Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / JAKOBI ZBRET NË EGJIPT «Mos ki frikë të zbresësh» — dhe Takimi pas Njëzet Vjetësh Zanafilla 46:1–34
Transcript
- JAKOBI ZBRET NË EGJIPT «Mos ki frikë të zbresësh» — dhe Takimi pas Njëzet Vjetësh Zanafilla 46:1–34 1. Vargjet Kyçe të Kapitullit Kështu Izraeli u nis me të gjitha ato që kishte dhe, kur arriti në Beer-Sheba, i ofroi flijime Perëndisë të Isakut, atit të tij. — Zanafilla 46:1 «Unë jam Perëndia, Perëndia i atit tënd. Mos ki frikë të zbresësh në Egjipt, sepse aty do të të bëj një komb të madh. Unë do të zbres bashkë me ty në Egjipt dhe do të të kthej me siguri». — Zanafilla 46:3–4 Jozefi... u nis për të takuar Izraelin, atin e tij... dhe iu hodh në qafë dhe qau gjatë mbi supin e tij. — Zanafilla 46:29 Jakobi është njëqind e tridhjetë vjeç dhe po lë tokën e premtimit. Kjo nuk ishte një zhvendosje e thjeshtë — ishte largim nga vendi që Perëndia i kishte premtuar familjes së tij. Prandaj ai ndaloi dhe pyeti Perëndinë. Dhe Perëndia i tha diçka të mrekullueshme: «Unë do të zbres bashkë me ty». Perëndia nuk e ndaloi udhëtimin — u nis me të. 2. Konteksti Historik dhe Kulturor Beer-Sheba nuk ishte vend i rastësishëm për të ndaluar. Aty Abrahami kishte mbjellë pemë dhe kishte thirrur emrin e Zotit (21:33); aty Isakut i kishte folur Perëndia dhe kishte ndërtuar altar (26:23–25). Ishte vendi i kufirit — pas tij fillonte rruga drejt Egjiptit. Jakobi ndaloi pikërisht atje ku ndaluan etërit e tij, para se të dilte nga toka e premtimit. Dhe pse duhej pyetur Perëndia? Sepse Egjipti kishte histori të keqe në atë familje. Abrahami zbriti atje dhe gënjeu (12:10–20). Isakut Perëndia i tha shprehimisht «mos zbrit në Egjipt» (26:2). Prandaj Jakobi kishte të drejtë të hezitonte: a po bëj gabimin e etërve? Dhe Perëndia ia sqaroi: kësaj here, zbritja është nga Unë. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–4: Ndalesa dhe fjala «Kur arriti në Beer-Sheba, i ofroi flijime Perëndisë të Isakut, atit të tij» (v. 1). Vini re emrin: jo Perëndisë së Abrahamit, por të Isakut. Ndoshta sepse Isaku ishte ai që kishte marrë urdhrin «mos zbrit». Jakobi po thoshte pa fjalë: Zot, Ti i the babait tim të mos zbriste — çfarë më thua mua? Ky është njeriu që dikur vendoste vetë dhe pastaj lutej. Tani pyet i pari. Dhe Perëndia foli natën, në vegim: «Jakob, Jakob!» — thirrje e dyfishtë, si te Abrahami në malin e Morijas (22:11) dhe si te Moisiu para ferrishtes (Eksodi 3:4). Kur Perëndia thërret dy herë, ka diçka të rëndësishme. Dhe i tha katër gjëra: «Unë jam Perëndia i atit tënd» (identiteti); «mos ki frikë të zbresësh» (leja); «aty do të të bëj një komb të madh» (qëllimi); dhe premtimi më i bukur: «Unë do të zbres bashkë me ty dhe do të të kthej me siguri» (v. 4). Ndaluni te fjalia e fundit. Perëndia s'i tha «shko, unë do të të pres këtu». I tha «do të zbres bashkë me ty». Perëndia i Kanaanit nuk mbeti në Kanaan. Ai zbriti në Egjipt me ta — dhe do të qëndronte katërqind vjet, deri ditën kur do t'i