Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas Podcast: De denkwereld van een peuter
Transcript
- 0:06SPEAKER_01: Welkom in de podcast van.
- 0:09SPEAKER_01: Mijn naam is Tine de Donder en ik ga graag op zoek naar antwoorden op vragen waar veel jonge ouders mee worstelen.
- 0:15SPEAKER_01: Vandaag maak ik een aflevering speciaal voor ouders van peuters.
- 0:20SPEAKER_01: Daarvoor heb ik niet één, maar twee gasten aan mijn podcasttafel.
- 0:24SPEAKER_01: De ene is Sarah de Bulpaap, kinderaarts, en de andere is kinderpsychologe, dat is Jasmine Luijks.
- 0:30SPEAKER_01: Dag dames.
- 0:30SPEAKER_01: Hallo.
- 0:32SPEAKER_01: Eerst misschien voor alle duidelijkheid is vragen: welke leeftijd heeft een peuter nu?
- 0:36SPEAKER_01: Vanaf wanneer noemen we een kind zo?
- 0:39SPEAKER_02: Eigenlijk is een peuter de fase die volgt op de babyfase.
- 0:43SPEAKER_02: En een peuter.
- 0:44SPEAKER_02: We spreken over jonge peuters, wanneer de peuter echt gaat in de fase dat die loskomt en dat die gaat kruipen, staan, stappen.
- 0:54SPEAKER_02: Dat is de jonge peuter.
- 0:56SPEAKER_02: En eigenlijk wordt de peuterfase afgerond, eigenlijk zo tussen de drie en de vier jaar.
- 1:05SPEAKER_02: Want een drieënhalf vierjarige, dat is echt al een kleutertje.
- 1:09SPEAKER_01: Ja, oké.
- 1:10SPEAKER_01: Dus ongeveer van één tot ongeveer drie tot vier jaar.
- 1:13SPEAKER_01: Zoiets.
- 1:14SPEAKER_01: Jullie hebben samen een boek geschreven, Mijn Peuter, een zeer dik uitgebreid boek waarin heel wat te lezen staat over peuters.
- 1:21SPEAKER_01: En daar wil ik vandaag graag eens met jullie in duiken.
- 1:23SPEAKER_01: Want het is toch een zeer specifieke fase.
- 1:26SPEAKER_01: Sarah, jij bent pediater.
- 1:28SPEAKER_01: Kan jij ons kort vertellen hoe de groei en de ontwikkeling van het brein van een peuter verloopt?
- 1:33SPEAKER_01: Wat gebeurt er zo neurologisch in die eerste levensjaren?
- 1:37SPEAKER_00: Ja, dat is een ongelooflijk moment van ontwikkeling.
- 1:43SPEAKER_00: Er worden meer en meer connecties gemaakt tussen al die zenuwen, dat ze beseffen van als ik dit doe, gebeurt er dat.
- 1:51SPEAKER_00: En als ik uiteindelijk worden dan automatisme.
- 1:55SPEAKER_00: Als je zenuwen ziet, dat vertrekken ergens en die brengen dan informatie naar je brein.
- 2:00SPEAKER_00: En je brein geeft dan informatie in je spieren, hoe kan je daarop reageren?
- 2:07SPEAKER_00: En hoe meer dingen je doet en leert, komen door een soort, we noemen dat synapsen, dat ze met elkaar in contact komen, en dat eigenlijk er een soort van automatisme ontstaat.
- 2:19SPEAKER_00: Dus zo heb je te vallen en opstaan.
- 2:22SPEAKER_00: En het is ook zo de fase in een ontwikkeling dat kinderen heel tijd testen.
- 2:26SPEAKER_00: Ik doe erin, ik doe het eruit, ik doe erin, ik doe eruit.
- 2:29SPEAKER_00: Ik laat het vallen, het ligt op de grond.
- 2:34SPEAKER_00: En uiteindelijk is er echt uit.
- 2:36SPEAKER_00: Die zijn aan het testen wat er gebeurt er bij welke beweging.
- 2:40SPEAKER_00: En op dat moment zijn we echt aan alle connecties worden gemaakt.
- 2:46SPEAKER_00: En dat gaat heel snel.
- 2:49SPEAKER_00: Dat brein evolueert enorm op die leeftijd.
- 2:53SPEAKER_00: Dat synapen en ontwikkelen, je gaat door in je leven, maar later na latere leeftijd meer specialiseren en gaan we zeggen van, ik heb geleerd, daar hoef ik niet meer te onthouden.
- 3:05SPEAKER_00: Ik kan nu ondertussen stappen.
- 3:06SPEAKER_00: En ik kan nu ondertussen de touwtjes springen.
- 3:08SPEAKER_00: Dus dan gaan ze daar later in knippen.
- 3:11SPEAKER_00: Dus op het moment van de putterleeftijd maken ze heel veel synapses, maken ze heel veel connecties.
- 3:16SPEAKER_00: Dat is echt exponentieel.
- 3:19SPEAKER_00: En nadien gaan kinderen in de puberteit pas beginnen knippen, wat heb ik niet meer nodig, en gaan ze heel gespecialiseerd worden.
- 3:27SPEAKER_00: En dat is echt het moment dat ik zeg altijd, wanneer je topsporters aan het maken bent, dan gaan ze heel erg in een of andere acrobatie, sprong specialiseren of super goed worden in hun voetbal of viol gaan spelen.
- 3:39SPEAKER_00: Dat is veel later.
- 3:40SPEAKER_00: Maar de peuterleeftijd leren ze alles en worden er overal connecties gemaakt.
