Latest / Anlamak+ / Dante Alighieri yolculuğunda Miraç anlatısından mı yararlandı?

Transcript

Dante Alighieri yolculuğunda Miraç anlatısından mı yararlandı? · Anlamak+

0:00
Herkese tekrar merhaba. 13. 14. Yüzyılların çok tartışmalı bir
0:05
ismi var biliyorsunuz dantelli yeri çok ciddi bir aşk hikayesi.
0:10
Akabinde kendisini edebiyata ve bolca okumaya veriyor.
0:14
Hatta yeri geldiğinde haftalarca okuma yapmak dışında bir
0:19
faaliyetin olmadığı da anlatılır, konuşulur.
0:22
Kendisi floransa'lı ve floransa'nın aktif olarak şehir
0:26
siyasetini güttüğü dönemde beyazlar olarak bilinen
0:31
biyangilerin yanında ciddi bir şekilde destek olmaya
0:34
çalışmıştır. Tabii ki bu tercihleri hem
0:37
siyaseten hem de dünyevi hayatını ciddi anlamda olumsuz
0:42
etkilemiştir. Floransa kaybedilen bu
0:45
mücadelenin kabinde dantel yeri sürmek zorunda kalmıştı.
0:50
Ve danteliyeri aslında kendi hayatında burada şekillendirmeye
0:55
başlamıştır ama onu floransa'da sürer.
0:58
Iradeden daha önemli bir şeyde biat reise diye bir kadından
1:02
bahsedeceğiz. Promosyonun tam doğru
1:04
olmayabilir ancak kitabın temel karakteri budur.
1:08
Hatta öyle bir yere konumlar ki onu cennette isa'dan sonra gelen
1:13
en kutsal en günahsızlardan biri olarak betimler.
1:18
Şimdi başta bir kabulle ön kabulle başlamak isterim.
1:22
Dantel iyi yerinin ne infernosu, ne progatorus'u ne de cenneti
1:29
aslında tam anlamıyla öznel bir bakış açısıyla yazılmış kişisel
1:35
siyaseti doğrudan aksettirdiği ve kendi dünya benliği
1:40
içerisindeki mücadeleleri yansıtmasından ötürü teolojik
1:45
bir unsur gibi değerlendirilmesi doğru olmayan bir kitaptır.
1:50
Bunu gerçekten bu konuda çok ciddi bilgilerine güvendiğim
1:53
birinden de teyit ettim. Kendi şahsi fikrim değil.
1:56
Kaldı ki dantenin kitapta birçok referansı çok ciddi şekilde
2:01
savunduğu değerler etrafında şekillenmiştir.
2:06
Mesela cashous'la brütsün sezar'a ihanet etmesini aktif
2:10
bir romalı olarak cehennem katmanın en berbatıyla
2:14
özdeşleştirir. Ve sezarın bu suikaste
2:17
uğramasını aslında kendi siyasal normlarında suçların en büyülü
2:23
özdeşleştirir. Ancak dantelli yeri anlamak için
2:27
orta çağ hristiyanlığının manevi olarak ahiret yaşantısına dair
2:32
varsayımlarını anlayabilmek lazım.
2:35
Şimdi onu anlayabilmek için de proto Ortodoks dönemde erken
2:39
hristiyanlık döneminde cehennem nasıl bir olguydu bunu
2:43
anlayabilmemiz lazım. Eee erken dönemde yani özellikle
2:48
milattan sonra dördüncü yüzyılda iznik konusunun toplanmasında
2:51
kadar geçen süre zarfı içerisinde çok ciddi anlatılar.
2:56
Kendi içinde kümelendi ve bazı yerlerde de senkronizmin
3:00
doğrudan tesirlerini görmek mümkün olabildi.