nxirrte. Kjo është e vërteta që na mban: Perëndia nuk është i lidhur me një vend — Ai është me popullin e vet kudo që shkon. Dhe «do të të kthej me siguri» — fjalë për fjalë «do të të bëj të ngjitesh». Jakobi nuk u kthye gjallë; por trupi i tij u ngjit dhe u varros në Makpelë (50:13). Dhe pas katërqind vjetësh, gjithë populli u ngjit nga Egjipti. Perëndia e mban fjalën edhe kur përmbushja vjen pas jetës sonë. Zanafilla 46: 5–27: Shtatëdhjetë emra Pastaj vjen lista: emrat e të gjithë atyre që zbritën në Egjipt, të renditur sipas katër nënave — Lea, Zilpah, Rakela, Bilhah. Dhe totali: «të gjithë njerëzit e shtëpisë së Jakobit që erdhën në Egjipt ishin shtatëdhjetë» (v. 27). Ky numër nuk është rastësi. Kujtoni Mësimin 9: tabela e kombeve kishte shtatëdhjetë popuj (kapitulli 10). Tani familja e premtimit është shtatëdhjetë veta. Izraeli lind si pasqyrë e vogël e gjithë njerëzimit — një familje për të gjitha familjet e tokës, sipas premtimit të 12:3. Dhe numri do të kthehet: shtatëdhjetë pleqtë e Moisiut (Numrat 11:16), shtatëdhjetë të dërguarit e Jezusit (Luka 10:1). Dhe pse i shkruan Bibla të gjithë emrat? Sepse Perëndia nuk punon me turma anonime. Shtatëdhjetë veta zbritën në Egjipt dhe do të dilnin si komb; por Perëndia i njihte një nga një. Bibla shkruan emra sepse Perëndia i mban mend njerëzit. Dhe një hollësi prekëse: mes emrave janë edhe djemtë e Judës nga Tamara — Peretsi dhe Zerahu (v. 12). Edhe historia e turpshme e kapitullit 38 është pjesë e familjes së premtimit. Zanafilla 46:28–30: Takimi Jakobi dërgoi Judën përpara për të treguar rrugën drejt Goshenit (v. 28). Vini re: jo Rubenin, të parëlindurin — Judën. Ai që ofroi veten si garanci, tani është njeriu i besuar i familjes. Përgjegjësia e treguar në ditët e vështira ndryshon vendin e njeriut. Dhe pastaj skena që pritej prej njëzet vjetësh: Jozefi përgatiti karrocën e vet dhe doli të takonte babain. «Iu hodh në qafë dhe qau gjatë mbi supin e tij» (v. 29). Vini re: qan vetëm Jozefi. Teksti nuk thotë se qau Jakobi. Ndoshta plaku ishte thjesht i ngrirë nga gëzimi. Dhe fjalët e tij janë të një njeriu që ka mbërritur në fund të rrugës: «Tani mund të vdes, sepse pashë fytyrën tënde dhe ti je ende gjallë» (v. 30). Këto fjalë kanë jehonë. Simeoni i vjetër, në tempull, kur mori foshnjën Jezus në krahë, tha: «Tani lejo, o Zot, që shërbëtori yt të vdesë në paqe, sepse sytë e mi panë shpëtimin tënd» (Luka 2:29–30). Të dy plakë; të dy panë atë që prisnin; të dy të gatshëm të shkojnë. Ka gjëra që kur i sheh, jeta merr fund me paqe. Vargjet 31–34: Urtësia e Jozefit Dhe pastaj Jozefi bëri diçka shumë të mençur. U tha vëllezërve: kur Faraoni t'ju pyesë për punën tuaj, thoni se jeni barinj — «sepse çdo bari është gjë e neveritshme për egjiptianët» (v. 34). Kështu do t'ju japin Goshenin, larg qendrës. Pse e bëri këtë? Sepse e dinte diçka: nëse familja e tij do të përzihej me egjiptianët, brenda pak brezash do të zhdukej. Duke qëndruar në Goshen — të ndarë, të përbuzur, larg pallatit — ata do të