Latest / Boekestijn en De Wijk / Europa wordt gezien als medeplichtige in de Iran-oorlog
Transcript
- 0:04Speaker 1: Dinsdag 7 april, welkom bij Boekestein in de Wijk, op zoek
- 0:14Speaker 1: naar de nieuwe wereldorde, zoals elke dinsdag en donderdag met
- 0:16Speaker 1: vragen van onze luisteraars die u kunt sturen naar boekesteinindewijk.bnr.nl.
- 0:20Speaker 1: En dan beginnen we met Fons Bijers, die natuurlijk ook
- 0:25Speaker 1: naar Trump zijn Twitter heeft gekeken en zegt, Trump dreigt
- 0:29Speaker 1: Iran naar de steentuin te bombarderen, de civiele infrastructuur wordt
- 0:33Speaker 1: het doelwit zoals energie- en drinkwatervoorzieningen. Ik kan me niet voorstellen,
- 0:37Speaker 1: zegt Frons, dat het militair commando hierin meegaat. Dus dat
- 0:41Speaker 1: ze op verzoek van Trump overgaan tot het plegen van oorlogsmisdaden.
- 0:45Speaker 1: Ze weten dat ze hiervoor, net als Trump, TZT ter
- 0:49Speaker 1: verantwoording zullen worden geroepen. Ook al wordt het internationaal strafhof
- 0:53Speaker 1: niet door de VS herkend. Het is niet fijn als
- 0:54Speaker 1: je daar een zaak tegen wordt aangespannen. Zouden ze dat doen? Ja,
- 1:01Speaker 1: ze doen het al. Dat
- 1:02Speaker 2: is waar. Ja, ze doen het al. Dan realiseer je
- 1:05Speaker 2: dat de belangrijkste brug van Iran vorige week aan puin
- 1:10Speaker 2: is geschoten. Ik heb gisteren ook opgenoemd hoeveel scholen er
- 1:15Speaker 2: inmiddels zijn gebombardeerd... En er waren vaccins worden ontwikkeld. Ja,
- 1:22Speaker 2: dat wordt allemaal gedaan echt met voorbedachte raden hoor. Daar
- 1:25Speaker 2: is echt over nagedacht. Dus ze doen het al. En ja, Arijan,
- 1:31Speaker 2: geef jij eens een verklaring waarom militairen hier toch in
- 1:33Speaker 2: meegaan
- 1:34Speaker 3: Ja, weet je, militairen zijn mensen die in het systeem
- 1:38Speaker 3: dat er bestaat... zeer gehoorzaam zijn aan de politiek. Altijd, hè.
- 1:42Speaker 1: Dat is
- 1:43Speaker 3: één. Tweede reden is, internationaal recht is ook... complex hier.
- 1:49Speaker 3: Als een brug ook heel erg een militair doel dient,
- 1:52Speaker 3: dan mag je hem wel opblazen. Weet je wel? Pasteur
- 1:55Speaker 3: kan je natuurlijk helemaal nooit opblazen. Dat is wel gebeurd.
- 2:00Speaker 3: Als je een energiecentrale opblaast die heel erg ook tot
- 2:04Speaker 3: rakettenbouw leidt, dan mag het weer wel. Maar ik ben
- 2:08Speaker 3: ontzettend bang dat de generaals daar niet gaan luisteren. Dat
- 2:12Speaker 3: ze gewoon keurig naar de president luisteren
- 2:14Speaker 2: Ja, dat denk ik ook. En bovendien, ja, De vraagsteller,
- 2:18Speaker 2: Fons Weijers, leuke vraag over, maar zegt van ze weten
- 2:23Speaker 2: dat ze hiervoor net als Trump terzijde tijd ter verantwoording
- 2:26Speaker 2: zullen worden geroepen. Ik denk dat het gewoon niet zo is.
- 2:28Speaker 2: Ik denk dat zij ervan uitgaan dat ze niet ter
- 2:31Speaker 2: verantwoording worden geroepen. Ik herinner me nog Bush de tweede,
- 2:34Speaker 2: dus jonge Bush. Nou, die heeft natuurlijk ook een aantal
- 2:37Speaker 2: dingen gedaan in Irak die gewoon niet konden. Die gingen
- 2:41Speaker 2: ook totaal over de schreef. En toen is er ook
- 2:44Speaker 2: wel gezegd van, ja, kan die man eigenlijk nog wel reizen?