- 3:45SPEAKER_00: Ik zeg ook altijd dat ons brein, dat is een beetje als plasticine, dat kun je continu aanpassen, waar ik daar stukje werk niet, dan duw ik een beetje naar daar.
- 3:54SPEAKER_00: Dus dat is een plasticiteit.
- 3:56SPEAKER_00: Dat is ons leven.
- 3:57SPEAKER_00: Dus eigenlijk die synapses en die connecties kun je heel leven maken.
- 4:01SPEAKER_00: Dus ik ga even weg van de puten.
- 4:02SPEAKER_00: Maar ook als volwassene is dat superbelangrijk, omdat je blijven nieuwe dingen leren.
- 4:07SPEAKER_00: Als je alles automatisch gaat doen en niet op iets specialiseren, dan gaat je brein niet meer zoveel aanpassen, want dat weet ik al, hoe dat moet.
- 4:15SPEAKER_00: En daarom moet je, als je ouder bent, blijven nieuwe dingen leren.
- 4:18SPEAKER_00: Ga tango leren, gaat Spaans leren.
- 4:20SPEAKER_00: Want dan gaat eigenlijk op die manier blijven die connecties gemaakt worden.
- 4:25SPEAKER_01: Ja, maar ik onthoud dus: het begint allemaal in de peuterfase.
- 4:28SPEAKER_01: Jasemin, we hebben net gehoord wat die peuters allemaal doen, is heel veel proberen.
- 4:33SPEAKER_01: Kan jij vertellen hoe dat zich vertaalt naar hun gedrag?
- 4:37SPEAKER_02: Ja, de peuterfase is eigenlijk de fase, zoals Sara ook al zei, brein gewijs.
- 4:43SPEAKER_02: Maar je ziet dat dus ook in het gedrag.
- 4:46SPEAKER_02: De peuterfase staat eigenlijk voor ontdekken.
- 4:51SPEAKER_02: De babyfase is een fase waarin we eigenlijk de dingen ondergaan.
- 4:56SPEAKER_02: We worden gevoed, we worden gewicht, verzorgd.
- 4:59SPEAKER_02: En het is eigenlijk vanuit die veiligheid, dat we eigenlijk in de peuterfase ook kunnen gaan exploreren.
- 5:08SPEAKER_02: Exploreren van alles eigenlijk.
- 5:12SPEAKER_02: Dat is exploreren van wat kan ik met mijn eigen lichaam.
- 5:17SPEAKER_02: Maar dat is ook exploreren van de wereld.
- 5:20SPEAKER_02: Wat is er van materialen allemaal?
- 5:22SPEAKER_02: Wat bestaat daar?
- 5:23SPEAKER_02: En dat gaat natuurlijk gepaard.
- 5:25SPEAKER_02: Mok ding proeven die we al lang niet meer lekker vinden, zoals kattenkorrels en gras van die dingen.
- 5:32SPEAKER_02: Dat weten we, dat doen we niet meer.
- 5:34SPEAKER_02: Maar de peuter moet dat eigenlijk allemaal leren.
- 5:38SPEAKER_02: En op die manier is dat ook een fase dat ontdekken.
- 5:45SPEAKER_02: Dat is eigenlijk een beetje, en dat is het belangrijkste in de peuterfase.
- 5:50SPEAKER_02: De peuter is eigenlijk stapjes aan het nemen om autonoom te worden.
- 5:56SPEAKER_02: Want zo in tussen het tweede en het derde levensjaar, dan heb je eigenlijk de peuter, we noemen dat in de ontwikkelingpsychologie, de ik-differentiatie.
- 6:06SPEAKER_02: En dat is het moment dat de peuter eigenlijk ik zeg.
- 6:10SPEAKER_01: Dan ontdekt hij zichzelf of wat is dat precies, dat ik ontdekken.
- 6:14SPEAKER_02: Eigenlijk is dat ontdekken dat ik niet jou ben, dat ik niet mijn mama ben.
- 6:20SPEAKER_02: Dat ik een persoonje op mezelf ben.
- 6:24SPEAKER_02: En dat gaat gepaard, dat wordt vooraf gegaan met te vele neeens.
- 6:29SPEAKER_02: Nee, ik doe dat niet.
- 6:32SPEAKER_02: Wat we zo noemen, het koppige gedrag, het tegendraadsen.
- 6:36SPEAKER_02: Eigenlijk is dat niet koppig als zien ik wil dat niet.
- 6:40SPEAKER_02: Eigenlijk is dat gewoon de ontwikkeling van ik ben aan het ontdekken, dat ik ook een persoonje op mijn eigen ben.
- 6:48SPEAKER_02: Dus eigenlijk kan ik niet anders dan als jij wit zegt, dat ik zwart zeg.
- 6:55SPEAKER_02: Wat is om mij te onderscheiden, om los te komen.
- 6:58SPEAKER_01: Dus dan moeten we eigenlijk blij zijn met zo'n peuter waarvan men zegt ik ben twee en ik zeg nee, dat is goed eigenlijk.
- 7:05SPEAKER_02: Ja, eigenlijk is dat goed.
- 7:07SPEAKER_02: Het is ook in die fase: we gaan met alles wat we inmiddels weten over de peuter enzo.
- 7:14SPEAKER_02: Dat is ook eigenlijk van waar we ons betoog houden van straffen.
- 7:19SPEAKER_02: Eigenlijk mogen we dat achterwege laten.
- 7:21SPEAKER_02: Want straffen, is eigenlijk zeggen dat de peuter een slecht gevoel geven over net.
- 7:29SPEAKER_02: Ik doe niet wat jij van mij nu wilt dat ik doe.
