Latest / 8. Gün 25. Saat / Sürekli koşuyoruz ama tam olarak nereye? - Başarı Bağımlılığı

Transcript

Sürekli koşuyoruz ama tam olarak nereye? - Başarı Bağımlılığı · 8. Gün 25. Saat

0:09
8 25'ten hepinize selamlar ben Fırat umarım iyisinizdir.
0:14
Bu bölümde hepimizi içten içe kemiren sabah uyandığımızda
0:18
yüzümüze çarpan ama ismini tam koyamadığımız bir canavarı
0:23
başarı takıntısını masaya yatıracağız.
0:25
Her sabah yataktan fırlamamıza sebep olan ama akşam da böyle
0:29
başımızı yazsa koyduğumuzda yetmedi kardeş yani daha fazlası
0:33
lazımdı dedirten o meşhur huzursuzluk var ya bugün onun
0:37
kökülerine zirveye çıkarken aslında.
0:40
Bir uçurumun kenarında yürüdüğümüze bakacağız, çayınız
0:43
kahveniz hazırsa şöyle arkaya bir yaslanın.
0:46
Çünkü mevzu biraz derin ve açıkçası hepimizi bir yerinden
0:50
fena yakalıyor. Abi eskiden başarı dediğin şey,
1:10
karnının doyması başını sokacak bir damın olması ve çoluk
1:14
çocuğunun sağlığıydı. Yani hayat daha çok hayatta
1:17
kalma odaklıydı. Kedi gibi yaşıyorduk ama ne
1:20
zaman ki max veber meşhur protestan ahlakı tezini ortaya
1:25
attı işte o zaman çarşı pazar birbirine girdi.
1:28
Arkadaşlar artık iş sadece geçim kaynağı sağlamak için yapılan
1:33
bir şey olmaktan çıkıp insanın tanrı katındaki değerini
1:37
belirleyen kutsal bir görev bir. Duş kanıtı haline geldi.
1:40
Çalışmak ibadettir. Kafası öyle bir pompalandı ki
1:44
boş durmak sadece ayıp değil resmen günah sayılmaya başlandı.
1:47
Bugün linkedin'de gördüğümüz o sabah 5'te kalkan soğuk duş alan
1:51
ve durmaksızın hasıl modunda takılan tayfa'nın kökeni aslında
1:56
yüzyıllar önceki o katı ahlak kurallarına dayanıyor.
2:00
Şimdi bir tarafta aristo'nun meşhur hüdomanya kavramı var.
2:05
Yani ruhun çiçek açması erdemli bir yaşam sürmek ve.
2:09
Içsel bir tatmine ulaşmak öte yandaysa modern dünyanın bize
2:13
dayattığı KP ı yani temel performans göstergeleri odaklı
2:18
başarı anlayışı aristo bugün yaşasa abi muhtemelen bizim
2:22
instagram storylerimize bakıp onun siz ne yapıyorsunuz?
2:25
Siz hangi kafadasınız derdi? Hani biz böyle bakıp böyle
2:28
kırınç videolara utançtan geberiyorum tarzı böyle tepkiler
2:32
veriyoruz. O da aynı şeyi yapardı
2:35
muhtemelen. Çünkü biz başarıyı artık
2:37
ruhumuzun nasıl hissettiğiyle değil, kaç takipçimiz olduğuyla
2:41
bankadaki rakamlarla veya hangi unvanı sahip olduğumuz da
2:45
ölçüyoruz. Yani alt metni anladığınızı
2:48
düşünüyorum. Başkalarına göre başarı algımızı
2:51
şekillendiriyoruz. Hayatımızı resmen bir şirket
2:55
yönetir gibi yönetmeye başladık. Abi her şeyi ölçülebilir, her
2:58
şey optimize edilebilir olmalı diye kendimizi paralıyoruz.
3:02
Burada işin içine sosyal karşılaştırma teorisi giriyor ki
3:05
tam bir baş belası lian fasing abimiz zamanında bunu ortaya
3:10
atarken muhtemelen cebimizde taşıdığımız o küçük cam
3:14
ekranların bizi bu kadar perişan edeceğini tahmin etmemişti.
3:18
Sorun şu ki, biz başkalarının vitrinine bakıp kendi
3:22
mutfağımızı yargılıyoruz. Karşıdaki insanın en iyi
3:25
anlarını, en büyük başarılarını filtrelenmiş, hayatlarını görüp
3:29
kendi bulaşık dolu mutfağımıza ödenmemiş fatura.
3:33
Ve sabahki o dağınık halimize bakıp ben neden başaramıyorum
3:37
diye dertleniyoruz. Bu kıyaslama öyle sinsi bir şey
3:40
ki abi aslında kendi çapında harika işler yapsan bile yan
3:44
taraftaki çimenlerin daha yeşil olduğunu düşünmekten elindekinin
3:48
tadını çıkaramıyorsun. Şunu unutmamamız lazım.
3:50
Ben bunu bu konuyla alakalı her potkes bölümünde dile
3:54
getiriyorum. Kaldı ki sizlerin de çoğunun
3:56
böyle düşündüğünü biliyorum. Abi ne kadar iyi olursan ol daha
4:00
iyisi var var abi sen. Varım bafıt bile olsan yan
4:04
tarafta Elon Musk var sen ilhan musk olsan öteki tarafta apple
4:09
var. Kaldı ki biz bunları bile
4:11
değiliz. Piramitlerin altında duruyoruz.
4:13
Yani en alt basamağında böyle genişçe yayılmışız.
4:16
Yani biz bu kadar işi paraya dökersek işi statüye ya da
4:20
sosyal medya kavramına dökersek. En babası bile mutsuz olur an
4:24
derler ya gözü doymak diye modern başarı anlayışında bu
4:28
mümkün olmuyor. Çünkü karşımıza hedonik
4:31
adaptasyon denen psikolojik duvar çıkıyor.
4:34
Bir tür haz bandı üzerine koşmak gibi bir şey bu hayalindeki o
4:38
evi alıyorsun. Terfi kapıyorsun abi ya da o
4:41
sınavı kazanıyorsun ilk hafta böyle bulutların üzerindesin.
4:44
Harika falan hissediyorsun. Sonra ne oluyor?
4:48
Pat o yeni durum senin normalin haline geliyor beyin diyor ki
4:52
tamam bu bitti. Şimdi sırada ne var yani?
4:54
O kovaladığımız başarı aslında bir varış noktası değil.
4:58
Sonu gelmeyen bir döngü bir zirveye çıkıyorsun ama oradan
5:01
baktığında gördüğün tek şey tırman gereken daha yüksek bir
5:06
dağ oluyor abi. Bu durum biz öyle bir yere
5:08
getirdi ki artık dinlenmeyi bile bir kayıp olarak görüyoruz.
5:11
Önceki birkaç podcast bölümünde söyledim, uykuyu ben zul olarak
5:16
görüyorum, zaman kaybı görüyorum.
5:18
Nicola tesla'da böyle görüyordu. O bölümden bahsediyorum.
5:21
Hani bir yerlerde bir şeyleri kaçırıyormuşuz gibi
5:23
hissediyorum. Fomu sürekli ensemizde boza
5:27
pişiren şey abi. Ben şu an netflix'i izliyorum
5:29
ama bir veri şu an yeni bir startup kuruyor.
5:31
Biri veri kriptodan parayı vuruyor düşüncesi izlediğin
5:35
diziyi bile burnundan getiriyor. Başarı artık bir yaşam biçimi
5:39
değil, performans sanatı haline dönüştü.
5:41
Sürekli sahnede olmalıyız, sürekli kazanıyor gibi
5:44
görünmemiz lazım ama bu sürekli yukarı ivmelenme isteği.
5:48
Aslında biyolojik olarak da bizi bir yerlerde tıkanmaya başlıyor.