- 2:48Speaker 2: Want hij wordt misschien wel opgepakt in de wereld wegens oorlogsmisdaden. Nou,
- 2:52Speaker 2: er is ook helemaal niks gebeurd. Dus kijk, je moet
- 2:54Speaker 2: je realiseren dat dit is een supermacht nog steeds, hoe
- 2:57Speaker 2: je het ook went of keert. Het is nog steeds
- 2:58Speaker 2: militair gezien het belangrijkste land in de wereld. En iedereen
- 3:01Speaker 2: denkt van, ja, het internationale recht, dat heeft trouwens Trump
- 3:04Speaker 2: al gezegd, ja, bekijk het maar, daar heb ik helemaal
- 3:07Speaker 2: niks mee. Dat bepaal ik zelf al, wat ik wel
- 3:09Speaker 2: en wat ik niet doe in de internationale wereld. Ja,
- 3:12Speaker 2: en dan zie je dus gewoon een situatie ontstaan, dat
- 3:15Speaker 2: men denkt van, nou, we worden toch niet gepakt, want
- 3:17Speaker 2: wij staan boven de wet. Nou, ik denk dat dat
- 3:19Speaker 2: hier aan de hand is
- 3:21Speaker 3: En ook wat misschien belangrijk is om uit te leggen,
- 3:24Speaker 3: internationaal recht vinden wij heel belangrijk, omdat het de wereldorde schraagt, hè.
- 3:28Speaker 3: Maar het vereist eigenlijk een wereldregering... en een wereldpolitie en
- 3:32Speaker 3: een wereldkrijgsmacht. Die is er niet. En daardoor is er
- 3:35Speaker 3: altijd ruimte voor de grote mogelijkheden... die heel veel macht hebben,
- 3:39Speaker 3: om zich daarvan los te zingen. Dus het is een
- 3:42Speaker 3: gebrekkig systeem. Dat moet je goed
- 3:45Speaker 2: zien. Amerika werd altijd gezien als de politieman van de wereld.
- 3:49Speaker 2: Maar we hebben gisteren al uitgelegd dat dat aan het
- 3:52Speaker 2: verdwijnen is. Dus Amerika is altijd het land dat... waarvan
- 3:59Speaker 2: werd verwacht dat er nog enigszins de orde wist te handhaven...
- 4:03Speaker 2: door niet al te triest tekeer te gaan in de wereld.
- 4:07Speaker 2: Dat is nu voorbij. Dus Amerika is ook die politieman
- 4:09Speaker 2: van de
- 4:10Speaker 1: wereld niet meer. Maar nog even over die militairen. Want
- 4:13Speaker 1: ik kan me dus wel voorstellen dat een individuele vlieger...
- 4:15Speaker 1: misschien niet bij een brug zich gaat afvragen van mag
- 4:18Speaker 1: dit wel.
- 4:19Speaker 2: Dat moet hij wel
- 4:19Speaker 1: doen.
- 4:20Speaker 2: Ja, dat moet hij formeel doen. Maar een generaal die...
- 4:27Speaker 1: die moet toch echt voor zijn manschappen dat ook echt
- 4:31Speaker 1: kunnen verantwoorden, toch? Ja. En als dan dus bruggen, maar
- 4:36Speaker 1: ook scholen en gezondheidscentra eraan gaan. Maar deze mensen leren
- 4:40Speaker 1: toch ook gewoon op de militaire academie... dat er zoiets
- 4:42Speaker 1: bestaat als illegale orders en oorlogsmisdaden. En dat de VS
- 4:47Speaker 1: ook echt gewoon gehouden is. Volgens
- 4:49Speaker 2: mij
- 4:49Speaker 1: ook de eigen wet... Om het daaraan te voldoen
- 4:52Speaker 2: Dat is ook zo. Ik heb ontzettend veel samengewerkt met
- 4:55Speaker 2: militairen uit Amerika. Die waren zich daar zeer sterk van bewust.
- 5:00Speaker 2: Dat hoort bij het militaire ethos. Maar kennelijk is er
- 5:05Speaker 2: zodanig iets veranderd in de Verenigde Staten. Dat men zegt,
- 5:07Speaker 2: dit is wat de president van mij verlangt. En dan
- 5:11Speaker 2: doen we het maar. En we lullen ons er wel uit.
- 5:15Speaker 2: Ik denk dat dat is wat er aan de orde
- 5:17Speaker 2: is
- 5:18Speaker 3: En ik ken ook geen historische voorbeelden van Amerikaanse generaals...
- 5:21Speaker 3: die dus dan dingen weigeren. Ook niet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- 5:25Speaker 3: Ook niet tijdens de Golfoorlogen.
- 5:28Speaker 2: Nee, Vietnam, Milaj, waar hele dorpen werden weggevaagd. Dat is
- 5:34Speaker 2: gewoon gedaan. Maar ja, het gebeurt gewoon
- 5:37Speaker 3: Het gebeurt gewoon, ja.