- 7:34SPEAKER_02: En dat betekent niet dat we niet moeten begrenzen.
- 7:37SPEAKER_02: Maar straffen, natuurlijk moeten we begrenzen.
- 7:40SPEAKER_02: Zeker, want de peuter kan nog helemaal niet inschatten wat is gevaarlijk, of wat kan ik niet.
- 7:47SPEAKER_02: Dus we moeten zeker begrenzen.
- 7:49SPEAKER_02: Maar bestraffen, dat gaat eigenlijk over de peuter beschamen over zijn gevoel.
- 7:56SPEAKER_02: Of beschamen over.
- 7:59SPEAKER_02: Ik kon dit nog niet.
- 8:02SPEAKER_02: En dus eigenlijk zo alles een beetje gaan in die vakjes stoppen van dat is flink en dat is niet flink.
- 8:09SPEAKER_02: Daar mogen we eigenlijk van weg gaan.
- 8:12SPEAKER_01: Dat doen we beter niet.
- 8:13SPEAKER_01: Sara, jij kent de biologie goed.
- 8:16SPEAKER_01: Ik vraag mij af, mensen die een peuter toch straffen, neurologisch gezien, kunnen peuters dat eigenlijk onthouden wat er gebeurt in je peutertijd?
- 8:25SPEAKER_00: Ja, absoluut.
- 8:28SPEAKER_00: Ze gaan dat misschien niet onthouden van ik ben toen in de hoek gezet.
- 8:32SPEAKER_00: Maar het gevoel van er is iets gebeurd en er is geen vertrouwen en dat is gevaarlijk.
- 8:42SPEAKER_00: Eigenlijk is de peuterleeftijd ook het moment dat we meer en meer vertrouwen opbouwen en leren emoties ook begrijpen.
- 8:51SPEAKER_00: Dus ik zeg ook altijd aan mensen leg het uit wat je voelt, want die kinderen voelen heel veel jouw boosheid.
- 9:01SPEAKER_00: Zeg dan ik ben boos.
- 9:02SPEAKER_00: Dat dat wordt benoemd.
- 9:04SPEAKER_00: En ik zie dat jij boos bent, mag je ook zeggen.
- 9:07SPEAKER_00: Maar de straffen als dat onrechtwaardig is en dat geeft stress.
- 9:13SPEAKER_00: Als je stress hebt, gaat de cortisol omhoog.
- 9:16SPEAKER_00: Als je cortisol omhoog gaat, ga je suiker niet goed geregeld zijn.
- 9:20SPEAKER_00: Dus dat voelt ook fysiek niet goed.
- 9:23SPEAKER_00: Dus je moet dat leren reguleren en uitleggen, zoals Jasmin zegt, dat de grens is.
- 9:30SPEAKER_00: Je mag niet iemand pijn doen, je mag niets kapot maken.
- 9:35SPEAKER_00: Maar zeggen time out in de noek, dat helpt eigenlijk echt niet.
- 9:40SPEAKER_01: Nee, maar peuters die hebben soms zelf nog niet veel taal als die twee zijn of één zelfs, dan kan je daarmee communiceren?
- 9:48SPEAKER_01: Begrijpen die wat je zegt als je zegt ik ben boos of jij bent boos?
- 9:51SPEAKER_00: Ja, die begrijpen alles, want ze leren dan wel de woorden die bij wat ze voelen passen.
- 9:58SPEAKER_00: Ik zeg altijd, vanaf, en dat zegt Jasmin ook: vanaf het begin praat met je baby, die begrijpen heel veel.
- 10:05SPEAKER_00: Al is het misschien niet het woord, maar de toon, de intentie, de emotie.
- 10:10SPEAKER_00: En dat is zoals ik zei, die hersenen zijn zo hard aan het groeien, dat gaat zo snel.
- 10:16SPEAKER_00: Ze begrijpen ons heel goed.
- 10:17SPEAKER_01: Ja, Jasmin, ik zie jou knikken.
- 10:19SPEAKER_01: Vind jij dat ook?
- 10:19SPEAKER_01: Of heb jij nog tips om voor ouders om hun peuters op een empathische manier te benaderen?
- 10:26SPEAKER_02: Ja, het gaat dus ook over in die periode.
- 10:29SPEAKER_02: De peutertijd gaat ook gepaard met grote emoties.
- 10:33SPEAKER_02: Want de peuter die beleeft de wereld vooral op een gevoelsmatige manier.
- 10:44SPEAKER_02: En dus die moet leren, inderdaad, dat is de periode waarin we leren met onze emoties om te gaan.
- 10:50SPEAKER_02: Maar we hebben daarvoor die volwassenen nodig, die ons eigenlijk daarin helpt.
- 10:56SPEAKER_02: En helpen, dat betekent ten eerste dat we ruimte laten voor die emotie, dat die er mag zijn.
- 11:04SPEAKER_02: Dat we die ook erkennen, als zien ik zie het, je kijkt een beetje verdrietig of oh, het is precies donder op je gezicht.
- 11:15SPEAKER_02: Eigenlijk zonder dat we dat weten, zijn we de peuter daarmee aan het spiegelen.
- 11:21SPEAKER_02: Als onze peuter zo boos kijkt, dan gaan we eigenlijk ook zo'n beetje die uitdrukking, die spiegelen.
- 11:28SPEAKER_02: En tegelijkertijd gaan we daar ook woorden aan koppelen.
- 11:32SPEAKER_02: En dat maakt voor de peuter dat hij zich erkend voelt.
- 11:38SPEAKER_02: En die heeft zoiets van voilà, dat klopt.