3:04
Erken dönemde çok ünlü biliyorsunuz Hristiyan rahipler
3:09
var, başrahipler var. Schooller dediğimiz hani
3:13
kısacası bunu böyle söyleyebiliriz, din adamları
3:16
var. Bunlar her zaman havale
3:18
statüsünde değerlendirilmemesi için ayrım yaptığım bir husustur
3:22
ve burada çok farklı fikirlerin çarpıştığını ve aslında
3:26
hristiyanlığın temel doktrinlerinde özellikle erken
3:30
dönemde cehennem kavramının çok da tercih edilemediğini görmek
3:35
oldukça mümkündür. Cehennemin kısa tarihi pot
3:39
kesimi mi gene yenileyerek çok detaylı olacağı için üstüne daha
3:43
da okumalar yapma gayretindeyim. Tabii ki mutlak bir örüntüm var
3:46
ancak daha da geliştirip kusursuza yakın ve gerçekten
3:49
cehenneme dair bütün tasvirlerin ve bütün yorumların
3:54
irdelenebildiği bir seri veya tek poliste uzun bir potkeste
3:58
anlatmaya çalışacağım. Ancak dantalî yerinin cennet
4:01
cehennem arav tasvirlerinin temelindeki protodoks
4:05
yaklaşımdan bu yön oluşturulan Hristiyan külliyatı.
4:08
Çok ciddi devinimlerde yaşamıştır.
4:11
Özellikle tertülyen dediğimiz kuzey afrika'da önemli bir rahip
4:17
karşımıza çıkacak. Bunun içerisinde iranyus
4:20
dediğimiz gonstiklerin bir numaralı düşmanı olan lion
4:24
başrahi bir karşımıza çıkacak ve origen dediğimiz çok önemli bir
4:28
isim daha karşımıza çıkacak. Viranus'a göre kurtuluş isa'ya
4:34
inanmaktadır. Yani babaya inanmaktadır.
4:35
Babayı babanın yolunu tercih edenler.
4:39
Kurtuluşa erecek olan kimselerdir ancak bunu.
4:44
Insanlığın adem'le Havva hikayesinden mütevellit cennet
4:50
bahçesi veya platon'un değişiyle pileri olmadan düşme metaforuyla
4:55
başlatır ve insanoğlunun tamamını günahkar olarak adem'le
5:00
havva'nın soyundan geldiği için. Günahkar olarak kabul eder ve
5:04
kurtuluş için isa'nın gönderildiğini isa'ya inanan
5:09
kimselerin kurtulacağını söyler. Yani aslında sadece kurtuluş
5:13
üzerine bir tema var iken. Iran usta çok önemli bir
5:17
kelimeye karşılık geleceğiz itornal panismand yani sonsuz
5:21
azap sonsuz azap kavramıyla beraber aslında insanın bu
5:26
dünyadaki maddi manevi tercihlerinin öteki alemde
5:31
sonsuz bir şekilde gözden geçirileceğini ve bundan da
5:34
artık kurtuluşun olmadığını betimlemek gibi bir kayıda var.
5:39
Tabii ki çok tanrılı bir dönemde politeist bir dönemden banaste
5:42
geçişliğin bu kadar sert yorumlara.
5:45
Haiz olması da çok şaşırılacak bir unsur değildir.
5:48
Çünkü insanları biraz da korkutmak lazım ya.
5:51
Yani sen bu dünyayı bak az kaldığı zaman ne kadar
5:54
yiyeceğimi bile belli değil. Bak öbür tarafta sonsuz azap
5:57
var. Sen buna dikkat et dediğiniz
5:59
zaman işte orada ne devreye giriyor.