- 5:40Speaker 1: Met Israël was wel eens dat soldaten er dan thuis
- 5:44Speaker 1: misschien wel mee wegkomen. Maar als ze dan op vakantie
- 5:47Speaker 1: in Europa waren... dan had je dus slimmerikken die hadden
- 5:49Speaker 1: van hun Twitter of Instagram plaatjes afgehaald... die aanwijzingen gaven
- 5:56Speaker 1: voor oorlogsmisdaden. En die Israëli's moesten soms echt het land
- 6:01Speaker 1: ontvluchten hier in Europa
- 6:03Speaker 1: terug naar huis om te voorkomen dat ze in de
- 6:05Speaker 1: gevangenis belanden. Omdat
- 6:06Speaker 2: er aardig
- 6:06Speaker 1: iets tegen ze werd gedaan voor oorlogsmisdaden.
- 6:09Speaker 2: O, zeker. Maar dat speelde ook met Bush toen. Kan
- 6:12Speaker 2: die nog wel reizen
- 6:14Speaker 2: En Bush heeft ook inderdaad niet zo gek veel gereisd
- 6:17Speaker 3: Ja
- 6:17Speaker 2: Dat
- 6:19Speaker 3: gaat
- 6:19Speaker 1: voor dit en jou ook trouwens.
- 6:20Speaker 2: Ja, ja, ja. Exact.
- 6:22Speaker 1: Maar dat geldt misschien straks voor Amerikaanse soldaten ook. Blijf
- 6:26Speaker 1: maar thuis
- 6:28Speaker 2: Dat zou heel goed kunnen. Maar dan ga je natuurlijk
- 6:30Speaker 2: eerst de hoofdschuldige aanwijzen. En daar komt dan een lijst van.
- 6:34Speaker 2: En ja, die zouden kunnen worden opgepakt. Dat zou dus
- 6:37Speaker 2: in principe kunnen. Wegens oorlogsmisdaden dan wel misdaden tegen de
- 6:40Speaker 2: menselijkheid
- 6:45Speaker 1: Ahmed Moyanda, die... Even kijken. Tijdens zijn dagelijkse huishoudelijke werkzaamheden...
- 6:53Speaker 1: zat hij weer eens te filosoferen over de huidige geopolitieke ontwikkeling.
- 6:57Speaker 1: Dat gaat mooi samen, ja. En toen zag ik het licht,
- 7:01Speaker 1: zegt Ahmed. Ik hoop niet dat ik als een complotdenker
- 7:05Speaker 1: word bestempeld... maar wat als Europa van deze enorme blunder...
- 7:09Speaker 1: van de oorlog van de VS met Iran kan profiteren...
- 7:15Speaker 1: Wat als Europa Iran tevreden houdt en ervoor zorgt, dan
- 7:19Speaker 1: wel tegen betaling, dat de ooit denkensbestemd voor Europa wel
- 7:22Speaker 1: de straat van Ormoes mag passeren. Wat als Europa het
- 7:25Speaker 1: stiekem wel prima vindt dat de VS in de wereld
- 7:27Speaker 1: niet meer zo geliefd wordt, maar ook militair en economisch
- 7:30Speaker 1: achteruit gaat naar gelang de oorlog voortduurt. Europa en de
- 7:34Speaker 1: VS zitten al in een scheiding, die breuk in de
- 7:36Speaker 1: NAVO zit er al aan te komen. En ook Europa
- 7:40Speaker 1: gaat vroeg of laat toch stoppen. En ideologisch gezien denk
- 7:43Speaker 1: ik dat Europa als machtsblok ook afstand moet nemen van
- 7:46Speaker 1: een land als de VS. Dat momenteel samen met Israël
- 7:49Speaker 1: zich schaart onder landen als Iran, Noord-Korea en Rusland. Dan
- 7:53Speaker 1: doen we het natuurlijk op die oorlogsmisdaad waar we het
- 7:56Speaker 1: over hadden. Ik ga zo weer stofzuigen, zegt Achmed. Maar
- 8:00Speaker 1: hoe denken jullie hierover
- 8:04Speaker 3: Het is zeker zo dat al die fouten die Trump
- 8:07Speaker 3: gemaakt heeft in de in de straat van Hormuz, maar
- 8:11Speaker 3: ook in de hele Persische golf... dat zal de macht
- 8:14Speaker 3: van Amerika op termijn verminderen. Maar Europa moet zich niet
- 8:22Speaker 3: rijk rekenen. We zitten met die vreselijke straat van Hormuz.
- 8:25Speaker 3: Daar hebben we ook last van. En wat wij gaan doen,
- 8:27Speaker 3: is als Trump zegt... ik stop ermee, jullie moeten het
- 8:32Speaker 3: zelf maar oplossen... dan gaan we praten met Iran... Ik
- 8:34Speaker 3: denk dat de Iran zal zeggen, dat is leuk, ik
- 8:36Speaker 3: wil wel met jullie praten... maar jullie moeten ook gewoon
- 8:38Speaker 3: dokken voor die tanks. En dan zeggen wij van ja,
- 8:41Speaker 3: maar internationaal recht zegt dat dat niet mag. Dus op
- 8:43Speaker 3: het andere hoorde, de ellende die Trump veroorzaakt heeft... is
- 8:47Speaker 3: zo groot dat wij daar ook een prijs voor betalen.
