00: ieder geval met keizerlijke potentie,
- 11:58SPEAKER_00: een soort Napoleon.
- 12:00die zichzelf tot keizer kroont en die eigenlijk dat doet vanuit
- 12:05de gedachte van de
- 12:06SPEAKER_00: Franse revolutie van de volkssoevereiniteit,
- 12:08SPEAKER_00: de belichaming van de volkssoevereiniteit.
- 12:10SPEAKER_00: Dus dat is eigenlijk niet met een autoritaire ambitie,
- 12:14SPEAKER_00: toch heel erg autoritaire je eigen macht vestigen.
- 12:16SPEAKER_00: Dat is wat Trump volgens mij het beste typeert,
- 12:19SPEAKER_00: omdat hij ook rondom die viering van zijn eigen verjaardag met het
- 12:24gevechtstoernooi afgelopen week maar ook aanstaande 4th of July
- 12:29en alles wat daar
- 12:29georganiseerd wordt de reflection pool en de balzaal die hij
- 12:36aan het bouwen is
- 12:37zodat je toch ziet dat hij de pracht en praal wil en de
- 12:39erkenning van een soort
- 12:40keizerlijk figuur en dat wil niet zeggen dat hij alle macht
- 12:43naar z'n toetrekt maar
- 12:44wel dat hij alle aandacht naar z'n toetrekt en dat hij
- 12:46eigenlijk de beste wil zijn
- 12:50de beste president wil zijn uit de geschiedenis zo wil hij de
- 12:52geschiedenis ingaan
- 12:53SPEAKER_00: En dat zie je ook in het buitenlandbeleid volgens mij.
- 12:56Dus met die bombardementen op Iran en Venezuela natuurlijk,
- 13:01zijn eigen achtertuin.
- 13:03Dat is de Donneroe-doctrine,
- 13:04verwijzing naar de Monneroe-doctrine van 200 jaar geleden.
- 13:07SPEAKER_00: Heel de westelijke hemisfeer,
- 13:09SPEAKER_00: de westelijke halverand is in het belang van VS om dat te controleren,
- 13:14SPEAKER_00: te domineren.
- 13:15Dat snap ik en dat heeft hij aan de ene kant heel sterk ook
- 13:18omdat hij daar kan
- 13:19laten zien dat hij doortastend is dat hij kan optreden en dat
- 13:21hij het machtigste
- 13:22leider van het machtigste land ter wereld is tegelijkertijd is
- 13:27wat je zegt Bart
- 13:27heel erg terecht dat zijn MAGA achtergrond achterban juist
- 13:31eigenlijk veel meer dat
- 13:31isolationisme en protectionisme wil dus daar probeert hij dus
- 13:35te schipperen met die
- 13:36importheffingen en ver metaal over immigranten deportaties door
- 13:41ICE enzo dat hij
- 13:41SPEAKER_00: probeert om te laten zien dat hij dat eigenlijk voor eigen
- 13:44SPEAKER_00: het eigen land centraal stelt, America First.
- 13:47SPEAKER_00: Ik vraag me heel erg af,
- 13:48SPEAKER_00: ik ben geen Trump expert,
- 13:50SPEAKER_00: ik kan het een beetje duiden van de geschiedenis van de democratie,
- 13:52SPEAKER_00: maar ik vraag me af welke kant er gaat winnen.
- 13:55SPEAKER_00: Ik vond hem tot nu toe verrassend actief op het wereldtoneel,
- 13:57SPEAKER_00: vergelijken bij wat hij eerder had gezegd en wat hij had beloofd,
- 14:00SPEAKER_00: dat hij eigenlijk helemaal zou terugtrekken.
- 14:02SPEAKER_00: Hij laat ook de NAVO nog een beetje spartelen,
- 14:04SPEAKER_00: maar daar heeft hij ze ook nog niet teruggetrokken.
- 14:07SPEAKER_00: Ik vind het een spannend schouwspel om te zien hoe hij worstelt met de
- 14:10verwachtingen van een machtige president in het Witte Huis die
- 14:13de wereld eigenlijk
- 14:14SPEAKER_00: onder de duim probeert te houden.
- 14:16SPEAKER_00: Eigenlijk de hegemonie van Amerika na de val van de Sovjet-Unie.
- 14:19En aan de andere kant die belofte naar zijn eigen achterban om
- 14:23zich vooral binnen
- 14:23SPEAKER_00: eigen landsgrenzen te bemoeien.
- 14:26SPEAKER_02: Is J.D.
- 14:29SPEAKER_02: Vance niet veel meer maga dan Trump op dit ogenblik?
- 14:33SPEAKER_02: Het idee heb ik tenminste.
- 14:35dat er een soort ja dat je aan de ene kant heb je Trump en
- 14:39misschien wel Rubio dat
- 14:41weet ik niet en aan de andere kant J defense die nu al aan het
- 14:44voorsorteren is op
- 14:46de komende presidentsverkiezingen maar ja goed dat dat weten we
- 14:49niet ik fantaseer
- 14:51SPEAKER_02: maar misschien
- 14:52SPEAKER_00: Ik denk dat je helemaal gelijk hebt.
- 14:55SPEAKER_00: Rubio is natuurlijk veel meer gerecht.
- 14:56SPEAKER_00: Die wil natuurlijk Cuba eigenlijk nog bevrijden.
- 14:59SPEAKER_00: Die is veel meer geïnteresseerd echt in die buitenlandpolitiek,
- 15:02SPEAKER_00: in die onderhandelingen,
- 15:03in eventueel oorlogje voeren om nog gedaan te krijgen wat de
- 15:06machtige Ankel Sam
- 15:07SPEAKER_00: wil.
- 15:08SPEAKER_00: En fans is inderdaad toch,
- 15:10SPEAKER_00: voor zoveel keer hebben we horen spreken,
- 15:12echt veel meer de man die is voor de arme witte onderklasse
- 15:18eigenlijk opnemen en
- 15:19SPEAKER_00: daarvoor wil leveren.
- 15:20Dus lage prijzen aan de pomp en in de supermarkets en gewoon
- 15:25sensible polities voor
- 15:26SPEAKER_00: better USA,
- 15:27SPEAKER_00: ja.
- 15:28SPEAKER_01: Ja,
- 15:29dat bedoelde ik een beetje ook met dat die MAGA Republicans aan
- 15:32Trump zijn mouw
- 15:34SPEAKER_01: trekken van hallo,
- 15:35weet je wat wij betalen aan de pomp omdat jij zo nodig die
- 15:38Joden wil helpen met het
- 15:39SPEAKER_01: bombarderen van een regime waar wij niks mee te maken hebben.
- 15:42SPEAKER_00: Ja.
- 15:43Wat ik wel heb gezien is dat ons eigen beeld van Amerika heel
- 15:46erg sterk negatief is geworden.
- 16:10SPEAKER_00: Ik vond het heel erg aardig Bart,
- 16:11je had een stukje geschreven op je website over mijn boek en
- 16:14dank daarvoor Ik heb
- 16:17SPEAKER_01: je zo naar de tweede druk
- 16:20SPEAKER_00: Jij hebt me nog heel aardig laten weten dat het geen vriendendienst was,
- 16:23SPEAKER_00: maar gewoon een oprechte bespreking en dat vond ik heel erg fijn.
- 16:26SPEAKER_00: Nee,
- 16:26SPEAKER_00: maar dat negatieve beeld van wat door Trump nu wordt aangewakkerd,
- 16:32dat het eigenlijk ook een beetje het blik ontneemt op dat de
- 16:35geschiedenis in veel
- 16:36SPEAKER_00: langere lijnen werkt en dat we eigenlijk nu al heel erg op Trump,
- 16:39SPEAKER_00: Trump,
- 16:40SPEAKER_00: Trump aan het focussen zijn,
- 16:42SPEAKER_00: terwijl die
- 16:43die historische banden en die wederzijdse beïnvloeding vandaar
- 16:46ook mijn titel
- 16:47Amerika zijn dat zijn wij dat verwijst natuurlijk een beetje
- 16:49naar dat feit dat wij
- 16:49heel Amerikaans geworden zijn in Nederland maar ook dat die
- 16:52Amerikanen veel
- 16:53Nederlanders zijn van oorsprong in hun systemen in hun denken
- 16:56in die democratische
- 16:57rechtsstaat die ze hebben gemaakt die eigenlijk de oudste
- 16:59bestaande ter wereld is
- 17:02en dus binnenkort 250 jaar oud mag zijn die dat het veel meer
- 17:07op Nederland ook
- 17:07lijkt en dat dat dat fascineerde mij zo dat misschien kan je
- 17:09met dit boek een
- 17:10SPEAKER_00: beetje bijdragen aan ja toch de
- 17:13SPEAKER_00: Dat dat Westen niet helemaal uit elkaar gedreven wordt.
- 17:15SPEAKER_00: Kleine bijdrage hoor.
- 17:16SPEAKER_02: Ik heb geen grote... Nou, ik vond het heel erg interessant.
- 17:19SPEAKER_02: Vooral...
- 17:20SPEAKER_02: over wat je schrijft over de invloed van de plakkaat van Verlatingen.
- 17:24SPEAKER_02: Ja, hoewel je daar ook enigszins ambigu in bent.
- 17:27SPEAKER_02: Want is die invloed nou groot geweest?
- 17:30SPEAKER_02: Of toch na je studie is die toch wat verminderd?
- 17:33SPEAKER_02: Dat je zegt, nou ja, ze hadden er wel van gehoord.
- 17:35SPEAKER_02: Er zijn niet directe bronnen.
- 17:37Maar aan de andere kant is het wel zo dat al die pamfletten en
- 17:41het plakkaat van
- 17:42SPEAKER_02: Verlatingen,
- 17:42SPEAKER_02: dat stond misschien wel ergens in hun boekenkast.
- 17:45SPEAKER_02: Ze spraken daar wel over.
- 17:47SPEAKER_00: Zeker, nou ja, kijk, dat valt gewoon niet te bewijzen.
- 17:49SPEAKER_00: Dus ik ben ook een academisch gesolde historicus die een mooi verhaal wil
- 17:52SPEAKER_00: vertellen,
- 17:53SPEAKER_00: maar die dingen wil beweren die hij niet kan bewijzen.
- 17:55Dus ik heb inderdaad dat gedeelte waar ik het echt heb over de
- 17:58invloeden van het
- 17:58SPEAKER_00: plakkaat van verlating op de Declaration of Independence.
- 18:00SPEAKER_00: Daar blijf ik toch een beetje bij.
- 18:02SPEAKER_00: Dat over die twee eeuwen en die cultuurkloof en die oceaan heen,
- 18:06SPEAKER_00: dat er toch best wel veel overeenkomsten zijn.
- 18:07SPEAKER_00: Dat weet iedereen.