6:02
Gerçekten insanlar ha diyor ki, o zaman bir şans olarak isa'ya
6:06
inanmak ve isa'nın yolundan yürümek bizim kurtuluşumuz
6:10
olabilir. Çünkü günahlardan arınmak için o
6:12
bizim rehberimiz diyorlar. Ve inanyus aslında çok ciddi bir
6:17
şekilde bu dönemde lion değil, sadece Hristiyan camiasının
6:22
neredeyse tamamında çok ciddi bir güç kazanan filozof haline
6:27
dönüşüyor. Tabii ki gonstiklere karşı
6:29
verdiği. Müthiş mücadele müthiş derken
6:33
tırnak içinde söylüyorum bunu ve onların fikirlerine karşı
6:37
özellikle ruhban sınıfından ciddi destek bulabilmesi ve
6:41
guistik külliyatına erken dönemde oluşan valentinus ve
6:45
sedyen ekolünde şekillenen güçlü anlatıları ekarte edebilmesinden
6:50
dolayı iranus erken dönem hristiyanın tarihin önemli
6:53
isimlerinden bir tanesidir. Tertül yandan çok farklı bir şey
6:57
söylemez ve sonsuz azap metaforunu tekrar vurgular.
7:01
Ancak burada hikayenin değiştiği ve erken dönem hristiyanlık
7:05
tarihinde cehennem tarifinin yeni yeni şekillenmeye başladığı
7:09
ve özellikle neoplonik bir yorum olarak eminasyon ki onun için
7:14
birkaç potkes öncesine gidebilirsiniz, onu da anlatmaya
7:17
çalıştık emelasyonu uygulayacak doğu batı sentezini çok güzel
7:22
harmanlayacak ve antik Atina mirasından platonlu'nun
7:26
öğrendiklerini hristiyanlıkla beraber.
7:29
Eklektik değil senkrontik şekilde inşa edecek bir origen
7:34
anlatısı vardır. Oriigen, beşinci yüzyılda iznik
7:37
konsuyla aslında sapkın olarak suçlanmıştır.
7:41
Çünkü ciddi bir şekilde bir gafta bulunmuştur.
7:45
Gafın sebebini de biraz da anlatacağız.
7:47
Şimdi oriene göre apo kattasis diye bir kavram var.
7:51
Bu ne demektir aslında? Öze dönüş gibi düşünülebilir.
7:55
Eminasyona benzer sonsuz bir yargılamanın olmadığını,
7:59
apocasha siste esas amacı ceza'nın çekildikten sonra
8:03
sırayla arafa ve cennete gidişin bir metaforik anlatısı vardır ve
8:09
dantel aliyeri'nin herhalde hiç uymadığı ve kitabında da temel
8:13
olarak kullanmadığı en önemli fikir budur.
8:16
Küresel bir kurtuluş ve toplumsal bir.
8:20
Çözüm odağını işleyen orien o dönem sapkınlıkla suçlansa da
8:23
beşinci yüzyılda 20. Yüzyılda çok ciddi bir şekilde
8:27
tekrar güç kazanmaya başlar. Çünkü insanın iyilik içindeki
8:31
devinimini ve tercihlerini doğru yöneltmesini metaforik olarak
8:34
anlatmaya çalışan ruhba sınıfı, bu anlatının günümüz çayla Özdeş
8:39
olduğunu ve gerçekten kuvvetli bir temele dayandığını iddia
8:43
ederek oriigene asırlar sonrasında.
8:47
Adfonundan değeri tekrar İade etmeye gayret etmiştir.
8:51
Oriigene dantelye ile hiçbir alakası yok.
8:53
Çünkü origin bu doktrininde apocas tahsis dediğimiz
8:57
doktrindeki işlemeye çalıştığı temel mekanizma cezayı
9:02
göreceksiniz. Evet, katmanlılar için de
9:04
göreceksiniz. Herkes kendi işlediği temel suç.
9:09
Diyalektiğinde iş cezasını görecek ancak sonrasında
9:13
kurtuluş kaçınılmaz. Ve ve odigeni sapkınlığa götüren
9:18
lafı söylüyor. Günün sonunda şeyi tam bile
9:21
tanrıya geri dönmek zorunda. Yani bu emmülasyonu biliyorsunuz
9:25
doğrudan anlatımı, emelasyon yani zorunlu taşma taşarak
9:29
oluşturma islamdaki süpür teorisiyle beraber
9:31
değerlendirildiğinde yaratılan evrenden tekrar öze ışığa.
