Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Kabinet maakt 50 miljoen euro vrij om stikstofslot in Rotterdamse haven te openen
Transcript
- 0:00Speaker 1: Wil je weten wat er speelt en of waarom? In
- 0:02Speaker 1: de BNR-app kun je ook luisteren naar onze podcast. Download
- 0:06Speaker 1: de BNR-app. En blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.
- 0:17Speaker 2: Lisbeth Staat en Mark Beekhuis. Goed dat je luistert, dit
- 0:21Speaker 2: is het nieuws om mee thuis te komen. In Beijing
- 0:23Speaker 2: hoopt Eurocommissaris Sefcovic wat plooien glad te strijken... zodat de
- 0:28Speaker 2: handel tussen China en Europa niet nog meer onnodige deuken oploopt.
- 0:32Speaker 2: Premier Meloni in Italië heeft een belangrijke stemming over een
- 0:35Speaker 2: wet overleefd in het parlement. Ja, belangrijk voor haar, want
- 0:38Speaker 2: ze had haar lot min of meer aan de uitslag verbonden.
- 0:41Speaker 2: En er is iets aan de hand met de cao-lonen.
- 0:44Speaker 2: Die worden de laatste tijd als hoog gezien. Maar dat
- 0:48Speaker 2: blijkt niet helemaal te kloppen. Nieuwe cijfers. En er is
- 0:51Speaker 2: ook een nieuwe blue zone in Europa ontdekt. Een plek
- 0:55Speaker 2: waar dit keer vrouwen opvallend vaak 100 jaar of ouder worden.
- 1:00Speaker 2: Waar is dat? Waar kan ik een ticket boeken? Eerst
- 1:03Speaker 2: gaan we naar de Rotterdamse haven. Want daar hopen ze
- 1:05Speaker 2: van het stikstofslot af te komen.
- 1:08Speaker 3: Het kabinet trekt namelijk 50 miljoen euro uit om de
- 1:10Speaker 3: Rotterdamse haven van dat stikstofslot af te halen. En met
- 1:13Speaker 3: dat geld gaan dan worden geïnvesteerd vanaf 2027 in natuurherstel.
- 1:18Speaker 3: En zo zet minister Van Essen de eerste stap in
- 1:22Speaker 3: zijn stikstofbeleid
- 1:23Speaker 4: Ja, het is superbelangrijk om dit te laten zien. Dus
- 1:25Speaker 4: we hebben een stikstofaanpak als kabinet vastgesteld. En ik heb
- 1:28Speaker 4: toen gezegd we gaan voor gebied voor gebied van dat slot.
- 1:31Speaker 4: Dit is een van de eerste gebieden waar dat gaat lukken.
- 1:33Speaker 4: Door een provincie die zich proactief opstelt. Rijkspartijen die meedoen.
- 1:37Speaker 4: Havenbedrijven die meedoen. En wat mij betreft een recept voor
- 1:40Speaker 4: meerdere plekken in het land.
- 1:41Speaker 3: Politiek verslaggever Lennart Beekman, goedemiddag. Goedemiddag. Wat gaan ze precies
- 1:45Speaker 3: doen in die haven in Rotterdam?
- 1:47Speaker 5: Ze hebben een mooie routekaart gemaakt, Mark. Naar natuurvergunningverlening. Ik
- 1:52Speaker 5: sprak daar staatssecretaris Johannes de Bat over... van klimaat en
- 1:56Speaker 5: groene groei. En hij legde dan precies uit wat er
- 1:59Speaker 5: dan gaat gebeuren in dat havengebied.
- 2:00Speaker 6: Er wordt geïnvesteerd in natuurherstel. Want heel vaak zie je
- 2:03Speaker 6: dat het stikstofvraagstuk begint... bij hoe sterk is de natuur,
- 2:06Speaker 6: wat kan die aan. En dat is dus heel belangrijk
- 2:09Speaker 6: om weer vergunningen te kunnen verlenen. En dat is weer
- 2:11Speaker 6: belangrijk om uiteindelijk heel die havensterken te maken... Dus de
- 2:14Speaker 6: eerste stap is natuurherstel, vervolgens vergunningen voor de industrie organiseren,
- 2:18Speaker 6: waardoor die industrie weer kan verduurzamen, kan groeien en dus
- 2:21Speaker 6: het hele cluster weer sterker kan maken. Er wordt 50
- 2:22Speaker 6: miljoen voor uitgetrokken, wat gebeurt daar dan precies
- 2:25Speaker 5: mee
- 2:25Speaker 6: Dat wordt ingezet op een aantal facetten van wat ik
- 2:27Speaker 6: net noemde, dus onder andere voor dat natuurherstel, want dat
- 2:30Speaker 6: kost natuurlijk ook gewoon geld, beheerplannen maken, zorgen dat de
- 2:33Speaker 6: investeringen in de natuur ook echt gaan plaatsvinden. En uiteindelijk,
- 2:36Speaker 6: die hele opzet is dus ook... dat je niet alleen
- 2:40Speaker 6: dat natuurherstel doet, maar ook dat werkelijk blijft beheren. Waardoor
- 2:44Speaker 6: naar de toekomst toe ook die natuur altijd sterk blijft.