5:51
Burada durup düşünmek lazım. Acaba biz mi başarıyı
5:55
kovalıyoruz yoksa başarı mı? Bizi bir kamçı gibi kovalıyor.
5:58
Çünkü bu dur durak bilmeyen hırsın arkasında toplumsal baskı
6:03
yok. Yani var ama sadece o yok.
6:05
Beynimizin o karanlık dehlizlerinde dönen.
6:08
Çok başka dolaplar var. Bir şeyi başardığımızda
6:11
hissettiğimiz o anlık patlama aslında vücudumuzun bize verdiği
6:17
el altından verdiği küçük bir rüşvet gibi.
6:19
Ama bu rüşvetin bedeli zamanla daha fazlasına ihtiyaç duymamız
6:24
ve sistemin yavaş yavaş iflas etmeye başlaması oluyor.
6:27
Yani ben bu biyolojimizi hala anlayamıyorum her şeyi ama her
6:31
şeyi bir bağımlılık haline getirebilecek bir yapıya sahibiz
6:35
biz. Başarı da böyle aynı şekilde.
6:37
Çünkü hazzı uyandırıyor, tetikliyor.
6:40
Peki Fırat ben buraya kadar anladım da neden bir başarı
6:43
yetmiyor? Hemen ikincisine, üçüncüsüne,
6:46
dördüncüsüne saldırıyoruz. Bu noktada çok övündüğümüz gri
6:50
hücrelerimizin yani beynimizin içindeki o ödül mekanizmasının
6:54
birer uyuşturucu satıcısına dönüştüğünü görmek gerekiyor.
6:57
Başarıyı sadece bir sosyal statü meselesi sanıyoruz ama işin
7:01
mutfağında yani kafatasımızın içinde dönen olaylar tamamen bir
7:06
kimyasal bağımlılık hikayesi. Bu kimyasal oyunun başrolünde
7:10
meşhur dopamin var. Hani şu her bildirim geldiğinde
7:14
her beğeni aldığımızda ya da her başardın dendiğinde beynimizde
7:18
hawaii fişekler patlatan bir hormon.
7:21
Her bölümde altını çizdiğim gibi mesele şu ki.
7:24
Dopamin aslında haz hormonu değil arzu motivasyon
7:29
hormonudur. Yani sana o hedefi kazandığında
7:32
değil o hedefe koşarken o gazı verir.
7:35
Hedefe ulaştığın anda dopamin diyor ki abi bana elveda ve seni
7:40
o meşhur boşluk hissiyle baş başa bırakıyor dedim ya, hani
7:44
her şeye bağımlı olmaya yatkın bir biyolojiye sahibiz insanlar
7:48
olarak bunun. Madde bağımlılığıyla birebir
7:51
aynı mekanizmayla işlemesi tesadüf değil, ilk başlarda
7:55
küçük bir takdir. Küçük bir terfi seni havalara
7:58
uçururken, bir süre sonra o doz yetmemeye başlıyor.
8:01
Beyindeki ödül sistemi öyle nankör bir yapı ki bunu geçen
8:05
hafta yaptık. Kanka yani daha büyüğü yok mu
8:07
demeye başlıyor. Resmen kendi zihnimizin içinde
8:10
bir başarı keşine dönüşüyoruz ve her seferinde o çıtayı biraz
8:15
daha yukarı çekmek zorundayız. Şimdi burada işin rengi biraz
8:18
daha ciddilileşiyor. Çünkü bu kovalamaca sadece bir
8:22
keyif meselesi değil, hayatta kalma mücadelesine evriliyor.
8:25
Beynimizin derinliklerinde o ilkel bölgede amidala dediğimiz
8:30
küçük bir yer var. Korku hayatta kalma merkezi
8:33
normalde Hamit dalağı ormanda karşımıza bir aslan çıktığında
8:37
kaç ya da savaş emrini veren yer ama modern dünyada özellikle bu
8:41
başarı takıntılı sistemde amigdala başarısızlığı bir ölüm
8:45
kalım meselesi olarak kodluyor. Yani o sunumu yetiştirememek
8:48
yada bir projede çuvallamak beynin için bir aslan tarafından
8:52
parçalanmakla aynı seviyede tehdit algısı yaratıyor.
8:56
Haliyle o bitmek bilmeyen bir sonraki büyük şehir arayışı
9:00
aslında bir yerden sonra tutkudan ziyade o korkudan kaçma
9:04
çabasına dönüşüyor. Sürekli bir tetikte olma hali
9:07
sürekli bir oğlum. Ben acaba geride mi kalıyorum
9:10
endişesi var bakın arkadaşlar. Bu durum sadece psikolojik bir
9:14
yorgunluk değilmiş. Bildiğiniz biyolojik bir
9:17
yıpranma süreci de var. Bunun için de yüksek başarı
9:20
odaklı insanlara bir bakın çoğunun damarlarında kan yerine
9:24
kortizol akıyor, resmen kortizol dediğimiz.
9:27
Tomik stres hormonu uzun süre yüksek seviyelerde kaldığında
9:31
beyni no plastik dediğimiz esneklik özelliğini resmen
9:35
baltalıyor. Hafızadan sorumlu hipokamus
9:38
bölgesi küçülmeye, daralmaya ve odaklanma yeteneği zayıflamaya
9:42
başlıyor. Yani ironik bir şekilde daha
9:45
başarılı olmak için kendini paralarken beynini o başarıyı
9:48
sürdürebilecek kapasiteden mahrum bırakıyorsun.
9:51
Mumun her iki ucundan yanması dedikleri şey tam olarak bu abi
9:56
ışık çok parlak ama. Fitil hızla bitiyor zaten dikkat
10:00
edin o çok başarılı her şeyi çözmüş gibi duran insanların bir
10:04
süre sonra anhedony dediğimiz o duygusal körlüğe'e yakalanması
10:09
tesadüf değil. Hayatın tadı tuzu kaçıyor çünkü
10:12
beyin artık normal seviyedeki hazıra tepki veremez hale
10:16
geliyor. Güzel bir akşam yemeği dostlarla
10:19
bir sohbet ya da sadece boş boş oturup dinlenmek artık yeterli
10:24
gelmiyor. Çünkü sistem o kadar yüksek bir
10:27
uyarılmaya alışmış ki bu sakin anlar beyin için ölü zaman gibi
10:31
tanınıyor. Zirvedeki yalnızlık hikayesi
10:34
aslında sosyal bir durumdan ziyade beynin kendi kimyasıyla
10:38
yarattığı bir izolasyon, kendi dopamin labirentimizdi
10:42
hapsoluyoruz. Peki bizi bu biyolojik tuzağı bu
10:44
dopamin döngüsüne kimi tüyo abi sadece ken.
10:47
Hırslarımız mı? Keşke öyle olsa o zamanın çözümü
10:50
bir tık böyle daha kolay olurdu ama dışarı çıktığında telefonu
10:54
açtığında ya da bir iş görüşmesine girdiğinde karşında
10:59
devasa bir mekanizma buluyorsun. Modern dünya özellikle o
11:03
parıltılı cam binalardan yayılan o başarı pornografisi bizim bu
11:07
nörobiyolojik zaafımızı öyle bir kullanıyor ki sormayın gitsin,
11:11
kendi içimizde o bitmek bilmeyen açlığı dışarıdaki o parıltılı
11:16
uykuya savaş açmış durmak. Bilmeyen kültür öyle bir
11:19
besliyor ki kendimizi bir anda silikon vadisi masallarının
11:24
içinde hiç de bize ait olmayan bir savaşın ortasında buluyoruz.
11:28
Bu kültür öyle bir noktaya geldi ki arkadaşlar artık uykusuzluğu
11:32
bir madalya gibi göğsümüze taşıyoruz.
11:34
Abi ya ben dün gece sadece üç saat uyudum, 4 tane de proje
11:38
bitirdim demek bir nevi modern zaman kahramanlığı gibi
11:42
pazarlanıyor ama diğer taraftan biyolojinin de ağzına etmişsin.