9:37
Dönüşün zaten kaçınılmaz olduğu platonik yorumlar içerisinde çok
9:41
ciddi de getirilen bir husus ve aslında apokastasis'le beraber
9:46
şeytanın da şeytanın da en son raddede tanrıya döneceğini
9:51
söylemesi herhalde. Originin özellikle inzidik
9:54
konsül esnasında. Üstünün çizilmesini en önemli
9:59
sebeplerinden bir tanesidir. Dantel yeri bunu hiç kullanmaz.
10:02
Çünkü dantel airenin bize ne dedik.
10:05
Bu potkeste biraz ilgi çeksin. Her dinden inananları kendi
10:10
içine çekebilsin. Çünkü ilahi komedi ağır bir
10:12
kitap. Çekebilsin diye müslümanlığa
10:16
dair anlatıları da burada yerdireceğiz ama dantali bu
10:20
originin yaptığı şeyi yapıyor. Evet, cennette biat rize'ye
10:25
ulaşıyor ancak ancak ancak bu sonsuz aşk anlatılsa esnasında
10:31
kitabın kendisi dışında ve virgül yurt dışındaki veya
10:35
virgülle diyelim dışındaki kimsenin bu yolculuğa.
10:39
Devam etme hakkı yok zaten her geldiği kademede sen misin?
10:43
Azabı gelen sonsuz azabı içinde olan sen misin sen misin?
10:47
Bunu deneyimlemek isteyen diye ısrarla söyleniyor.
10:51
Burgtoria, özellikle hristiyanlık dünyasında 12. 13.
10:55
Yüzyılda ciddi şekilde anlatı kazanmaya çalışan, derinlik
10:59
oluşturan ve kurumsal bir kimlik kazanan bir anlayış.
11:03
Burgatorya'nın temel sebebi arafta yani ne iyi ne kötü
11:06
aslında ortası veya aslında içinde bir nebze kötülük var,
11:10
tam arınmış da değil, kutsal bir ruh değil ve dolayısıyla cennet
11:14
kabul etmez ancak cehennem. Onu hak ettiği yer değildir.
11:19
Yani her ikisinin de arada kalanı tarifleyen bir progörya
11:23
terimi vardır. Originin anlayışıyla tabii ki
11:26
cehennemden bir çıkıştır ve cennete geçmeden önce bir
11:29
adaptasyon süreci gibi değerlendirilebilir.
11:32
Ama dante aliyevinin. Buradaki cehennemdeki yolculuğun
11:36
temel sebebi biatreseye inisiyatonla beraber her
11:40
mertebeyi ve her günahı tecrübe ederek cennete gitme yolculuğu
11:44
pekye dantaliye'nin bu fikirlerden geldi.
11:46
Akın'a yani cehennemin 9 katman olması nedendir mesela veya
11:50
cennetinde hakeza bunların ikisi de 9 katman olması Ortodoks
11:54
dünyada, yani daha doğrusu Katolik mezhebine dair.
11:59
Eee. Temel doktrinler ortodoksel
12:02
kökenli doktrinlerde 9 rakamı tanrının mutlak mükemmeliyetine
12:08
temsil oluşturur. O yüzden cehennemde cennette 9
12:12
kat olarak dizayn edilmiştir. Bu sonsuz adaleti ve eee
12:17
mükemmel yaratım sürecini tariflemek için kullandığı
12:20
metafordan ibarettir ve dantel aliye'nin kişisel husumetlerinin
12:24
her basamakta bir neredeyse bir karşının olduğunu söylemek
12:28
mümkün. Özellikle 5 ve altıncı katmanda
12:31
yani cehennemin en kötü katmanlarındaki giden yerlerin
12:34
ortalarında yerleştirdiği. Kendi siyasal düşmanları zaten
12:38
dantel yeğenim bu kitabı bağımsız bir şekilde ve.