- 18:09en dat het heel erg logisch zou zijn en indenkbaar zou zijn dat
- 18:12dat ook komt omdat
- 18:14SPEAKER_00: die eenzelfde strijd hebben geleverd voor vrijheid en religie vanuit het
- 18:18SPEAKER_00: protestantse recht van opstand gedacht tegen een religieuze en politieke
- 18:24SPEAKER_00: dwingelandij vanuit een buitenlandse vorst,
- 18:27George III in Londen in het geval van de Amerikanen en Philips
- 18:32II in Madrid in het
- 18:32SPEAKER_00: geval van de Nederlanders 200 jaar daarvoor
- 18:35SPEAKER_00: Als je lang met een boek bezig bent,
- 18:38ik heb het steeds weer opgepakt en weer weggelegd en steeds
- 18:40veranderde ook mijn
- 18:41SPEAKER_00: eigen beeld van die geschiedenis.
- 18:44SPEAKER_00: Ik denk dat het begon als een soort zoektocht naar van ja,
- 18:46SPEAKER_00: waar is nou die missing link tussen plakkaat en declaration?
- 18:50SPEAKER_00: En zo kende jij mij ook nog wel Theodor,
- 18:51want we hebben daar vroeger ook al tien jaar geleden over
- 18:54gesproken volgens mij.
- 18:54Maar wat ik denk dat het me meer is gaan fascineren toen ik ook
- 18:58met wat hoogleraren
- 19:00SPEAKER_00: sprak die zich daar ook mee bezig hebben gehouden.
- 19:02SPEAKER_00: Die zeiden ja,
- 19:03het gaat op zijn minst erom dat je kunt het ook gewoon met
- 19:06elkaar vergelijken als
- 19:07SPEAKER_00: twee
- 19:08Bijzondere momenten in de geschiedenis die een wereldrijk
- 19:10hebben opgeleverd,
- 19:11die een land hebben opgeleverd met relatief veel vrijheid en
- 19:14verdraagzaamheid ten
- 19:15SPEAKER_00: opzichte van de rest van de wereld.
- 19:16SPEAKER_00: Dat geldt voor Nederland in de 17e en 18e eeuw als republiek.
- 19:20En voor Amerika natuurlijk als republiek in de 19e en vooral
- 19:2320e en nu 21e eeuw als
- 19:24SPEAKER_00: toch een voorbeeld voor radicale vrijheid en welvaart en succes en macht.
- 19:32en ook onderdrukkingen en zo dat hoort er ook allemaal bij dat
- 19:34moet je dan
- 19:34natuurlijk als academische historisch moet je dat allemaal bij
- 19:36zeggen dat slavernij
- 19:38heel erg is dat weten we natuurlijk ook allemaal wel ik wil er
- 19:40niet flauw over doen
- 19:41SPEAKER_00: maar wat ik nou interessant vond is dat dat terug gaat op een moment een
- 19:45ontstaansgeschiedenis die heel erg op elkaar lijkt en dat het
- 19:47misschien vooral de
- 19:48parallellen zijn die ons ook eens kunnen leren over wie wij
- 19:50zijn en wie die
- 19:51SPEAKER_00: Amerikanen zijn dat het eigenlijk ook een
- 19:54SPEAKER_00: De plagiator, noem jij hem?
- 20:10SPEAKER_00: Een ander historicus,
- 20:12SPEAKER_00: Steven Lucas,
- 20:12SPEAKER_00: die zich verdiept,
- 20:13SPEAKER_00: die noemt het The Art of Imitation,
- 20:15SPEAKER_00: de kunst van de imitatie,
- 20:16SPEAKER_00: wat Jefferson als geen ander verstond,
- 20:18want hij was ook architect en hij heeft zijn eigen huis en
- 20:22University of Virginia
- 20:23SPEAKER_00: en zo heeft hij ontworpen en allemaal andere gebouwen,
- 20:25SPEAKER_00: State Capital en Richmond,
- 20:27SPEAKER_00: Virginia heeft hij ook ontworpen en
- 20:30Hij heeft daar heel erg van andere klassieke of
- 20:33renaissancearchitecten ook gejat en
- 20:35SPEAKER_00: dat deed hij met veel plezier.
- 20:36Hij heeft zelfs in zijn eigen huis Monticello zeer aan te raden
- 20:39overigens in Virginia.
- 20:41SPEAKER_00: Anderhalf uur rijden van Washington ofzo.
- 20:45Zelfs een bedstee gebouwd waar hij in overleden is naar een
- 20:49Nederlands voorbeeld
- 20:50omdat hij dat zo mooi vond en een opklaptafeltje wat hem wat
- 20:54ruimte spaarde in de
- 20:55salon en wat hij naar Nederland had gezien in de Republiek toen
- 20:57hij daar reisde Ik
- 20:59SPEAKER_00: vind het allemaal heel leuk dat hij dat juist heeft overgenomen
- 21:02SPEAKER_00: Overigens overleed hij op 4 juli 1826,
- 21:05SPEAKER_00: dus op de dag nauwkeurig 50 jaar nadat hij zijn grote werk,
- 21:09SPEAKER_00: Declaration of Independence,
- 21:11SPEAKER_00: ondertekend zag worden.
- 21:13SPEAKER_00: Tegelijkertijd met John Adams,
- 21:14SPEAKER_00: die ook op die dag mede-auteur van de Declaration,
- 21:19SPEAKER_00: die ook 50 jaar later op die 4 juli...
- 21:22SPEAKER_00: Ja,
- 21:22SPEAKER_00: twee uur,
- 21:23SPEAKER_00: drie uur geloof ik,
- 21:23SPEAKER_00: maar vanwege het gebrek aan moderne communicatie wisten ze het niet.
- 21:26SPEAKER_00: En er wordt wel gezegd dat John Adams de stierf met als laatste woorden,
- 21:29SPEAKER_00: but Jefferson still lives.
- 21:31En hij wist niet dat Jefferson eigenlijk al twee uur eerder was
- 21:33overleden,
- 21:35SPEAKER_00: duizend kilometer verderop.
- 21:38SPEAKER_00: Prachtig, maar dat is wel prachtig.
- 21:39SPEAKER_00: Dat is wel bijna gewoon bijbels.
- 21:40SPEAKER_00: Absoluut.
- 21:41SPEAKER_00: Als je het in een filmscript zou zetten,
- 21:42SPEAKER_00: dan zouden ze zeggen,
- 21:43SPEAKER_00: nou Theodor,
- 21:45SPEAKER_00: dan zou de producent zeggen,
- 21:47SPEAKER_00: dat is iets ongeloofwaardigs.
- 21:48SPEAKER_00: Dat zegt de publiek niet.
- 21:50SPEAKER_00: Maar de twee prominente auteurs
- 21:53dus founding fathers ook later ook nog vijanden van elkaar in
- 21:55hun gedachten over
- 21:56hoe Amerika eruit moest zien maar Jefferson en Adams die
- 21:59allebei heel veel met de
- 21:59Nederlandse Republiek hadden trouwens en ook hier zijn geweest
- 22:03dat die op 50 50
- 22:04jaren later precies de dagnaarkeurig kom te overlijden een side
- 22:08note daarover is
- 22:08dat over John Adams over John Adams is een hele mooie miniserie
- 22:12gemaakt alweer 10
- 22:1315 jaar geleden die heet ook gewoon John Adams ik weet niet
- 22:15waar je hem zou kunnen
- 22:16SPEAKER_01: vinden maar die is aanbevelend
- 22:18SPEAKER_00: Ja,
- 22:18SPEAKER_00: de laatste keer dat ik het checkte,
- 22:19SPEAKER_00: stond ik geloof ik op HBO,
- 22:20SPEAKER_00: maar hij is ook gemaakt door HBO,
- 22:22SPEAKER_00: dacht ik.
- 22:23SPEAKER_01: Dat zou goed kunnen.
- 22:24Ja,
- 22:25en daar zie je dus ook dat Adams naar Nederland gaat en in
- 22:27Nederland is.
- 22:28SPEAKER_01: En dat,
- 22:29SPEAKER_01: nou ja goed,
- 22:30überhaupt die geschiedenis van de oprichting dat hij als
- 22:33advocaat zich bezighoudt
- 22:34SPEAKER_01: met die onafhankelijkheid van de Verenigde Staten.
- 22:40SPEAKER_01: Hele leuke serie, hele goede serie.
- 22:41En hij is ook beklaagd over het klimaat in de Nederlanden met
- 22:45het vochtig,
- 22:46veel muggen en...
- 22:48En hij had twee zoontjes bij zich Twee van zijn kinderen had
- 22:52hij bij zich En onder
- 22:55andere John Quincy De zesde president van de Verenigde Staten
- 22:59En die heeft hij naar
- 22:59Leiden gestuurd Om daar een tijdje onderwijs te volgen Aan de
- 23:02universiteit Dus in
- 23:03Leiden waren we altijd heel trots op De geschiedenis van de
- 23:06Adams familie Ik ben de
- 23:08naam van de hoofdrolspeler even kwijt Maar die lijkt ook nog
- 23:11eens een beetje Op de
- 23:11oorspronkelijke John Adams Die uiterlijke overeenkomsten hebben
- 23:15Die kleine
- 23:16SPEAKER_01: gedrongen mannetjes
- 23:18SPEAKER_00: Een beetje bezorgd uiterlijk.
- 23:21Ik wilde even ook nog een stapje terug dat jij net opmerkte de
- 23:25verhouding tot de
- 23:26actuele beschouwing van Amerika en de hyperfocus zou je bijna
- 23:30zeggen op Trump,
- 23:30SPEAKER_01: waarin jij terecht aangeeft dat je geen Trump-expert bent,
- 23:33dat zijn Theodor en ik ook niet en dat zijn de meeste mensen in
- 23:36de media ook niet.
- 23:37SPEAKER_01: Dat is een remmel mens is dat niet en dat is een...
- 23:42Twan Huis,
- 23:43die bijvoorbeeld ook ooit Amerika-correspondent was,
- 23:44die is dat ook niet.
- 23:47SPEAKER_01: Boekenstein is het toch, Bart?
- 23:49SPEAKER_01: Ja, Boekenstein is de enige echte Trump-expert.
- 23:54SPEAKER_01: En die heeft het weer van Rob de Wijk geleerd natuurlijk.
- 23:56SPEAKER_01: Ja.
- 23:57Maar dat je terecht aangeeft dat die hyperfocus die we nu
- 24:01hebben eigenlijk heel
- 24:02snel er mede toe leidt dat we vergeten dat een democratie en
- 24:06een geschiedenis
- 24:07altijd een veel langere start hebben dan die ene man die nu in
- 24:10dat witte huis zit.
- 24:11SPEAKER_01: En dat schreef ik ook in mijn recensie van jouw boek.
- 24:15SPEAKER_01: Dat het eigenlijk heel prettig is.