- 8:52Speaker 3: En jongens, als we dat gaan doen, en het lukt
- 8:55Speaker 3: ons ook... dan zal het gramschap van Trump ook heel
- 8:59Speaker 3: groot zijn, hè? En dan ben ik dus ontzettend bang
- 9:02Speaker 3: dat hij die LNG-carriers niet meer stuurt naar Europa. En
- 9:05Speaker 3: dan zitten we helemaal glazig naar elkaar te kijken in
- 9:08Speaker 3: deze podcast
- 9:10Speaker 2: Wat zit nou in antwoord op de vraag
- 9:13Speaker 3: Nou ja,
- 9:14Speaker 2: het
- 9:15Speaker 3: is maar de vraag of wij daar echt veel voordeel
- 9:18Speaker 3: van gaan hebben. Op de lange termijn wel.
- 9:21Speaker 2: Even een paar punten uit die vraag halen. Als Europa
- 9:26Speaker 2: Iran tevreden houdt. Nou, dat is wel lastig. realiseer je
- 9:29Speaker 2: dat de E3, dus dat zijn de Europese landen, drie
- 9:32Speaker 2: Europese landen, die ook betrokken zijn geweest bij de Iraandeal,
- 9:36Speaker 2: en die ook druk op Iran hebben uitgehoeven om dat
- 9:40Speaker 2: nucleaire programma te gaan ontmantelen. Dat wil Europa ook. Ja,
- 9:47Speaker 2: dan wordt het heel erg lastig om Iran te vriend
- 9:50Speaker 2: te houden. Er moet wel een overeenkomst komen over dat nucleaireprogramma,
- 9:57Speaker 2: Dus dan vervolgens, wat als Europa het stiekem wel prima vindt,
- 10:01Speaker 2: dat de Verenigde Staten in de wereld niet meer zo
- 10:03Speaker 2: geliefd wordt. Ja, dat kunnen ze inderdaad wel vinden. En
- 10:07Speaker 2: ik denk dat dat misschien ook wel geldt. Maar realiseer
- 10:11Speaker 2: je dat doordat Amerika niet meer zo geliefd is, de
- 10:15Speaker 2: andere landen de mogelijkheid zien om zich tegen Amerika te keren.
- 10:20Speaker 2: En daarmee ook tegen de hele westerse wereld. Want realiseer
- 10:23Speaker 2: je dat doordat wij ons in Europa niet keihard hebben uitgesproken,
- 10:28Speaker 2: Tegen Amerika, wat ze op dit ogenblik aan het doen zijn.
- 10:31Speaker 2: Wij in een situatie beginnen te komen... waarin wij medeschuldig
- 10:36Speaker 2: worden aan deze oorlog. Terwijl dat gewoon niet zo is
- 10:41Speaker 2: en we willen hem ook niet. Maar zo wordt het
- 10:43Speaker 2: wel gezien in de rest van de wereld. En realiseer
- 10:46Speaker 2: je dat door deze oorlog landen als China... nog wat
- 10:53Speaker 2: landen denken van... ik ga nu een afrekening organiseren tegen Amerika.
- 10:59Speaker 2: En daar worden wij de dupe van. Dus dit is
- 11:03Speaker 2: echt heel erg gevaarlijk wat hier op dit ogenblik gebeurt.
- 11:06Speaker 2: En het is niet zeker dat wij Westerlingen daar echt uitkomen.
- 11:11Speaker 2: En daar zit echt een werkelijk probleem
- 11:13Speaker 3: in
- 11:13Speaker 3: Want de kans om in de toekomst dus een Iraans
- 11:16Speaker 3: kernwapen te voorkomen... wat het Westen geprobeerd heeft, ook Europa...
- 11:21Speaker 3: Dat wordt kleiner, want de Iraners denken van... ja jongens,
- 11:23Speaker 3: dit willen we nooit meer. Nooit meer. Dus je
- 11:26Speaker 2: gaat de
- 11:26Speaker 3: komende 15 jaar keihard aan werken
- 11:28Speaker 2: aan een kernwapen. Maar mijn grootste probleem is niet zozeer
- 11:31Speaker 2: een Iraans kernwapen. Mijn grootste probleem is dat de rest
- 11:36Speaker 2: van de wereld... samenspant tegen Amerika. We weten nu dat
- 11:41Speaker 2: landen inzien... dat het blokkeren van goederenstromen... en allerlei andere stromen...
- 11:48Speaker 2: van geld tot... noem maar op... dat dat een geweldig
- 11:54Speaker 2: middel is... om een veel sterker land... op de knieën
- 11:58Speaker 2: te krijgen. Dus de Chinezen doen dat... op dit ogenblik...
- 12:02Speaker 2: met hun zeldzame aardes... en andere kritieke grondstoffen. Iran doet dat...