12:44
Siyasal düzenden maddi düzenden bağımsız yazmadığının da en
12:47
büyük teminatı statüsündedir. Hal böyle olunca danti aliyenin
12:52
roma'nındaki temel hikayeyi anlamak her şeyden daha önemli
12:55
gibi bir gözüküyor. Isimlere hangi katmanda kimlerin
12:58
olduğuna çok değer vermek. Aslında bir çözümsel odak değil.
13:03
Bunun sadece birkaç tane istisnası var.
13:06
Bir önceki podcast kaydığımda bahsettim.
13:08
Selahattin eyyübi hikayesinde. Veya ibni sina ve ibni rüştü
13:12
hikayesinde, yani cehennemin vaftiz olmadığı için bu arada
13:16
ibni sina ibni rüşd bir tık alttadır.
13:18
Selahattinden Selahattin eyyübiden yani bilgelikle
13:22
sınırlan ve gerçekten kurtuluşa eremeyen kimselerin burada yer
13:26
aldığını görmek dikkat çekicidir.
13:28
Onun dışında roma'ya kim karşı durduysa bu arada şurada çok
13:33
önemli. 10'a çıkart birazdan değineceğiz.
13:35
Ancak herkes böyle. Şimdi başlıktan da dolayı
13:38
miraçtan mı bu fikir ortaya çık diyecekler?
13:41
Hayır, farklı hikayeler var. Dolayısıyla herkesin kendi
13:46
katmanını değerlendirdi ve günah sınıflarında çok ciddi örüntüler
13:50
yakalamaya çalıştığı dantenin fikri doğrudan bir ortaçağa
13:54
Katolik anlayışıdır. Batı Kilisesi anlayışıdır. 9
13:57
rakamı bile bu anlamda tesadüf değildir.
13:59
Batı kilisesi'nin doktrinleri arasındadır çünkü.
14:02
Anaf yani burgorya da ilk zaten batı Kilisesi tarafından
14:06
tasarlanmıştır. Islam'daki araftan
14:08
bahsetmiyorum, o da terminolojik olarak bir kurumsal bir fark var
14:11
çünkü. Benta aliyeri bu fikirleri
14:15
kurgularken tutup da işte miraçtan referans aldı dersek
14:19
kitapta rehberlik yapan ve yolculuk esnasında sürekli
14:22
danteyi öğütler veren onu doğru istikamette yürütmeye çalışan
14:26
kişi olan ver geliyoruz. Yani aynesiz romanının
14:30
yazanızıdır. Romanın kurulmadan önceki
14:32
dönemini anlatan çok eski ve roma'nın en kıymetli
14:36
romanlarından biridir bu. Zaten bu tarz bir anlatıyı
14:41
hadise gidişleyen yer altına inis seremonisi şeklinde kendi
14:46
külliyatında ahne sesi adlı destan da zaten dile
14:48
getirmiştir. Ve hal böyle olunca zaten yani
14:52
dantenin çıkış yeri gerçekten roma kökenli okumalarına
14:55
dayanmaktadır. Miraçla bir örüntü yakalanması
14:59
cebrail aleyhisselamın Hazreti Muhammed, peygamberimizi,
15:03
cenneti, cehennemi arafa göstermekle yolculuk yaptırması
15:07
fikrine dayandırmak aslında çok is.
15:10
Sen tezli bir kökene indirgenir çünkü.
15:13
Çünkü kurumsal doktrinler içerisinde cennet cehennem
15:17
kavramı hem islami ithams'la hem Musevi kültüründe hem de
15:21
hristiyanlık temelinde çok ciddi farklar barındırır.
15:24
Öyle zannettiğiniz gibi herkese ahirette ortaklığa inanmıyor
15:27
aslında. Eee ve daha da önemlisi bundan
15:30
da önemli olarak belirtmem gereken en önemli husus ise
15:34
zaten milattan sonra ikinci yüzyılda aziz petrusun
15:38
hikayeleri veya aziz petrusun vahiyleri denilen adla bir
15:42
kitapta apocif sayılıyor gerçekten.