- 24:17SPEAKER_01: Dat vond ik een van de hele prettige dingen aan dat boek.
- 24:19SPEAKER_01: Dat je je daar even aan herinnert.
- 24:21Amerika bestaat niet bij de waan van de dag of bij deze ene
- 24:25presidentstermijn van
- 24:26SPEAKER_01: die persoon die zoveel rumoer,
- 24:28SPEAKER_01: ophef en meningen veroorzaakt.
- 24:30Maar dat het een veel langer teruggaande ding is waar je
- 24:34eigenlijk sowieso meteen
- 24:36SPEAKER_01: al een soort kalmte in vindt.
- 24:38Die democratie is niet zomaar omgevallen omdat één man nu
- 24:41toevallig niet bij
- 24:42SPEAKER_01: iedereen even lekker ligt.
- 24:44SPEAKER_00: En ik denk ook dat een deel van mijn boek wat ik misschien niet zo heb
- 24:46SPEAKER_00: uitgesproken,
- 24:47maar wel gaat over mijn interesse of verwondering dat Amerika
- 24:51ook echt meer is dan
- 24:52SPEAKER_00: een land of een systeem,
- 24:53SPEAKER_00: maar echt ook een idee.
- 24:55SPEAKER_00: Dus dat is een beetje,
- 24:56wij kennen natuurlijk de American Dream en zo en allemaal
- 24:58andere clichés over
- 24:59SPEAKER_00: Amerika,
- 24:59SPEAKER_00: maar ik denk echt dat
- 25:01SPEAKER_00: Dat er iets veel groters is wat Amerika heet,
- 25:03SPEAKER_00: wat eigenlijk gewoon bestaat voor wat het Westen is.
- 25:05En die Amerikanen denken allemaal dat die Founding Fathers
- 25:09Jefferson voorop als
- 25:10soort Mozes met stenen tafelen van de berg kwam en met het door
- 25:13God gegeven woord
- 25:17SPEAKER_00: van een onafhankelijkheidsverklaring.
- 25:18SPEAKER_00: En ik denk dat we onszelf echt wegcijferen als Europeanen.
- 25:20We hebben dat veel te lang gedaan natuurlijk door in de NAVO
- 25:23gewoon niet ons
- 25:24SPEAKER_00: steentje bij te dragen,
- 25:25SPEAKER_00: fatsoenlijk.
- 25:25SPEAKER_00: Maar dat we best wel zelfverzekerd en enigszins
- 25:30SPEAKER_00: En dat ze trots mogen zijn dat allerlei ideeën die in Europa,
- 25:33SPEAKER_00: in de verlichting in Frankrijk,
- 25:36SPEAKER_00: in Engeland,
- 25:36SPEAKER_00: in Schotland,
- 25:37SPEAKER_00: andere delen van Europa zijn ontwikkeld.
- 25:39SPEAKER_00: In de oudheid eigenlijk al over de Republiek enzo.
- 25:41SPEAKER_00: Die allemaal samenkwamen in dat moment in Amerika waarbij je stel wijze,
- 25:45SPEAKER_00: ja toch vooral mannen,
- 25:47SPEAKER_00: samen hun boekenkasten omkieperde en boeiende en nog steeds
- 25:54SPEAKER_00: geldende teksten schreven,
- 25:56SPEAKER_00: zoals de Declaration,
- 25:56SPEAKER_00: de Constitution,
- 25:57SPEAKER_00: de Bill of Rights,
- 25:58SPEAKER_00: ook heel interessant,
- 25:59SPEAKER_00: waar een boek helemaal niet over gaat,
- 26:00SPEAKER_00: maar voor een volgend boek,
- 26:03SPEAKER_00: over hoe die ideeën vervat worden in een systeem dat ook blijvend is,
- 26:06SPEAKER_00: want die Franse revolutie die daarna uitbrak,
- 26:09SPEAKER_00: die was heel hevig,
- 26:10SPEAKER_00: werd heel bloedig en werd daarna weer,
- 26:12SPEAKER_00: leidde zelfs tot een herinstelling van de koninkrijk,
- 26:16SPEAKER_00: van de monarchie uiteindelijk,
- 26:17SPEAKER_00: hè.
- 26:18SPEAKER_00: Ja.
- 26:20SPEAKER_02: Even voor mij,
- 26:20SPEAKER_02: want toen ik je boek las,
- 26:22toen was ik eigenlijk op zoek naar een soort waardeoordeel van
- 26:26welke democratie is
- 26:27SPEAKER_02: nou eigenlijk beter?
- 26:28SPEAKER_02: Die van Amerika of die van ons?
- 26:32SPEAKER_00: Het is grappig Theo, ik heb het nooit zo bedacht in termen van beter.
- 26:36SPEAKER_00: Ik denk dat dat ook bij een democratie lastig is,
- 26:37want het moet beantwoorden aan de behoefte van het grootste
- 26:41deel van de bevolking
- 26:41SPEAKER_00: op dat moment.
- 26:43SPEAKER_00: Een democratie is geen vaststaand in marmer gebeizeld iets...
- 26:48Het is juist een continue,
- 26:49het is continue een beweging,
- 26:50een continue work in progress.
- 26:51SPEAKER_00: Ik heb samen met Bim Voerman,
- 26:53SPEAKER_00: zo'n leraar,
- 26:53best veel geschreven en gedaan over het thema legitimiteit en
- 26:57vertrouwen en ook
- 26:58SPEAKER_00: lokale democratie en zo.
- 27:00SPEAKER_00: En ons punt was altijd, die democratie die is
- 27:02is heel lelijk en dat gaat van oude zoals Wim Voormans het
- 27:05altijd zegt met zijn
- 27:05mooie Brabantse accent maar het is altijd iets wat onvermaakt
- 27:11is en misschien juist
- 27:12in die lelijkheid schuilt de schoonheid van die democratie en
- 27:15dat geldt voor
- 27:15SPEAKER_00: Amerika voor als er een
- 27:17SPEAKER_00: Enorme, ja, lelijke verkiezingen zijn of zo allerlei dingen.
- 27:21SPEAKER_00: Ja, daar misgaan, vind ik dat ook een soort schoonheid.
- 27:23SPEAKER_00: Die strijd is ook iets moois.
- 27:25SPEAKER_00: En in Nederland ook.
- 27:26SPEAKER_00: Als in het parlement stevig wordt gedebatteerd,
- 27:27SPEAKER_00: dan wordt er al gauw schande van gesproken in de media.
- 27:30Terwijl ik denk,
- 27:30ja,
- 27:30maar daar mag het nou juist in een democratie knetteren.
- 27:33SPEAKER_00: Daar mag die bliksem inslaan.
- 27:35SPEAKER_00: Je zit daar niet om elkaar tevriend te houden.
- 27:38SPEAKER_00: Je zit daar om een deel van de bevolking te vertegenwoordigen.
- 27:41SPEAKER_00: En samen vertegenwoordig je het gehele Nederlandse volk.
- 27:43Om die reden is het natuurlijk af en toe bijzonder
- 27:45aanstootgevend dat er echt
- 27:47SPEAKER_01: speciale debatten worden gevoerd over het feit dat bijvoorbeeld een Giddy
- 27:50Markenzouwer in een NOS of in een nieuwsuurplopkap iets gezegd
- 27:53heeft waar dan die
- 27:54Tweede Kamer zich per se over wil uitspreken en dan gaat het
- 27:57inhoudelijk helemaal
- 27:58SPEAKER_01: niet.
- 27:58Mijn vrouw zegt altijd in een wat sierlijkere zin zegt ze dat
- 27:59democratie bestaat
- 28:00SPEAKER_01: bij de gratie van oneenigheid.
- 28:18SPEAKER_00: Ja,
- 28:18dat is prachtig gezegd en ook een beetje flauw is wat ik altijd
- 28:21zeg democratie is
- 28:22niet voor bange mensen dat is niet helemaal waar want het is
- 28:25ook voor bange mensen
- 28:25namelijk democratie is voor iedereen maar idealiter zou je
- 28:29zeggen moet je ook een
- 28:30SPEAKER_00: beetje moed hebben om je uit te spreken en om conflicten aan te gaan en
- 28:33SPEAKER_00: controversie op te zoeken en dat vind ik trouwens in Nederland
- 28:36SPEAKER_00: Echt een vreselijke afwezigheid,
- 28:38SPEAKER_00: een vreselijk gemis in ons systeem,
- 28:41SPEAKER_00: zowel in het publieke debat als in het politieke debat,
- 28:43dat er echt serieus wordt gedebatteerd op inhoud en niet
- 28:46inderdaad wat jij zegt
- 28:46SPEAKER_00: Bart over woordjes,
- 28:47SPEAKER_00: want ik vond dat bij Marcus Auer,
- 28:48SPEAKER_00: ik vond het vreselijk lelijk wat hij zei over Palestijnen en zo,
- 28:52maar dat je dan als Kamer elkaar de maat gaat nemen in een heel
- 28:54debat en over
- 28:56radicalisering van elkaar gaat praten in plaats van dat je
- 28:58gewoon je werk doet en
- 29:00SPEAKER_00: Zou je kunnen zeggen?
- 29:26SPEAKER_01: Daarop aanhakend,
- 29:27is het het lage niveau van het publieke debat veroorzaakt door
- 29:31de politiek in Den
- 29:32SPEAKER_01: Haag?
- 29:33Of emuleert de politiek in Den Haag het lage en wat soms banale
- 29:38niveau van de volksdiscussies?
- 29:40Ja,
- 29:41de Tweede Kamer zelf vindt dat ze de alfa en omega is van het
- 29:45publieke debat,
- 29:45geloof ik.
- 29:46SPEAKER_00: Want dat is, sterker nog, toen met de Malieveldrelle, toen
- 29:50was de NCTV zo dom om te suggereren dat het niveau in de Tweede
- 29:54Kamer of de toon in
- 29:54de Tweede Kamer had geleid tot radicalisering terwijl ik denk
- 29:57nou volgens mij was
- 29:57dat het feit dat er een meisje van zeventiende kil doorgesneden
- 30:00was door een
- 30:01SPEAKER_00: onbekende Nigeriaanse asielzoeker die er niks te zoeken had
- 30:04SPEAKER_00: Maar goed, ik kan ernaast zitten natuurlijk.
- 30:08Maar dat de Tweede Kamer is aangewezen als de oorzaak voor de
- 30:11escalatie van de
- 30:12SPEAKER_00: Malieveldrelle,
- 30:13SPEAKER_00: vond ik wel echt een godspur.
- 30:14SPEAKER_00: Volgens mij is het inderdaad andersom.
- 30:17SPEAKER_00: Politics is downstream from culture.
- 30:19SPEAKER_00: Volgens mij is dat gewoon,
- 30:20SPEAKER_00: zie je in de Tweede Kamer,
- 30:22SPEAKER_00: zie je langzamerhand doorstrijpen,
- 30:23SPEAKER_00: lotten in de hele maatschappij.