- 12:07Speaker 2: door de straat van Hormuz dicht te gooien. De Russen
- 12:11Speaker 2: doen het ook... met exportrestricties op allerlei grondstoffen. En daarmee...
- 12:21Speaker 2: Daar zit mijn grote probleem in
- 12:23Speaker 3: Helemaal eens. De blokkade van Taiwan wordt ook logischer. Je
- 12:27Speaker 3: kunt zoveel lol maken met het beperken van grondstoffenstromen.
- 12:32Speaker 1: Zou je nog... Ik probeer een beetje mee te denken
- 12:34Speaker 1: met Ahmed. Maar stel nou dat je... Kijk, de Iran
- 12:38Speaker 1: te vriend houden, dat zijn geen vrienden natuurlijk. Maar dat
- 12:42Speaker 1: er wel dus weer zo'n soort Iran-deal moet komen. Dat
- 12:46Speaker 1: ze geen kernwapens ontwikkelen. Maar misschien dan wel hulp bij
- 12:49Speaker 1: een nucleair programma voor gewone energie. En daar tegenover dan
- 12:55Speaker 1: sanctieverlichting en de straat van Hormuz open. En daar moet
- 12:57Speaker 1: dus een afspraak over gemaakt worden. En dat gaat niet
- 12:59Speaker 1: gebeuren met de Amerikanen, want die doen niet meer mee...
- 13:02Speaker 1: Maar dus dat kan misschien Europa dan doen? Dat zou kunnen.
- 13:05Speaker 1: Tegelijkertijd hebben de Arabische landen die daar ook zitten... gezien
- 13:08Speaker 1: dat de Amerikaanse veiligheidsgarantie niks voorstelt. Dus die kunnen dat
- 13:12Speaker 1: ruilen voor een Europese en Oekraïnse veiligheidsgarantie. En als
- 13:16Speaker 2: we dan
- 13:16Speaker 1: vervolgens de olie en het gas daar weer laten stromen...
- 13:20Speaker 1: en dat we dat afrekenen in euro's in plaats van dollars...
- 13:23Speaker 1: dan kunnen we misschien in zo'n situatie komen... dat wij
- 13:26Speaker 1: meer de rol spelen die Amerika tot nog toe had.
- 13:30Speaker 2: Ja, dat zou kunnen. Van
- 13:30Speaker 1: stabiliteit bieden aan de wereld
- 13:33Speaker 2: Ja, dat zou kunnen. Maar dan is er wel één
- 13:35Speaker 2: hele belangrijke voorwaarde. En dat is dat Europa op dit
- 13:38Speaker 2: ogenblik met één mond gaat te spreken. En dat ze ook...
- 13:42Speaker 2: moreel afwijzen wat hier gebeurt. Ze moeten zich echt compleet...
- 13:47Speaker 2: distancieren van de Verenigde Staten. Dat is wat ze moeten doen.
- 13:50Speaker 2: En dat betekent dat je bijvoorbeeld... de stap moet nemen
- 13:53Speaker 2: om Amerika te vragen... uit de NAVO te gaan. Dat
- 13:56Speaker 2: soort zaken zul je dan moeten gaan organiseren. Dus je
- 13:59Speaker 2: moet je veel en veel... harder gaan opstellen in de richting...
- 14:10Speaker 2: afstand neemt van wat er gebeurt op dit ogenblik in
- 14:12Speaker 2: Iran
- 14:14Speaker 3: En bedenk goed, een grote mogendheid in het nauwe. Zo'n
- 14:17Speaker 3: kat maakt rare sprongen. De 1973 deal was, ik bescherm jullie
- 14:23Speaker 3: Arabieren in de golf... maar jullie gaan dan wel olie
- 14:27Speaker 3: in dollars verhandelen... en jullie gaan de Amerikaanse staatsschuld financieren.
- 14:31Speaker 3: Dat staat nu allemaal op het spel, hè? En dat
- 14:35Speaker 3: betekent dus, als wij dus een beetje Iran gaan helpen
- 14:38Speaker 3: met onderhandelingen... dan kan dus Trump ongelooflijk giftig reageren.
- 14:44Speaker 1: Ja
- 14:44Speaker 1: dat zal wel, ja.
- 14:45Speaker 3: Het is allemaal niet gezelliger geworden
- 14:49Speaker 2: Nou, ik denk dat Ahmed hier maar eens even heel
- 14:52Speaker 2: goed uit de stopzuiger over moet gaan. Denk je niet?
- 14:56Speaker 2: Ik doe dat altijd tijdens het gasmaaien.
- 15:01Speaker 1: Gaan we naar Peter Jansen, die zegt... Willen jullie ingaan
- 15:04Speaker 1: op een interview van de Vlaamse hoogleraar Kurt de Buff...