15:45
Ama bu hani muharref değiştirilmiş olması yüksek
15:48
ihtimal ve aziz petrusunun doğrudan yazdığı bilinmediği
15:50
için orada da yine cennet cehennem ve araf yolculuklarını.
15:55
Görebiliyoruz. En azından yeraltı dünyaya doğru
15:58
kaldı ki kaldı ki daha da geriye gidersek sümerliler de aynı
16:03
sesle ereşki galin yolculuklarında ereç güvenin
16:07
yanına gitmesi, kardeşini ziyaret etmesi, kardeşin onu
16:09
orayı feth edeceğini düşünceye düşünerek zindana atması
16:13
zindandan eşi vasıtasıyla eşini onu kurban etmek vasıtasıyla
16:17
kurtulması falan. Bunlar zaten teorik olarak
16:19
yapılan anılar sadece Miraç değiştiren bir konu.
16:22
Değil bunu lütfen gözden kaçırmayın.
16:24
Her şeyde bir örüntü yakalayıp islamın temenni yüceltmek
16:28
manasında bu tarz örüntülerde sadece islam'da varmış gibi
16:32
anlatmak ne yazık ki büyük handikaplar barındırıyor.
16:34
Çünkü o zaman okuyan biri. Şunu söylüyor, e madem öyleyse
16:40
tamam sümerlilerden anlatılmış bu kavram bu kavram çok.
16:43
Eskiden beri işlenen kavram teorisiyle karşı karşıya
16:46
kalabiliyoruz. Sadece 9 katmanı eğer 9
16:51
rakamının kutsallığı olmasaydı kur'an'da sırayla bahsedilen
16:55
cehennemin 7 kapısı ve her suçun kendi içinde azabedileceğine
17:00
dair anlatılar belki dantenin fikirlerini canlandırmak için
17:04
bir metafor olmuş olabilir mi? Muhakkak olmuş olabilir.
17:08
Hatta burada şöyle bir istisneler dikkat çekmek
17:11
gerekiyor. Eee dantel'in biliyorsunuz kendi
17:13
infern adlı romanında hazreti muhammedi düzen bozucu fitne
17:18
fesat, çıkarıcı tövbe haşa öyle görerek oraya konumlandırıyor.
17:22
Belki de şu olabilir, bu hikaye gerçekten okuduysa
17:25
kıskançlığından bunu yapmış olabilir mi?
17:28
Dante gibi kitabına çok öznel yargıları.
17:31
Radikte etmeyi bilen ve onu tercih eden bir kişinin bunu da
17:35
yapmış olması aslında çok da şans ve tesadüf diyalektiğinde
17:39
değerlendirmeyebilir ancak ve ancak doğrudan da anlatmak
17:43
istediğim üzere kuran'ın temel doktrinleri üzerine inşa edilmiş
17:46
bir dantel yeeri romanı okumuyoruz ve dantel'in zaten
17:50
burada yapmaya çalıştığı şey Katolik.
17:54
Yani batı kilisesi'nin temel öğretileri eşlendiğinde kendi
17:58
aşk romanını yazmak daha ötesi değil.
18:00
Yani dant orada bir teolojik doktrinler zincirini inşa
18:05
etmiyor ve anlatılan her ne kadar kitaplar ahiret
18:08
yaşantısını atıfta bulunsa da dantel'in tek bir amacı var.
18:12
Bütün mertebelerdeki düşmanlarını işte
18:15
sınıflandırarak onlardan belki şahsi bir şekilde.
18:19
Intikam alarak biyaris'e dediğimiz o hayatının en büyük
18:22
aşkına ulaşabilme sebası tabii ki danti kendi hayatında
18:26
evleniyor ama kitabın yazarken herhalde hanımının haberi yok.
18:29
Bu işten evlendik. Başka bir biyaris ve başka
18:32
birine veriliyor. Başka bir şekilde evleniyor.
18:35
O zaman soyluluk çok önemli bir esas ve orada onu kaybediyor.