- 11:43SPEAKER_02: Gevoelsmatig klopt dat.
- 11:45SPEAKER_02: Want hij ziet dat wat we uitbeelden en dan gaan we daar woorden aan geven, dat is erkenning.
- 11:50SPEAKER_02: En dat is heel regulerend.
- 11:52SPEAKER_02: Dan kan die een beetje gaan zakken.
- 11:54SPEAKER_02: Ik zie ook heel vaak tegen ouders, dat is eigenlijk hetzelfde als wij volwassenen.
- 11:58SPEAKER_02: We hebben een roddag gehad op het werk bijvoorbeeld, we komen thuis.
- 12:03SPEAKER_02: Wat helpt er ons tot rust te komen?
- 12:05SPEAKER_02: Een partner of iemand die ziet en die zegt: oh, wat schilter! Ik zie het, je bent helemaal opgejaagd.
- 12:13SPEAKER_02: Dat helpt ons veel meer dan iemand die gaat zeggen.
- 12:16SPEAKER_02: zeg, maar stop nu iets lastig te doen.
- 12:18SPEAKER_02: Nee, dan worden we nog geagiteerder, want eigenlijk willen we willen gezien worden, we willen erkend worden.
- 12:25SPEAKER_02: Want dat maakt dat we voelen aan met die persoon heb ik een band.
- 12:29SPEAKER_02: Dat is vertrouwd.
- 12:30SPEAKER_02: En dan kunnen we zakken, dan kunnen we reguleren.
- 12:33SPEAKER_02: En dan zie ik ook aan ouders: herken wat je ziet.
- 12:37SPEAKER_02: Laat er ruimte voor.
- 12:38SPEAKER_02: Dan kunnen we zakken.
- 12:40SPEAKER_02: En dan kunnen we samen gaan zoeken naar oplossingen tussen haakjes.
- 12:46SPEAKER_02: Maar het gaat over wat zouden we nu kunnen doen.
- 12:51SPEAKER_02: En soms zeggen ouders, dat is toch hetzelfde dan afleiden.
- 12:55SPEAKER_02: Ik zeg nee.
- 12:57SPEAKER_02: Dat is eerst erkennen.
- 12:59SPEAKER_02: En dan kunnen we samen met onze peuter inderdaad zoeken naar wat we nu gaan doen om van dat gevoel af te komen en zo.
- 13:07SPEAKER_02: Maar dat is niet afleiden.
- 13:09SPEAKER_02: Want eerst is er de erkenning geweest.
- 13:12SPEAKER_02: En het afleiden maakt dat we hen ook duidelijk maken.
- 13:15SPEAKER_02: Ja, maar wacht even, we kunnen nu wel iets anders doen.
- 13:19SPEAKER_02: En dag geeft eigenlijk ook een stukje veerkracht.
- 13:23SPEAKER_01: Ja, oké.
- 13:24SPEAKER_01: Zo dadelijk praten wij verder.
- 13:26SPEAKER_01: Eerst maken we nog even tijd voor deze boodschap van onze sponsor.
- 13:31SPEAKER_01: Elke ouder zoekt zijn weg.
- 13:34SPEAKER_01: En een beetje hulp onderweg is vaak heel welkom.
- 13:37SPEAKER_01: Bij Nestle Family Nest vind je handige tips, inspiratie, recepten en kortingen die echt van pas komen.
- 13:45SPEAKER_01: Online toegankelijk en helemaal op maat van jouw gezin.
- 13:49SPEAKER_01: Neem een kijkje op nestlebaby.be.
- 13:54SPEAKER_01: Bij mij zitten nog altijd Sarah de Bulpaap, kinderarts en kinderpsycholooge Jasmin Luikks.
- 13:59SPEAKER_01: Welkom terug.
- 14:01SPEAKER_01: Hallo.
- 14:03SPEAKER_01: Sarah, jij bent pediater.
- 14:05SPEAKER_01: Jij ziet dus heel veel zieke peuters.
- 14:07SPEAKER_01: Ik lees in jouw boek Een pleidooi om toch voldoende rekening te houden met de emoties van die peuters.
- 14:13SPEAKER_01: Waarom is dat?
- 14:15SPEAKER_00: Ik werk dus in een ziekenhuis met heel veel zieke kinderen.
- 14:19SPEAKER_00: Het is een universitair ziekenhuis.
- 14:22SPEAKER_00: Dus ik zie eigenlijk niet veel gezonde peuters, jammer genoeg.
- 14:25SPEAKER_00: En toch in ook mijn ervaring van voor ik daar werkte, merk ik hoe meer je de emotie van een kind herkent als zorgverlener, hoe beter eigenlijk de samenwerking gaat zijn.
- 14:40SPEAKER_00: We moeten die kindjes prikken doen, we moeten die aan een monitor hangen, we moeten die in slaap brengen.
- 14:46SPEAKER_00: Allemaal dingen die niet zo leuk en stresserend zijn.
- 14:49SPEAKER_00: Vaak hebben de ouders ook nog een verleden dat ze ook bang zijn van mijn kind is hier, ik ben in een ziekenhuis, het is ziek.
- 14:56SPEAKER_00: Dus mama en papa zijn ongerust.
- 14:59SPEAKER_00: Er is spanning.
- 15:00SPEAKER_00: Meestal mogen ze niet eten voor ze naar het ziekenhuis gaan, want misschien moeten ze geopereerd worden, misschien moeten ze een nuchtere bloedafname hebben.
- 15:08SPEAKER_00: Dus ze hebben honger.
- 15:09SPEAKER_00: Ze voelen dat hun ouders ongerust zijn.