11:45
Yani bunu diyen olmuyor sana. Oysa bu sadece bir tükenmişliğin
11:49
romantize edilmesinden başka bir şey değil.
11:52
Tam da bu illüzyonun merkez üssü neresi derseniz az önce dediğim
11:56
silikon vadisine gideceğiz. Sosyal medyaya hani şu her
12:00
yerinden inovasyon distraption akan insanların sabahları
12:04
maçalat geçip dünyayı kurtarmaya çalıştığı o büyülü coğrafya ama
12:09
işin aslı da pek öyle değil. Orada doğan ve tüm dünyaya bir
12:13
veba gibi yayılan asıl kalçır yani o bitmek bilmeyen çalışma
12:18
kültürü aslında modern insanın ruhuna atılmış çok büy.
12:22
Kazık uykuya karşı resmen bir savaş açıldı.
12:25
Farkında mısınız? Sen uyurken başkaları çalışıyor
12:28
ya da günde 4 saat uyku yeter. Geri kalanında imparatorluk kur
12:32
gibi içi boş 6 doldurulmamış sloganlarla insanların uykusu,
12:37
dinlenmesi, hatta boş boş tavana bakma hakkı bile ellerinden
12:41
alındı. Bu durumda evet, ben de uykuya
12:44
böyle düşmanım ama şu açıdan değil işte bir proje
12:47
bitirebilirdim. Uyumasam şunu yapabilirdim, bunu
12:49
yapabilirdim değil, daha fazla boş vakit üretebilirdim
12:52
gerçekten. Ünün 16 saati için geri kalan 8
12:56
saati uyuyarak geçirmemiz gerekiyor.
12:58
Ya bence burada bir esneme olabilirdi yani 23 saat ayakta
13:01
olup da bir saatlik uykuyla bunu halledebilirdik diye
13:04
düşünüyorum. Keşke öyle olsaydı ama tabii
13:07
diğer yandan içinde bulunduğumuz mevcut biyolojik durum bu fizik
13:11
kuralları bunu gerektiriyor ve bunu gerektirirken de 4 saat
13:15
uyudum, üç saat uyudum demek bir başarı değil aslında.
13:19
Bir başarı pornografisi, yani abi bunu öyle romantize edenler
13:23
var ki hepinizin çevresinde vardır.
13:25
Belki siz etmişsinizdir. Bir dönem yorgunluktan gözü
13:28
kararmış göz 6 torbaları şişmiş. Böyle diyorsun ki ulan be adam
13:33
ne çalışıyor, takdir ediyoruz, daha o söylemeden, kendine
13:37
açıklamadan ulan ya başka bir şey var ya da harbiden iyi
13:41
çalışıyor, helal olsun diyoruz. Oysa o adamın iş dünyasında
13:45
muhtemelen yangınlar çıkıyor, o adamın bile haberi yok.
13:48
Bu kültürün kendine has modern peygamberleri de var.
13:52
Başta Elon Musk geliyor ardından Steve jobs'un mirası elden ele
13:56
dolaşıyor, ikisini de anlattık. Önceki bölümlerde bu figürler
14:00
öyle bir konuma yerleştirildi ki sanki onlar insanüstü varlıklar
14:04
ve biz de onların geçtiği yollardan geçersek yani haftada
14:08
100 saç çalışıp ailemize sosyal hayatımızı ihmal edip her şeyi
14:13
işe feda edersek biz de birer seçilmiş kişi olabiliriz
14:16
sanıyoruz ama kimse bu madalyonun.
14:19
Arka yüzünü o karanlık tarafları pek anlatmıyor.
14:22
Steve jobsın kızıyla olan ilişkisindeki o duygusal
14:25
kopuklukları bak. Ben bunları anlattım ha onun
14:27
hayatından bahsettiğim biyografisinde veya maskın
14:30
tweetleri altındaki o devasa kaosu, sosyal hayatındaki
14:34
iflasları pek görmüyoruz. Kaldı ki seçilmiş zannettiğimiz
14:39
dünyanın en zengin 100 insanının yarısından çoğu sıfırdan
14:43
gelmemiştir bile. Yani mevcut ailevi varlıklarını
14:46
kullanmışlardır. Önlerine projeler ser.
14:49
Iştir vesaire ama sorsan röportajlarında hepsi çok
14:53
çabalamıştır. Canını dişine takmıştır.
14:55
Ebu olabilir ama seni o en başta destekleyen formül işte o şans
15:01
ibaresinden şanslı yerde doğmaktan şanslı konumda
15:05
bulunmaktan hiçbir bahsetmez abi neyse konumuza dönelim.
15:09
Biz tabi sahnedeki parıltılı sunumları devrim niteliğindeki
15:12
ürünleri görüyoruz. Başarıyı öyle bir fetiş haline
15:15
getirdik ki bu insanların ödediği ağır insani bedelleri
15:19
birer başarı gerekliliği gibi normalleştiriyoruz.
15:22
Feda edilebilir şeyler olarak görüyoruz.
15:25
Yani dahi adam canım yani kocaman adam biraz da böyle
15:28
olmasın normal deyip geçiyoruz. Burada asıl tehlikeli olan da
15:33
survivor beyaz yani hayatta kalma yanlılığı dediğimiz o
15:37
mantık hatası. Biz hep kazananları dinliyoruz
15:39
arkadaşlar sahneye çıkıp ben sabah 4'te kalktım her şeyimi
15:44
feda. Ve başardım diyen o bir kişiyi
15:47
duyuyoruz ama aynı yollardan geçmiş aynı uykusuz geceleri
15:51
devirmiş, ailesini ihmal etmiş ama günün sonunda elinde koca
15:55
bir sıfırla kalmış, sağlığını kaybetmiş, iflas etmiş binlerce
15:59
kişiyi kimse anlatmıyor abi adam milyarlık şirket kurmuş ya nasıl
16:03
başarmış kanki işte saat 3'te uyanmış.
16:06
Sabah 45 saat çalışmış 9'da bir yarım saatlik bir kestirmiş,
16:12
ondan sonra bütün gün yine geceye kadar çalışmış abi adam.
16:15
Durmamış uyumayarak nerede gördün işte tediks'ta anlatıyor,
16:19
şurada anlatıyor. Burada anlatıyor ama abi işin
16:21
içine bak. O adam bir yere geldiği için o
16:24
konuma çıkartılmış. O sahneye çıkartılmış birileri
16:27
onu tanıyor diye bu yapılıyor ama arka planda saat 3'te kalkıp
16:32
45 saat çalışıp 9'da birazcık kestirip günün geri kalanında
16:36
harala gürele çalışan varını yoğunu ortaya koyup da bir şey
16:40
elde edememiş olan insanlar kayboluyor.
16:42
Kimse onları bilmiyor, tanımıyor çünkü.
16:45
O sahneye çıkacak bir neden yok. Aslında çıkması lazım da onu
16:49
sahneye çıkartacak insanlar için bir neden yok.
16:52
Oradan bir gelir, oradan bir rant, oradan bir fayda yok.
16:56
Bu aynı şey gibi abi ınstagram'daki filtrelenmiş
16:59
hayatlar gibi. Yani o tez gibi biz de hayatın
17:03
içerisinde belli metotları deneyip belki de her 100 kişiden
17:06
ancak ikisinde çalışabilecek ya da diğer bütün değişkenleri saf
17:11
dışı bırakmışlar mı ki bunu elde etmişler.
17:14
Öyle bir mevzu da var. Yani bizim başarmış ve sahneye
17:17
çıkmış kişimiz. Ailesinden gelen önceki
17:20
zenginlikleri, ailesinin desteklerini yahut bunlar olmasa
17:24
bile diğer bütün şans faktörlerini dışarıda bırakıp da
17:28
sadece saat 3'te uyandım, 4'te uyandım.