- 30:25SPEAKER_00: en dat heeft iets te maken met echo-vorming,
- 30:27SPEAKER_00: met polarisatie die geen gezonde uitlaatkleppen heeft,
- 30:32SPEAKER_00: met journalistieke media,
- 30:34SPEAKER_00: dus de traditionele media,
- 30:36SPEAKER_00: zijn geefetjes voor het gemak,
- 30:37SPEAKER_00: die voor een groot deel hier geen oog voor
- 30:39SPEAKER_00: Zou je kunnen zeggen dat
- 31:03De paradox van de democratie is dat het de beste staatsvorm is
- 31:08die sterker wordt
- 31:09SPEAKER_02: door zichzelf constant te ondermijnen.
- 31:13Dat is wel een leuke interpretatie van de weerbare
- 31:15democratie-theorie inderdaad.
- 31:19SPEAKER_00: Zelfs verzonnen.
- 31:20SPEAKER_00: What doesn't kill you makes you stronger, zeggen ze toch?
- 31:23SPEAKER_00: Dat zou wel leuk zijn.
- 31:24SPEAKER_00: Ik vind het wel een mooie optimistische gedachte-theorie,
- 31:26SPEAKER_00: want ik ben over het algemeen liever een pessimist,
- 31:29SPEAKER_00: want of het valt mee of je hebt gelijk.
- 31:31SPEAKER_00: Maar als optimist moet ik toch zeggen dat je,
- 31:35SPEAKER_00: als democratisch optimist,
- 31:36dat het een hele mooie gedachte is dat juist ook allerlei
- 31:39uitdagingen niet per se
- 31:40SPEAKER_00: meteen moeten worden gezien als het einde
- 31:43De genadeklap voor de democratie gaat ook over de opkomst van
- 31:46allerlei partijen in
- 31:46SPEAKER_00: Europa natuurlijk.
- 31:47SPEAKER_00: We hebben gezien aan Victor Orbán.
- 31:50SPEAKER_00: Hongarije was het grote gevaar.
- 31:52SPEAKER_00: Er was de illiberale democratie binnengetreden.
- 31:54En hij heeft ook hele rare en slechte dingen gedaan voor die
- 31:57rechtsstaat in Hongarije.
- 31:59Maar je ziet ook dat hij gewoon weer verslagen kan worden via
- 32:01de democratische weg.
- 32:01SPEAKER_00: En dan opeens ziet het er heel anders uit.
- 32:04SPEAKER_00: Ik heb net een essay afgemaakt voor EW.
- 32:05SPEAKER_00: Voor het zomernummer waarin ik schrijf over dat hij...
- 32:10SPEAKER_00: Pessimisme over je democratie de afgelopen tien jaar.
- 32:12SPEAKER_00: Als je de boekentafels en de boekhandels ziet,
- 32:13zowel de Engelstalige als de Nederlandstalige politicologische
- 32:16literatuur,
- 32:17SPEAKER_00: ging allemaal over How Democracies Die,
- 32:19SPEAKER_00: Authocracy Now of Authocracy Inc.
- 32:22SPEAKER_00: van Anne Applebaum.
- 32:24Allemaal van dat soort boeken,
- 32:25ook in Nederland,
- 32:25over de wankelende democratie.
- 32:27dat misschien wel zo zou kunnen zijn dat er nu als Trump
- 32:31bijvoorbeeld gewoon netjes
- 32:32een termijn afmaakt als daar weer een als de verkiezingen
- 32:35gewoon daar goed gaan en
- 32:36er weer een nieuwe kandidaat naar boven komt als Iran misschien
- 32:40een keer valt het
- 32:41regime als de oorlog in Oekraïne stopt als er allemaal dingen
- 32:44gebeuren ik zeg niet
- 32:45dat het allemaal snel gaat gebeuren zeker niet snel maar als
- 32:48dat allemaal gebeurt
- 32:49dan zou je zien dat er misschien dat die democratie eigenlijk
- 32:51na een soort van golf
- 32:52SPEAKER_00: van pessimisme nu toch weer een soort ja
- 32:55SPEAKER_00: Opwaartse beweging komt en dat ook andere landen ter wereld zien,
- 32:58SPEAKER_00: dat die democratie eigenlijk ook een garantie kan zijn voor vrijheid,
- 33:01SPEAKER_00: gelijkheid,
- 33:02SPEAKER_00: einde aan tribale bloedige oorlogen en dat soort dingen.
- 33:05Als je dat op een goede manier doet en niet op de drammerige
- 33:08manier zoals Amerika
- 33:09SPEAKER_00: dat heeft gepropageerd.
- 33:10SPEAKER_00: Dat je daarmee eigenlijk ook een soort gidsland of arrogantie creëert.
- 33:27SPEAKER_00: Waardoor je de rest van de wereld gaat vertellen hoe het even moet.
- 33:29SPEAKER_00: Een elite bij example zou ik zeggen.
- 33:31SPEAKER_00: Show don't tell.
- 33:32SPEAKER_00: Dus laat maar zien dat het in onze democratie goed werkt.
- 33:34SPEAKER_00: En dat we ergens tegen kunnen.
- 33:35SPEAKER_00: En dat optimisme dat jij net uitstraalt, dat wil ik graag overnemen.
- 33:39En dan zou je zien dat die democratie misschien al een veel
- 33:41langer leven beschoren
- 33:42SPEAKER_00: is dan de afgelopen jaren is voorspeld.
- 33:44SPEAKER_01: Maar dan daar toch even wat tegen inbrengen.
- 33:45De democratie wordt inderdaad momenteel vooral heel erg
- 33:48beklaagd dat die zo onder
- 33:49SPEAKER_01: druk staat en ondermijnd wordt.
- 33:51Binnen Westerse werelden zijn we daar ook heel goed in geworden
- 33:53in de afgelopen 10,
- 33:54SPEAKER_01: 15 jaar om onze eigen cultuur en geschiedenis.
- 33:57SPEAKER_01: Eerder door een sombere lens en zelfs
- 33:59en een hele zwarte blik te bekijken dan langs de lijn van alle
- 34:02verworvenheden en de
- 34:03vrijheden en de individuele rechten die eruit voortgekomen zijn
- 34:06om nog maar te
- 34:06zwijgen van de cultuur en de muziek en de films en alles wat
- 34:10vrijheid oplevert en
- 34:12tegelijkertijd wordt de democratie natuurlijk van buitenaf
- 34:16belaagd door ideologieën
- 34:20SPEAKER_01: met name de islam is de grootste en de meest relevante denk ik maar
- 34:24Er zijn ook andere antidemocratische krachten zoals de Chinese
- 34:27overheid die
- 34:28propageert of zoals Rusland op dit moment of eigenlijk al
- 34:31langere tijd is ingericht
- 34:35Zowel de democratie als de externe omstandigheden moeten wel
- 34:38een behoorlijke shift
- 34:39doormaken om democratie weer met enthousiasme verkoopbaar te
- 34:44maken want dat begint
- 34:45al bij een eigen zelfvertrouwen waar ik me vaak over beklaag en
- 34:50Theodor en ik samen
- 34:50SPEAKER_01: ook
- 34:54SPEAKER_01: Ja,
- 34:54die negativiteit die zo leidend is geworden terwijl er ook
- 34:57zoveel is om wel te
- 34:58SPEAKER_01: vieren zonder dat je meteen in blank Europa is het beste wat er is,
- 35:02et cetera te hoeven vervallen maar gewoon door te wijzen naar
- 35:05alle dingen die er
- 35:06SPEAKER_01: Ja precies,
- 35:07SPEAKER_00: je kunt ook nog iets verder terugkijken dan afgelopen tien,
- 35:11SPEAKER_00: vijftien jaar,
- 35:12SPEAKER_00: namelijk afgelopen dertig jaar,
- 35:13SPEAKER_00: dertig jaar geleden ongeveer iets meer,
- 35:16SPEAKER_00: had je het tijdperk van net na de Koude Oorlog,
- 35:18SPEAKER_00: jaren negentig,
- 35:18SPEAKER_00: het kon allemaal niet op,
- 35:19SPEAKER_00: Francis Fukuyama,
- 35:20SPEAKER_00: die naam hoor je tegenwoordig heel vaak,
- 35:22SPEAKER_00: het einde van de geschiedenis,
- 35:23SPEAKER_00: allemaal verkeerd geïnterpreteerd natuurlijk,
- 35:25maar het is wel boeiend om te kijken dat in die tijd het heel
- 35:28normaal was om daarin
- 35:29SPEAKER_00: te geloven,
- 35:30SPEAKER_00: want je ziet wel die liberale democratie,
- 35:31SPEAKER_00: die gaat uiteindelijk wel
- 35:33SPEAKER_00: Dat zal nog even duren, maar dat zal eigenlijk gewoon het model worden.
- 35:37SPEAKER_00: En er zijn dus geen grote ideeën strijd meer.
- 35:39Na 9-11 is dat op onze schroeven komen te staan en nog steeds
- 35:43leven we een beetje
- 35:44SPEAKER_00: in dat tijdperk waarin zelfs de democratie als een van de mindere,
- 35:48SPEAKER_00: misschien zelfs wel de minderwaardige of zwakkere systemen wordt gezien.
- 35:53en ik denk eerlijk gezegd dat we als er een paar dingen dus wel
- 35:55goed gaan komen de
- 35:56komende tijd of in ieder geval als er zin in zo'n bepaalde
- 35:58wending neemt denk ik
- 36:00niet onwaarschijnlijk acht dat het dan zomaar zou kunnen zijn
- 36:03dat we weer in een
- 36:03tijdswerk komen waarin we te optimistisch gaan denken over die
- 36:06democratie of dat we
- 36:07weer te zelotisch dat we als zendelingen gaan denken over die
- 36:10democratie dat wij
- 36:11weer even in de Midden-Oosten democratie gaan brengen ik denk
- 36:14dat dat niet zo is ik
- 36:14denk dat we gewoon moeten berusten in een soort tussenpositie
- 36:17dat je zegt nou ja
- 36:17SPEAKER_00: wij in het Westen
- 36:19SPEAKER_00: Europa,
- 36:20SPEAKER_00: zeker West-Europa,
- 36:22SPEAKER_00: Midden-Europa,
- 36:23SPEAKER_00: Zuid-Europa,
- 36:23SPEAKER_00: Amerika,
- 36:25SPEAKER_00: Australië,
- 36:26SPEAKER_00: Nieuw-Zeeland,
- 36:27SPEAKER_00: dat soort landen,
- 36:27SPEAKER_00: ook een deel van Azië en Afrika hopelijk ook.