ruanin identitetin e vet. Dhe pikërisht kështu ndodhi: katërqind vjet më vonë dolën si komb, jo si egjiptianë. Ky është mësim i madh. Jozefi kishte fuqi t'i vendoste vëllezërit në pallat, me nderime. Zgjodhi t'i vendoste në një vend të thjeshtë ku do të mbeteshin vetvetja. Nderimi i botës shpesh kushton identitetin. Dhe ai zgjodhi ruajtjen e familjes mbi ngritjen e saj. Dhe kështu mbaron kapitulli: shtatëdhjetë veta të vendosur në një cep të Egjiptit, të mbrojtur nga uria dhe të ruajtur nga përzierja. Askush s'e dinte atëherë, por aty do të rrinin katërqind vjet — dhe nga shtatëdhjetë do të bëheshin një popull i tërë. Perëndia i kishte thënë Abrahamit pikërisht këtë, shumë kohë më parë: «pasardhësit e tu do të jenë të huaj në një vend jo të tyre... por brezi i katërt do të kthehet këtu» (15:13–16). Ajo që dukej si zhvendosje familjare, ishte përmbushje e një premtimi katërqindvjeçar. 4. Fjalët Kyçe të Kapitullit «Jakob, Jakob!» (v. 2). Thirrja e dyfishtë në Bibël shënon gjithmonë çaste vendimtare: «Abraham, Abraham» te mali (22:11), «Moisi, Moisi» te ferrishtja (Eksodi 3:4), «Samuel, Samuel» (1 Sam. 3:10), dhe «Saul, Saul» në rrugën për në Damask (Veprat 9:4). Kur Perëndia të thërret dy herë, diçka po ndryshon. «Unë do të zbres bashkë me ty» (v. 4). Folja origjinale jarad — e njëjta fjalë që në gjithë Zanafillën përshkruan largimin nga vendi i premtimit. Por këtu subjekti është Perëndia. Ai zbret me ne edhe atje ku ne trembemi të shkojmë — dhe një ditë do ta bëjë përfundimisht, në Betlehem. «Shtatëdhjetë» (v. 27). Numri i plotësisë në Bibël. Shtatëdhjetë kombe (kap. 10), shtatëdhjetë veta të familjes së Jakobit, shtatëdhjetë pleq, shtatëdhjetë të dërguar. Izraeli u bë populli-përfaqësues i të gjitha kombeve — një familje e vogël që mbante premtimin për të gjithë. «Goshen» (v. 34). Krahina veri-lindore e deltës së Nilit — tokë e mirë për kullota, por larg qendrave egjiptiane. Vendi ku një popull mund të rritej pa u tretur. Ndonjëherë Perëndia na vendos në margjina pikërisht që të mbetemi vetvetja. 5. Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re Premtimi «unë do të zbres bashkë me ty» është zemra e gjithë Biblës. Perëndia nuk qëndron larg dhe nuk na dërgon të vetëm në vendet e vështira. Dhe një ditë, Ai e mbajti këtë premtim në mënyrën më të plotë: «Dhe Fjala u bë mish dhe banoi ndër ne». — Gjoni 1:14 Fjala «banoi» në origjinal do të thotë «ngriti çadrën». Perëndia zbriti — jo vetëm në Egjipt, por në mishin tonë, në lagjen tonë, në dhimbjen tonë. Dhe emri i Tij ishte Emanuel: «Perëndia me ne» (Mateu 1:23). Ajo që Jakobi dëgjoi natën në Beer-Sheba, ne e kemi në një Person. Dhe ka edhe një lidhje të drejtpërdrejtë: familja e Jezusit gjithashtu zbriti në Egjipt për të shpëtuar nga vdekja (Mateu 2:13–15), dhe pastaj u kthye — dhe Mateu e lidh me profecinë «nga Egjipti thirra birin tim» (Osea 11:1). Jakobi zbriti me shtatëdhjetë veta; Jozefi dhe Maria zbritën me një foshnjë. Të dyja herët, Egjipti u bë strehë e përkohshme dhe Perëndia i ktheu sërish. Dhe fjalët e Jakobit — «tani mund të vdes, sepse pashë fytyrën tënde» — gjejnë jehonën te Simeoni në tempull. Të dy panë atë që prisnin. Por ka një ndryshim: Jakobi pa birin e vet; Simeoni pa Birin e Perëndisë. Dhe ne, thotë Pali, do ta shohim një ditë «fytyrë për fytyrë» (1 Korintasve 13:12). Atëherë do ta themi edhe ne: mjafton, e pashë. 