- 2:46Speaker 5: Ja, en over de maatregelen naar natuurherstel. Jullie willen het
- 2:50Speaker 5: heel graag hebben over de konijnen. Daar gaan we het
- 2:52Speaker 5: zo meteen over hebben. Maar wat wil het kabinet nu
- 2:55Speaker 5: laten zien? En dat hoorden we eigenlijk minister Van Essen
- 2:58Speaker 5: ook al zeggen... Ze willen laten zien, als je maatregelen neemt...
- 3:01Speaker 5: en daar is het hele stikstofpakket van minister Van Essen
- 3:04Speaker 5: natuurlijk ook op geëikt... als je maatregelen neemt, dan kan
- 3:08Speaker 5: de vergunningverlening weer loskomen. En de Rotterdamse haven hebben ze
- 3:12Speaker 5: daar als hoeksteen voor genomen. Ze hebben ook met verschillende
- 3:16Speaker 5: partijen daarover gesproken... Met de provincie, maar ook met het havenbedrijf.
- 3:21Speaker 5: En ze willen laten zien, op korte termijn kan dat.
- 3:23Speaker 5: En dat kan dus al vanaf 2027. En
- 3:26Speaker 3: dat klinkt ver in de toekomst, maar dat is over
- 3:27Speaker 3: een paar maanden al. 2027 klinkt echt als ver in
- 3:31Speaker 3: de toekomst, maar dat is het niet. Ik neem aan
- 3:33Speaker 3: dat ze in Rotterdam en in de haven hier heel
- 3:35Speaker 3: enthousiast op gereageerd hebben. Het stikstofslot kan los.
- 3:38Speaker 5: Ja, en ook de Belangenvereniging, de ondernemersvereniging... van haven- en
- 3:43Speaker 5: industriële bedrijven daar, heeft daarover meegesproken. In de vorm van
- 3:48Speaker 5: Jacco Vonhoff, de oude voorzitter van MKB Nederland... is daar weggegaan,
- 3:53Speaker 5: doet dat nu voor DataLinks. En hij is positief
- 3:57Speaker 7: Voor bedrijven voor wie stikstof echt het grootste probleem was...
- 4:00Speaker 7: als het ging om de uitbreiding bijvoorbeeld... hebben we echt
- 4:02Speaker 7: een mooie oplossing. En voor al die andere uitdagingen zijn
- 4:05Speaker 7: we nog steeds hard aan het werk. En hebben we
- 4:06Speaker 7: net ook met het kabinet de afspraak gemaakt... om deze
- 4:09Speaker 7: werkwijze misschien ook te herhalen... op het gebied van bijvoorbeeld
- 4:12Speaker 7: de energieprijzen. En net congestie. Ja, Liesbeth, je zei het goed.
- 4:16Speaker 7: Ik
- 4:16Speaker 5: zei data links, maar het is natuurlijk delta links. Sorry
- 4:20Speaker 2: dat ik zo door je heen duwde. Nee, maakt niet
- 4:23Speaker 5: uit. Maar hij zegt, dit is een eerste goede stap.
- 4:26Speaker 5: Er moet natuurlijk nog meer gebeuren. We moeten nog naar
- 4:29Speaker 5: een allesomvattende oplossing gaan. En dan heeft hij het ook
- 4:31Speaker 5: over de energietransitie onder andere. Maar dat dat stikstof slot
- 4:35Speaker 5: en dat de vergunningverlening weer loskomt. Ja, daar is in
- 4:38Speaker 5: ieder geval... echt over te spreken en ook over de
- 4:41Speaker 5: manier waarop de samenwerking gegaan is... met dus Rijk, provincie
- 4:46Speaker 5: en het havenbedrijf.