- 15:11SPEAKER_00: Het is een onbekende omgeving.
- 15:13SPEAKER_00: En dan komt daar zo een onbekende persoon in witte kleren, met allemaal met een stetoscoop, met een bloeddrukmeter, misschien een naald.
- 15:23SPEAKER_00: Dus dat is echt een heel spannend moment om naar het ziekenhuis te gaan.
- 15:27SPEAKER_00: En ondertussen weten we dat elk kindje nog voor die peuter was, als hij braaf zijn vaccins heeft gevolgd al minstens twaalf prikken gehad in zijn leven.
- 15:36SPEAKER_00: Dus hij heeft al ervaring gehad dat het spannend was om naar zo'n iemand te gaan.
- 15:41SPEAKER_00: Ik zeg altijd aan mijn collega's.
- 15:44SPEAKER_00: Ik zoveel aan preventie van pijn en de zorg zo comfortabel mogelijk te maken.
- 15:51SPEAKER_00: Ga eerst vertrouwen opbouwen met je kind.
- 15:54SPEAKER_00: En die peutertjes dus ook.
- 15:56SPEAKER_00: Die moeten echt voelen van die heeft het goed bij mij.
- 16:00SPEAKER_00: Dus ik zeg altijd aan mijn jonge artsen van eerst even checken welke emotie zie ik.
- 16:06SPEAKER_00: Is mijn kindje bang?
- 16:08SPEAKER_00: Is mijn kindje pijnlijk?
- 16:11SPEAKER_00: En kan ik eigenlijk geen contact leggen omdat hij te ziek is?
- 16:16SPEAKER_00: Of is hij gewoon aan het spelen?
- 16:18SPEAKER_00: Terwijl mama en papa vertellen waarom ze in het ziekenhuis zijn.
- 16:22SPEAKER_00: Als mij gewoon aan het spelen is, terwijl mama en papa aan het vertellen, hoe het gaat als het kindje gewoon aan het spelen is en mama en papa vertellen wat er aan de hand is.
- 16:33SPEAKER_00: Kijk dan welke afstand aanvaart dat kind tot je bijna komt.
- 16:37SPEAKER_00: Ondertussen weet je, ik ga straks in die oren willen kijken met zo'n scherp lichtgevend dingetje.
- 16:43SPEAKER_00: Ik ga misschien een prik moeten geven.
- 16:45SPEAKER_00: Dus kijk eerst van kan ik fysiek dat kindje benaderen zonder dat hij in paniek schiet.
- 16:51SPEAKER_00: Dus ik zeg ook altijd: praat traag zorg dat je op de ooghoogte van dat kind gaat en zie of je een connectie kan hebben.
- 17:01SPEAKER_00: Dat is allemaal heel psychologisch, maar zonder dat kan je eigenlijk niet comfortabel zorg geven.
- 17:06SPEAKER_01: Ja, inderdaad, Jasmin, het is bijna psychologie zo.
- 17:10SPEAKER_01: Eerste hulp bij peuters.
- 17:12SPEAKER_02: Ja, dat is het.
- 17:13SPEAKER_02: Want peuters zijn nog heel erg bezig, inderdaad, met zich veilig voelen, met vertrouwen hebben.
- 17:21SPEAKER_02: De eerste jaren van de ontwikkeling, die staan echt in het opbouwen van ons veilig fundament.
- 17:29SPEAKER_02: En in de eerste instantie doen we dat met onze primaire verzorgers, en van daaruit breidt dat ook uit.
- 17:36SPEAKER_02: Dus ja dat vind ik zo fantastisch aan Sarah, om daar zo oog voor te hebben.
- 17:44SPEAKER_02: Want het klopt dat dat eigenlijk het begin is om überhaupt eigenlijk al die pijnlijke soms, maar vervelende handelingen met een kind te moeten doen.
- 17:56SPEAKER_02: En ik denk met wat we eigenlijk weten over onderzoek van jonge kinderen.
- 18:06SPEAKER_02: Veel meer dan vroeger, houden we daar nu ook rekening mee.
- 18:12SPEAKER_02: En dus dat veiligheidsgevoel, dat is heel belangrijk.
- 18:15SPEAKER_02: En anderzijds is het ook niet alleen het kind bekijken, maar ook eigenlijk de omgeving van het kind.
- 18:24SPEAKER_02: Want een kind is nog heel een jong kind, ga ook altijd even checken bij mama en papa, zoals we bijvoorbeeld ook inderdaad zien.
- 18:32SPEAKER_02: Van ouders die misschien helemaal zelf uit hun emotionele comfortzone zitten, van daar ook aandacht voor te hebben.
- 18:42SPEAKER_02: Het is een beetje wat Sara en ik allebei heel erg belangrijk vinden.
- 18:47SPEAKER_02: Dat is om zorg te dragen, niet alleen voor het kind en zijn nodig, fysiek, emotioneel, maar eigenlijk ook voor de relatie tussen ouder en kind om daar ook zorg voor te dragen.
- 19:00SPEAKER_01: Ja, maar het is iets wat mensen misschien wel eens uit het oog verliezen, omdat het kind zo klein is en zelf nog niet kan communiceren.
- 19:06SPEAKER_01: Maar jullie pleiten er dus voor.
- 19:08SPEAKER_01: Hou er toch maar rekening mee, want als je het niet doet, wat dan?
- 19:14SPEAKER_00: Dan wordt het moeilijk.
- 19:16SPEAKER_00: Er is geen vertrouwen.
- 19:18SPEAKER_00: Ouders voelen zijn ook bang.
