Latest / Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci / Czy gęsi mają gęsią skórkę? 🪿 nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_006)
Transcript
- 0:00Cześć, tu felek wafelek, pewnego chłodnego ranka maszerowałem
- 0:05rzeźko nad stawem podskakując jak czekoladowy wafelek na
- 0:08zimnym talerzu woda parowała jak gorąca czekolada, a po niej
- 0:12płynęły gęsi, białe, puchate, trochę obrażone.
- 0:16Jakby ktoś im zabrał drugie śniadanie.
- 0:19Patrzyłem na nie i nagle pomyślałem przy gęsi mają gęsią
- 0:24skórkę. Zrobiło mi się zimno na samą
- 0:26myśl o tej lodowatej wodzie i bach.
- 0:30Moja czekoladowa polewa się zmarszczyła.
- 0:33To był właśnie ten moment czekoladowa gęsia skórka.
- 0:39Często tak mam, gdy rozwiązuje jakąś tajemniczą zagadkę o na
- 0:43przykład wtedy, gdy byłem w podziemiach muzeum na tropie
- 0:46tajemniczego kolekcjonera w opowiadaniu czekoladowe
- 0:49arcydzieło. Pamiętacie?
- 0:52No właśnie. Ale co właściwie dzieje się
- 0:56wtedy w naszym ciele? Postanowiłem to dla was
- 0:59sprawdzić pod naszą skórą, a właściwie waszą przy każdym
- 1:04włosku na waszej skórze ukryte są mini malutkie mięśnie, tak
- 1:09maleńkie, że nawet przez lupę trudno je zobaczyć.
- 1:13Są to tak zwane mięśnie przywiśne nazwa medyczna to, a
- 1:16rektor pili, jakby na to spojrzeć.
- 1:20Tak po mojemu to są takie miniaturowe windki dla włosków.
- 1:25Kiedy robi się zimno, albo się boimy, nasz mózg wysyła im
- 1:28wiadomość z rozkazem poprzez nasz układ nerwowy, tak samo jak
- 1:32my wysyłamy smsa. Hej, włoski, stójcie dęba,
- 1:36trzeba się ogrzać albo wyglądać nieco groźniej.
- 1:39A wtedy włoski podnoszą się, a skóra robi się pełna malutkich
- 1:43guzków. To właśnie gęsia skórka,
- 1:46współcześnie u ludzi ta nasza umiejętność nie ma już wielkiego
- 1:51pożytku, gdyż mamy mało włosów w porównaniu do niektórych
- 1:54zwierząt u zwierząt, w szczególności u tych z futrem to
- 1:59super mechanizm grzewczy kiedy się boją albo marzną ich włosy,
- 2:03stają dęba, Futro się puszy i zatrzymuje ciepło.
- 2:07Na pewno widzieliście kota, który się przeraził, robi się 2
- 2:11razy większy. To jego futrzana wersja gęsiej
- 2:14skórki. I muszę się z tym zgodzić w
- 2:17opowiadaniu o aferze sardynkowej też tego doświadczyłem jako
- 2:21felicjusz miałczewski tak tak w tych scenach, w których
- 2:24śledziłem hipnomia. Jeżeli nie słuchałeś, to
- 2:28koniecznie sprawdź dawno, dawno temu nasi przodkowie mieli
- 2:32mnóstwo włosów, kiedy było im zimno, podnosili je, by
- 2:37zatrzymać ciepłe powietrze jak pod kocykiem, a gdy się bali,
- 2:41włosy same stawały dęba, żeby wyglądać nieco groźniej, to taki
- 2:46prehistoryczny trik na ogrzewanie i odstraszanie.
- 2:50Dzisiaj został nam tylko ten odruch.
- 2:53To taki mały guzik w ciele, który sam się uruchamia i
- 2:55przypomina, hej, zrobiło się chłodno.
- 2:58Albo o, ale emocje, bo tak gęsia skórka pojawia się nie tylko z
- 3:04zimna, ale też z emocji, gdy się wzruszamy, słuchamy pięknej
- 3:09muzyki albo coś nas zachwyca. To sposób, w jaki nasze ciało
- 3:13mówi wow, a jak to jest z tymi gęsiami?
- 3:17Czy one mają własną gęsią skórkę?
- 3:20Ptaki mają własną wersję tego systemu, przede wszystkim
- 3:24zamiast włosków mają pióra. Ich mięśnie potrafią unosić
- 3:28piórka w bardziej kontrolowany sposób, a pod ich spodem tworzy
- 3:32się warstwa powietrza. To taka pierzasta gęsia skórka,
- 3:36tylko o wiele skuteczniejsza. Pod piórami gęsi kryje się
- 3:41mięciutki puch, który działa jak naturalna kołderka.
- 3:44Kiedy gęś się na puszy, powietrze zostaje między
- 3:47piórkami i trzyma ciepło. To jak mieć na sobie naturalny
- 3:51śpiwór, lekki, ciepły i taki co nigdy się nie rozsuwa.