- 4:47Speaker 2: En zijn er dan ook, Leenert, nog boeren in die omgeving...
- 4:51Speaker 2: die hun bedrijf hebben verkocht of hebben moeten wijken?
- 4:56Speaker 5: Zover ik weet niet, want dit gaat vooral over de natuurgebieden,
- 5:00Speaker 5: de Natura 2000 gebieden in een straal van 25 kilometer
- 5:04Speaker 5: rondom dat havengebied. En wat dan opvalt is dat het
- 5:08Speaker 5: vooral gaat om duinengebieden, zelfs tot aan Den Haag aan toe.
- 5:14Speaker 5: En dan komen we bij de konijnen, Lisbeth. Dit is
- 5:16Speaker 5: echt een knuffelbare oplossing die ze
- 5:18Speaker 3: verzonnen hebben
- 5:19Speaker 3: Ja, ja.
- 5:19Speaker 5: Ja, want er gaan namelijk extra konijnen... gaan er uitgezet
- 5:23Speaker 5: worden in dat gebied. In de duinen. Dat is nodig
- 5:27Speaker 5: voor de verstuiving. En ik heb minister Van Essen ook
- 5:29Speaker 5: nog even gevraagd... hoe zit dat nou precies met die konijnen?
- 5:33Speaker 4: Al die kleine maatregelen voor beter natuurbeheer... en konijnen klinken
- 5:36Speaker 4: natuurlijk een beetje gek... want je denkt alleen maar konijnen
- 5:38Speaker 4: gaan onze economie redden. Nee, je hebt een pakket aan
- 5:40Speaker 4: maatregelen voor beter natuurbeheer. Die konijn hoort daarvoor te komen.
- 5:44Speaker 4: Er hoort voldoende water te zijn. De terreinbeheerorganisaties moeten hun
- 5:47Speaker 4: beheer goed uitoefenen. Zo heb je allerlei facetten die ervoor zorgen...
- 5:51Speaker 4: dat wij uiteindelijk kunnen opschrijven... het gaat goed met dit natuurgebied.
- 5:54Speaker 4: En als je dat kunt opschrijven en kunt vastleggen... en
- 5:56Speaker 4: je beheerplannen goed kunt maken... dan kunnen provincies weer vergunningen verlenen.
- 5:59Speaker 4: En dat is wat we hier zien... En ja, die konijnen,
- 6:02Speaker 4: leuke beestjes, maar die zijn daar dus onderdeel van. Ja,
- 6:04Speaker 5: die zijn dus onderdeel van een pakket waarbij stikstof ook
- 6:08Speaker 5: een rol speelt. Maar ik snap het nog niet. Wat
- 6:09Speaker 5: gaan die konijnen precies doen dan? Die konijnen worden uitgezet
- 6:11Speaker 5: en de konijnen zorgen voor verstuiving in het duingebied. En
- 6:14Speaker 5: ze zorgen ook dat de begroeiing bijgehouden wordt. Want dan
- 6:18Speaker 5: gaan ze lekker aan lopen knagen natuurlijk. En in beide
- 6:22Speaker 5: gevallen zijn ze essentieel. Er zijn te weinig konijnen in
- 6:25Speaker 5: het duingebied... om ervoor te zorgen dat de natuur in
- 6:28Speaker 5: stand kan blijven. Want verstuiving is natuurlijk bijvoorbeeld heel belangrijk...
- 6:31Speaker 5: zodat je weer ergens anders plantjes krijgt. En het is
- 6:33Speaker 5: één van de maatregelen die genomen worden... om ervoor te
- 6:37Speaker 5: zorgen dat de natuur herstelt. En dit wordt ook wel,
- 6:40Speaker 5: het wordt er nu uitgelicht... en wij doen het ook,
- 6:42Speaker 5: want het klinkt natuurlijk leuk... Maar hiermee laat het ministerie
- 6:45Speaker 5: ook zien... het gaat dus niet alleen om stikstof. En
- 6:47Speaker 5: daar heeft BBB bijvoorbeeld heel vaak op gewezen. Het moet
- 6:50Speaker 5: een totaalpakket zijn. Nu laten ze aan de hand van
- 6:53Speaker 5: konijnen zien... we zijn inderdaad niet alleen maar bezig met
- 6:55Speaker 5: boeren uitkopen... maar we zijn ook bezig met konijnen uitzetten
- 6:59Speaker 5: in duimgebieden... zodat de natuur herstelt.