- 19:20SPEAKER_00: Mensen die geen vertrouwen hebben, gaan ook niet in de geneeskunde gaan dan twijfels beginnen krijgen van wil ik die behandeling wel of niet, en dan misschien de therapietrouw in gevaar brengen.
- 19:33SPEAKER_00: Ik doe ook veel aan preventie van tuberculose in mijn werk.
- 19:37SPEAKER_00: Dan moet je eigenlijk kinderen die er gezond uitzien onderzoeken laten ondergaan en medicatie laten nemen.
- 19:44SPEAKER_00: En als ik daar niet even tijd neem om in te checken: hoe gaat het met dat kindje, hoe gaat het met die ouders.
- 19:50SPEAKER_00: Die hebben meestal eens aan context van slecht nieuws, van iemand die ziek is in hun omgeving.
- 19:55SPEAKER_00: Ik neem echt de tijd eerst en daarna ga ik pas naar mijn behandelingen en mijn onderzoek.
- 20:01SPEAKER_00: En mijn collega's zegt vaak, maar ik heb geen tijd daarvoor.
- 20:05SPEAKER_00: Je wint zoveel tijd om eerst te kijken van hoe gaat dat met dat kindje.
- 20:10SPEAKER_00: Even observeren van hoe ze aan het spelen.
- 20:14SPEAKER_00: En hoe voelt hij zich?
- 20:15SPEAKER_00: En daarna krijg ik merk, ik start traag, maar dat is ook.
- 20:21SPEAKER_00: Ik ben een diesel, zeg ik altijd.
- 20:23SPEAKER_00: Ik start traag, maar nadien kan ik die.
- 20:26SPEAKER_00: Ik krijg één telefoonje, zeg we doen het zo.
- 20:28SPEAKER_00: Oké, ik al het vertrouwen is er.
- 20:30SPEAKER_00: En dan kunnen we zo goed samenwerken, doordat je gewoon plaats hebt gegeven om te kijken hoe gaat het met mijn putertje.
- 20:38SPEAKER_02: Ja, en ik denk inderdaad nog iets heel belangrijks, is ook het gaat over grenzen.
- 20:42SPEAKER_02: En als er nu iets is in de peutertijd, wat daar ook een belangrijk thema is, dan is het grenzen.
- 20:48SPEAKER_02: Want de peuter gaat de grenzen aftasten.
- 20:52SPEAKER_02: Die gaat die ook aftasten, zoals ik daar straks zei, enerzijds om zich te onderscheiden, maar anderzijds ook, omdat dat ook een gevoel van veiligheid geeft.
- 21:03SPEAKER_02: En wat Sarah net vertelde, dat gaat ook over grenzen.
- 21:08SPEAKER_02: Dat gaat ook over de grenzen van het jonge kind, ook respecteren.
- 21:13SPEAKER_01: Ja, nu, peuters zijn wel niet altijd even redelijk.
- 21:17SPEAKER_01: We kennen die befaamde driftbuien van peuters.
- 21:20SPEAKER_01: Wat zijn dan voor jullie goede manieren om daarmee om te gaan als ouder?
- 21:25SPEAKER_02: Eigenlijk is het belangrijk om ook te weten: zo'n driftbui.
- 21:30SPEAKER_02: Wat is dat eigenlijk?
- 21:31SPEAKER_02: Eigenlijk is dat gewoon ook een overprikkeling.
- 21:35SPEAKER_02: Dat is het eigenlijk allemaal niet meer gereguleerd krijgen.
- 21:41SPEAKER_02: En dan krijgen we dus een soort uitbarsting.
- 21:48SPEAKER_02: Maar eigenlijk is het allerbelangrijkste dat we en het allermoeilijkste dat we daar zelf kalm onder blijven.
- 21:56SPEAKER_02: Want dat is de emotie die overloopt, maar dat is de emotie.
- 22:00SPEAKER_02: Emoties van de peuter.
- 22:02SPEAKER_02: En dat hoeft niet onze emotie te worden.
- 22:05SPEAKER_02: Dat is het allermoeilijkste, want dat is je kind en je bent daar verbonden mee.
- 22:09SPEAKER_02: En natuurlijk komt zo'n driftbu ook altijd op een slecht moment.
- 22:15SPEAKER_02: Want dat komt wanneer we gehaast zijn, wanneer er druk is, wanneer het kind moe is.
- 22:21SPEAKER_02: En dan zien we dus ineens die melddan.
- 22:25SPEAKER_02: Maar dat is ook altijd, wij worden daar ook een stukje door beïnvloed.
- 22:31SPEAKER_02: Als onze peuter zo te keer gaat.
- 22:34SPEAKER_02: Het allerbelangrijkste is dat ik zeg van laat dat van je kind zijn en probeer even zelf te zorgen dat jij niet mee in die emotie gaat.
- 22:42SPEAKER_02: Of anderzijds.
- 22:50SPEAKER_02: Emoties.
- 22:50SPEAKER_02: Want wat we soms, en dat is niet altijd slecht bedoeld, maar wat we soms eigenlijk een beetje doen, is we geven als het ware verantwoordelijkheid over onze regulatie aan ons kind.
- 23:03SPEAKER_02: Ik bedoel daarmee dat we zeggen, stop daar nu mee, want als jij zo boos hebt, dan moet ik ook boos worden.
- 23:11SPEAKER_02: Eigenlijk hoeft dat niet.
- 23:14SPEAKER_02: Nee, eigenlijk hoeven we niet boos te worden.
- 23:17SPEAKER_02: Want dat betekent dat de peuter dan ook ervaart om wacht even, mijn grote emotie, onbewust, dat is niet dat hij daarover nadenkt.