6. Aplikimi për Ne Sot Emigrantët tanë e njohin mirë atë çast: valixhet te dera, familja që pret, dhe pyetja që s'të lë të flesh — «a po bëj gabim?». Jakobi e jetoi atë natë në moshën njëqind e tridhjetë vjeç. Dhe bëri gjënë e duhur: ndaloi, ndërtoi altar dhe pyeti Perëndinë. Nga ky mësim marrim: Së pari — ndalo dhe pyet para vendimeve të mëdha. Jakobi ndaloi në Beer-Sheba dhe ofroi flijime. Para se të lëvizësh — punë e re, emigrim, martesë, shitje shtëpie — bëj një ndalesë të qëllimshme me Perëndinë. Jo lutje me nxitim ndërsa bëhen valixhet, por një ndalesë e vërtetë. Së dyti — mbaje mend se Ai zbret me ty. «Unë do të zbres bashkë me ty.» Nëse Perëndia të çon diku, s'të lë vetëm atje. Në një qytet të huaj, në një spital, në një punë të vështirë — Ai nuk mbetet në kishën tënde të vjetër. Ai udhëton. Së treti — përgjegjësia ndryshon vendin e njeriut. Jakobi dërgoi Judën përpara, jo Rubenin. Juda kishte treguar në ditën e vështirë se mbi kë mund të mbështetesh. Nëse do të të besojnë detyra të mëdha, filloji nga besnikëria te të voglat — dhe pikërisht kur kushton. Së katërti — kujdes se çfarë kushton «ngritja». Jozefi mund t'i vendoste vëllezërit në pallat. I vendosi në Goshen, që të mbeteshin vetvetja. Ndonjëherë oferta që të ngre lart, të kërkon të lësh diçka thelbësore: kohën me familjen, ndershmërinë, besimin. Pyet gjithmonë: sa më kushton kjo ngritje? Së pesti — Perëndia i mban emrat, jo vetëm numrat. Shtatëdhjetë emra të shkruar një nga një. Nëse ndihesh si numër — në punë, në shoqëri, madje edhe në kishë — kujto se Perëndia i shkruan emrat. «Të kam thirrur me emrin tënd; ti je imi» (Isaia 43:1). Së gjashti — disa premtime përmbushen pas nesh. «Do të të kthej me siguri» — dhe Jakobi u kthye vetëm si trup, pas vdekjes. Ka lutje që i bëjmë sot dhe përgjigjen e marrin fëmijët tanë. Mos e mat besnikërinë e Perëndisë me kalendarin tënd. Mbill, edhe nëse korrjen do ta shohin të tjerët. 7. Çfarë Mësojmë Nga Ky Kapitull Zanafilla 46 na tregoi një plak njëqind e tridhjetë vjeç që ndaloi te kufiri për të pyetur Perëndinë; një thirrje të dyfishtë natën dhe katër premtime, mes tyre më i bukuri: «Unë do të zbres bashkë me ty»; shtatëdhjetë emra të shkruar një nga një; Judën e besuar që prin rrugën; një bir që qau gjatë mbi supin e babait; dhe një baba që tha «tani mund të vdes, sepse të pashë». Perëndia nuk mbeti në tokën e premtimit — u nis me popullin e vet. Mbaje mend këtë varg Mos ki frikë të zbresësh... Unë do të zbres bashkë me ty» (Zanafilla 46:3–4). Vendi ku po shkon nuk është jashtë hartës së Tij — dhe Ai udhëton me ty. PAQJA DHE HIRI I PERENDISE QOFTE ME JU. ZOTI JU BEKOFTE!