- 7:00Speaker 2: Niet te veel, want dan heb je weer een plaag
- 7:02Speaker 5: Ja, precies. Hebben we het daar over een paar jaar
- 7:05Speaker 2: over,
- 7:05Speaker 5: Liesbeth. Maar dat is een gesprek voor de toekomst. Dankjewel,
- 7:09Speaker 5: politiek verslaggever
- 7:10Speaker 3: Leenert Beekman.
- 7:13Speaker 1: De
- 7:16Speaker 2: Eurocommissaris voor Handel, Maros Sefcovic, die is in China en
- 7:20Speaker 2: ontmoet daar handelsminister Wang Wentao. Het is een belangrijk gesprek,
- 7:24Speaker 2: want Sefcovic wil de handelsbalans met China maar al te
- 7:27Speaker 2: graag herstellen. Hij heeft vanuit Brussel een flinke lijst meegekregen
- 7:31Speaker 2: hoe dat te doen. Tips en tricks dus bij ons Europa-verslaggever,
- 7:35Speaker 2: Michael van der Toorn. Goedemiddag. Wat hoopt hij daar precies
- 7:38Speaker 2: te halen, Sefcovic
- 7:39Speaker 8: Hij hoopt dat handelstekort, dat gat wat er is, een
- 7:43Speaker 8: beetje te dichten. Er zijn natuurlijk allerlei problemen. Gisteren
- 7:49Speaker 2: nog spraken wij over de hybride auto's.
- 7:51Speaker 8: Ja, dat
- 7:52Speaker 2: is
- 7:52Speaker 8: natuurlijk het voorbeeld. Er is heel veel Chinese export... in
- 7:57Speaker 8: allerlei hele belangrijke industriële sectoren. De EU krijgt onze spullen
- 8:03Speaker 8: daar niet verkocht. Dus Sefcovic wil graag... Kijken naar hoe
- 8:07Speaker 8: de export van Europese producten naar China kan worden vergroot.
- 8:11Speaker 8: Brussel wil meer duidelijkheid over Chinese exportbeperkingen op grondstoffen. Vooral
- 8:17Speaker 8: zeldzame aardmetalen. Natuurlijk hebben we inderdaad de elektrische... Auto's die
- 8:22Speaker 8: volgens Brussel in ieder geval de Europese markt overspoelen. Dan
- 8:26Speaker 8: hebben we nog de overheidssteun van China... waardoor er oneerlijke
- 8:30Speaker 8: concurrentie ontstaat. We hebben een wisselkoers die heel erg gunstig
- 8:35Speaker 8: is voor China. Allemaal dat soort dingen, een hele lange wensenlijst...
- 8:38Speaker 8: die Brussel in het beste geval veranderd zou zien. Is
- 8:42Speaker 8: nogal wat, dus het is de vraag of dat allemaal
- 8:44Speaker 2: gaat
- 8:44Speaker 8: lukken.
- 8:45Speaker 2: Want de Nederlandse minister van Buitenlandse Handel, Sjoerdsma... die zei
- 8:48Speaker 2: vandaag nog over dat bezoek... ik verwacht geen
- 8:51Speaker 8: allesomvattend akkoord. Nee, dat ben ik absoluut met hem eens.
- 8:54Speaker 8: Een allesomvattend akkoord gaat het absoluut niet worden. Hij zei
- 8:57Speaker 8: er ook bij in de Tweede Kamer dat... Hij verwacht
- 9:01Speaker 8: dat Sefcovic het gaat proberen eens te worden... over maatregelen
- 9:05Speaker 8: voor één sector of misschien
- 9:06Speaker 5: twee
- 9:07Speaker 8: sectoren. De hoop vanuit Brussel is in ieder geval iets
- 9:11Speaker 8: met auto's. Dus bijvoorbeeld een kwotum of prijsafspraken. En Sjoerdma zei,
- 9:18Speaker 8: dit moet dan de basis zijn voor weer verdere onderhandelingen.
- 9:20Speaker 8: Dus daarbij zegt hij natuurlijk ook... We zijn er voorlopig
- 9:24Speaker 8: nog niet helemaal uit. En hij zegt er ook bij,
- 9:28Speaker 8: als ze er niet uitkomen... dan moet de EU beschermende
- 9:31Speaker 8: maatregelen gaan nemen. En dat vinden meer Europese landen.