- 36:30Zuid-Amerika zeker dat er een aantal landen dat gewoon heel
- 36:33veel landen zijn die
- 36:33democratie in principe niet alleen voor de vorm zoals in
- 36:37Noord-Korea maar echt ook
- 36:39echt als inhoud accepteren als een als leidend systeem en dat
- 36:42dat leidt tot meer
- 36:44welvaart tot het kapitalisme gaat uitstekend in hand met de
- 36:47vrije markt voor ideeën
- 36:48SPEAKER_00: zal ik maar zeggen
- 36:49SPEAKER_00: Dat dat toch weer duidelijker wordt.
- 36:51SPEAKER_00: Dat betekent niet dat het de wereld zal overheersen.
- 36:56SPEAKER_00: De wereld gaat niet volledig democratisch worden.
- 36:58SPEAKER_00: Nooit, denk ik.
- 37:00Maar wel dat het gewoon een substantieel deel van de wereld
- 37:03democratisch blijft.
- 37:05SPEAKER_00: En vol zelfvertrouwen.
- 37:08SPEAKER_01: Ik vind het wel interessant optimisme,
- 37:09SPEAKER_01: want op dit moment moeten we toch ook vooral,
- 37:12SPEAKER_01: als je het hebt over een midden bewaken,
- 37:14dan moeten we er op zijn minst voor zorgen dat bijvoorbeeld de
- 37:17enige democratie in
- 37:18SPEAKER_01: het Midden-Oosten overeind blijft,
- 37:19SPEAKER_01: Israël,
- 37:20SPEAKER_01: omdat ik ben wel van de school dat als Israël valt,
- 37:24SPEAKER_01: dat de
- 37:26Westen ondermijnende krachten die ook al in het Westen sterk
- 37:28aanwezig zijn,
- 37:29SPEAKER_01: wat een ingewikkelde manier is om wederom Islam,
- 37:32SPEAKER_01: niet letterlijk te noemen,
- 37:33SPEAKER_01: maar Islam,
- 37:34SPEAKER_01: die zouden zo overmoedigd worden als Israël valt,
- 37:38SPEAKER_01: als zij Israël weten te overlopen of te verslaan,
- 37:41dat ze daar een energie uithalen die ook binnen het Westen een
- 37:45ondermijnende kracht
- 37:46SPEAKER_01: zal hebben.
- 37:46En ik verwijs hier ook met een klein historisch lijntje terug
- 37:49naar bijvoorbeeld de
- 37:50SPEAKER_01: ISIS-jaren,
- 37:50SPEAKER_01: een kalifaatstichting in de Levant in Syrië,
- 37:53Waar je alleen al uit Nederland honderden uitreizigers had die
- 37:57zich daarbij wilden
- 37:57voegen En dat er een enthousiasme voor ontstond wat gelukkig
- 38:01ook weer de kop
- 38:02SPEAKER_01: ingedrukt werd toen ISIS,
- 38:03toen dat kalifaat gewoon mede door de Amerikanen van de
- 38:06aardbodem gebombardeerd
- 38:07werd En dus het zelfvertrouwen wat ze aan het opbouwen waren
- 38:11ook weer gefnuikt werd
- 38:13SPEAKER_01: En dat wil je wel graag gefnuikt houden,
- 38:14SPEAKER_01: dat soort zelfvertrouwen
- 38:16SPEAKER_00: Nou,
- 38:16ik denk dat de islamitische wereld uitstekend is om zichzelf te
- 38:19overschatten en
- 38:20SPEAKER_00: zichzelf ook weer als underdog voor te doen.
- 38:23SPEAKER_00: Dus ik denk dat het helemaal...
- 38:26SPEAKER_00: Tuurlijk is het wel waar dat het allemaal uitdagingen zijn,
- 38:28maar je ziet dat er helemaal niks voor elkaar wordt gebokst in
- 38:30de islamitische
- 38:31SPEAKER_00: wereld.
- 38:31Iran had eigenlijk de grootste tentakels met Hamas,
- 38:34de Houthis,
- 38:35Hezbollah,
- 38:36noem maar op.
- 38:38SPEAKER_00: Maar zelfs daarmee gaat het niet zo lekker zou ik maar zeggen.
- 38:42SPEAKER_00: Dus ik heb juist wel weer optimisme.
- 38:44SPEAKER_00: Maar goed ik ben ook verliefd in deze tijd.
- 38:45SPEAKER_00: Dus misschien omdat ik ook extra optimistisch ben.
- 38:48SPEAKER_00: Maar dat ik toch denk dat Israël juist zich voorlopig wel gaat redden.
- 38:53En dat die landen daaromheen geen deuk in een pakje water slaan
- 38:55uiteindelijk.
- 38:56SPEAKER_00: En dat komt natuurlijk ook deels door die technologische
- 38:59is voorsprong en ik zie in de islamitische wereld echt nergens
- 39:03het technologisch
- 39:04SPEAKER_00: vernuft ontstaan om dat te doen.
- 39:07SPEAKER_01: Maar daar wil ik toch nog één pessimistisch ding over zeggen,
- 39:10SPEAKER_01: want om te bouwen wat de westerse democratie hebben neergezet,
- 39:14SPEAKER_01: heb je veel meer inspanning nodig en samenwerking en gemeenschapszin en
- 39:18SPEAKER_01: betrokkenheid dan om te ontregelen.
- 39:20Dus zo georganiseerd hoeft die islamitische horde niet te zijn
- 39:24om dingen die al
- 39:26SPEAKER_01: bestaan om weg te trekken.
- 39:27SPEAKER_01: Ja,
- 39:29SPEAKER_00: Ja,
- 39:29SPEAKER_00: nee,
- 39:30de poorten zullen helaas en de muren er hoog moeten zijn en het
- 39:34verzet en de
- 39:36SPEAKER_00: weerbaarheid permanent en stevig.
- 39:38SPEAKER_00: Maar ja,
- 39:38ik zie dat Israël juist een voorbeeld is hoe je dat wel doet en
- 39:41dat Europa er nog
- 39:42SPEAKER_00: iets van kan leren.
- 39:44SPEAKER_00: Juist ook wat je ook denkt over,
- 39:45SPEAKER_00: of je nou links of rechts denkt over migratie,
- 39:47zou het goed zijn als dat Fort Europa zichzelf echt serieus zou
- 39:50nemen en echt het
- 39:50Fort Europa zou worden met natuurlijk wat mij betreft het
- 39:54liefst een ruimhartig
- 39:55uitnodigingsbeleid voor mensen die echt hulp nodig hebben voor
- 39:58oorlog en geweld en
- 40:00SPEAKER_00: dat soort zaken.
- 40:02Maar niet het lafhartige mensensmokkelaarsbeleid dat er nu
- 40:07plaatsvindt waardoor er
- 40:08SPEAKER_00: en veel doden vallen.
- 40:10En natuurlijk de democratische rechtsstaten hier worden
- 40:13ondermijnd gevoel van
- 40:16SPEAKER_00: veiligheid,
- 40:16SPEAKER_00: saamhorigheid,
- 40:17het asielprobleem 50.000 asielzoekers per jaar klinkt niet eens
- 40:21als heel veel als
- 40:22je dat even op 18 miljoen mensen beschouwt Maar het is
- 40:25ongelooflijk ontwrichtend en
- 40:27SPEAKER_00: exploreer dat naar alle Europese landen waar dit probleem speelt
- 40:31Laten we dan teruggaan naar de hoofdlijn over jouw boek en
- 40:34Amerika in de zin van dat
- 40:50Dat we te weinig vieren waar we vandaan komen en hoe Nederland
- 40:52geworden is wat het is geworden
- 41:15SPEAKER_00: Ja,
- 41:16SPEAKER_00: ik zal je volgende keer als je in Nederland bent,
- 41:17SPEAKER_00: Bart,
- 41:18SPEAKER_00: graag met terror even meenemen naar het Nationaal Archief in Den Haag.
- 41:22Dat is een prachtig gebouw dat mooi is door lelijkheid naast
- 41:27het Centraal Station.
- 41:28SPEAKER_00: En daarachter in de leefzaal staat een kleine expositie.
- 41:30Bart hoef ik jou niet te vertellen op de mall in Washington
- 41:33liggen die teksten
- 41:45De Declaration en de Constitution en de Bill of Rights liggen
- 41:49daar als drie heilige
- 41:50teksten van de Amerikaanse democratie in een tempel in een best
- 41:53beveiligde kluis
- 41:54SPEAKER_00: van Amerika,
- 41:55SPEAKER_00: van de wereld.
- 41:56SPEAKER_00: En die zakken elke nacht de grond in, et cetera, et cetera.
- 41:59SPEAKER_00: Dat is ongelooflijk en er komen miljoenen mensen op af.
- 42:02SPEAKER_00: Dat is wel een heel groot contrast.
- 42:03Ik vind niet dat wij als Nederlanders hetzelfde moeten doen als
- 42:06de Amerikanen.
- 42:06SPEAKER_00: Dat zou ook een beetje potzierlijk worden.
- 42:09SPEAKER_00: Ja, ja.
- 42:33SPEAKER_00: op staatsbezoek was,
- 42:34SPEAKER_00: heeft hij aan de gouverneur van Pennsylvania in Philadelphia,
- 42:37SPEAKER_00: waar de declaratie is getekend,
- 42:38heeft hij een kopie van het plakkaat aangeboden als souvenir of
- 42:43als cadeau.
- 42:44SPEAKER_00: Dus het is wel een tekst die echt ook van hoog tot laag in de Nederlandse
- 42:48samenleving wordt gezien als de Nederlandse
- 42:50onafhankelijkheidsverklaring en daarmee
- 42:51ook de basis voor dat relatief vrije en verdraagzame land dat
- 42:55we eigenlijk
- 42:56SPEAKER_00: afgelopen eeuwen,
- 42:57SPEAKER_00: dat is opgebouwd.
- 42:59SPEAKER_00: Oranjedag
- 43:29Ik kom toch nog even terug als het kan als je het niet erg
- 43:32vindt naar wat we het
- 43:34SPEAKER_02: hadden over die democratie en eventueel de Nederlandse invloed.
- 43:40SPEAKER_02: Ik hoop dat ik het rond kan krijgen.
- 43:41De grote tegenstander op het ogenblik van Trump is China en we
- 43:46zien daar toch een
- 43:47SPEAKER_02: autocratische samenleving die
- 43:51SPEAKER_02: voor sommigen, althans voor mij niet, maar die wel heel goed werkt.
- 43:56Ik luisterde naar een podcast van Alexander Klepping en die was
- 43:59naar China geweest
- 44:00SPEAKER_02: en die zei ja,
- 44:01SPEAKER_02: Als je aan de Chinezen vraagt hoe erg vinden jullie die onderdrukking?
- 44:04SPEAKER_02: Ik vat hem even heel lelijk samen hoor.