17:31
Mevzusuna mı odaklamış? Bütün gelişimini, kısacası biz
17:35
başaramamışların hikayesini bilmiyoruz.
17:38
Sadece başarmışlarınkini biliyoruz.
17:40
Şöyle düşünün, oturup da kitap yazan oturup da ne bileyim.
17:44
Şirket kuran yazılım yapan insanlardan ziyade kazın diyar
17:49
ayağına bakalım arkadaşlar. Sabah 6'da kalkıp üç saat yol
17:53
gidip istanbul trafiğinde 9'da işe başlayan 5 ile 6'da bitiren
17:58
ondan sonra tekrar aynı mesafeyi eve dönen bu insanlar çalışmıyor
18:02
mu abi bu insanlar da çalışıyor. Bu insanlar da 45 saat uyku
18:06
uyuyor. E bu insanlar niye bir adım
18:08
öteye gidemiyorlar? Gidenler var, evet ama çok çok
18:11
küçük bir azınlık niye gidemiyorlar?
18:13
Çünkü mesele az uyumak da değil ya da mesele size bazı şeylerin
18:18
kişisel gelişim adı altında hayalini satan kişilerin verdiği
18:22
başarı örneklerindeki insanların uyguladığı metotlarda da değil.
18:27
Nerede abi? Mesele senin başarı algını
18:30
yönetebilmende ya da başarıyı nasıl bir yere konumlandırdığına
18:35
bağlı. Tam olarak bu 1'de şu
18:37
girişimcilik maskesi altında sunulan o toksik pozitiflik
18:41
meselesi var abi sormayın gitsin, her şeyin harika,
18:44
mükemmel inanılmaz olması zorunluluğu linkedin'e bir
18:48
giriyorsun. Herkes her gün yeni bir
18:49
challenge peşinde. Herkes hayatının en verimli
18:52
döneminde kimse. Abi bu sabah yataktan çıkacak
18:55
halim yoktu. Kendimi çok yetersiz
18:57
hissediyorum demiyor. Eğer böyle bir şey hissediyorsan
19:00
da negatif enerjiyi bırak, modunun yükseltti gibi sığ
19:04
tavsiyelerle bastırılıyorsun. Sana diyorlar ki işte Şeyma
19:08
subaşı kitabını oku. Bir nevi bunu diyorlar.
19:11
Bu toksik pozitiflik bireysel tükenmişliği resmen görmezden
19:15
geliyor. Hatta daha da kötüsü onu bir tür
19:18
yetersizlik olarak damgalıyor. Yorulduğun için suçluluk
19:21
duyuyorsun ya çok acayip burası insanın.
19:24
Aslında o dinlenme ihtiyacı sistem tarafından bir arıza gibi
19:29
algılanmaya başlanıyor. Sen yorgunsan bozuksundur ama
19:33
kendimizin bir döngü içerisinde var olan bir canlı olduğunu da
19:36
göz ardı ediyoruz. Hani bazen olur ya abi bir şeye
19:40
çok odaklanırsın o hedefe her şeyin önüne koyarsın ve sonunda
19:44
ulaşırsın ama o kupa elindeyken o terfiyi almışken içinde bir
19:48
yerlerde bu muydu lan diye bir şey yükselir.
19:51
Yani bir ses yükselir işte o ses abi az önce.
19:55
Şunu çizdiğim silikon vadisi'nin bize unutturduğu o insani
19:59
boşluğun sesi, başarı pornografisi bizi öyle bir hale
20:02
getirdi ki. Hedefe giden yolda neleri
20:05
çiğneyip geçtiğimizi ancak o zirveye vardığımızda etrafımızda
20:08
kimsenin kalmadığını fark ettiğimizde anlıyoruz.
20:11
Başarıyı bir sayıya, bir unvanaa bir banka hesabına
20:15
indirgediğimizde aslında kendi hayatımızı bir projeye
20:18
dönüştürüyoruz ve her proje gibi bu hayatında bir sonu olduğunu,
20:22
OKP ayların mezar taşında yazmaya.
20:26
Unutuyoruz. Bu durdurak bilmeyen koşu bizi
20:29
sadece fiziksel olarak değil, ruhsal olarak da çok büyük
20:32
şekilde karanlık bir odaya hapsederek etkiliyor.
20:35
Zirveye tırmandıkça manzaranın güzelleşeceğini hayal ediyoruz
20:39
ama çoğu zaman yukarısı sadece daha rüzgarlı, daha soğuk, çok
20:43
daha ıssız oluyor insan. Sosyal bir varlık ama bu başarı
20:47
takıntısı bizi narsistlik bir izolasyona sürüklüyor.
20:51
Ben yaptım, ben başardım dedikçe biz kavramı o hırsın içinde
20:56
eriyip. Gidiyor ve en acısı ne biliyor
20:58
musunuz? O çok istediğin zirveye
21:00
ulaştığında 10 beşur boşluk hissi ve haz alamama durumu yani
21:04
an hedoni kapını çaldığında elindeki o parıltılı başarıların
21:09
hiçbir işe yaramadığını görüyorsun.
21:11
Aslında bakarsanız bu başarı bağımlılığı arttıkça insanın
21:14
kendine olan güveni artacağına garip bir şekilde yakalanma
21:17
korkusu artıyor. Hani o her şeyi doğru yaptığını
21:20
düşündüğün anlarda bile içinden bir ses aslında sen o kadar da
21:23
iyi değilsin yakında herkes senin bir sahtekâr ol.
21:27
Anlayacak diyor ya abi işte o imposter sendromu tam da bu
21:31
başarı piramidinin en tepesinde posuya yatmış beklemekte ne
21:35
kadar çok başarırsan o kadar çok kaybedecek şeyin oluyor ve bu da
21:40
yetersizlik korkusunu daha da körüklüyor.
21:42
Bu öyle bir paradoks ki kaçtıkça kovalanan tırmandıkça derinleşen
21:46
bir kuyu gibi. Tabi ben burada bir parantez
21:49
açayım. Buraya kadar anlattıklarım ve
21:52
sonrasında anlatacaklarım şu demek değildir.
21:54
Abi, başarı bir kötülük ortamıdır, kötülük ortamı
21:58
yaratır ve onun peşinde koşmayın.
22:00
Başarıyı arzulamayın demek değildir.
22:02
Sadece diyorum ki başaracağım diye kendi hayatınızı heba
22:06
etmeyin. Tamam bu kadar diyen konu bu
22:08
kadardı, iki hızlı sözle kapattık.
22:10
Podcasti aslında 10 saniyede söylenecek şey bizzat anlatan
22:14
adam benim. Ama yani derinlerine de inmek
22:18
lazım. Nedenlerini sorgulamak lazım
22:20
değil mi? Sevgili dinleyenler kısacası her
22:22
zaman daha fazlası diyen sistem bizi mumun her iki ucundan
22:27
yakmaya zorluyor ama bu yanan sadece mum olmuyor.
22:30
Abi bizim hayat enerjimiz, hayallerimiz ve en önemlisi
22:34
huzurumuz bu tükenmişlik öyle pat diye gelmiyor.
22:37
Sinsi sinsi her gün biraz daha fazla hasıl diyerek her gün
22:42
biraz daha fazla uyku feda ederek damarlarımıza işliyor ve
22:46
biz bu yolculuğun be. Derken aslında sadece kendimizi
22:50
değil, içinde bulunduğumuz toplumu da bir yorgunluk
22:52
toplumuna dönüştürüyoruz. Zirveye ulaştığınızda
22:55
hissedeceğinizi hayal ettiğiniz o muazzam tatmin duygusu yerine
22:59
göğsünüzün tam ortasında koca bir boşluk hissedersiniz.
23:04
Buna literatürde anhedony diyorlar.