- 9:33Speaker 3: Ja, want onderhandelen met Chinezen is verschrikkelijk moeilijk. Omdat zij
- 9:36Speaker 3: ook soms een machtspositie hebben. Maar heb je het idee
- 9:40Speaker 3: dat ze in China wel begrijpen... dat wij een probleem
- 9:42Speaker 3: met ze hebben?
- 9:43Speaker 8: Nou, ik heb nog even gevraagd aan mijn eindredacteur... die
- 9:46Speaker 8: goed Chinees spreekt, om eventjes te kijken... wat de Chinese
- 9:51Speaker 8: media nou precies zeggen. Daar wordt niet zoveel woorden inderdaad
- 9:53Speaker 8: gerept hierover. Dus we weten het niet helemaal. Maar ze
- 9:57Speaker 8: wijzen wel op de problemen die wij hier zelf... hebben.
- 10:00Speaker 8: Bijvoorbeeld hele hoge energieprijzen. Dus de Chinezen zeggen... lossen jullie
- 10:06Speaker 8: anders je probleem zelf eerst op. Dus dat zal hij
- 10:09Speaker 8: ongetwijfeld ook tegen Sefcovic zeggen. Dus ik weet niet of
- 10:13Speaker 8: ze het begrijpen... maar ze hebben er in ieder
- 10:14Speaker 2: geval niet
- 10:15Speaker 8: zoveel begrip voor.
- 10:16Speaker 2: Maar goed, in Nederland, bij monnen van Sjoerdsma... zijn we
- 10:19Speaker 2: dus gematigd enthousiast over de verwachtingen van dit akkoord. Over
- 10:23Speaker 2: dit bezoek. En in Brussel verder? Staat iedereen
- 10:26Speaker 8: er zo in? Omdat het natuurlijk nogal wat is, inderdaad.
- 10:29Speaker 8: China heeft een machtspositie ten opzichte van ons. We hebben
- 10:32Speaker 8: ze ook nodig op allerlei vlakken. Onder andere dus die aardmetalen.
- 10:37Speaker 8: Op dit moment staan alle landen in Europa achter Sefcovic.
- 10:40Speaker 8: Die zeggen, doe je best, je bent daar namens ons dus...
- 10:43Speaker 8: Lekker bezig. Alleen als hij terugkomt, en hij komt inderdaad
- 10:46Speaker 8: met niet zoveel terug... over een week is de EU-top
- 10:48Speaker 8: in Brussel. Waar alle Europese leiders natuurlijk bij elkaar komen.
- 10:52Speaker 8: Dit is een van de onderwerpen die op de agenda staat.
- 10:54Speaker 8: Dus ja, dan kan de politieke discussie natuurlijk ook weer losbarsten.
- 10:58Speaker 8: Want ja, hoeveel afspraken zijn genoeg. En dus inderdaad, wat
- 11:02Speaker 8: ik net zei... moeten we dan niet zelf met maatregelen komen.
- 11:05Speaker 8: Handelswapens en instrumenten. Of we die moeten gaan inzetten. Frankrijk
- 11:10Speaker 8: en Duitsland zijn het daar zelfs over eens geworden... Die
- 11:12Speaker 8: pleiten eigenlijk voor een nieuw handelswapen. Dus we hebben die handelsbazooka.
- 11:16Speaker 8: Maar zij willen iets wat eigenlijk nog heftiger en ook
- 11:19Speaker 8: geloofwaardiger is. Dus dat ligt er wel allemaal achter. En
- 11:22Speaker 8: de belangen van verschillende Europese landen zijn natuurlijk ook verschillend.
- 11:25Speaker 2: Nog even kort. In Italië is een belangrijke stemming geweest
- 11:29Speaker 2: over een omstreden kieswet. En Meloni had zelfs haar lot
- 11:32Speaker 2: daaraan verbonden.
- 11:33Speaker 8: Ja, klopt. Want het gaat om een hervorming in het
- 11:36Speaker 8: Italiaanse kiesstelsel. En dat zorgt er eigenlijk voor dat de
- 11:39Speaker 8: coalitie een voordeel heeft. Volgens mij gaan jullie zo meteen
- 11:43Speaker 8: nog spreken over de details.
- 11:45Speaker 2: Maar Meloni die zegt...