- 44:07SPEAKER_02: Maar dan zeggen ze nou ja,
- 44:08SPEAKER_02: dat is misschien wel erg,
- 44:09SPEAKER_02: maar we krijgen er een goede gezondheidszorg voor terug.
- 44:11SPEAKER_02: Veiligheid krijgen we er voor terug.
- 44:13SPEAKER_02: Eigenlijk alles wat we wat we willen, dat krijgen we er voor terug.
- 44:18En je ziet en ik zie de hele tijd dat mensen daar steeds meer
- 44:22naartoe negen van ja,
- 44:23SPEAKER_02: nou ja,
- 44:23SPEAKER_02: het is toch misschien wel goed.
- 44:25SPEAKER_02: Is dat niet een gevaar ook wat de democratie bedreigt?
- 44:28Je hebt nog wel,
- 44:28Theodor,
- 44:29in jouw jeugd een paar fellow travelers ontmoet,
- 44:32hè?
- 44:32SPEAKER_00: Zeker.
- 44:33SPEAKER_00: Die dat ook zeiden als ze naar Moskou waren geweest.
- 44:35SPEAKER_02: Zeker.
- 44:36SPEAKER_02: Ik ken ze persoonlijk.
- 44:39SPEAKER_00: of door het polisbureau georganiseerde reisjes.
- 44:41SPEAKER_00: Ja, nee, precies.
- 44:43SPEAKER_00: Dus nee,
- 44:44SPEAKER_00: ik denk dat alles in de club,
- 44:46SPEAKER_00: ik mag hem wel,
- 44:47SPEAKER_00: maar het is denk ik in dit geval een beetje een fellow traveler.
- 44:49SPEAKER_00: In de zin, kijk, je weet natuurlijk niet wat die mensen echt vinden.
- 44:51SPEAKER_00: Het zou best kunnen dat mensen zeggen, ja, gezondheidszorg en onderwijs.
- 44:56SPEAKER_02: Gratis vervoer.
- 44:57SPEAKER_00: Gratis vervoer, het is allemaal heel fijn.
- 44:58SPEAKER_00: En we zijn onderdeel van iets groters.
- 45:00China heeft natuurlijk een cultuur dat ze allemaal denken in
- 45:02termen van een eeuw en
- 45:03SPEAKER_00: in plaats van jaren en
- 45:04SPEAKER_02: En we krijgen macht.
- 45:05SPEAKER_02: Ja,
- 45:05ik zeg het omdat een van de Nederlanders heeft ook aan die
- 45:09communistische partij
- 45:10SPEAKER_02: bijgedragen.
- 45:12SPEAKER_02: Sneevliet.
- 45:12SPEAKER_02: Sneevliet, denk ik Sneevliet.
- 45:14SPEAKER_02: Die wordt ook geëerd in China trouwens.
- 45:16SPEAKER_00: Ja zeker, hij was een van de oprichters.
- 45:18SPEAKER_02: Een van de oprichters.
- 45:20SPEAKER_00: Ja, nee, zeker.
- 45:21SPEAKER_00: We zijn er trots op.
- 45:23SPEAKER_00: Nee,
- 45:23maar dat ik dus denk dat je kunt niet helemaal zeker weten of
- 45:28die mensen echt vrij
- 45:29SPEAKER_00: de waarde spreken,
- 45:30SPEAKER_00: want ze zijn niet vrij.
- 45:32SPEAKER_00: En misschien menen ze het wel echt,
- 45:33SPEAKER_00: dat zou kunnen,
- 45:34SPEAKER_00: maar dan nog zou ik zeggen,
- 45:35SPEAKER_00: op onze gedachte,
- 45:36SPEAKER_00: en dan ben ik er toch een behoorlijke verlichtingsfundamentalist in,
- 45:40SPEAKER_00: dat leven in vrijheid toch een intrinsieke waarde heeft die
- 45:45SPEAKER_00: die in China niet wordt geërbiedigd voor de burger.
- 45:51SPEAKER_00: Zeker niet voor Uugoeren en andere minderheden die worden onderdrukt.
- 45:55Maar überhaupt ben je als burger daar gewoon echt overgeleverd
- 45:57aan het geheel.
- 45:58SPEAKER_00: En dat vind ik,
- 45:59SPEAKER_00: uit mijn perspectief als atheïstisch-liberaal-humanist,
- 46:03SPEAKER_00: vind ik dat een ongelooflijk horrorscenario.
- 46:09SPEAKER_02: Mag ik nog een vraag stellen?
- 46:10SPEAKER_02: Natuurlijk.
- 46:12in het gesprek wat wij misschien wel tien jaar geleden hebben
- 46:15gehad herinner ik mij
- 46:16ik heb het niet terug geluisterd hoor dus ik weet het niet maar
- 46:19toen vertelde je
- 46:20dat de reis naar Amerika die je hebt gemaakt was eigenlijk een
- 46:22zoektocht naar de
- 46:24ziel van Amerika en ik geloof dat dat zelfs een letterlijk
- 46:29citaat is want ik
- 46:30SPEAKER_02: herinner me dat ik dat heb aangestreept
- 46:35SPEAKER_02: Is nou bij dit boek wat je nou hebt gemaakt,
- 46:37SPEAKER_02: waarin je de wortels onderzoekt van die Amerikaanse democratieën,
- 46:42SPEAKER_02: de overeenkomsten,
- 46:43SPEAKER_02: de differences en de samences tussen Nederland en Amerika,
- 46:47SPEAKER_02: is die ziel voor jou wat altijd moet?
- 46:50SPEAKER_02: Ik denk eerlijk gezegd, het is een hele goede vraag.
- 46:56Ik denk dat ik moet toegeven dat ik vooral in dit boek de
- 47:01Amerikaanse ziel niet ben genaderd.
- 47:05SPEAKER_00: Dat zou een vervolgvraag zijn.
- 47:11SPEAKER_00: Ja,
- 47:12SPEAKER_00: ik zei ergens in de inleiding ook,
- 47:15het gaat ook over je fetish met zwarte bladzijden en alles dat
- 47:18negatief is onder
- 47:19SPEAKER_00: collega-historici.
- 47:21SPEAKER_00: Zeg ik van ja,
- 47:22eigenlijk zegt de geschiedschrijving vaak meer over de tijd
- 47:24waarin de historicus
- 47:25SPEAKER_00: leeft en over de tijdperk dat hij beschrijft.
- 47:27SPEAKER_00: En ik denk dat het ook voor mijn boek wel geldt,
- 47:30SPEAKER_00: dat het ook een poging is om misschien zo tegen dat pessimisme in over de
- 47:34SPEAKER_00: Amerikaanse democratie,
- 47:35SPEAKER_00: daarmee ook over de Nederlandse en Europese
- 47:38SPEAKER_00: Democratieën om daarin juist iets anders te laten horen en juist in die
- 47:42geschiedenis te gaan om een spiegel te zoeken en te laten zien
- 47:45dat het over iets
- 47:47SPEAKER_00: veel breders en veel meer ging dan alleen,
- 47:50SPEAKER_00: oh,
- 47:51SPEAKER_00: hoe houden we de poorten dicht voor de populisten?
- 47:53SPEAKER_02: Ja, ja, ja.
- 47:54SPEAKER_00: Dus dat is zo.
- 47:55SPEAKER_00: In de soulsearching was het eigenlijk meer deze keer.
- 47:57SPEAKER_00: Hoewel het boek niet over mij gaat, zeg ik even voor de luisteraar.
- 48:00SPEAKER_00: Nee, nee.
- 48:00SPEAKER_00: Misschien terugdienst.
- 48:01SPEAKER_00: Ja.
- 48:03SPEAKER_02: Nee, ik vond het een waanzinnig interessant boek.
- 48:05SPEAKER_02: Dat zeg ik nogmaals even ertussendoor.
- 48:08SPEAKER_02: Zoveel dingen in die ik niet wist.
- 48:10SPEAKER_02: Dus dat was wel aardig.
- 48:14Bart,
- 48:14jij moet het even overnemen,
- 48:15want ik zit even dit antwoord nog te verwerken.
- 48:18Ik wilde net nog toevoegen over dat China...
- 48:22Ik ben het helemaal met Geert ineens dat...
- 48:25Sowieso weet je niet of mensen eerlijk antwoord hebben gegeven
- 48:27op de vraag of ze er
- 48:28SPEAKER_01: allemaal tevreden mee zijn.
- 48:29SPEAKER_01: Maar de antwoorden die jij citeerde,
- 48:33SPEAKER_01: Theodor,
- 48:33was dat mensen zeiden dat ze zich van gezondheidszorg verzekerd
- 48:38wisten en bepaalde
- 48:39SPEAKER_01: mate van veiligheid.
- 48:40SPEAKER_01: En dat deed mij denken aan het citaat van,
- 48:42SPEAKER_01: ik meen dat het Benjamin Franklin was,
- 48:44die zei hij die een beetje veiligheid verkiest boven vrijheid
- 48:51zal geen van beiden
- 48:52SPEAKER_01: hebben.
- 48:53SPEAKER_01: Ja, precies.
- 48:54SPEAKER_01: Die mentaliteit, zo zit ik er ook wel een beetje in.
- 48:57SPEAKER_01: Vrijheid bestaat niet zonder,
- 48:59SPEAKER_01: zoals democratie bestaat bij de gratie van oneenigheid,
- 49:02SPEAKER_01: bestaat vrijheid niet zonder de gratie van onveiligheid eigenlijk.
- 49:07SPEAKER_01: Nee, klopt helemaal.
- 49:09SPEAKER_02: Dat ben ik helemaal 100% met je eens.
- 49:11En daarom begon ik dit vraaggesprek met Geert en ook door te
- 49:14verwijzen naar de
- 49:17SPEAKER_02: Tocqueville,
- 49:18SPEAKER_02: moet ik zeggen.
- 49:18SPEAKER_02: Ja.
- 49:19die inderdaad heeft gesteld door zijn reis door Amerika
- 49:23erachter kwam dat vrijheid
- 49:25en gelijkheid niet compatible waren hoe zeg je dat niet
- 49:30overeenstemden maar niet
- 49:32SPEAKER_02: mogelijk waren terwijl je toch ziet dat bij
- 49:35en als er de linkse onder een bewind met een linkse signatuur
- 49:42zeker bij Rusland en
- 49:44China dat je de hele tijd maar die nadruk hoort op die
- 49:47gelijkheid en die vrijheid
- 49:49SPEAKER_02: terwijl we dus al weten vanaf 1850 dat het ook viel
- 49:56SPEAKER_02: 1840, ja.
- 49:59SPEAKER_02: Dat hij dat echt heeft gezien en heeft opgemerkt en later ook,
- 50:02SPEAKER_02: het is ook een hele logische gedachte,
- 50:04SPEAKER_02: dat die vrijheid en gelijkheid,
- 50:06SPEAKER_02: dat dat nou eenmaal niet samengaat.