18:40
Aslında dantel yeri ve 2 ayda tabi ki biatrisyeye kavuşmak
18:45
üzerinde kurgulu yani Miraç bu işin sadece.
18:49
Saatsal bütünlüğünde belki öznel katkılar bulunmuş bir olay
18:54
örgüsü bir mit olabilir ancak ve ancak sadece Miraç vardı.
18:58
Onların hiç cennet cehenneme yolculuk nedir bilinmezdi işte
19:01
bir hazreti Muhammet efendimiz gitmiştir gibi bir anlatı
19:05
tarihte söz konusu değil, tarihte bunun gibi zibilyon tane
19:09
anlatıyı bulup çıkarıp getirmeniz mümkün.
19:11
Mısır'da da var. Hakeza bu yeraltı yani
19:14
göremediğimiz yeri. Hem kötülüğü, hem köhneliği hem
19:18
ışıktan noksanlı hem güneşten faydalanmamasından dolayı.
19:22
Cehennemin bir tasvir olarak yaratan ve öyle tasarlayan
19:25
birçok uygarlık var. Bu sadece dantenin veya Miraç da
19:32
anlatılan hikayelerin temelini oluşturmuyor.
19:35
Hatta miraçtaki yolculukta yer altına falan çok atıfta
19:38
bulunulmaz. Oradaki temel kaydı cebrayille
19:42
yolculuktur. Gante bunu aslında ezoterik bir
19:45
takım anlatıların bütünlüğüyle antik uygarlıklardan almış da
19:49
diyebilir miyiz diyebiliriz. Sonuç çok kısadan ise dantel
19:54
yeri çok sayıda eserden faydalanmıştır ve tadi çok iyi
19:58
okumuştur. Okuduğu için de bir çok hikayede
20:01
ki baş kahramanları ikinci kimseleri alıp getirip kendi
20:06
romanında bir klasifikasyona tabi tutmuştur.
20:09
Dantenin bu okumaları esnasında miraçtan Miraç hikayesinden ne
20:13
kadar etkilendiği her zaman tartışma konusudur.
20:16
Ancak onun üzerine dizayn edilmiş bir anlayıştan söz etmek
20:20
mümkün değildir. Böyle gazete yazıları var.
20:22
Böyle dergi yazıları var. Eğer bunları görürseniz bunların
20:25
çok subjektif. Eee yorumlar olduğunu ve
20:29
gerçekten islami yüceltmek anlamında işte hikayedeki
20:33
yakınsamaları bularak bir anlatı oluşturma fikri vardır.
20:37
Ancak 13. 14. Yüzyılda sadece hristiyanlık
20:40
dokterinlerinde değil de, islam teolojisinde de çok ciddi cennet
20:43
cehennem anlatılarının güç kazandığını söylemek mümkündür.
20:47
Zaten bu dönem içerisinde kıyamet senaryolarında çoğalması
20:50
aslında öbür tarafın anlaşılmasında insanların
20:53
birazcık daha ufkunu motive edici, sitem edici bir anekdot
20:57
gibi karşımıza çıkmaktadır. Eğer dolayısıyla hristiyanlık
21:00
evet erken dönemde cehennem kavramına biraz daha farklı ve
21:03
sonsuz azap gözüyle bakmıştır. Ancak kur'an-ı kerim'i de işte
21:07
onları bekleyen. Vardır gibi ifadeler çok daha
21:11
tesadüfen değildir. Benzerlikler bu 3 semavidinin
21:16
hepsinde de bölgesi olarak var. Bu arada musevilikteki hikayeyi
21:21
daha sonra anlatacağım. Gehonnem'i jeo'nun ne olduğunu
21:25
aslında ünlüler diyarnın cehennem ile Özdeş olup
21:27
olamayacağını onlar için nasıl bir azabın olup olmayacağını
21:31
veya azabın bu dünyada olup olmayacağını falan.
21:34
Cehennemi kısa tarihe adlı podcast kaydımıza konuşacağız.
21:37
Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ederim.
21:40
Herkese iyi haftalar dilerim.