- 3:56Gęś ma zresztą 2 rodzaje piór zewnętrzne błyszczące, które
- 4:00chronią przed deszczem i wewnętrzne puchowe, które grzeją
- 4:04jak kaloryfer. Wyczytałem jeszcze coś bardzo
- 4:07ciekawego. Niektóre gęsi mają wręcz super
- 4:10moce, na przykład takie gęsi tybetańskie, czyli bar head geas
- 4:15potrafią latać nad himalajami, czyli bardzo bardzo wysoko, bo
- 4:20himalaje to najwyższe góry na naszej ziemi, a tam jest zimno
- 4:24jak w zamrażarce, a powietrze jest tak rzadkie, że nawet
- 4:27czekolada by nie stężała, a one lecą i machają skrzydłami z
- 4:31uśmiechem ich pióra nie zamarzają, a puch grzeje lepiej
- 4:35niż najdroższa kurtka świata. To tak jakby miały swoje
- 4:38pierzaste kombinezony kosmiczne. Zastanowiło mnie coś jeszcze?
- 4:43Dlaczego pióra gęsi nie rozlatują się podczas lotu, tak
- 4:46jak na przykład moja czapeczka na wietrze, która co chwilę mi
- 4:49się przekrzywia albo spada lub tak jak twoje włosy, gdy
- 4:53jeździsz na rowerze. Okazuje się, że każde pióro ma
- 4:57takie specjalne, mikroskopijne haczyki, którymi zaczepia się o
- 5:00sąsiednie. Dzięki temu pióra trzymają się
- 5:03siebie nawzajem jak rzepy. To tak jak rzymska armia, która
- 5:08stoi obok siebie i się skutecznie osłania nawzajem
- 5:11tarczami. Kiedy gęś przeczesuje skrzydła
- 5:13dziobem, to nie dla mody czy urody, tylko dlatego, żeby te
- 5:17haczyki w piórkach znowu się zaczepiły.
- 5:19To tak jakby codziennie naprawiała swoje skrzydła, tylko
- 5:22że bez taśmy klejącej ani żelu do włosów i tak sobie myślę.
- 5:27Świat jest naprawdę niesamowity, nawet coś tak małego jak gęsia
- 5:32skórka. Ma swoją historię i sens u ludzi
- 5:35to pamiątka po dawnych czasach. U gęsi sposób na przetrwanie
- 5:40zimna i wiatrów. Wiecie jak o tym wszystkim tak
- 5:46czytam, to powiem wam, że natura wymyśliła to wszystko sprytniej
- 5:50niż najwybitniejsi wynalazcy na świecie razem wzięci.
- 5:54Dlatego też współcześni naukowcy coraz częściej inspirują się
- 5:58naturą, obserwując jak rośliny i zwierzęta radzą sobie z różnymi
- 6:02problemami. Na tej podstawie tworzą nowe
- 6:05technologie i wynalazki. Jest to tak zwana.
- 6:08Biomimetyka to trochę tak jakby człowiek podpatrywał najlepszych
- 6:12nauczycieli świata. Pszczoły, ptaki, ryby czy nawet
- 6:17gęsi. Dzięki temu powstają samoloty
- 6:21inspirowane skrzydłami ptaków tkaniny, które nie przemakają
- 6:25jak liście Lotosu czy roboty poruszające się jak owady.
- 6:29A teraz pytanie dla prawdziwych tropicieli nauki, czy znacie
- 6:32jakieś wynalazki inspirowane naturą?
- 6:35Może coś co wygląda lub działa jak zwierzę?
- 6:38Roślina albo skrzydło ptaka? To właśnie biometryka w akcji.
- 6:45Zastanówcie się razem z rodzicami i napiszcie swoje
- 6:48pomysły w komentarzach Jestem ciekaw kto znajdzie najbardziej
- 6:52naturalny wynalazek dobre moi drodzy otulcie się kocykiem jak
- 6:56gęś piórkami, zamknijcie oczy i pomyślcie ile jeszcze tajemnic
- 7:02czeka w świecie do odkrycia do następnego słodkiego spotkania,
- 7:06bo z felkiem zawsze robi się cieplej.
- 7:08Dasz jeżeli. Felek stał się już znajomym
- 7:11głosem w waszym domu. Zaobserwujcie nasz kanał i
- 7:14zostawcie ocenę to dla nas najmilszy sygnał, by opowiadać
- 7:18dalej, a jeśli chcecie wesprzeć przygody felke, możecie postawić
- 7:22mu symboliczne kakao na patronite.
- 7:25Ten mały gest daje nam wielką moc do tworzenia kolejnych
- 7:28historii na czekoladowym tropie. Link znajdziecie w opisie.
- 7:33Dziękuję, że jesteście częścią tego świata.