23:06
Az önce adını sıkça geçirdim. Yani haz alamama durumu beynin
23:11
ödül merkezine o kadar yüksek dozlu başarılarla o kadar yoğun
23:14
dopamin fırtınalarıyla hırpalamışızdır ki, artık
23:18
güneşin batışı, dostlarla içilen bir kahve ya da samimi bir
23:22
günümseme sistemde hiçbir sinyali tetikleme hale gelir.
23:26
Her şey gri, her şey tatsız altın kaplama bir tabakta
23:29
dünyanın en pahalı yemeğini yiyip de saman çiğniyormuş gibi
23:33
hissetmekten. Ediyorum, tabii onu
23:35
deneyimlediğimden değil yani tamamen tahayyül ironik dimi
23:39
yani daha çok hissetmek daha çok başarılı olmak için yola çıkıp
23:42
yolun sonunda hiçbir şey hissedemeyen duygusal birer
23:46
zombiye dönüşmek. Peki bu süreçte bizim
23:49
etrafımızda kim kalıyor? Ilişkisel sermaye dediğimiz o
23:53
canım, dostluklar, aile bağları, içten gülümsemeler bir bir iflas
23:57
bayrağını çekiyor. Çünkü başarı takıntısı doğası
24:01
gereğin narsistlik bir izolasyon getirir.
24:03
Odak noktanız sadece kendi ilerleyişiniz kendi projeniz
24:07
haline geldiğinde karşınızdakini sadece o projeye hizmet eden bir
24:11
araç ya da zamanınızı çalan bir engel olarak görmeye
24:14
başlarsınız. Abi, şu an çok önemli bir işim
24:16
var diyerek geçiştirdiğiniz her telefon bu hafta çok yoğunum
24:20
diyerek ertelediğiniz her buluşma aslında kendi
24:23
yalnızlığınızın, tuğlalarını örmektir.
24:25
Günün sonunda da o zirveye bayrağı diktiğinizde etrafınıza
24:29
bir bakarsınız ki bayrağı beraber kutlayacak sırtınıza
24:33
samimiyetle vuracak tek bir dost gerçek dost bile kalmamış,
24:38
yanınızdakiler ya sizin başarınızdan nemalanmaya çalışan
24:41
başarınızı böyle. Siz daha başarılı oldukça size
24:44
daha yakın olurlar. Bu arada bunlar evet
24:46
efendimciler, şak şakçılar ya da sizi sadece unvanınız için orada
24:51
tutanlar yani gerçek dostlukları bırakıp sahte dostluklar elde
24:55
ediyorsunuz. Çok kötü bir şey bu sosyal bir
24:58
varlık olan insan için bu aslında yaşayan bir ölüm ve
25:01
sonunda büyük bir çöküş yani tükenmişlik kapıyı değil direkt
25:05
duvarı yıkarak geliyor. Böyle biraz yorgunum, bir tatil
25:08
yapsam geçer durumu değil mumun bizzat kendisinin eriyip
25:12
bitmesi. Müzik, bir fatura, beyin artık
25:15
yeter diyor ve şalteri indiriyor.
25:18
Sabah yataktan kalkamazsın. En basit kararları bile veremez
25:21
hale gelirsin ve en acısı abi o çok sevdiğin uğruna her şeyi
25:25
feda ettiğin işinden nefret etmeye başlıyorsun umun her iki
25:29
ucunu da yaktığınız o parlak gecelerin sabahında bu deyimi
25:33
çok sık kullanıyorum kullanacağım da makine
25:35
bozulduğunda ben kimim sorusuyla baş başa kalmak en ağır
25:40
darbedir. Çünkü kendinizi sadece
25:42
yaptıklarınızla. Anımlamışsınızdır.
25:45
Kim olduğunuzla değil. Bu bireysel trajedi aslında çok
25:48
daha büyük bir resmin toplumsal bir dayatmanın parçası.
25:52
Biz bu karanlık odada kendi kendimizi kırbaçlarken
25:55
dışarıdaki sistem oğlum hadi biraz daha yani sen bir
25:58
projesin, sen bir markasın diye tezahürat etmeye devam ediyor.
26:02
Kendini sömüren bireyin trajedisi aslında modern
26:05
dünyanın en büyük çelişkisi. Sanki biz birer insan değil de
26:10
sürekli güncellenmesi gereken birer yazılımmışız gibi
26:13
davranılıyor işte tam burada. Bugün çullan ki bu ismi daha
26:17
önceki bölümlerde zikrettim. Bu abimiz yorgunluk toplumu
26:23
analizine yani bizi kendimizin celladı yapan o kültürel kodlara
26:27
bakıyor. Ve neden duramıyoruz, bunu
26:29
sorguluyor. Neden kendimizi sömürmek bu
26:31
kadar havalı bir şeymiş gibi sunuluyor?
26:34
Bunu irdeliyor. Eskiden o katı disiplin
26:37
toplumlarında yapmalısın diyen dışsal bir otorite bir yasak
26:41
vardı. Şimdi ise o otorite içimize
26:43
kaçtı, yapabilirsin diyen sınırsız bir özgürlük maskesi
26:47
takmış ama aslında çok daha zalim olan bir başarı öznesi var
26:51
içimizde. Kendi kendimizin hem efendisi
26:53
hem de kölesi olduk. Kendimizi sömürürken bunu
26:57
kendini gerçekleştirmek sanıyoruz.
26:59
Vallahi bakın modern insan en büyük trajedisi gerçekten bu abi
27:03
kimse seni kamçılamıyor ama sen. Bankörün de o yataktan daha
27:06
fazlası için fırlarken astımda o görünmez kırbacı kendi sırtına
27:11
indiriyorsun. Mesele şu abi yeterince iyi
27:14
değilsin hissi bize gökten zembille inmiyor.
27:18
Eğitim sistemi dediğimiz o devasa öğütücüye bir bakın.
27:22
Hani o çok övünülen liyakat miti var ya çalışırsan olur,
27:26
başarılıysan değerlisin masalı her şey orada başlıyor.
27:30
Çocukluktan itibaren sevgiyi koşullu almaya kodlanıyoruz.
27:34
Takdir getirirsen o oyuncağı sana alırım.
27:37
Sınıf birincisi olursan aslan oğlumsun aslan kızımsın yani
27:41
bizim varlığımız kendi başına bir değer ifade etmekten çıkıp
27:44
getirdiğimiz sonuçlar ve yaptığımız eylemlerle aldığımız
27:48
puanlarla endeksli hale geliyor. O çocuk büyüyor abi 30, 40
27:52
yaşına geldiğinde, patronundan ya da takipçisinden o aferini
27:57
almadığında. Kendini sevilmeye değer görmüyor
27:59
çünkü varlığı yeterli olmuyor. Yapması gerekenler var.
28:03
Övgüye hak etmek için görüyor musunuz?
28:05
Olay nerelere gitti? Içimizdeki o küçük çocuk hala
28:08
birilerinin başını okşaması için performans sergilemeye devam
28:12
ediyor. Bu bildiğin psikolojik bir
28:15
pranga başka bir şey değil abi. Kapitalizmse bu duygusal açlığı
28:19
öyle bir iştahla kullanıyor ki aklınız şaşar bireyi artık bir
28:23
insan olarak değil yazılım proje olarak görüyor.
28:26
Sürekli optimize edilmesi, yeni özellikler eklenmesi gereken bir
28:30
makine hayatı boyu öğrenme dedikleri şey aslında hayat boyu
28:35
yetersizlik hissinin kibar adıdır.
28:37
Bir hobi ediniyorsun sistem hemen kulağına fısıl diyor.
28:40
Bundan nasıl para kazanırsın bunu nasıl link dinle ınsta?