- 23:26SPEAKER_02: Maar eigenlijk geven we dan een beetje het gevoel van ik jouw grote emotie zelf niet aan.
- 23:34SPEAKER_02: Ik vertrek mijn grote emotie.
- 23:37SPEAKER_02: En wat daar heel belangrijk is in het ouderschap, het algemeen, of dat nu over kleine of grote kinderen gaat, dat is dat we eigenlijk zelf genoeg ook steun hebben en gesteund worden.
- 23:49SPEAKER_02: Want het is heel wat om de zorg te dragen voor kleine kinderen die ons heel veel nodig hebben, niet alleen praktisch, maar die ons ook heel veel nodig hebben, emotioneel.
- 24:03SPEAKER_02: En eigenlijk is dat een job die te zwaar is voor twee mensen alleen te doen.
- 24:10SPEAKER_02: Saraak ze je nekken.
- 24:11SPEAKER_00: Ja, ik had dat verteld tijdens het schrijven ook.
- 24:17SPEAKER_00: Ik zo heel erg geschrokken toen mijn eerste kind die drift buien.
- 24:22SPEAKER_00: Ik had zeggen, opeens zo, mijn perfecte baby, wer.
- 24:28SPEAKER_00: Wat gebeurt er?
- 24:29SPEAKER_00: En dat heeft echt tijd genomen.
- 24:31SPEAKER_00: Dus het gaat ook niet altijd perfect.
- 24:34SPEAKER_00: We zijn niet perfect.
- 24:36SPEAKER_00: Maar als je leert benoemen van dit vind ik een moeilijk moment.
- 24:41SPEAKER_00: En ik zeg dan altijd mijn potje geduld is leeg.
- 24:46SPEAKER_00: Dan moeten we even van dan zijn mijn zoon en hoe gaan we dat weer voelen.
- 24:50SPEAKER_00: En wij gaan dan bijvoorbeeld de muziekkaart op zetten en dansen of lekker knuffelen, of dat je dat wel mag zeggen, nu gaat het even niet.
- 25:02SPEAKER_00: Dit vind ik echt een heel lastig moment.
- 25:05SPEAKER_01: Jasmin, heb jij daar concrete woorden voor, hoe je dan wel beter reageert op zo'n driftbuien?
- 25:11SPEAKER_01: Wat raad jij de mensen aan?
- 25:12SPEAKER_02: Wel, eigenlijk, en dat herkennen heel veel ouders, is op het moment van de driftbui, is het kind al zodanig overspoelt, dat hij er eigenlijk niet veel kan bij hebben.
- 25:24SPEAKER_02: We merken net dat peuters dan nog meer nog gestrester bij manier van spreken gaan worden, als we dan eigenlijk gaan iets verwachten van hen of praten.
- 25:41SPEAKER_02: Wat je dan kan doen, is eigenlijk gewoon een beetje gaan kijken.
- 25:45SPEAKER_02: Wat kan mijn kind hier een beetje helpen om te reguleren.
- 25:49SPEAKER_02: En dat is heel individueel.
- 25:51SPEAKER_02: Maar het allerbelangrijkste is dat we de verbinding niet verbreken.
- 25:56SPEAKER_02: Kijk, een kind dat boos is, zeg ik altijd, dat overstuur is.
- 26:02SPEAKER_02: Moet maar eens bij jezelf voelen.
- 26:05SPEAKER_02: Als we dan willen gepakt worden, dat is een energie die eruit wil.
- 26:11SPEAKER_02: En voilà, dat is explosie.
- 26:14SPEAKER_02: Nadien hebben we nodig dat we gerustgesteld, dat we gecalmeerd kunnen worden.
- 26:20SPEAKER_02: Maar eigenlijk op dat moment is het allerbelangrijkste dat we eigenlijk vooral in onze houding laten zien van ik ben hier.
- 26:31SPEAKER_02: Ik ben hier.
- 26:32SPEAKER_02: En ik begrijp dat het even helemaal te veel is voor u.
- 26:39SPEAKER_02: En een beetje zoeken, welk is de juiste afstand.
- 26:43SPEAKER_02: Want je ziet soms dat kinderen die dan in zo'n driftbuien zitten en we denken dat ik ga even weg.
- 26:49SPEAKER_02: Sommige kinderen maken dan net nog meer oversturen, want die willen niet dat je weggaat.
- 26:55SPEAKER_02: Maar dus die zoeken, maar dus niet negeren.
- 27:00SPEAKER_02: Nee, eigenlijk niet negeren.
- 27:02SPEAKER_02: Want negeren betekent dat we hen in het moeilijkste moment een beetje alleen laten met moeilijke emoties.
- 27:12SPEAKER_02: En met negeren bedoel ik natuurlijk doen alsof daar helemaal niets aan het gebeuren is.
- 27:19SPEAKER_02: Dat bedoel ik men negeren.
- 27:22SPEAKER_02: Want het kind is overstuur en hij kan zich ook niet reguleren, hij heeft ons ook nodig.
- 27:29SPEAKER_02: En soms denken we met dat te negeren dat we dan gaan uitdoven.
- 27:35SPEAKER_02: Dat kan ook wel.
- 27:36SPEAKER_02: Ik bedoel daarmee dat een kind leert op deze gedrag, dat is eigenlijk een beetje conditionering.
- 27:48SPEAKER_02: Hier komt geen reactie op.
- 27:50SPEAKER_02: Maar dat betekent niet dat een kind zich op die manier ook leert reguleren.
- 27:56SPEAKER_01: Ja, dus dat is geen goed idee.