- 11:51Speaker 8: Dit is een goed idee. Het is eigenlijk een kiesstelsel
- 11:53Speaker 8: met evenredige vertegenwoordiging. Eerst was er ook een districtenstelsel... wat
- 11:58Speaker 8: volgens experts voor een klein voordeel voor de oppositie zorgde.
- 12:01Speaker 8: Maloney is natuurlijk in een coalitie. Die loopt dat achter
- 12:04Speaker 8: in de peilingen. Dus die heeft voor dit voorstel gestemd.
- 12:09Speaker 8: Maar
- 12:10Speaker 2: het is
- 12:10Speaker 8: inderdaad omstreden, er was veel discussie over. Maar
- 12:12Speaker 2: wel aangenomen dus. Het
- 12:13Speaker 8: is aangenomen
- 12:13Speaker 2: Dankjewel, Europa-verslaggever Michal van der Toorn. En wil je meer Europa,
- 12:17Speaker 2: dan abonneer je je op Make Europe Great Again in
- 12:21Speaker 2: de BNR-app.
- 12:27Speaker 3: CIO-lonen, ja, dat is verwarrend. Dat hadden we namelijk niet
- 12:29Speaker 3: aan zien komen. Die blijken achter te lopen op de
- 12:31Speaker 3: inflatie en vooral de arbeidsproductiviteit. Blijkt uit een nieuw onderzoek
- 12:35Speaker 3: dat vandaag is gepubliceerd in het economenvakblad ESB. Terwijl je
- 12:39Speaker 3: juist van alle kanten de afgelopen tijd hoort dat de
- 12:41Speaker 3: CIO-lonen juist relatief hoog zijn. Maar dit onderzoek laat nu
- 12:44Speaker 3: zien dat dat niet waar is. Gaan we even praten
- 12:46Speaker 3: met de man achter het onderzoek. Laurens Hartenveld, hoofdafdeling CIO-onderzoek
- 12:51Speaker 3: en belesinformatie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
- 12:56Speaker 3: Een goede middag. Goedemiddag. Wij denken dat de lonen relatief
- 13:02Speaker 3: hoog zijn, harder zijn gestegen dan de prijzen. Maar u
- 13:05Speaker 3: laat zien dat dat in ieder geval ten opzichte van
- 13:08Speaker 3: de inflatie niet goed gaat. Maar waarschijnlijk ten opzichte van
- 13:10Speaker 3: de arbeidsproductiviteit ook niet
- 13:13Speaker 9: Nou, laat ik even een klein aanloopje nemen. Wij onderzoeken
- 13:16Speaker 9: ieder jaar de grootste CO's in Nederland. En dan bekijken
- 13:19Speaker 9: we onder andere de hoogte van de CO-loonstijging. En daar
- 13:22Speaker 9: publiceren we ook ieder jaar over. Wat nieuw is, is
- 13:26Speaker 9: dat we nu een keertje hebben gekeken naar een langere periode...
- 13:29Speaker 9: vanaf het jaar 2020 tot en met 2025. En in
- 13:33Speaker 9: die periode hebben we de CO-lonen per CO bij elkaar opgeteld.
- 13:37Speaker 9: En dat hebben we gedaan omdat in die periode sprake
- 13:40Speaker 9: was van grote economische schokken. We hebben enerzijds de coronapandemie gehad...
- 13:45Speaker 9: en die werd onmiddellijk opgevolgd door de inflatiegolf. Ja. Dus
- 13:50Speaker 9: daarom dachten we, als je nou eens kijkt naar die
- 13:52Speaker 9: twee schokken, wat is dan de impact op de totale CO-loonstijging?
- 13:58Speaker 9: En dan blijkt dat de opgetelde CO-loonstijging voor de onderzochte
- 14:02Speaker 9: CO's in die periode inderdaad achterblijft bij macro-economische richtsnoeren zoals
- 14:07Speaker 9: enerzijds de inflatie. En anderzijds een andere macro-economische richtsnoer... en
- 14:13Speaker 9: dat is misschien wel het ingewikkelde verhaal... dat is de
- 14:16Speaker 9: som van de arbeidsproductiviteit... plus de extra prijshoging die werkgevers
- 14:22Speaker 9: kunnen krijgen... van producten en diensten.