28:44
Paylaşırsın, dinlenmek mi? O artık abi büyük bir lüks
28:48
resmen, bir sistem hatası. Sen gel bu işi böyle yap böyle
28:52
diyor ya. Eğer boş boş tavana bakıyorsan o
28:54
an verimsizsin demektir. Yarı ölüsün demektir ve
28:58
verimsizlik bu çağın en büyük günahı kayıp zaman damgasını
29:01
yediğini an ne oluyor? Suçluluk duygusu kemirmeye
29:05
başlıyor içine. Halbuki o boş boş durduğun
29:08
hiçbir şey üretmediğin anlar ruhun ve beynin nefes aldığı tek
29:12
andır ama sistem buna asla. Vermek istemiyor, şimdi şu fomu
29:17
olayına tekrar kısaca bir döneyim, gelişmeleri kaçırma
29:20
korkusu dediğimiz bir illet bu aslında başarısızlık korkusunun
29:24
dijital hali. Birileri hep daha çok geziyor,
29:27
daha iyi birworkout yapıyor. Birileri hep o yıllık
29:30
hedeflerini daha Nisan gelmeden ulaşıyor abi sen o sırada belki
29:34
sadece hayatta kalmaya akşam yemeğinin ne yiyeceğini
29:37
düşünmeye çalışıyorsun ama o ekrandaki parıltılı hayatlar
29:40
sana şunu bağırıyor, bak sen hâlâ yerindesin adam kadın.
29:45
Kuşadasına gitmiş bebek'te tatil yapıyor, ne biliyim?
29:49
Kültür gezisinde dünyayı dolaşıyor, onun ne güzel
29:52
yemekler yiyor. Sen akşam makarna mı yesem
29:55
makarnaya ton balığı koyup öyle mi?
29:57
Yesem derdindesin. Bunu fısıllıyor bize sistem
29:59
algoritma abi senin en zayıf noktanabiliyor.
30:03
Çocukluktan kavma, geride kalma korkunu kaşıdıkça kaşıyor.
30:08
Sadece bir uygulama değil, bildiğin toplumsal bir hisleri
30:12
hali abi eskiden sadece takip ettiklerinin.
30:16
Bilirdin hani derdin ki ya kardeşim biz senin ciğerini
30:19
biliyoruz. Yani memur adamsın.
30:20
Kuş adasına 10 yıllık birikimine gitmişsin.
30:23
Helal olsun ne kadar düşürdüm şeyi gördünüz mü Kuşadası
30:26
halbuki şurası ama hayat bu yani Kuşadası örneğini verdim diye
30:30
oradan devam ettim işte yurt dışına çıkmış, amerika'ya gitmiş
30:33
bir ay kalmış falan helal olsun nasıl yapmış lan falan filan
30:37
diye düşünüyorsun böyle çekememezlikle böyle alttan bir
30:40
kıskançlıkla sonra diyorsun ki abi seneye aynı mahalledeyiz
30:44
yani aynı yerde oturuyoruz sık. Yok adam biriktirip gitmiş
30:48
biliyorsun yani arka plandaki gerçekliği az çok hayal yahut
30:53
tahmin edebiliyorsun daha doğru oldu ama şimdi bu tiktok
30:57
sayesinde ya da Snapchat gibi uygulamalar yüzündendiğim
31:01
sayesinde de olmadı. Bunlar yüzünden abi bu real
31:04
sola'yı çıktı. Kaydır babam kaydır herkes
31:06
keşfette fenomenler de zaten dikkat ederseniz ki bu
31:10
influencerlar falan hepsi bu kaydırma olayından sonra peydah
31:14
oldu. Çünkü algoritma herkesi bir
31:16
keşfete çık. Herkesi bir ünlü etme popüler
31:19
yapma durumuna soyundu ki kendisi için yeni içerik
31:22
üreticileri bulsun ve bu durumda ne oldu?
31:25
Ben adını sanını bilmediğim bir sürü insanın değişik değişik
31:29
insanın her renkten, her ırktan, insanın farklı farklı
31:33
hayatlarını görür oldum. Sık sık anlatırım abi afrika'ya
31:36
gidiyor adam elinde su şişesiyle açıyor.
31:39
Telefondan musluktan akan suyu izletiyor çocuklara, adamlara
31:42
adamlar o zamana kadar mutlular. Nasıl mutlular?
31:45
Adam sabah 4'te kalkıyor gerçek. Için kalkıyor, 10 km gidiyor.
31:50
Suyunu alıyor. Kuyudan 10 kilometrede geri
31:53
dönüyor. Abi her gün aynı ritüeli devam
31:56
ettiriyor. Niye su için susuz kalmamak için
31:59
esen gelip bu adama bak kardeş bizim ayağımıza su kendisi
32:03
geliyor. Biz gitmiyoruz bak elimdeki
32:05
sıfır beşlik şişeye bak mükemmel ben bunu açıyorum.
32:07
Kapağını çeviriyorum içiyorum sen bunu bu adama gösterdiğini
32:11
an adam artık dünyanın en mutsuz adamı o gittiği 10 kilometrelik
32:15
yol onun için bir intihar sebebi artık düş.
32:19
Hani o adamın yerine kendinizi koyun.
32:21
Adam telefon görmemiş, beyaz insan görmemiş.
32:24
Sen ona öyle yaklaşıyorsun. Yani buradaki durum
32:27
algıladığımızı düşünüyorum. Tamamen bilmediğimiz arka
32:31
planını göremediğimiz hayatların en iyi şeklini görmek ve bize
32:36
bunun mutsuzluk getirmesi yani anlayacağınız arkadaşlar biz
32:40
aslında bir performans panoptikonu içinde yaşıyoruz.
32:44
Herkes birbirini izliyor, herkes birbirine.
32:46
Ben ne kadar başarılıyım? Bak bak al diye gözüne sokuyor
32:50
böyle ve bu gürültünün içinde kendi sesimizi ne istediğimizi
32:53
gerçekten ama gerçekten neye ihtiyaç duyduğumuzu tamamen
32:58
unutuyoruz. Kendini bir ürün gibi pazarlamak
33:00
zorunda kalmak her anını bir başarı hikayesine dönüştürmeye
33:04
çalışmak insanı öyle bir yoruyor ki o yorgunluk bir süre sonra
33:09
kemiklerine işliyor. Buyum çulhan haklı abi.
33:12
Biz artık yorgunluktan bile yorgun bir toplum haline geldik
33:15
ama bu yorgunluk bir işi bitirmenin verdiği tatlı bir
33:18
yorgunluk değil, hiçbir yere varmayan bir koşuda nefes nefese
33:22
kalmanın getirdiği o anlamsız. Gri tükenmişlik peki bu çarkın
33:27
dışına nasıl çıkacağız? Fırat mümkün mü yoksa bu
33:30
makinenin dişlileri arasında ezilip gitmeye mahkum muyuz abi
33:34
her zehrin bir panzehiri olduğu gibi bu başarı çılgınlığının da
33:39
karşısında duran bir dakika lan ne yapıyoruz biz Diyanet o
33:42
sessiz ama derinden gelen akımlar varmış.
33:46
Insanlar artık bu hızlı yaşa çok kazan erken tüken modelinden
33:50
kusmaya başlıyorlar. Şimdi yavaş yavaş o antik
33:53
çağların bilgeliğine durmanın, kusurlu olmanın muazzam
33:57
hafifliğine doğru bir dönüş başlıyor.
33:59
Yavaştan abi stoacılığı duymuşsunuzdur.
34:02
Kendisiyle alakalı doğrudan bir bölümümde var.
34:06
Gidip dinleyebilirsiniz. Çok sevinirim.
34:08
Bugün silikon vadisi'nin o en hassas tayfasının bile elinden
34:11
düşürmediği Marcus aurelus'un kendime düşünceleri var ya.
34:15
Ya da epiktetus'un o sert ama haklı uyarıları aslında bize çok
34:19
basit bir şey söylüyor. Kontrol edemediğin şeyleri dert
34:24
etmeyip bırak bak güzel kardeşim sen elinden geleni yaparsın.