- 50:08SPEAKER_02: En dat is waarom wij,
- 50:09SPEAKER_02: denk ik,
- 50:10SPEAKER_02: liberalen,
- 50:12SPEAKER_02: zo mag ik ons toch wel noemen,
- 50:14SPEAKER_02: liever die vrijheid hebben dan dat we zeggen nee,
- 50:17SPEAKER_02: we gaan achter die gelijkheid aan.
- 50:19SPEAKER_01: Wat ook in Amerika de hele tijd merkt dat dat mislukt.
- 50:22SPEAKER_01: Als ze dat willen.
- 50:23En er is ook een hele significante verschil tussen de
- 50:26benadering van gelijkheid,
- 50:27SPEAKER_01: want je hebt een gelijkheid van kansen en een gelijkheid van uitkomst.
- 50:31SPEAKER_01: En als je stuurt op een gelijkheid van uitkomst,
- 50:32SPEAKER_01: dan ga je volgens mij altijd in een lijn naar beneden,
- 50:35SPEAKER_01: omdat je naar de in het Engels lowest common denominator zult buigen.
- 50:40SPEAKER_01: Dus degene die het laagst komen,
- 50:43SPEAKER_01: die uit zichzelf niet verder komen,
- 50:45SPEAKER_01: daar moet de rest zich omlaag naartoe bijstellen.
- 50:47SPEAKER_01: Terwijl als je een gelijkheid van kansen creëert,
- 50:49SPEAKER_01: Zullen de uitkomsten uiteenlopen,
- 50:51SPEAKER_01: maar dan heeft in ieder geval wel iedereen dezelfde startpositie.
- 50:54SPEAKER_01: Een goede,
- 50:55SPEAKER_01: gezonde,
- 50:55SPEAKER_01: liberale samenleving,
- 50:56SPEAKER_01: zoals de Amerikaanse op papier is en zoals de onze op papier...
- 50:59SPEAKER_01: is,
- 51:00SPEAKER_01: garandeert een gelijkheid van kansen,
- 51:02SPEAKER_01: omdat de overheid,
- 51:04SPEAKER_01: waar die zich al bemoeit,
- 51:05en dat moet die vanuit een liberaal perspectief op zo'n min
- 51:08mogelijk plekken doen,
- 51:09SPEAKER_01: een gelijk speelveld biedt van iedereen die op dat speelveld toetreedt.
- 51:14Dat is ook volgens mij een discussie die momenteel steeds
- 51:17sterker wordt over,
- 51:18SPEAKER_01: in Engeland zie je het heel expliciet,
- 51:19SPEAKER_01: maar in Nederland hoor je het ook steeds vaker,
- 51:21SPEAKER_01: de two-tier justice,
- 51:22SPEAKER_01: de two-tier policing.
- 51:24SPEAKER_01: Met name toegepast op ook weer bijvoorbeeld migratie.
- 51:28Het voortrekken van statushouders op de woningmarkt is een vorm
- 51:31van ongelijkheid
- 51:32van kansen bieden aan ieder die binnen de Nederlandse grenzen
- 51:36op zoek is naar een
- 51:37SPEAKER_01: huis.
- 51:38SPEAKER_02: Zaten noemt dat suicidal empathy.
- 51:42SPEAKER_02: Dat ik ook wel een goede term vind.
- 51:43Ja,
- 51:44maar dat is dan weer de culturele duiding in plaats van de
- 51:46staatsinrichtelijke duiding.
- 51:48Bart,
- 51:49wat jij beschrijft is natuurlijk de uitvloeistelen van het
- 51:51DEI-beleid.
- 51:52SPEAKER_00: En dat gaat over diversity, equity en inclusion.
- 51:55SPEAKER_00: Equity, wat jij beschrijft, staat tegenover equality eigenlijk.
- 51:58SPEAKER_00: Niet in het verlengde van, maar er tegenover.
- 51:59SPEAKER_00: Dus equality is gelijkheid van behandeling, gelijke kansen.
- 52:02SPEAKER_00: En equity is dan gelijkheid van uitkomsten.
- 52:05Dat is inderdaad gewoon het voortrekken,
- 52:07dus dat is helemaal niet gelijk.
- 52:08SPEAKER_00: En diversity is helemaal niet divers,
- 52:10SPEAKER_00: want je mag er niet anders over denken dan volgens dat ene stramine.
- 52:13SPEAKER_00: En inclusief is het ook al niet.
- 52:16SPEAKER_00: Dus dat is natuurlijk die ziekte dat we vroeger dan ook noemden,
- 52:19maar dat schijnt tegenwoordig ook alweer een term te zijn die
- 52:22alleen nog maar
- 52:22SPEAKER_00: gebruikt worden door boomers.
- 52:24SPEAKER_00: Sorry Theodor.
- 52:29SPEAKER_00: Dat is volgens mij zo ondermijnend,
- 52:36omdat volgens mij het hele idee van de liberale democratie om
- 52:38toch even tot die
- 52:39SPEAKER_00: kern van topfiel en ook mijn interesse te komen is
- 52:42een samenleving waarbij alle volwassen burgers in principe
- 52:45individuen zijn die ook
- 52:46vanuit individualistische belangen handelen welbegrepen
- 52:50eigenbelang noemde het ook
- 52:51veel dat ook wel en die uiteindelijk met elkaar weten dat ze
- 52:55door handels te
- 52:55drijven en de politiek te maken en door met elkaar door met
- 52:58woorden te strijden in
- 52:59SPEAKER_00: plaats van met wapens
- 53:01SPEAKER_00: Meer vrede, meer vrijheid en meer welvaart kunnen genereren.
- 53:04SPEAKER_00: En dat is volgens mij de essentie van die democratische samenleving.
- 53:06En dat moet je dan verankeren in deels een rechtsstaat en een
- 53:09grondwet om te zorgen
- 53:10dat niet met de eerste de beste populistische bui van links of
- 53:13rechts omver waait.
- 53:15SPEAKER_00: Maar verder is dat gewoon de kern.
- 53:17SPEAKER_00: En is dat iets waar we volgens mij naar terug moeten gaan.
- 53:18SPEAKER_00: En dat doe ik dan door naar de geschiedenis te gaan.
- 53:20SPEAKER_00: Dat doen andere mensen door echt ook viel weer te gaan herlezen.
- 53:23SPEAKER_00: En andere belangrijke teksten zoals Montesquieu...
- 53:27of John Stuart Mill of John Locke die in mijn boek ook
- 53:31onmogelijk aan bod komt
- 53:32denkers over de liberale staat ja ik denk dat we nu in een
- 53:36tijdsperk zitten of in
- 53:38een overgangstijd zitten waarin we weer eigenlijk die
- 53:39democratie op die manier gaan
- 53:41waarderen de ideeën achter het systeem en ik hoop dat dat dat
- 53:45doorzet want volgens
- 53:45mij hebben we veel te veel de uitkomsten van die democratie
- 53:48voor lief genomen
- 53:49zonder te bedenken dat je de tuin wel een beetje moet
- 53:52onderhouden als je die
- 53:53SPEAKER_00: vruchten wil blijven plukken
- 53:55SPEAKER_01: Daar kom ik toch weer met een pessimistische opmerking tussendoor.
- 53:59SPEAKER_01: Ben je niet bang dat dat woke,
- 54:04SPEAKER_01: sorry voor de boomerterm,
- 54:05maar dat woke zijn overcorrectie gaat vinden vanuit een
- 54:09populistisch rechtse of een
- 54:10SPEAKER_01: reactioneer rechtse beweging.
- 54:12Want je ziet die pendule toch in zekere zin ook de andere kant
- 54:14op zwaaien.
- 54:15SPEAKER_01: En dat er dan dus niet alleen een correctie komt op dat DEI,
- 54:18maar een overcorrectie die aan de andere kant weer zijn eigen
- 54:22restrictieve dogma's
- 54:23SPEAKER_01: zal proberen door te trekken.
- 54:25SPEAKER_00: Bart,
- 54:25het hebben volgens mij al tien jaar geleden geroepen bij alle
- 54:28drie van dit be
- 54:30SPEAKER_00: careful what you wish for.
- 54:31SPEAKER_00: Als jij echt die wokeagenda wil uitrollen,
- 54:35SPEAKER_00: dan zorg je dat mensen horen dat ze racisten zijn,
- 54:38SPEAKER_00: dat ze fascisten zijn,
- 54:39SPEAKER_00: dat ze xenofoom zijn,
- 54:40dat jonge jongetjes horen dat je geen man mag zijn en dat je er
- 54:45niet toe doet als
- 54:46SPEAKER_00: man en dat meisjes in het schoolsysteem verder komen en in de samenleving
- 54:50SPEAKER_00: succesvoller worden dan mannen.
- 54:52SPEAKER_00: Dat is natuurlijk een basis, een vruchtbare voedingsboden.
- 54:56SPEAKER_00: Dan heb ik jou daar voor allerlei onvreden.
- 54:58SPEAKER_00: Dat noemen we nu opeens de manosfeer genoemd.
- 55:00SPEAKER_00: Omdat die jonge mannen denken, bekijk het maar.
- 55:02Ik ga lekker met mijn vrienden samen gamen of praten over hoe
- 55:07vervelend die vrouwen zijn.
- 55:09Allemaal reacties op dat inderdaad die ziekelijke
- 55:11linksidentitaire agenda en de
- 55:14SPEAKER_00: rechtsidentitaire agenda,
- 55:15SPEAKER_00: die wordt al continu uitgerold overal.
- 55:18SPEAKER_00: Maar dan komt er dus een keer gewoon protest tegen een AZC,
- 55:22SPEAKER_00: omdat er gewoon veel spanning is rondom dat thema.
- 55:24SPEAKER_00: En dan is het meteen, oh de fascisten zijn terug of zo.
- 55:27Dat wordt dan meteen weer gebruikt om enige zinnige
- 55:31inhoudelijke discussie over die
- 55:32SPEAKER_00: protesten,
- 55:34SPEAKER_00: over die zorg in de samenleving,
- 55:35SPEAKER_00: om dat meteen weer te killen.
- 55:37SPEAKER_00: Dus ik ben heel somber over dat debat hoor, dat deel ik wel met je.
- 55:42Ik denk tegelijkertijd dat we bij onszelf en bij mensen die
- 55:45misschien wel verder
- 55:46willen nadenken dat we juist heel veel reden vinden om die
- 55:49democratie van alle
- 55:50kanten te bekijken als een heel mooie sieraad wat we eigenlijk
- 55:53nog steeds hebben en
- 55:54SPEAKER_00: wat nog steeds ook de glans heeft van de afgelopen eeuwen.
- 55:59SPEAKER_00: Ja.
- 55:59Alleen dat de mensen die momenteel de poetsdoekjes vast hebben
- 56:02hebben iets beter moeten boenen.