- 15:07Speaker 1: in NRC van 4 april, waarin hij onder meer stelt... Europa
- 15:11Speaker 1: moet uit de NAVO stappen. 5% van de begroting voor
- 15:15Speaker 1: defensie is waanzinnig, want onnodig. De EU heeft 3,3 miljoen soldaten,
- 15:20Speaker 1: Rusland 1,3 miljoen. En daarmee is het dus idioot te zeggen
- 15:24Speaker 1: dat wij... zwakker zijn, behalve dan op een aantal drones
- 15:28Speaker 1: en kernwapens... is Europa eigenlijk veel sterker dan Rusland. Dat
- 15:32Speaker 1: waren een paar dingen die... Ja, ik heb het
- 15:35Speaker 2: gezien
- 15:35Speaker 1: Je moet er naar een
- 15:38Speaker 3: Europese NAVO toe. Dat is veel beter
- 15:42Speaker 2: Ja, maar even gewoon... Hoe zal ik dit nou eens
- 15:47Speaker 2: vriendelijk zeggen? Want op zich heb ik Coeur de Boeuf
- 15:50Speaker 2: best hoog zitten. Ook als Midden-Oosten-expert. Maar dit is gewoon gerommel.
- 15:55Speaker 2: Dit is een antwoord van een goedwillende amateur die eigenlijk
- 15:59Speaker 2: niet weet hoe de NAVO precies in elkaar zit. Hoe
- 16:02Speaker 2: krasverhoudingen in elkaar steken. Dat je gewoon helemaal niet uit
- 16:06Speaker 2: kunt gaan van de Europese Unie met 3,3 miljoen soldaten en
- 16:10Speaker 2: Rusland die er 1,3 miljoen heeft. gelijken met elkaar. Want die 3,3
- 16:17Speaker 2: miljoen soldaten van de Europese Unie... voor zover ze die hebben,
- 16:20Speaker 2: is een papieren werkelijkheid. Daar zit al een probleem in.
- 16:25Speaker 2: Het is ook wel handig als soldaten voorzien zijn van wapens.
- 16:29Speaker 2: Die zijn allemaal wegbezuinigd. Het is ook wel handig als
- 16:33Speaker 2: je munitie hebt... Dat hebben we dus gewoon niet. Je
- 16:37Speaker 2: moet dan precies gaan uitleggen waar de zwaktes en de
- 16:40Speaker 2: sterktes zitten van Rusland om tot zo'n dergelijke conclusie te
- 16:43Speaker 2: kunnen komen. Vijf procent van de begroting besteden aan defensie
- 16:49Speaker 2: is inderdaad waanzinnig, maar dat gebeurt ook niet omdat het
- 16:51Speaker 2: over drieënhalf procent gaat en niet over... bij aanpalende zaken,
- 16:58Speaker 2: bijvoorbeeld dat je cybersecurity op orde krijgt... dat je wegen
- 17:03Speaker 2: op orde krijgt waarover militair materieel moet worden gereden. Nou,
- 17:09Speaker 2: ga zo maar door. Dus het heeft op zich niks
- 17:11Speaker 2: te maken met die echte defensieinvesteringen. Ja, en dan het
- 17:17Speaker 2: punt wat Arend Jan net noemt. Je moet niet uit
- 17:20Speaker 2: de NAVO stappen...
- 17:25Speaker 1: Dat is hij vast, denk ik, bij nader inzien ook
- 17:28Speaker 1: met jullie eens. Dat het handiger is als
- 17:30Speaker 2: Amerika eruit gaat. Het is nu de tweede keer dat
- 17:33Speaker 2: ik dat uit zijn mond zie. Zowel in NRC als
- 17:36Speaker 2: in Buitenhof. Hij heeft precies hetzelfde gezegd. Dat boekje heb
- 17:41Speaker 2: ik nog niet gelezen van hem. Maar dit zijn logische gedachtes...
- 17:48Speaker 2: Als je niet heel veel verstand van zaken hebt, dan
- 17:52Speaker 2: is het logisch om dit te zeggen. Maar ik reageer
- 17:56Speaker 2: hier wat fel op. Omdat je met dit soort uitspraken
- 18:02Speaker 2: wel een impact hebt op de politiek en het grotere publiek.
- 18:06Speaker 2: En dan moet je verschrikkelijk uitkijken met wat je zegt.
- 18:10Speaker 2: En of het wel klopt en of het wel kan.
- 18:13Speaker 2: En daar zit mijn probleem in, deze vraag.
- 18:22Speaker 1: Hij heeft het daarin ook heel erg over de aanloop
- 18:25Speaker 1: naar de Eerste Wereldoorlog. In vergelijking met onze tijd.