34:28
Projeyi teslim edersin o sunumu hazırlarsın ama o patronun ne
34:32
düşüneceği o algoritmanın seni öne çıkarıp çıkarmayacağı ya da
34:36
piyasanın nereye gideceği senin elinde değil diyorlar.
34:39
Suacılık bize 10 meşhur kontrol dikotoomisini hatırlatıyor.
34:43
Yani enerjini sadece kendi elinde olanlara.
34:46
Bir karakterine ve tepkilerine sakla diyor.
34:48
Aslında modern dünyanın o her şeyi yönetmeliğim illüzyonuna
34:52
karşı atılmış en büyük tokatlardan biri bu akımın
34:55
yanına biraz daha doğudan japonya'nın dingin
34:58
coğrafyasından gelen babis sabi kavramı var, sıkça söz
35:02
etmişimdir. Bizim o simetri takıntılı her
35:04
şeyin pürüzsüz her şeyin mükemmel olmasını dayatan
35:07
instagram dünyamıza bir bakın abi filtreler, estetik
35:11
müdahaleler hepsi birbirine benzeyen kadın yahut erkekler
35:15
her daim. Layan lüks hayatlar vobisabi tam
35:19
tersine kusur güzeldir, yaşanmışlık değerlidir diyor.
35:23
Hani o çatlayan seramik vazoyu altına tamir eden kint sugi
35:27
sanatı vardır ya işte başarıya bakışımızı da öyle tamir etmemiz
35:31
gerek. Başarısızlıklarımız o yoldaki
35:33
hatalarımız yorgunluktan çöken gözaltlarımız aslında bizim
35:37
hikayemizin en değerli parçaları, mükemmel olma çabası
35:41
insanı sadece yorar ve ya paylaştırır.
35:44
Oysa babis sabi bize o çatlakların ara.
35:47
Sızan ışığı görmeyi öğretiyor. Sürecin kendisine odaklanmak
35:51
sonucun o soğuk ve mükemmel pürüzsüzlüğünden çok daha
35:55
kıymetli. Son yıllarda 1'de sessiz istifa
35:58
dalgası çıktı. Biliyorsunuz sosyal medyada
36:01
falan bir ara çok tartışıldı. Aman efendim, gençler çalışmak
36:04
istemiyor, tembellik ediyorlar diye birileri ortalığı ayağa
36:07
kaldırıyor ya kazın ayağı öyle değil sessiz istifa aslında bir
36:11
tembellik değil, radikal bir sınır çizme eylemi insanlar
36:15
artık o ekstra mil gitme şirket için uykusuz.
36:18
Kalma mesai saati dışında mail bakma saçmalığına ne alaka oğlum
36:22
hayır demeye başladı. Bu aslında başarı takıntısına
36:25
karşı da bir protesto benim değerim iş yerindeki unvanımla
36:29
ya da ne kadar çok over time yaptığımla ölçülemez diyor.
36:31
Bu insanlar hayatın merkezine işi değil.
36:34
Yaşamın kendisini koymak için yapılan sessiz bir devrim
36:37
aslında bir anlamda modern kölelikten çıkışın ilk basamağı
36:41
iş ve yaşam dengesini kurmak bir lüks değil, bir hayatta kalma
36:45
becerisidir ve bu akım bize bunu en sert haliyle hatırlatıyor.
36:49
Peki bütün bu koşuşturmacanın içinde o anı nasıl
36:52
yakalayacağız? Orada da mainfone'la yani o anda
36:55
kalma pratikleri devreye giriyor.
36:57
Şimdi bunu sadece kurumsal plazaların öğle arası meditasyon
37:01
seansları gibi düşünmeyin. O işin pazarlama kısmı, yani o
37:04
kurumsal firmalarda o tür etkinliklerin bile bir
37:06
kapitalist altyapısı var. Merak etmeyin.
37:09
Gerçek mainfulness beynimizin o sürekli geleceğe bir sonraki
37:14
hedefe bir sonraki başarıya kaçan yapısını dizginlemek hani
37:18
OD pamin döng. Bahsetmiştik ya mindfulness o
37:21
döngünün arasına dur diyen bir kama sokmak gibi şu an buradasın
37:26
nefes alıyorsun, şu an her şey yolunda diyebilmek başarıyı hep
37:29
gelecekteki bir varış noktası olarak kurguladığımızda aslında
37:34
içinde yaşadığımız tek gerçeği yani şimdiyi çöpe atıyoruz.
37:37
Mindfulness ise bize o çöpten hazinemizi geri almayı teklif
37:41
ediyor. Aslında bu karşı akımların hepsi
37:43
ortak bir yere çıkıyor. Başarıyı yeniden tanımlamak eğer
37:46
başarı günün sonunda başını yastığa koyduğunda evet.
37:50
Gün kendim gibi yaşadım. Sevdiklerime vakit ayırdım ve
37:53
kimseye zarar vermeden bir şeyler ürettim diyebilmekse o
37:56
zaman o zirvelerin soğuk yalnızlığına ihtiyacımız kalmaz.
37:59
Belki de asıl başarı o büyük devasa projeleri bitirmek değil
38:03
de o projelerin arasında kaybolan kendi ruhunu geri
38:07
kazanmaktır. Insanlık artık bu performans
38:10
söznesi olmaktan yoruldu ve bu karşı akınlar aslında ruhumuzun
38:14
verdiği birer savunma refleksi. Peki bu labirentten çıkış
38:18
nerede? Aslında o bilet cebimiz.
38:20
Ama biz sürekli başkalarının gişelerinde sıra beklediğimiz
38:24
için fark edemiyoruz. Bu başarı takıntısını zirve
38:27
hırsını alıp yerine daha insani daha nefes alınabilir.
38:31
Bir ustalık süreci koymamız gerekiyor.
38:34
Arkadaşlar başarıyı bir sonuç, bir varış noktası olarak
38:37
kurguladığınızda oraya vardığınız an her şey biter ama
38:40
başarıyı bir ustalık süreci olarak gördüğünüzde o yolun her
38:44
bir taşı, her bir virajı size bir şey Katar, bir marangozun o
38:47
olduğunla olan kavgası gibi mesele masayı bitirmek.
38:51
Abi ahşabın dokusunu, damarlarını anlamak hayatı bir
38:54
proje değil de biz zanaat gibi yaşamaya başladığımızda zanaat
38:59
nasıl tonladığını bilmiyorum. Yani anlık çıktı.
39:02
O omuzlarımızdaki devasa yükün de hafiflediğini hissedeceğiz.
39:06
Burada kilit nokta, motivasyonun kaynağını değiştirmekten
39:10
geçiyor. Laf aramızda hepimiz biraz
39:12
tribünlere oynuyoruz. Oynamıyoruz demeyelim.
39:15
Dışsal motivasyon dediğimiz o alkış beyni terfi ya da vay be
39:21
ne başardı sözleri bir nevi fast food gibi karnınızı anlık
39:25
doyuruyor sizi o dopamin gazını bakın gaz diyorum.
39:28
Dopamin bir motivasyon hormonu onu veriyor ama ruhunuzu
39:32
beslemiyor. Hatta bir süre sonra bünyeyi
39:35
bozuyor. Asıl mesele o içsel motivasyonu
39:38
yani sadece o işi yaparken duyduğun merakı ve hazzı geri
39:42
kazanmak bir şeyi başkaları görsün diye değil de.
39:45
Ben bunu merak ediyorum ya da bu beni heyecanlandırıyor diye
39:48
yaptığınızda başarısızlık ihtimali sizi o kadar da
39:51
korkutmuyor. Çünkü zaten o yolda olmanın
39:54
kendisi bir kazanç hâline geliyor.
39:56
Burada kendimden örnek vereceğim sizlere bir şeyler anlatıyorum.