- 56:06SPEAKER_00: Nu verstanderde een moeras van metaforen maar mooi gezegd.
- 56:08SPEAKER_00: Ja ja.
- 56:10SPEAKER_02: Wie vind je trouwens?
- 56:11SPEAKER_02: Ik zit een beetje naar het einde toe te lullen.
- 56:16SPEAKER_02: Wie vond je eigenlijk de sympathiekste vader?
- 56:20SPEAKER_00: Benjamin Franklin natuurlijk.
- 56:22SPEAKER_00: Die was ook wel een behoorlijk oude baas toen Amerika onafhankelijk werd.
- 56:29SPEAKER_00: Ik heb hem ook best wel voor aandacht gegeven.
- 56:31SPEAKER_00: Hij had niet eens heel veel met Nederland.
- 56:33SPEAKER_00: Dus ik vond het gewoon een bijzonder persoon.
- 56:35Hij heeft wel veel met ideeën die in Nederland ook leefde en
- 56:38hij is er ook wel
- 56:39SPEAKER_00: geweest,
- 56:39maar Benjamin Franklin is echt een man die heeft in
- 56:42Philadelphia alles uitgevonden
- 56:43wat je kunt verzinnen van de riolering en de bibliotheek en de
- 56:47vuilnisophaal tot de
- 56:48staatsverlichting en kachels en bruggen en dit is ongelofelijk
- 56:51wat hij heeft
- 56:52uitgevonden en hij staat bekend natuurlijk om zijn experimenten
- 56:55met de vlieger en
- 56:56de uitvinding van elektriciteit maar het is een ongelofelijk
- 57:00inspirerend figuur die
- 57:01SPEAKER_00: dan ook nog eens een keer een hele
- 57:04SPEAKER_00: zachtaardige, zachtmoedige man was.
- 57:06SPEAKER_00: Ik wil iedereen aanraden om zijn autobiografie te lezen.
- 57:08SPEAKER_02: Je moest heel erg aan Elon Musk denken toen ik dat las bij jou.
- 57:12Ja,
- 57:12oh ja,
- 57:13maar dan met veel meer bescheidenheid dan Elon Musk vond ik bij
- 57:18Franklin.
- 57:19Dat kan ook iets te maken hebben met de beperkte bereik wat je
- 57:22in die tijd had met
- 57:23SPEAKER_01: je boodschap en je berichten.
- 57:25SPEAKER_00: Hij was zelf drukker.
- 57:26SPEAKER_00: Hij was zelf dus eigenlijk
- 57:27SPEAKER_00: onderdeel van de social media platformen van die tijd.
- 57:30SPEAKER_00: Hij verspreidde ook pamfletten en zo.
- 57:32En hij heeft vanuit Engeland toen hij daar 18 jaar zat heeft
- 57:35hij Thomas Paine naar
- 57:37Amerika gestuurd en die heeft eigenlijk met zijn common sense
- 57:41de tweet die viral
- 57:43ging zal ik maar zeggen en die de Amerikaanse revolutie
- 57:47eigenlijk ontstak als het
- 57:48SPEAKER_00: vuur van de revolutie ontstak.
- 57:50SPEAKER_01: Oké
- 57:53SPEAKER_01: Ja,
- 57:53SPEAKER_01: Theodor praat er naar een einde toe,
- 57:54SPEAKER_01: want die zit op de klok,
- 57:56SPEAKER_01: die moet naar een vervolgafspraak.
- 57:57Maar wij zijn mooi op een uurtje,
- 57:58dus ik denk dat wij ook wel een beetje rond zijn nu.
- 58:03SPEAKER_01: Amerika 250 jaar, mijn slotvraag.
- 58:05SPEAKER_01: Heeft Amerika nog 250 jaar?
- 58:06SPEAKER_00: Oeh, dat is een hele goeie.
- 58:09SPEAKER_00: Ik denk het wel.
- 58:11Ik kan me alleen wel voorstellen dat er op een gegeven moment
- 58:12een scheiding gaat komen.
- 58:13Dat er misschien toch Californië als een deel van de staat toch
- 58:16uit elkaar...
- 58:17SPEAKER_00: En ik denk dat dat helemaal niet zo erg zou zijn.
- 58:18SPEAKER_00: Want het land is natuurlijk wel echt giga groot en heel divers.
- 58:22SPEAKER_02: Californië als een eigen land.
- 58:25SPEAKER_00: Ja, of dat aan de westkant een nieuwe staat zou ontstaan.
- 58:29SPEAKER_00: Ik hoop niet aan de oostkust,
- 58:30want dat is dat historisch gedeelte waar de hele idee van de
- 58:32Verenigde Staten om
- 58:33SPEAKER_00: draait.
- 58:34SPEAKER_00: Maar nee, lang verhaal kort.
- 58:36SPEAKER_00: Ik denk het wel, Bart, dat die kans wel aanwezig is.
- 58:39SPEAKER_00: In potentie wel.
- 58:41Maar of ze ze niet volhouden om zo vitaal en leidend te blijven
- 58:45in de wereld.
- 58:45SPEAKER_00: En dat is ook wel goed.
- 58:46SPEAKER_00: Ik denk dat er ook andere culturen van andere landen opkomen.
- 58:50Ik hoop alleen wel dat het idee van een democratie daar als
- 58:52fakkel landen blijft.
- 58:54SPEAKER_02: Maar nu toch ben ik nieuwsgierig geworden naar die Westkust.
- 58:56SPEAKER_02: Waarom je dan denkt dat die ze gaat afscheiden?
- 58:59SPEAKER_00: Nou, toch een andere cultuur.
- 59:01SPEAKER_00: Veel democraten, een andere beleving.
- 59:06SPEAKER_02: Grote economie.
- 59:07SPEAKER_00: Grote economie, zeker.
- 59:08SPEAKER_00: Veel strijd altijd met de Oostkust.
- 59:11SPEAKER_00: Ja, het is maar een gevoel.
- 59:13Ik zal niet zeggen dat Amerika in de huidige vorm al van 250
- 59:17jaar nog bestaat.
- 59:18SPEAKER_00: Ook al kunnen jullie mij niet fact checken.
- 59:20SPEAKER_00: Nee, nee, nee.
- 59:20SPEAKER_00: Misschien wel, ik niet.
- 59:23Ja Bart ziet er nog heel potent uit maar goed en ik neem het
- 59:29dus niet in de huidige
- 59:30vorm maar als idee om daar even op terug te grijpen Amerika als
- 59:33idee zal denk ik
- 59:34SPEAKER_00: over 250 jaar nog bestaan
- 59:36En ja,
- 59:37er zijn mensen die spreken al over een republiek Californië,
- 59:41de Californië Republic.
- 59:42SPEAKER_01: En Texas als staat heeft ook altijd zijn successionisten behouden.
- 59:46Texas beschouwt zichzelf ook nog steeds als een soort diamant
- 59:49in de kroon die de
- 59:51SPEAKER_01: Verenigde Staten is,
- 59:51SPEAKER_01: die toch net iets anders is dan de rest van Amerika.
- 59:54En je hebt 170 jaar geleden een burgeroorlog gehad die
- 59:57eigenlijk sindsdien...
- 1:00:00Het is één natie en één staat,
- 1:00:02maar er is wel echt een duidelijk Noord en Zuid.
- 1:00:04SPEAKER_01: Er is een Mason-Dixon-Line.
- 1:00:07SPEAKER_01: Je hebt The Richmond, North of Richmond.
- 1:00:10SPEAKER_01: Dat liedje wat een paar jaar geleden viraal ging,
- 1:00:12SPEAKER_01: dat beschrijft...
- 1:00:13SPEAKER_00: Ik ben eigenlijk een concert geweest,
- 1:00:14SPEAKER_00: trouwens.
- 1:00:15SPEAKER_00: Oh, cool.
- 1:00:15SPEAKER_01: Oliver Anthony, ja.
- 1:00:17SPEAKER_01: Ja,
- 1:00:17dat state capital was het witte huis van de afscheidende
- 1:00:25zuidelijke staten,
- 1:00:26SPEAKER_01: of althans die dat probeerden.
- 1:00:27En die lijn is altijd in ieder geval mentaal of filosofisch
- 1:00:31blijven bestaan.
- 1:00:32Dus in die zin is Amerika altijd al een huis tegen zichzelf
- 1:00:35verdeeld gebleven,
- 1:00:36SPEAKER_01: alleen wel toch met één gedeelde voordeur,
- 1:00:40SPEAKER_00: als het ware.
- 1:00:42SPEAKER_00: Ja, ik hoop dat het er blijft staan.
- 1:00:44SPEAKER_00: Ja.
- 1:00:45SPEAKER_01: Geert, bedankt voor je tijd, bedankt voor je boek.
- 1:00:47SPEAKER_01: Als mensen het boek willen kopen, ga even naar Nijmansnieuwsbriefje.nl.
- 1:00:51SPEAKER_01: Daar staan de linkjes naar de recensie.
- 1:00:53SPEAKER_01: Het boek heet Amerika, dat zijn wij, zal ik nog eens herhalen.
- 1:00:55De tweede druk is al verschenen,
- 1:00:57dus het lijkt een populair werkje te zijn.
- 1:01:01SPEAKER_01: Theodor, ik zie jou over twee weken weer.
- 1:01:05SPEAKER_01: Aan alle anderen een fijn weekend,
- 1:01:07fijn WK in de Verenigde Staten en allemaal alvast een hele
- 1:01:10fijne 4th of July
- 1:01:11SPEAKER_01: gemenst.
- 1:01:12SPEAKER_00: Ja, zeker.
- 1:01:13SPEAKER_00: Allemaal happy American 250.
- 1:01:15Met 250 dollar bills waar Trump zijn eigen beeld in is op beeld
- 1:01:19te zetten geloof ik ook nog.
- 1:01:21Vergeet niet ook dat Nederland 445 jaar bestaat in juli,
- 1:01:24dus dat vieren we ook nog even.
- 1:01:26SPEAKER_01: 26 juli, als ik het goed herinner heb uit dit boek.
- 1:01:27SPEAKER_01: Ja,
- 1:01:28en ik organiseer ook 3 juli met de Stichting Nederlandse
- 1:01:30Onafhankelijkheid een leuk
- 1:01:30SPEAKER_00: evenement in Den Haag.
- 1:01:31SPEAKER_00: Voor wie het leuk vindt, hit me up, dan ben je van harte welkom.
- 1:01:36SPEAKER_01: Oké, ook bij deze genoteerd.
- 1:01:38SPEAKER_01: Heren, ik zeg fijn weekend, want het is nu vrijdag.
- 1:01:40SPEAKER_01: Luisteraars, fijne week, want als u het hoort is het maandag.
- 1:01:44SPEAKER_01: Alright.
- 1:01:45SPEAKER_01: Bye bye.