- 18:29Speaker 2: Ja, dat is een goede vergelijking
- 18:32Speaker 1: In dat stuk in NRC. We zitten nu allemaal naar
- 18:35Speaker 1: de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog te kijken. Met zoiets van,
- 18:38Speaker 1: geen Chamberlain. Dus we moeten niet
- 18:41Speaker 2: repiezen
- 18:42Speaker 1: Dat is één les. Maar je kan uit andere oorlogen
- 18:44Speaker 1: ook andere lessen leren. En volgens mij, hij zei daar
- 18:47Speaker 1: in dat NRC-stuk ook iets over van... In de aandacht
- 18:51Speaker 1: naar de Eerste Wereldoorlog zat iedereen juist in een soort
- 18:53Speaker 1: tunnelvisie van ja, het wordt toch oorlog. Ja, en toen
- 18:55Speaker 1: werd het inderdaad oorlog. En dat hij zei van ja,
- 18:57Speaker 1: maar door op die manier te denken van wat de
- 19:00Speaker 1: ander doet is allemaal slecht, sluit je ook heel veel
- 19:03Speaker 1: mogelijkheden af.
- 19:05Speaker 2: In dit geval
- 19:05Speaker 1: met Rusland. En dus pas daarvoor op dat je niet
- 19:09Speaker 1: alleen maar de les van Chamberlain toepast
- 19:12Speaker 2: op
- 19:12Speaker 1: de huidige tijd. Maar
- 19:14Speaker 2: dat was niet de vraag van Peter Jansen. De vraag
- 19:16Speaker 2: van Peter Jansen was die riedel die we net hebben besproken...
- 19:20Speaker 2: van Europa moet uit de NAVO stappen, 5% van de begroting...
- 19:23Speaker 2: voor defensie is waanzinnig. Daar ging de vraag over. En
- 19:26Speaker 2: het andere ben ik het gewoon mee eens
- 19:29Speaker 3: En nog één ding. Kitsen zat bij WNL, geloof ik, zondagochtend.
- 19:34Speaker 3: En hij wees er wel op van... European led, NATO
- 19:38Speaker 3: is eigenlijk het beste. Maar dan heb je nog wel
- 19:40Speaker 3: dat gedonder met Hongarije en Slovakije... Dus eigenlijk, sommige mensen
- 19:45Speaker 3: denken ook over een soort coalition of the willing.
- 19:47Speaker 1: Ja,
- 19:48Speaker 3: dat gaat wel gebeuren. Maar je wil natuurlijk graag die
- 19:50Speaker 3: NAVO-infrastructuur gebruiken. Je moet niet zeggen dat je Amerika eruit gooit,
- 19:55Speaker 3: maar wij nemen gewoon meer verantwoordelijkheid op. Dat klinkt
- 19:57Speaker 2: natuurlijk leuker. Ja, dat is natuurlijk wat ik makkelijker kan zeggen.
- 20:04Speaker 2: Maar als ik politicus zou zijn, dan zou ik het
- 20:06Speaker 2: inderdaad iets anders formuleren. Dan zou ik ook zeggen, we
- 20:08Speaker 2: moeten in de richting gaan van een European-led NATO. Dat
- 20:12Speaker 2: klinkt allemaal wat netter, maar dat is eigenlijk precies hetzelfde
- 20:16Speaker 3: En geen Hongaars veto of zo, dat moeten we allemaal
- 20:18Speaker 3: niet hebben.
- 20:20Speaker 2: Nou ja, hoor eens, maar de NAVO kan ook optreden
- 20:23Speaker 2: als een coalition of the willing. Realiseer je dat het
- 20:27Speaker 2: NAVO-verdrag artikel 5 helemaal niet stelt, dat je iets moet gaan doen.
- 20:31Speaker 2: Als jij denkt van, nou, ik ga politieke steun verlenen
- 20:36Speaker 2: of ik stel een paar miljoenen beschikbaar, dan is het
- 20:39Speaker 2: ook goed. Dus er is geen verplichting. De verplichting zit
- 20:43Speaker 2: hem wel in het EU-verdrag.
- 20:45Speaker 3: Ja, exact
- 20:46Speaker 3: En je stemt ook bij meerderheid bij de NAVO uiteindelijk.
- 20:51Speaker 2: Het is gewoon gebaseerd op het vee- en handvest. Dat
- 20:56Speaker 2: zegt dat collectieve verdediging gewoon mag. En dan is het
- 20:59Speaker 2: even afwachten welke landen eraan mee willen
- 21:02Speaker 3: doen. En dan kan Hongarije het ook niet blokkeren?
- 21:06Speaker 2: Nee. Ze kunnen wel natuurlijk blokkeren dat er van de
- 21:13Speaker 2: NAVO-infrastructuur gebruik kan worden gemaakt. Maar volgens mij kun je
- 21:17Speaker 2: er omheen werken.
- 21:20Speaker 1: Had ik hier nog staan... het is meer een hartenkreet
- 21:22Speaker 1: dan een vraag... van Yvette uit de Auvergne. Wat lekker. Ja,
- 21:29Speaker 1: lijkt me ook. Wie kan in godsnaam Trump nog stoppen...