40:00
Ben bunu yaparken yahut yapmadan önce konuyu belirlemek için bir
40:04
günümü ayırıyorum. Belki hayattan bir parça
40:07
alıyorum. Belki internette biraz sörf
40:09
yapıyorum ama bir şekilde o konuyu belirliyorum ilk gün
40:12
sonra tutuyorum. Birkaç gün o konu hakkında
40:15
detaylı. Araştırmalar yapıyorum.
40:17
Daha sonraki iki gün o konunun özetini çıkartıyorum.
40:20
Nasıl anlatırım onu düşünüyorum. Bu kadar vaktim var mı demeyin
40:23
yaratıyoruz, o vakti oluşturuyoruz.
40:25
Daha sonra bir konuşma yapıyorum.
40:28
Sonra o konuşmayı bir tekstite çekiyorum, kafam karışmasın diye
40:31
sonra onu tekrar kayıt alırken sizleri okuyorum.
40:34
Bu süreci bir düşünün abi ben ama şu kadar takipçim olsun aman
40:39
şöyle yerlere geleyim, potkeste bu işin nirvanası olayım diye
40:42
yola çıkmış birisi değilim özünde araştırmayı özellikle.
40:46
Hiç bağlantıları bulup bunlar üzerine gitmeyi izlediğim bir
40:50
film, üstüne bile 10 saat böyle kendimi araştırmaların içinde
40:54
kaybolmuş halde bulduğumu bilirim.
40:55
Yani bunları seven biriyim valla bunları kendimi övmek için
40:59
söylemiyorum. Bunun da kötü yanları var.
41:01
Fakat bahsetmek istediğim nokta şu, tam dümdüz bir örnek, o
41:05
boşluğa oyuna tam oturan bir örnek olduğu için kendimden
41:09
bahsediyorum. Bu süreçte ben takipçi
41:12
kazanamayabilirim, kazanmayayım olsun.
41:14
Önemli olan şu, tabii ki sizden gelen tepkiler.
41:17
Beni mutlu ediyor, orası apayrı ama mühim olan şu ben bu süreç
41:21
içerisinde öğreniyorum. Ben bu süreçte bir konu üstünde
41:25
bir hafta boyunca kafa yorarak o konuda muazzam bilgiler elde
41:29
edebiliyorum edinebiliyorum. Bu bilgileri ve bunları günlük
41:33
hayatımda da kullanabiliyorum. Bu benim için bir başarı.
41:35
Bu süreçte bunu elde edebilmek ama ne olacaktı abi?
41:39
Ben mesela sadece takipçi için sadece popülarite için bu işi
41:42
yapıyor olsam ki yapanlarımız vardır.
41:44
Illaki günün sonunda girerim, sürekli takip.
41:47
Sayısını kontrol ederim. Sürekli işte takipçim düşse
41:50
inanılmaz mutsuz olurum ya da 500.000 mi oldum?
41:53
Bir sonraki hedefim 600.000 bu böyle nereye kadar gidecek abi
41:55
önemli olan senin o süreçte edindiğin deneyim ve beceri buna
41:59
odaklanmamız lazım. Her şey için bu böyle.
42:01
Kendimden çıkayım yeter artık kendini övdüm falan
42:04
diyeceksiniz. Sonra tabi yine japonya'ya
42:06
gidelim kazan var mesela modern dünya bizden dev sıçramalar
42:10
yıkıcı inovasyonlar bir gecede gelen başarılar bekliyor ama.
42:16
Kazan ne diyor abi? Küçük kazançların gücüne inan
42:19
her gün sadece %1 daha iyi olmak.
42:22
Bu o üzerimizdeki devasa performans baskısını kıran bir
42:26
şey. Dağın tepesine tek bir
42:28
sıçrayışla çıkmaya çalışırsanız muhtemelen nefesiniz kesilir ve
42:32
yuvarlanırsınız ama her gün sadece bir adım atmaya
42:35
odaklandığınızda o tırmanış bir işkenceden ziyade sürdürülebilir
42:40
bir yolculuğa dönüşüyor. Büyük hedeflerin o ezici
42:43
gölgesinden kurtulup o günkü küçük ilerlemenin tadını
42:47
çıkarmak bu çağda yapılacak en devrimci eylemlerden biridir.
42:51
1'de şu, kaybolma hakkı var, biz sanki elimizde bir gps varmış
42:55
gibi hayat yolunda hiç sapmadan, hiç duraksamadan hep en kısa
42:59
yoldan hedefe gitmek zorundaymışız gibi davranıyoruz.
43:02
Insan dediğin bir yazılım değil ki hata payı olmasın, bazen
43:05
yoldan çıkmak o çıkmaz sokağa girmek, bazen de bir ağacın
43:09
gölgesinde öylece durup lan ben ner?
43:12
Diyorum diye sormak gerekiyor. Bu bir zaman kaybı değil.
43:15
Bu o yolun hakkını vermek. Başarıya giden yolda kaybolma
43:19
hakkını kendine tanımayan biri. Aslında o yolu hiç yürümemiş.
43:23
Sadece onu çizilen rotayı takip etmiş demektir.
43:27
Kendi keşiflerini yapmak için abi o rotanın dışına çıkma
43:30
cesaretini göstereceksin. Tabi tüm bunları yaparken
43:33
kendimize karşı biraz daha şefkatli de olmak lazım.
43:36
Hani başkası hata yaptığında ya olur, öyle halledersin diyoruz
43:40
ya sıra kendine geldiğinde ne yapıyorsun abi?
43:42
Cella da dönüş yönde mi? Kendin için öz şefkat bir
43:45
tembellik ya da kendini kandırma yöntemi değil tam tersine o uzun
43:50
yolda devam edebilmek için gereken tek yakıt kendimizi
43:53
kırbaçlayarak zirveye çıksak bile oradaki yaralarımızdan
43:57
dolayı manzaranın tadını çıkaramayız.
44:00
Başarı sadece ulaştığını yer değil.
44:03
O yolda kendine nasıl davrandığındır aslında kendini
44:06
sömürmeden kendi ruhunu o başarı sunaklarında kurban etmeden
44:10
ilerleyebilmektir. Gerçek maharet.
44:13
Şimdi bölümün başında sorduğumuz o soruya geri dönelim.
44:16
Başarı bir zirve mi yoksa bir uçurum mu sanırım?
44:19
Cevap bizim odağa nasıl tırmandığımızda gizli.
44:23
Eğer sadece zirvedeki bayrağa odaklanıp etraftaki çiçeği
44:27
böceği nefes almayı, manzarayı unutursak orası bizim için bir
44:31
uçurum olur ama o tırmanışın kendisi bir oyun, bir merak, bir
44:35
ustalık süreci olarak görürsek işte o zaman vardığımız her yer,
44:39
bir zirve, her anımız bir başarıdır.
44:41
Modern dünyanın o daha fazla diyen.
44:44
Biraz kısıp içimizdeki o sessiz ama bilgi olan yeterli diyen
44:49
sesi dinlemeye başladığımızda gerçek özgürlükte orada
44:53
başlıyor. Evet arkadaşlar bu bölümlük
44:55
benden bu kadar lafı daha da fazla uzatmayalım.
44:58
Sekizinci gün 25 saat pod kestinizi dinlediğiniz için
45:01
hepinize çok teşekkür ederim. Anlattıklarım hoşunuza gittiyse
45:05
bir yerlerde bir telinize dokunduysa beni ve podcast
45:09
programını takip etmeyi çevrenizde paylaşmayı unutmayın.
45:12
Şimdi diyeceksin hani lan takip. Peşinde koşmuyordum falan bu
45:16
işin tuzu biberi de bu arkadaşlar bir sonraki bölümde
45:19
yine hayatın o görünmeyen koşulmayan ama hepimizi bir
45:23
yerden yakalayan başka bir hikayesinde inşallah buluşuruz.
45:27
O zamana kadar başarılı olmaya değil, kendiniz olmaya çalışın.
45:31
Kendinize iyi bakın. Hoşça kalın.