- 14:23Speaker 3: Het idee daarachter is... Want je zou denken, als de
- 14:28Speaker 3: arbeidsproductiviteit toeneemt... dan kan natuurlijk de winst omhoog gaan... of
- 14:31Speaker 3: de lonen kunnen omhoog, of allebei een beetje. Maar zie
- 14:34Speaker 3: je dan dus eigenlijk wat u beschrijft... dat de winsten
- 14:37Speaker 3: omhoog gaan en de lonen achterblijven?
- 14:41Speaker 9: Nee, de maag-economische theorie is dat de economische koek groter
- 14:46Speaker 9: wordt in Nederland als de arbeidsproductiviteit stijgt. Dus als de
- 14:49Speaker 9: arbeidsproductiviteit stijgt kunnen ook de lonen omhoog. En de economische
- 14:54Speaker 9: koek wordt ook groter in Nederland als de prijzen stijgen
- 14:57Speaker 9: van producten en diensten. En dan kunnen de lonen ook omhoog.
- 15:02Speaker 9: Dus als je het afzet, de loonstijging die we vastgesteld
- 15:06Speaker 9: tegen deze macro-economische grootheden in deze periode, dan zie je
- 15:10Speaker 9: dat er niet sprake is van een te hoge loonstijging,
- 15:12Speaker 9: maar dat de CO's eronder blijven zitten
- 15:15Speaker 3: En de afgelopen tijd hoor je veel dat de lonen
- 15:18Speaker 3: juist misschien te hard zouden stijgen, harder dan goed is
- 15:21Speaker 3: voor de economie. Hoe kan het dat we daar een
- 15:23Speaker 3: soort gezichtsbedrog op de een of andere manier hebben opgelopen? Ja.
- 15:31Speaker 9: Ik denk dat de belangrijke verklaring is... dat de gemiddelde
- 15:33Speaker 9: looptijd van een CO twee jaar is. Dus CO-partijen kunnen
- 15:38Speaker 9: eens in twee jaar reageren op economische schokken. En wat
- 15:42Speaker 9: je nu ziet... is dat op dit moment vrij hoge
- 15:48Speaker 9: lonen worden afgesproken. Maar dat is eigenlijk nog een compensatie
- 15:52Speaker 9: van de inflatiegolf. Want in tijden van de inflatiegolf lagen
- 15:57Speaker 9: al heel veel CO's vast... En bleek achteraf dat de
- 16:00Speaker 9: afgesproken cao-loonstijging te laag was. Om dat te compenseren zie
- 16:05Speaker 9: je dat er nu wat hogere cao-lonen worden afgesproken
- 16:09Speaker 3: Ja, maar zou je dan eigenlijk de cao's misschien per
- 16:12Speaker 3: jaar moeten afspreken? Want nu krijg je dan zo'n verhaal,
- 16:15Speaker 3: we gaan 7% meer krijgen. Dat is dit jaar 3%
- 16:17Speaker 3: en volgend jaar 4% of zoiets. En dat is natuurlijk
- 16:20Speaker 3: dan ongeveer 7%. Is dat het waardoor we het niet
- 16:25Speaker 3: helemaal helder zien?
- 16:29Speaker 9: Het is makkelijker als een CO samenvalt met een kalenderjaar.
- 16:32Speaker 9: Maar zo werkt het niet in CO-land. Overal wordt over
- 16:35Speaker 9: onderhandeld en ook over de looptijd van de CO. En
- 16:38Speaker 9: als de werkgevers een bepaalde looptijd ingedacht hebben... zetten zij
- 16:42Speaker 9: erop in en dat doen vakbonden ook. Dus looptijd is
- 16:45Speaker 9: uitkomst van onderhandelingen.
- 16:47Speaker 3: Oké, dat kan je niet van buitenaf opleggen misschien. Is
- 16:49Speaker 3: dit eigenlijk iets wat voor alle banen in Nederland geldt...
- 16:52Speaker 3: of zitten er nog verschillen tussen verschillende sectoren?
- 16:59Speaker 9: Of overvraag ik u daarnaar? We hebben vooral macro-economisch gekeken...
- 17:03Speaker 9: naar de CO-loonstijging in het algemeen... en dat gelegd tegen
- 17:07Speaker 9: de algemene macro-economische grootheden. Het is dus ook een theoretische exercitie.