- 21:33Speaker 1: voor hij een echte dictator en despoot wordt
- 21:37Speaker 2: Niemand. Niemand? Nou ja, een Amerikaan. Ja... Ik weet niet,
- 21:42Speaker 2: misschien wordt er een aanslag gepleegd of zo. Ik bedoel,
- 21:44Speaker 2: ze zullen het ook niks vinden. Maar goed, ja, weet je,
- 21:49Speaker 2: niet zoveel. Het meest opmerkelijke vind ik dus dat die
- 21:53Speaker 2: Amerikaanse politiek dit gewoon laat zitten. Een beetje gedoe vanuit
- 21:58Speaker 2: de democraten. Maar vanuit de republikeinen is het angstaanjagend stil.
- 22:03Speaker 2: En die zouden het moeten kunnen doen. Die kunnen Trump stoppen.
- 22:06Speaker 2: En dat doen ze niet
- 22:07Speaker 3: En dat gaan ze pas doen als... Als de senatoren
- 22:11Speaker 3: en de congresleden zelf zien... dat hun plaatsje niet meer
- 22:14Speaker 3: tot herverkiezing leidt... door het optreden van Trump. Dus we
- 22:18Speaker 1: moeten
- 22:18Speaker 3: nog even wachten. Daar hoop ik een beetje op. Ik
- 22:22Speaker 3: moet je wel zeggen dat iemand als Timothy Snyder... die
- 22:24Speaker 3: ik anderszins zeer bewonder... die zegt nu allemaal... het feit
- 22:28Speaker 3: dat hij al die generaals vervangt... hij gaat nu de
- 22:32Speaker 3: macht grijpen. Zo ver zijn we nog niet. Zo ver
- 22:35Speaker 3: zijn
- 22:35Speaker 2: we nog niet. Nee, maar goed, ik bedoel, in die zin... Kijk,
- 22:39Speaker 2: het is natuurlijk het totale morele verval van de Verenigde Staten...
- 22:44Speaker 2: dat je dus op deze manier aan het oorlogvoeren bent. Ja,
- 22:47Speaker 2: je hebt oorlog voeren door beschavende en onbeschavende landen. Beschavende
- 22:51Speaker 2: landen die oorlog voeren. Het kan inderdaad voorkomen dat je
- 22:54Speaker 2: gewoon oorlog moet voeren. Maar het is wel handig als
- 22:57Speaker 2: je toch een beetje aan het internationaal recht... en het
- 22:59Speaker 2: humanitaire oorlogsrecht houdt. Maar als je dat dus niet meer doet...
- 23:03Speaker 2: dan word je dus ook als republikein in de Verenigde
- 23:05Speaker 2: Staten verantwoordelijk... voor een situatie waarin een land totaal over
- 23:09Speaker 2: de schreef gaat. En dat is nou precies wat hier
- 23:11Speaker 2: is gebeurd. Dat is hetzelfde fenomeen zien we op dit
- 23:13Speaker 2: ogenblik met Israël ontstaan. Niemand die zal ontkennen dat Israël
- 23:19Speaker 2: zich hier mocht gaan verdedigen... na die verschrikkelijke aanvallen van Hamas.
- 23:24Speaker 2: Een paar jaar geleden. Wanneer was dat? Ook alweer? 20? 23
- 23:28Speaker 2: geloof ik hè? Is het al zo lang geleden? Ja,
- 23:32Speaker 2: het gaat wel heel hard hoor. Ja. Dus voor mij
- 23:37Speaker 2: was het dat. Maar goed, die kan ook fout zitten.
- 23:39Speaker 2: Maar het is in ieder geval een tijdje geleden. Maar
- 23:41Speaker 2: je ziet dus de wijze waarop ze hebben geëageerd. Het
- 23:44Speaker 2: disproportionaliteit daarvan. Het totaal negeren van elke juridische grondslag. Gewoon
- 23:52Speaker 2: maar het bijna verheerlijke van je geweld tegen de tegenstander.
- 23:56Speaker 2: Het demoniseren van de tegenstander. Ja, weet je, dat... Dat
- 24:01Speaker 2: wordt ook niet gepikt in grote delen van de wereld.
- 24:03Speaker 2: Waardoor eigenlijk je oppositie aan het kwijtraken bent. En dat
- 24:07Speaker 2: is precies wat er op dit moment gebeurt met Amerika.
- 24:10Speaker 2: En de Republikeinen zijn daar mede verantwoordelijk voor
- 24:15Speaker 2: Zowel
- 24:16Speaker 3: de Amerikanen als de Israël gaat hier een prijs voor betalen.
- 24:19Speaker 2: Ja, dat denk ik wel.
- 24:23Speaker 3: Nou, dank jullie wel weer
- 24:24Speaker 2: Ja, we kunnen er niet meer van maken. Tot morgen.
- 24:28Speaker 2: Tot morgen.