- 27:58SPEAKER_02: Nee, dat kan niet.
- 28:00SPEAKER_02: Maar wat niet betekent, want dat is natuurlijk allemaal veel gemakkelijker gezegd dan gedaan, het gaat erover dat we inderdaad daar ook als ouder eigenlijk enorm worden in uitgedaagd om daar leren mee om te gaan.
- 28:15SPEAKER_02: En we moeten dat zelf ook een beetje leren.
- 28:18SPEAKER_02: Het is wat Sara ook zegt, de peuter die daar ineens de keer ja had.
- 28:22SPEAKER_02: We weten soms niet goed wat dat ons overkomt.
- 28:25SPEAKER_02: En ook dan nog eens.
- 28:27SPEAKER_02: Wij kunnen dat wel gemakkelijk zeggen, maar als dat gebeurt op plekken, op publiekelijke plekken, dan zijn we ook niet comfortabel.
- 28:35SPEAKER_02: Dus ik zeg ook altijd aan de ouder, je groeit mee met je kind.
- 28:41SPEAKER_02: En je kunt misschien zelf al, tussen de 25 en de 40 jaar zijn, laten we ons wel zeggen, dat we in dat prille ouderschap zitten.
- 28:50SPEAKER_02: Maar we zijn ook nog maar 1, 2, 3, 4 jaar ouder.
- 28:56SPEAKER_02: Dus we zijn ook heel pril in dat ouderschap.
- 28:59SPEAKER_02: Dus we mogen onszelf echt wel een beetje leercurve daarin.
- 29:07SPEAKER_02: Toelaten.
- 29:08SPEAKER_01: Ja, absoluut.
- 29:10SPEAKER_01: We hebben het deze podcast uitgebreid besproken.
- 29:12SPEAKER_01: Het is een pittige fase, die peuterfase.
- 29:15SPEAKER_01: Sara, kan jij eens even zeggen voor mensen die luisteren, hoe merk je als ouder dat je peuter bijna naar de volgende fase gaat, dat die een kleuter wordt.
- 29:24SPEAKER_00: Oei, dat vind ik wel moeilijk.
- 29:28SPEAKER_00: Als je merkt, de communicatie verandert wel.
- 29:37SPEAKER_00: Er kan meer geredeneerd worden.
- 29:41SPEAKER_00: Ze beginnen verhalen te vertellen ook.
- 29:44SPEAKER_02: Je merkt eigenlijk dat de peuter zijn woorden schadbreid, heel erg uit.
- 29:51SPEAKER_02: Dus hij kan zelf eigenlijk van gedrag stilaan naar vertellen gaan wat er scheelt.
- 29:57SPEAKER_02: En dat is wat de ouders merken dat kleuters kunnen vertellen wat er is.
- 30:04SPEAKER_02: En dat maakt eigenlijk dat het.
- 30:08SPEAKER_02: En ze worden vaardiger in van alles.
- 30:11SPEAKER_02: En dat maakt het eigenlijk makkelijker.
- 30:13SPEAKER_00: En ze gaan ook meer in een focus.
- 30:17SPEAKER_00: Meet bezig in een spelletje, gaan ze niet van de naar de ander springen meer.
- 30:22SPEAKER_00: Ze beginnen zo al wat meer gespecialiseerd te geraken in wat ze kunnen.
- 30:27SPEAKER_02: Je voelt ook dat je kleuter eigenlijk inderdaad autonomer geworden is.
- 30:34SPEAKER_02: Dat is zo'n klein mensje.
- 30:36SPEAKER_02: Je voelt ook zelf als ouder je zelf een beetje ontspannen.
- 30:40SPEAKER_02: Heel veel ouders zeggen dat zo van, als ze naar school gaan, en ineens is er een enorme sprong in alles wat ze leren, want ze komen in een nieuwe omgeving.
- 30:52SPEAKER_02: En ineens in de kleuterklas verloopt het ook gestructureerder allemaal.
- 30:58SPEAKER_02: En je ziet dat kind dus werkelijk zo ineens een sprong maken.
- 31:03SPEAKER_02: En dat is eigenlijk die kleuterleeftijd naar.
- 31:06SPEAKER_01: En zo is die peuterfase ongeveer afgerond.
- 31:10SPEAKER_01: Hartelijk dank voor dit interview, Sara de Bulpaap en Jasmine Luikks.
- 31:13SPEAKER_01: Ik vertel er graag nog bij dat u dit en nog veel meer kan lezen in het boek van Sarah en Jasmin, dat heet Mijn Peuter.
- 31:20SPEAKER_01: Dank je wel.
- 31:20SPEAKER_01: Om langs te komen.
- 31:22SPEAKER_01: Dankjewel.
- 31:22SPEAKER_01: Dankjewel.
- 31:26SPEAKER_01: Je luisterde naar de podcast van Mama Bas.
- 31:29SPEAKER_01: Interviews en montage waren in handen van mezelf tien het donder.
- 31:33SPEAKER_01: Ben je benieuwd naar de volgende aflevering of wil je niks van deze podcast missen?
- 31:37SPEAKER_01: Surf dan zeker naar Mamabaas.be of nog beter, abonneer je nu meteen op deze podcast.
- 31:44SPEAKER_01: Dat kan je helemaal gratis doen via Spotify of via een andere podcast app.
- 31:49SPEAKER_01: Vond het een fijne podcast?
- 31:50SPEAKER_01: Vel het dan zeker door aan andere mama's en geef ons alsjeblieft een goede review.
- 31:55SPEAKER_01: Want dat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 31:59SPEAKER_01: Heel graag tot de volgende keer.