- 17:12Speaker 9: Er kunnen best goede verschillende verklaringen zijn... voor het feit
- 17:16Speaker 9: dat de CO-lonen achterblijven bij bijvoorbeeld de inflatie. Het kan
- 17:20Speaker 9: zijn dat CO-partijen nog een jaar nodig hebben... om de
- 17:23Speaker 9: achterstand in te halen... Of het kan zijn dat ze
- 17:26Speaker 9: misschien wat lagere lonen hebben afgesproken, maar wat meer vrije tijd.
- 17:31Speaker 9: Dat zijn allemaal mogelijkheden, verklaringen die een rol zouden kunnen spelen.
- 17:36Speaker 9: Maar dat weten we op dit moment niet. Daarvoor ontbreekt
- 17:39Speaker 9: de data
- 17:41Speaker 3: En wat denkt u over artikel vandaag in de NSB?
- 17:43Speaker 3: Is dat iets wat alle vakbondsonderhandelaars nu in hun akte
- 17:47Speaker 3: tas meenemen naar elke onderhandeling?
- 17:53Speaker 9: Nou, dat denk ik niet. Nogmaals, het is een theoretische
- 17:57Speaker 9: exercitie en er kunnen goede verklaringen zijn voor het feit
- 18:01Speaker 9: dat de zere lonen achterblijven bij de inflatie en die
- 18:03Speaker 9: andere richtsnoer. En tegelijkertijd zullen vakbonden elke argument aangrijpen om
- 18:09Speaker 9: hogere lonen af te spreken. Net zoals werkgevers, elke argument
- 18:12Speaker 9: zullen aangrijpen om dat... te downsizen.
- 18:16Speaker 3: Dat is het onderhandelingsspel. Absoluut. Laus Hartenveld, auteur van het
- 18:19Speaker 3: onderzoek in het vakblad ESB en ook hoofd van de
- 18:22Speaker 3: afdeling CAO-onderzoek en beleidsinformatie bij het ministerie van Sociale Zaken.
- 18:26Speaker 3: Hartelijk dank.
- 18:28Speaker 2: Nog even dit, Mark. Wil jij heel graag oud worden?
- 18:31Speaker 2: Heel oud
- 18:33Speaker 3: Hoe oud? 120? Dat vind
- 18:34Speaker 2: ik veel. Laten we de ambitie hoger leggen. Als je
- 18:38Speaker 2: gewoon oud wil worden, dan kun je maar beter een
- 18:41Speaker 2: vrouw zijn... en het liefst iemand die in het dorpje Bolotana...
- 18:45Speaker 2: op het Italiaanse Sardinië woont. Dat
- 18:48Speaker 3: lijkt me sowieso wel aantrekkelijk
- 18:50Speaker 2: Uit onderzoek blijkt dat bijna 14% van de vrouwen in
- 18:53Speaker 2: dat dorp die 70 wordt... uiteindelijk ook 100 wordt. En
- 18:58Speaker 2: dat is behoorlijk bijzonder. Ter vergelijking, in de rest van
- 19:01Speaker 2: Italië haalt maar 3,5 procent van de vrouwen die 70
- 19:03Speaker 2: worden ook de 100. En daarmee is de Bolotana een
- 19:07Speaker 2: blue zone geworden. Een plek op de wereld waar mensen
- 19:11Speaker 2: heel erg oud worden. Dat
- 19:12Speaker 3: zijn de plekken waar ze vis eten, toch?
- 19:14Speaker 2: Vis, maar nou ja, en olijfolie. Maar ook een hele
- 19:19Speaker 2: sterke sociale structuur hebben. En veel bewegen, et cetera. Maar
- 19:24Speaker 2: Sardinië deed sowieso al goed. Want dat dorp Bolotana ligt
- 19:27Speaker 2: op 110 kilometer... van de oorspronkelijke Blue Zone op Sardinië.
- 19:31Speaker 2: Daar werden vooral de mannen heel oud. Maar nu halen
- 19:34Speaker 2: de vrouwen dat dus in. Andere plekken, Japan, Costa Rica, Griekenland, Californië.
- 19:39Speaker 2: Maar dit is dus weer een Europese plek waar je
- 19:41Speaker 2: heel erg oud kan
- 19:43Speaker 3: worden. Dit
- 19:44Speaker 2: is altijd een beetje zo'n clichébeeld. Dat je zegt, ik
- 19:46Speaker 2: wil oud worden zoals van die Italiaanse opaatjes en omaatjes...
- 19:49Speaker 2: op bankjes in dorpjes. Maar dat is dus goed voor je.
- 19:53Speaker 2: Nu officieel bewezen.